CURIOSIDADES

DE ONDE PROCEDEN OS NOMES DOS MESES DO ANO?

Paso do tempo / Midjourney/Sarah Romero

Cando e quen lle puxo nome aos meses do ano? O calendario é un sistema de medida de tempo utilizado para longos períodos e baseado principalmente nunha sucesión de actividades relacionadas coas estacións do ano, como a época de colleita de distintos alimentos. Os calendarios estruturábanse ao redor das fases da Lúa, como no musulmán, ou en función do Sol como facían no Antigo Exipto. Trátase dunha ferramenta que acompañou ao home desde hai moito tempo, sendo o calendario máis antigo atopado un que data do 8.000 a.C. e que medía o tempo tanto pola Lúa como polo Sol.

De onde procede o nome dos meses do ano? / Midjourney/Sarah Romero

O calendario que chegou ata os nosos días, como case todo, é herdanza do poderosos Imperio Romano. Orixinariamente, o calendario primitivo de Roma dividíase soamente en 10 meses e non coincidía cos ciclos astronómicos. Foi Numa Pompilio, o segundo rei de Roma (715-672 a. de C.), quen adaptou o calendario ao ano solar segundo o modelo exipcio e agregoulle os 2 meses restantes. Desde que Roma fíxo o seu calendario oficial, o modelo composto por doce meses estendeuse por toda Europa e foi utilizado ata o século XV, cando fixo a súa entrada o calendario gregoriano. Os nomes que os romanos utilizaban para designar os meses do ano teñen a súa orixe en deuses, emperadores ou números, e estes conserváronse nas linguas inglesa, española, francesa, italiana e portuguesa. Vexamos!


XANEIRO. Este foi o primeiro mes que se tivo que engadir. O seu nome antigo era Ianuro, en honra ao deus Iano, que era o protector de portas e entradas. A esta divindade representáballa cunha vara e unha chave. Como curiosidade, o comezo de ano celébrase en xaneiro debido á campaña de Hispania, que necesitaba dos cónsules con previsión e estes só podían ser elixidos co novo ano. Pola necesidade de organizar a súa estratexia, o comezo do ano pasou de marzo a xaneiro.

FEBREIRO. Incorporado en segundo lugar por Numa Pompilio, dedicouno a Plutón ou Februo, para que este aplacase as súas iras.

MARZO. Provén de Marte, deus da guerra, porque neste mes iniciábanse as campañas bélicas das lexións romanas.

ABRIL. Procede do termo grego afros, que significa escuma, da que xurdiu Venus. Este mes dedicouse á fertilidade.

MAIO. É unha homenaxe aos anciáns ou protectores do pobo, xa que deriva da palabra latina majorum, que significa maiores. Outros atribúen o seu nome á deusa Maya, a esposa de Vulcano.

XUÑO. Representado como un segador de feno, supón unha homenaxe aos mozos, xa que provén do termo latino ’junior’.

XULLO. Xulio César deulle o seu nome, xa que el naceu neste mes. Debido a que era a época en que levaba a cabo a recolección do trigo, representábase cun segador practicando esta faena agrícola.

AGOSTO. Rende homenaxe ao emperador Augusto, que elixiu este mes para que levase o seu nome debido a que foi cando derrotou a Cleopatra e Marco Antonio, os seus maiores inimigos. Inicialmente constaba de 30 días e chamábase Sextilis; Numa Pompilio quitoulle 1 día e Julio César engadiulle 2 máis.

SETEMBRO. Como ao principio ocupaba o sétimo lugar (septem, en latín), conservou a súa orixinaria denominación a pesar de pasar ao noveno posto. Diferentes escenas de vendima representan este mes, dedicado ao deus Vulcano.

OUTUBRO. Neste caso, conservou tamén o seu nome orixinal da época de Rómulo, do termo latino october: oitavo. Tanto a vendima como a sementa, tarefas da época que marca, servían para simbolizalo.

NOVEMBRO. Mentres que a súa denominación perdurou desde que ocupaba o noveno lugar (november), os seus días sufriron cambios ata a chegada de Augusto, quen os deixou en 30.

DECEMBRO. A pesar de estar no último posto, ségueselle coñecendo pola décima posición que ocupaba orixinalmente.

FONTE: Sarah Romero/muyinteresante.es

ARAÑA MOEDA

 Disco opistosomal de Cyclocosmia ricketti / M.Heuler/ScorpionForum

Imaxinade ir camiñando polo campo en México, Guatemala ou o sur de Estados Unidos, ou talvez en China, Vietnam, Laos ou Tailandia, e atopar no chan unha moeda, do diámetro aproximado dun céntimo de euro, de cor negra, similar ao ferro vello, e uns patróns irregulares que, a primeira ollada, non se aprecian con detalle.

Ao agacharse a recollelo, con todo, sucede algo inesperado. A moeda móvese soa. E é que non é unha moeda, senón o opistosoma dunha araña, o que comunmente se coñece como abdome.

Cyclocosmia ricketti / M.Heuler/ScorpionForum

O opistosoma das arañas do xénero Cyclocosmia é moi peculiar; en lugar de ser redondeado, como é habitual nas arañas, está truncado, parece como seccionado por algún tipo de guillotina diminuta. O final esténdese en forma de disco, endurecido e firme, que pode asemellarse a unha moeda ou outro tipo de reliquia antiga.

Coñécense poucas especies de ‘araña moeda’. Ata 2005, só identificáronse catro especies: tres en América do Norte e a outra en China. Con todo, nos últimos anos, varias investigacións sacaron á luz ata sete especies máis, presentes en distintos lugares do Sueste Asiático, ata entón descoñecidas.

Aínda que son arañas verdadeiramente sorprendentes, cun aspecto que esperta a curiosidade, non son comúns nas coleccións científicas. A súa rareza débese, por unha banda, a uns requisitos de hábitat moi esixentes, e doutra banda, á súa capacidade de camuflaxe, que as fai moi difíciles de atopar. É moi probable que aínda existan unas cantas especies descoñecidas pola ciencia, esperando a ser descubertas.

A especie máis recentemente descuberta é C. ruyi, descrita por Kun Yu e colaboradores, da Universidade de Hebei, en China. O estudo científico no que se describe a especie publicouse na revista Biodiversity Data Journal, en abril diste ano.

A diferenza das arañas de xardín que coñecemos en España, a araña moeda non tece a súa tea de araña nas ramas das árbores. O seu comportamento aseméllase máis ao das tarántulas, escavando buracos no chan, onde tenden trampas ás súas presas.

Eses buracos tamén teñen función defensiva. E é que ese opistosoma truncado e aplanado como unha moeda cumpre unha función de escudo. Cando a araña quere defenderse, escava un túnel do mesmo diámetro que o seu disco opistosomal. Introdúcese entón, cabeza abaixo e bloquea a entrada co disco, que se camufla coma se fose un seixo ou unha pedra pequena, permitíndolle á araña pasar desapercibida ante depredadores potenciais.

Pouco se sabe dos hábitos reprodutores deste grupo de arañas e a maior parte descubriuse recentemente. Durante a investigación que permitiu o descubrimento de Ciclocosmia ruyi, Yu e os seus colaboradores obtiveron cápsulas de ovos, que foron estudadas e criadas no laboratorio. Isto permitiu coñecer os detalles do desenvolvemento, e particularmente, descubrir que o disco opistosomal, o seu trazo máis característico, fórmase durante o segundo estadio larvario.

No disco opistosomal dunha araña moeda hai varios detalles. Na parte externa do disco, destaca unha serie de fendas en sentido radial, creando unha marxe tenuemente lobulado. No centro, tres pares de estruturas ovoides, dispostas simétricamente, percorren a área de arriba abaixo, en tamaño decrecente (as superiores son as máis grandes), e entre elas, unha serie de nódulos redondeados completan o patrón, cuxa forma varía entre especies e mesmo entre exemplares.

Para os investigadores, é pouco probable que a evolución seleccionara estas fendas e marcas polo seu aspecto externo, senón máis pola súa funcionalidade interna.

O exoesqueleto do escudo é moi groso, e para sostelo é necesaria unha musculatura forte. Ademais, ao ter o opistosoma máis curto que outras arañas, eses músculos deben ser máis curtos do habitual, polo que ha de compensarse cun maior grosor. Todo isto fai que as estruturas para a inserción da musculatura no exoesqueleto sexan grosas e voluminosas: cristas e nódulos que crecen desde o exoesqueleto, cara ao interior do animal, e que se traducen, no exterior, nesas marcas e patróns intrincados e rechamantes, que lle dan o aspecto de moeda antiga.

FONTE: Álvaro Bayón/muyinteresante.es

O BLOB, UN ORGANISMO REAL QUE PARECE CIENCIA FICCIÓN

A clasificación tradicional dos seres vivos recoñece catro grandes reinos entre os eucariotas: animais, plantas, fungos e protistas. Con todo, o descubrimento do proceso evolutivo e os estudos de filoxenia demostraron as carencias deste sistema clásico de clasificación. Por exemplo, o fermento da cervexa, a alga diatomea e o plasmodio da malaria incluíanse, pola súa condición unicelular, no amplo grupo ‘caixón de xastre’ dos protistas, aínda que en realidade, o fermento está máis preto dos fungos, a diatomea das plantas, e o plasmodio dos animais. De feito, considéranse tres grupos distintos, as algas (próximas ás plantas), os fungos unicelulares (próximos aos fungos verdadeiros) e os protozoos (próximos aos animais).

Se o reino protista xa se desmorona con exemplos que se consideran evidentes, os seus límites tamén se desdibuxan cando se observan seres vivos con trazos que parecen mestura de varios tipos ou mesmo que non caben en ningunha das tres categorías máis ou menos definidas.

Os euglenófitos son organismos unicelulares cunha mancha pigmentaria asociada a uns flagelos, que funciona como un sistema de desprazamento activo en función da luz, moi útil para evitar aos depredadores; ademais, depredan a outros organismos unicelulares máis pequenos, como bacterias. Con esta descrición, sería fácil categorizarlos como protozoos, pero o sorprendente é que realizan a fotosíntesis, como as algas. Velaquí una desas rarezas protistas.

Outros seres vivos, aínda máis estraños, son os hemimastigóforos, un grupo protista que non ten semellanza con nada coñecido, e que probablemente constitúa un das liñaxes de eucariotas máis antigos. Ou os aínda máis raros metamonados, organismos unicelulares excepcionais, por ser as únicas criaturas eucarióticas coñecidas que carecen de mitocondrias, os orgánulos celulares responsables da respiración.

Entre este gran abanico de diversidade de ‘bichos raros’ unicelulares que se saen dos esquemas coñecidos, destaca un polo seu comportamento e a súa organización, que esperta a curiosidade: o blob ou mofo policéfalo (Physarum polycephalum).

 

Blob en estado natural - ViniSouza128/iStock

Aínda que comunmente considéraselle un mofo, se penetramos na clasificación filoxenética do blob, atopamos que pertence ao gran grupo dos amebozoos, ao que pertencen as amebas, como a máis famosa Amoeba proteus ou Polychaos dubium, o organismo co xenoma máis grande coñecido. Con todo, o comportamento do blob é distinto ao dunha ameba.

Se atendemos á súa organización, aparentemente pode parecer un organismo pluricelular; ao fin e ao cabo, é macroscópico, visible a primeira ollada. Pero que este detalle non leve a erro; aínda que o organismo está composto de moitas células asociadas unhas con outras, non presenta ningunha especialización. Non hai división de traballo. É máis, todas as células do corpo do blob están fusionadas nunha soa membrana con múltiples núcleos.

Non é, en sentido estrito, un organismo pluricelular, senón un organismo unicelular con organización colonial. O seu corpo lembra ao dun fungo, pero de aspecto viscoso. Ese aspecto dálle o seu nome, inspirado polo monstro da película de terror The Blob, dirixida por Irvin Yeaworth, en 1958.

O blob é un organismo saprófito; cando atopa unha fonte de alimento, como bacterias ou esporas, medra ao redor delas e segrega encimas dixestivas para, despois, absorber os nutrientes. Para seguir explorando a contorna, en lugar de avanzar co seu corpo enteiro ou emitir brazos como unha ameba, produce unha serie de apéndices en forma de tubos finos, máis ou menos rectos; un sistema máis eficiente e económico.

Cando os tubos non alcanzan unha fonte de alimento, simplemente contráense e son reabsorbidos polo organismo. Con todo, se o apéndice atopa unha nova fonte de alimento, desenvolverase unha nova colonia, que manterá contacto coa anterior a través do tubo. Como resultado final, as distintas colonias mantéñense interconectadas por unha intrincada rede de tubos, como as cidades conéctanse con estradas ou ferrocarrís.

Blob medrando segundo o mapa ferroviario de Tokio - Tero et al. 2010

Un dos problemas máis habituais do urbanismo e a organización do transporte é establecer unha rede de vías (estradas, ferrocarrís, túneles de metro…) que interconecten distintos puntos da forma máis eficiente posible. Distintas cidades e países dispoñen de distintos esquemas de distribución, unhas máis radiais e centralizadas, outras máis concéntricas… non é tarefa fácil achar a máis adecuada. Por exemplo, unir todos os puntos mediante a liña máis curta pode parecer unha boa solución, pero pode implicar que quen vaia a viaxar entre dúas estacións non inmediatamente contiguas deba dar rodeos innecesarios.

E se o blob e o seu particular sistema de crecemento puidese axudar a solucionar ese problema? Esa é a pregunta que se fixo Atsushi Tero, do Instituto de Investigación de Ciencia Electrónica da Universidade de Hokkaido, Xapón, e o seu grupo de colaboradores. Dispuxeron o blob sobre un medio de cultivo, con alimento distribuído segundo un patrón equivalente a un mapa a escala das cidades que rodean Tokio.

O resultado foi tan sorprendente, que apareceu publicado na prestixiosa revista Science en 2010: o blob medrará, formando colonias nas distintas cidades, e mantendo unha rede de tubos moi similares á rede ferroviaria xaponesa, que optimizaba o transporte entre os distintos puntos, independentemente da orixe e o destino.

Resolver a distribución óptima dun mapa de ferrocarrís é só una das grandes proezas das que o blob é capaz. Tamén se probou a súa capacidade para achar o camiño máis curto nun labirinto, resolver complicados crebacabezas computacionales e tomar decisións multiobxectivo. Este tipo de comportamentos tan complexos non os desenvolve de forma voluntaria (é un organismo carente de sistema nervioso), senón que é unha consecuencia da súa forma de vida, unha propiedade emerxente que xorde das interaccións que se producen no corpo do blob.

Talvez, pensándoo fríamente, a nosa forma de tomar decisións sexa, tamén, unha propiedade emerxente produto das interaccións do noso cerebro.

Este sistema, levado a un modelo matemático inspirado na natureza, proporciona información sobre como implementar melloras na eficiencia e na distribución de sistemas de transporte deseñados por humanos. Non é a primeira vez, nin será a última, que o comportamento natural dun organismo ensínanos a optimizar aspectos e mecanismos que afectan directamente á nosa forma de vivir.

FONTE: Álvaro Bayón/muyinteresante.es/natureza

OS OLLOS MÁIS RAROS E IMPRESIONANTES DO MUNDO ANIMAL (III-FIN)

Remato con esta serie adicada aos ollos extravanates das criaturas do reino animal.

Na esquerda, primeiro plano do ollo dun caimán. Na parte central, primeiro plano do ollo dunha aguia real (Aquila chrysaetos). Na parte dereita, primeiro plano do ollo dunha iguana.

Na esquerda, primeiro plano do ollo dun caracol. Na parte central, primeiro plano do ollo dun cabalo. Na parte dereita, primeiro plano do ollo dun coello.

Na esquerda, primeiro plano do ollo dun bufo. Na parte central, primeiro plano do ollo dun crocodilo do Nilo (Crocodylus niloticus). Na parte dereita, primeiro plano do ollo dun gecko.

Na esquerda, primeiro plano do ollo dunha pitón arborícora verde (Morelia Viridis).  Na parte central, primeiro plano do ollo dun camaleón. Na parte dereita, primeiro plano do ollo dun porco de Guinea (Cavia porcellus).

Fin!

FONTE: Sarah Romero/muyinteresante.es

OS OLLOS MÁIS RAROS E IMPRESIONANTES DO MUNDO ANIMAL (II)

Continúo con esta serie, que onte comezamos, adicada aos ollos extravagantes das criaturas do reino animal.

Na esquerda, primeiro plano do ollo dun baslisco ou lagarto Xesucristo. Na parte central, primeiro plano do ollo dun xaguar. Na parte dereita, primeiro plano do ollo dun dragón de auga chino  Physignaturus cocincinus).

Na esquerda, primeiro plano do ollo dun peixe. Na parte central, primeiro plano do ollo dunha tartaruga xigante. Na parte dereita, primeiro plano do ollo dun can.

Na esquerda, primeiro plano do ollo dun pelícano. Na parte central, primeiro plano do ollo dun voitre. Na parte dereita, primeiro plano do ollo dunha avestruz.

Continuará...

FONTE: Sarah Romero/muyinteresante.es

OS OLLOS MÁIS RAROS E IMPRESIONANTES DO MUNDO ANIMAL

     Ollo de serpe / Midjourney/Sarah Romero

O reino animal está cheo de criaturas con ollos de cores extravagantes: os grandes bufos cornudos, por exemplo, locen impresionantes ollos dourados, mentres que os gatos ven a través de ollos de cor verde brillante, amarelo ou mesmo laranxa. Pero, preguntácheste algunha vez por que os humanos non mostran tan coloridos ollos?

En realidade, estas sorprendentes cores de ollos de animais non son tan diferentes dos das persoas.

Cando as persoas falan sobre a cor dos ollos, en realidade referímonos á cor do iris, un anel muscular (coñecido como esfínter) dentro do ollo. Se o iris contén moita melanina ou pigmento, entón o ollo aparecerá de cor marrón. A medida que diminúe a cantidade de melanina, a cor dos ollos aparece como abelá, verde ou azul.

O ton laranxa é en realidade un ámbar. A cor dourada é unha variación do marrón e todas as coloraciones son variacións ao longo dunha liña de cor moi común, desde o marrón, pasando a ámbar, abelá, de aí a verde e a azul.

Con algunhas excepcións, como a ra arbórea de ollos vermellos, o vermello xeralmente non se inclúe nesta escala de cores. É un erro común pensar que os individuos albinos teñen ollos vermellos. En realidade, as súas iris non teñen ningún pigmento, porque o xene que controla a produción de melanina está completamente desactivado no albinismo. En cambio, a cor vermella provén dos vasos sanguíneos que soportan o iris.

A cor dos ollos pode parecer que cambia cando os ollos dunha persoa dilátanse ou se contraen. Cando un ollo está dilatado (é dicir, cando a pupila é grande para que poida captar máis luz), o iris comprímese e pode verse máis escuro porque o pigmento está apelotonado nunha área máis pequena.

En contraste, cando o ollo contráese, nun día asollado e brillante, por exemplo, a pupila contráese e o iris crece de tamaño. Cando isto sucede, a cor do iris pode parecer menos intenso, porque o pigmento está máis estendido.

Pero independentemente de se un iris está dilatado ou constrinxido, lamentamos dicir que é altamente improbable que os humanos teñan os mesmos cores de ollos que os bufos ou os gatos.

 Hoxe, comezamos unha colección dos ollos máis raros do mundo animal!

Á esquerda, primeiro plano do ollo dunha ovella. No centro, primeiro plano do ollo dun gato. Na dereita, primeiro plano do ollo dunha ra de árbore verde.

Continuara...

FONTE: Sarah Romero/muyinteresante.es

UN CAMIÑO SÓ DE IDA: POR QUE NON HAI CANGUROS EN ÁSIA, PERO SI VARANOS EN AUSTRALIA

Hai camiños na vida que parecen ser unicamente de ida, e liñas invisibles que só se poden cruzar nunha dirección, pero nunca na contraria. Ese parece ser o caso das especies máis características da fauna australiana, canguros, koalas e marsupiais, que xamais se aventuraron a cruzar a Asia a pesar de que, ao mesmo tempo, moitas especies asiáticas, como as goannas (lagartos similares aos varanos) ou aves como as cucaburras si que entraban e estendíanse por toda Australia. Por que motivo este ’tráfico’ só producíase nunha dirección? Por que nin un só canguro abandonou xamais o continente australiano?

Durante moito tempo, os biólogos describiron esta distribución asimétrica de especies australianas e asiáticas usando unha liña imaxinaria que separa Australia de Nova Guinea e partes de Indonesia do sueste asiático continental. Este límite invisible coñécese como a ’Liña de Wallace’ e, desde hai case dous séculos, supuxo un enigma inexplicable para científicos de todo o mundo.

Agora, un equipo de investigadores da Universidade Nacional de Australia (ANU) e ETH Zúric, en Suíza, sostén que a ’culpa’ desta estraña situación é dos cambios continuos das placas tectónicas e dun brusco cambio global do clima hai varias decenas de millóns de anos. Os resultados da investigación acábanse de publicar en Science.

"Se viaxas a Borneo -explica Alex Skeels, de ANU e autor principal do artigo- , non verás ningún mamífero marsupial, pero se vas á illa veciña de Sulawesi, si. Australia, doutra banda, carece de mamíferos típicos de Asia, como osos, tigres ou rinocerontes". Segundo o artigo, para atopar as razóns deste misterio hai que mergullar no pasado.

"Hai uns 35 millóns de anos -prosegue Skeels- Australia estaba situada moito máis ao sur e estaba conectada coa Antártida. Despois, nalgún momento da liña de tempo da Terra, Australia separouse da Antártida e durante millóns de anos desprazouse cara ao norte, o que provocou que terminase estrelándose contra Asia. Esa colisión deu orixe ás illas volcánicas que agora coñecemos como Indonesia".

As illas de Indonesia recentemente formadas serviron como ’trampolín’ para moitos animais asiáticos, que a través delas chegaron a Nova Guinea e Australia. Pero non ao revés. "A nosa investigación -afirma Skeels- mostra que moitos máis grupos de fauna asiática cruzaron e establecéronse en Australia que na dirección oposta".

Segundo os investigadores, o cambio na tectónica de placas é só unha peza do crebacabezas que permite explicar esta estraña migración unidireccional de especies asiáticas a Australia, pero que impide ás especies australianas facer o propio e pasar a Asia. Outra peza importante, en efecto, é o clima.

Cando Australia separouse da Antártida, de feito, produciuse un cambio climático que levou a un arrefriado global e ao ’secado’ dos continentes, o que provocou eventos de extinción masiva en todo o mundo. "Cando Australia afastouse da Antártida -di Skeels-, abriu a área do Océano Profundo que rodea a Antártida, que agora é onde se atopa a Corrente Circumpolar Antártica. E iso cambiou drasticamente o clima da Terra no seu conxunto, facéndoo moito máis frío".

"A pesar deste arrefriado global -prosegue o investigador-, o clima nas illas de Indonesia, que os organismos utilizaron como porta de entrada para saltar a Australia, mantívose relativamente cálido, húmido e tropical. A fauna asiática, que xa estaba ben adaptada e cómoda con estas condicións, non tivo problemas para establecerse en Australia".

Pero non ao revés, sostén Skeels. "Este non foi o caso das especies australianas. Evolucionaran nun clima máis frío e cada vez máis seco co tempo e, por tanto, tiveron menos éxito en establecerse nas illas tropicais en comparación coas criaturas que emigraron de Asia".

FONTE: José Manuel Nieves/abc.es/ciencia

DESVELADO O MISTERIO DAS FERVENZAS DE SANGUE DA ANTÁRTIDA

Unha impresionante “fervenza de sangue” no glaciar Taylor / Wikimedia Commons: National Science Foundation/Peter Rejcek.

Ninguén esperaría apreciar a forte cor escarlata do sangue entre o impoluto branco dos enormes xeos antárticos, pero con todo os científicos documentaron desde 1911 a aparición dunha estraña "baba vermella" entre os glaciares. Agora, unha nova investigación verificou que se orixinan por nanoesferas ricas en ferro, que están directamente relacionadas coa actividade de microorganismos que habitan hai millóns de anos baixo as augas salinas dos glaciares.

Un grupo interdisciplinario de científicos da Universidade Johns Hopkins, a Universidade de Tennessee e outras institucións académicas en Estados Unidos logrou revelar finalmente o antigo misterio das “fervenzas de sangue” que flúen entre os glaciares antárticos. Segundo os especialistas, que publicaron un novo estudo na revista Frontiers in Astronomy and Space Sciences, o fenómeno relaciónase directamente coa actividade dun grupo de microorganismos e podería repetirse noutros planetas.

No marco da Expedición Terra Nova á Antártida en 1911, o xeólogo británico Thomas Griffith Taylor descubriu asombrado unha serie de emanacións avermelladas na base rochosa do glaciar que agora leva o seu nome. Ao longo dun século, este fenómeno coñecido como “Blood Falls” ou “fervenzas de sangue” en galego capturou a imaxinación das persoas e continúa sendo un enigma sen resolver para a ciencia, polo menos ata hoxe.

Agora, os científicos a cargo da nova investigación empregaron potentes microscopios electrónicos para analizar mostras extraídas das “fervenzas de sangue”, descubrindo unha gran cantidade de diminutos fragmentos de ferro. Trátase especificamente de nanoesferas que, ao oxidarse, bríndanlle á auga ese ton sanguento. Segundo explícase nunha nota de prensa, as nanoesferas son pequenos obxectos redondos, dunha centésima parte do tamaño dun glóbulo vermello humana media, con características físicas e químicas únicas.

Ademais de ferro, os investigadores acharon moitos outros elementos nas nanoesferas, como silicio, calcio, aluminio e sodio, en concentracións variables. Nun principio pensouse que un grupo de minerais causaba as emanacións avermelladas, pero o novo estudo elimina esta posibilidade: nos minerais, os átomos deben organizarse nunha estrutura cristalina moi específica. Estas nanoesferas non son cristalinas, polo que inmediatamente descartouse unha orixe mineral.

Como ata o momento buscábanse minerais, os métodos utilizados anteriormente para examinar os mostras das “fervenzas de sangue” non detectaron ás nanoesferas que, en realidade, teñen unha orixe microbiano: na Antártida, existen microorganismos que sobreviviron durante millóns de anos, debaixo das augas salinas dos glaciares. Estas formas de vida adoptan diferentes configuracións, sendo as nanoesferas ricas en ferro só una das súas posibles manifestacións.

En concreto, as antigas augas ricas en ferro e sal baixo os glaciares antárticos albergan cepas de bacterias que poden non cambiar durante milenios, sendo un exemplo único e inalterado da vida primitiva na Terra. Ao mesmo tempo, os científicos cren que a análise desta contorna altamente inusual e as súas formas de vida tamén podería enriquecer a procura e a comprensión da vida noutros planetas, nos cales se poidan atopar ambientes semellantes.

FONTE: Pablo Javier Piacente/farodevigo.es/tendencias21