Blogia
vgomez

CURIOSIDADES

Os récords de lonxevidade do reino animal (IX-FIN)

Remato coa serie adicada aos numerosos exemplos de lonxevidade extrema no reino animal existen numerosos exemplos. O estudo destes casos achega á comunidade científica novos instrumentos para estudar como reverter o aparentemente inexpugnable proceso de envellecemento.

Se onte falamos das lagostas, hoxe tócalle finalmente aos elefantes.

 

9.  Elefantes 

Os elefantes non só son un dos animais terrestres máis voluminosos que existen. Tamén se contan entre os máis lonxevos. Calcúlase que os elefantes africanos teñen unha esperanza de vida máxima duns 74 anos, mentres que os asiáticos poden vivir ata os 80 anos. A relación entre o tamaño e a lonxevidade non é casual.

O estudo do metabolismo destes animais serviu de base para desenvolver o chamado ‘paradoxo de Peto, unha hipótese que explicaría por que os animais máis grandes, como poden ser os elefantes ou as baleas, presentan máis adaptacións xenéticas que lles permiten eludir o cancro.

Iso explicaría, por exemplo, por que un elefante, un animal que ten ata cen veces máis células que un humano, conta cunha esperanza de vida tan alta. Non debería ser ao revés? A explicación é que contan cuns xenes especiais capaces de reparar o dano celular e eliminar as células que sufrisen mutacións antes de que desenvolvan o tumor.

Un achado, como o das células da quenlla de Groenlandia, que a comunidade científica estuda non só para investigar as causas do envellecemento, senón tamén para atopar novas ferramentas para combater enfermidades.

FONTE: Sergi Alcalde/ nationalgeographic.com.es     Imaxe: Shutterstock

Fin!

Os récords de lonxevidade do reino animal (VIII)

Continúo coa serie adicada aos numerosos exemplos de lonxevidade extrema no reino animal existen numerosos exemplos. O estudo destes casos achega á comunidade científica novos instrumentos para estudar como reverter o aparentemente inexpugnable proceso de envellecemento.

Se onte falamos da balea de Groenlandia, hoxe tócalle ás lagostas.

8. Lagostas

Estimar a esperanza de vida dun bogavante é unha tarefa hercúlea, tendo en conta de que é farto difícil escudriñar todas as mudas de caparazón. Con todo, as lagostas tamén son coñecidas mundialmente pola súa extraordinaria lonxevidade.

Unha das razóns é a súa capacidade para inhibir o proceso de envellecemento grazas a unha encima chamada telomerasa, responsable, como o seu propio nome indica, da preservación dos telómeros, esas secuencias de ADN repetido contido nos extremos dos cromosomas, cuxo acortamiento está intrinsecamente relacionado co proceso de envellecemento.

As lagostas serían practicamente inmortais de non ser por un efecto indeseado: a muda da súa exoesqueleto. Cando chegan a un determinado tamaño, é tal o esforzo metabólico que levan a cabo que acaban sucumbindo. Ás veces consómense de puro esgotamento, en ocasións é o propio caparazón o que rompe, causando as feridas que os levan á morte. 

Aínda así, a esperanza de vida destes animais pode chegar a ser relativamente alta comparativamente falando. Algunhas lagostas do continente americano han dado mostras de vivir ata 100 anos. Un exemplar capturado no ano 2009, por exemplo, deu pistas de ter ata 140 anos de idade, un auténtico Matusalén do mundo dos crustáceos.   

FONTE: Sergi Alcalde/ nationalgeographic.com.es     Imaxe: eldiario.es/rastreador

Continuará...

Os récords de lonxevidade do reino animal (VII)

Continúo coa serie adicada aos numerosos exemplos de lonxevidade extrema no reino animal existen numerosos exemplos. O estudo destes casos achega á comunidade científica novos instrumentos para estudar como reverter o aparentemente inexpugnable proceso de envellecemento.

Se onte falamos das tartarugas, hoxe tócalle á balea de Groenlandia.

7. Balea de Groenlandia

Igual que ocorre coas quenllas homónimas, as baleas de Groenlandia (Balaena mysticetus), tamén se benefician dun crecemento lento e unha alta esperanza de vida. O mamífero máis lonxevo do mundo ten unha esperanza de vida duns 70 anos, aínda que algúns exemplares poden chegar a vivir uns 200 anos. Igual que o seu ‘correlixionario’, a quenlla de Groenlandia.

Con todo, a diferenza deste, non ten que esperar aos 150 anos de idade para reproducirse. “Só” bastarán uns 25 anos para ter descendencia. Unha vantaxe de gran axuda para unha especie cuxas publicacións foron esquilmadas no pasado recente como consecuencia da caza comercial. 

FONTE: Sergi Alcalde/ nationalgeographic.com.es     Imaxe: es.wikipedia.org

Continuará...

Os récords de lonxevidade do reino animal (VI)

Continúo coa serie adicada aos numerosos exemplos de lonxevidade extrema no reino animal existen numerosos exemplos. O estudo destes casos achega á comunidade científica novos instrumentos para estudar como reverter o aparentemente inexpugnable proceso de envellecemento.

Se onte falamos da quenlla da medusa inmortal, hoxe tócalle ás tartarugas.

Ou.S. Fish and Wildlife Service Southeast Region / - Leatherback sexa turtle/Tinglar, USVI /AlbertHerring

6. Tartarugas

Se hai un animal lonxevo sobrerrepresentado no mundo da ficción, e, sen dúbida, a tartaruga. Aínda que non se conta entre as criaturas máis lonxevas do mundo, si que é un dos animais terrestres que máis anos contan. Unha das especies que ostenta o récord de lonxevidade é a tartaruga xigante de Aldabra (Aldabrachelys gigantea), unha especie que, ademais, é unha das máis grandes que existen. Estes réptiles orixinarios das Seychelles poden vivir ata os 150 anos e pesar ata 250 quilos.

FONTE: Sergi Alcalde/ nationalgeographic.com.es     

Continuará...

NASA revelou un aumento inesperado da actividade do Sol e “riscos potenciais” para a Terra

A NASA revelou un aumento inesperado da actividade do Sol e alertou por “riscos potenciais” para a Terra / NASA

A NASA revelou que o Sol mostrou un aumento inesperado da súa actividade durante os últimos 16 anos, revertendo así unha tendencia decrecente que tomou por sorpresa aos investigadores. O incremento da actividade solar podería desencadear en “riscos potenciais” para a Terra debido a posibles tormentas e erupcións solares, así como execcións de masa coronal.

Devanditos fenómenos clasificados como parte do chamado clima espacial, teñen o potencial de afectar as naves espaciais, expoñer aos astronautas e perturbar a sistemas terrestres como as redes eléctricas, o GPS e as comunicacións por radio.

Segundo a axencia espacial estadounidense, os datos mostran que, tras alcanzar o seu punto máis débil rexistrado en 2008, entrou nun proceso de “intensificación gradual”.

A NASA destaca que a Terra está a experimentar actualmente o Ciclo Solar 25, que comezou en 2020, tras un ciclo considerado o máis débil nun século.

O físico de plasma do Laboratorio de Propulsión a chorro (JPL) da NASA, Jamie Jasinski, alertou que “todos os indicios apuntaban a un período prolongado de baixa actividade solar, por iso foi unha sorpresa que esta tendencia revertese” e acentuou que “o Sol se está espertando lentamente”.

A NASA está a planear o lanzamento de dúas misións, a Sonda de Mapeo e Aceleración Interestelar (IMAP) e o Observatorio Geocorona Carruthers, que están programados para o vindeiro martes 23 de setembro e viaxarán a bordo do foguete Falcon 9, propiedade da empresa SpaceX.

O ciclo solar é un proceso natural que ocorre aproximadamente cada 11 anos. Durante este período, o Sol experimenta unha maior actividade, con máis manchas solares (rexións máis frías e escuras na superficie causadas pola concentración do campo magnético), erupcións solares (explosións de radiación) e execcións de masa coronal (burbullas de plasma que se estenden por todo o sistema solar).

En maio de 2024, unha intensa tormenta xeomagnética, a máis forte en máis de dúas décadas, provocou auroras boreais visibles ata o sur de México e advertencias sobre riscos para internet e os sistemas de comunicacións globais.

Espérase que o próximo Ciclo Solar 26 comece entre 2029 e 2032. Por agora, os científicos salientan que os números de manchas solares ofrecen unha imaxe incompleta do comportamento solar.

FONTE: PM/ff/perfil.com

Os récords de lonxevidade do reino animal (V)

Continúo coa serie adicada aos numerosos exemplos de lonxevidade extrema no reino animal existen numerosos exemplos. O estudo destes casos achega á comunidade científica novos instrumentos para estudar como reverter o aparentemente inexpugnable proceso de envellecemento.

Se onte falamos da quenlla de Groenlandia, hoxe tócalle á medusa inmortal.

 

5. Medusa inmortal

Igual que sucede con outras medusas, nos seus primeiros momentos de vida, Turritopsis dohrniempieza a súa vida sendo unha larva chamada plánula. Máis tarde aséntase no fondo mariño, onde prosperará en fase de pólipo. Con todo, estes pequenos cnidarios de pouco máis de 5 milímetros de diámetro (menos que a uña do teu dedo maimiño) dan un salto atrás no seu desenvolvemento e volven transformarse en pólipos.

Logo, a colonia de pólipos ‘renacidos’ volve brotar, e de aí xorden xurdir medusas en fase adulta. É coma se retrocedesen no tempo. Os científicos levan anos investigando este incrible proceso, denominado ‘desenvolvemento inverso’, para utilizalo en investigacións médicas. O máis sorprendente é que descubriron que a medusa inmortal non é a única que o leva a cabo. 

Teoricamente, este proceso pode realizarse indefinidamente, facendo que a medusa sexa biolóxicamente inmortal, a pesar de que, na natureza, moitas destas medusas probablemente sucumban diante de depredadores e enfermidades na súa etapa de medusa, sen reverterse á forma de pólipo.

FONTE: Sergi Alcalde/ nationalgeographic.com.es     Imaxe: Muzina Shaghai/Flicker/Cc

Continuará...

Os neandertais facían química, revela o achado dun pegamento prehistórico

Os neandertais facían química, revela o achado dun pegamento prehistórico / Midjourney/Sarah Romero

Os nosos curmáns extintos, os neandertais, inventarían un método complexo para transformar a cortiza de bidueiro en pegamento, o que indica que probablemente, incursionaron na química.

Os científicos descubriron evidencia das habilidades cognitivas avanzadas dos neandertais, o que demostra que non eran só seres primitivos. Tras analizar mostras do antigo adhesivo que os nosos curmáns extintos empregaron para crear alcatrán de bidueiro como forma de pegamento para unir pedra con óso tanto en madeira como ferramentas e armas, os investigadores descubriron que probablemente se sintetizou en cámaras subterráneas que restrinxían o fluxo de osíxeno.

O estudo, realizado recentemente por investigadores da Universidade Eberhard Karls de Tübingen en Alemaña e publicado na revista Archaeological and Anthropological Sciences lanza luz sobre a técnica complexa que usaron para crear este prehistórico e pegañento pegamento. E é que, un dos atributos da intelixencia humana é a capacidade de sintetizar substancias e materiais que non se atopan na natureza; como é este caso.

O alcatrán de bidueiro utilizado polos neandertais é anterior a calquera adaptación coñecida dos humanos modernos por ata 100.000 anos e, no seu uso para distintas ferramentas e armas, beneficiáronse da súa calidade de ser resistente á auga e da descomposición orgánica.

Como tal, o alcatrán de bidueiro é a substancia sintética máis antiga xamais descuberta.

Método para crear o pegamento / Archaeological and Anthropological Sciences

Alcatrán de bidueiro Königsaue e técnicas experimentais de produción. a KBP1, Königsaue 1 (esquerda); KBP2, Königsaue 2 (dereita). b Debuxo do método de condensación; c Método de condensación en surcos de lastras; d Técnica de enterramento con rolo de cortiza; e Técnica de laminación en foso; f Estrutura elevada. 1, cortiza de bidueiro; 2, alcatrán de bidueiro. 

Para determinar como se fixo o alcatrán, os investigadores analizaron dúas mostras dun xacemento neandertal en Alemaña chamado Königsaue. Logo, compararon estas mostras con ducias de referencia que os investigadores crearon utilizando cinco técnicas diferentes da Idade de Pedra (dúas sobre o chan e tres baixo terra). Descubriron que o alcatrán de bidueiro producido baixo terra contiña altos niveis dun polímero natural chamado suberina mentres que o alcatrán producido ao queimar a cortiza sobre o chan, non. Isto é, as antigas mostras de alcatrán coincidían co proceso de fabricación subterráneo. Este é un marcador moi obvio da complexidade cognitiva da que eran capaces os neandertais, xa que as técnicas de transformación subterráneas son máis difíciles de executar que as técnicas de superficie.

Os resultados deste experimento indican unha marca clara no alcatrán que distingue entre os enfoques por encima e por baixo do chan, dependendo da dispoñibilidade de osíxeno durante a extracción. Con todo, é probable que o seu método fose evolucionando a través da experimentación.

Segundo comentan os autores, "destilaron alcatrán nun ambiente subterráneo creado intencionalmente que restrinxiu o fluxo de osíxeno e permaneceu invisible durante o proceso". Sen dúbida, este complexo proceso non foi espontáneo; un achado que ten implicacións para a nosa comprensión da evolución cognitiva dos neandertais porque os bidueiros non mostran ningún exudado visible que puidese ser recoñecido como un adhesivo potencial.

Segundo a crecente evidencia arqueolóxica, os neandertais estaban máis avanzados do que se cría. Este estudo desafía nosas percepcións da intelixencia humana e mellora a nosa comprensión dos neandertais.

FONTE: Sarah Romero/muyinteresante.com

Os récords de lonxevidade do reino animal (III)

Continúo coa serie adicada aos numerosos exemplos de lonxevidade extrema no reino animal existen numerosos exemplos. O estudo destes casos achega á comunidade científica novos instrumentos para estudar como reverter o aparentemente inexpugnable proceso de envellecemento.

Se onte falamos do coral negro, hoxe tócalle á esponxa barril.

3. Esponxa barril

A esponxa barril (Xestospongia testudinaria) é unha demoesponxa da familia Petrosiidae así chamada pola súa característica forma de barril. Atópase no océano Índico, en augas de Filipinas, Indonesia, Malaisia e Nova Caledonia. O máis interesante é a asombrosa capacidade destes organismos para non sucumbir ao paso do tempo. Neste sentido, documentouse que esta especie pode chegar a vivir uns 2.000 anos, o que lle valeu o nome de ‘sequoia do arrecife’, pois ademais de lonxevas, teñen un tamaño máis que considerable.

Esta especie ten diferentes cores que van desde marrón a rosa, coa apertura pálida. Nas zonas intermareais, esta especie varía entre 10 e 20 cm de diámetro, e mide ao redor de 10 a 20 cm de altura.

FONTE: Sergi Alcalde/ nationalgeographic.com.es     Imaxe: Shutterstock

Continuará...