OPINIÓN E COMENTARIO

PODE CAERCHE MAL O TEU PROPIO FILLO?

O papel aguántao todo, pero a práctica é moi diferente. Para a psicóloga Sara Tarrés, a crianza ten asperezas que só se aprecian unha vez que se exerce. Ata ese momento o discurso que impera está enmascarado de expectativas e ilusións sobre quen seremos como proxenitores e como deberían de ser os nosos fillos. Ante ese caldo de cultivo, a realidade imponse e destapa un tema tabú: Pode caerche mal o teu propio fillo? A súa resposta é clara: “Ocorre e dáse con moita máis frecuencia da que nos cremos, pero fálase pouco diso porque temos medo a expresalo porque se nos xulga”.

Unha das claves para chegar á orixe destes sentimentos é coñecerse, cuestionarse e comunicarse desde o amor para non ir en piloto automático e facer unha xestión emocional máis natural, liviá e realista: “Unha cousa é sentir a emoción e outra cousa é que facemos con esta emoción. Imos sentir, escoitar, mirar máis aló das palabras e conectar coa nosa esencia sen xuízos nin comparacións”, engade. Só así se é referente.

Sara Tarrés é psicóloga especializada en Psicopatología Infantoxuvenil, membro do Grupo de Traballo en Intelixencia Emocional do Colexio Oficial de Psicoloxía de Catalunya desde 2018. Ademais de asesora e directora en sesións de reeducación para pais, mestres e profesores. Desde 2012 divulga contidos sobre psicoloxía, crianza e educación no seu blog Mamá Psicóloga Infantil, e é autora dos libros O meu fillo cáeme mal e As miñas emocións ao descuberto.

CANELÓNS: UN RELATO SOBRE O FINAL DA ADOLESCENCIA

“Escribir historias ou dicilas en voz alta fascíname, porque nese corpiño, nesa especie de gaiola do soneto, nesa regulamentación arbitraria pero necesaria, atopo un xoguete”. A súa esencia multifacética deu vida a novas formas de exploración e comunicación audiovisual. Cun agudo sentido do humor e unha creatividade inesgotable, o escritor Hernán Casciari non fixo outra cousa que ler e escribir desde pequeno: “Teño a sensación permanente de que escribir sálvame”. Unha apertura de camiños que nos convida a seguir xogando, como a el gústalle.

A lectura e a escritura foron os seus dous grandes mestras no “carrusel da vida”, e a educación un piar fundamental para chegar á sociedade. Con perspicacia e apertura mental, Casciari ve a maxia nos aspectos máis simples convertendo realidades cotiás en historias extraordinarias cheas de paixón e de identidade.

É fundador da revista Orsai, unha plataforma creada xunto a un grupo de colaboradores, que desafía as normas do xornalismo tradicional ao enfocarse na innovación e a calidade literaria. Na actualidade, a comunidade Orsai converteuse nun faro para escritores e lectores que buscan historias auténticas e orixinais, pero sobre todo, a posibilidade de existir doutra maneira.

A HISTORIA DUN ERRO QUE AMEAZA Á NOSA CIVILIZACIÓN

Unha botella de plástico pode tardar ata mil anos en descompoñerse. Unha, mil anos. E cada minuto véndense un millón de botellas de plástico no mundo. Cada minuto, un millón. Uns datos vertixinosos que chocan co uso que lle damos a este material e que se traducen nuns dos maiores problemas ambientais aos que se enfronta o ser humano. “Hai unha cousa que unha civilización intelixente xamais debería facer con semellante material, con semellante tecnoloxía, e é utilizala para fabricar cousas deseñadas para converterse en lixo”, sentencia o economista Manuel Maqueda.

Licenciado en Economía pola Universidade Complutense de Madrid e en Dereito pola UNED, Maqueda é o primeiro profesor de Economía Circular e Regenerativa en Harvard. Este experto en contaminación por plásticos é fundador de varias ONG e empresas sociais e tamén codirector de Albatross, un documental que expón a situación destas aves mariñas acosadas pola inxestión do lixo plástico no océano Pacífico. Nun mundo con excedente de información, o profesor aposta por buscar solucións desde o pensamento sistémico e advirte da aceleración silenciosa dos problemas aos que nos enfrontamos. “En principio, parece que non ocorre nada e, de súpeto, catapún. O cambio climático, a perda de biodiversidade… Todas as alteracións que hai nos ecosistemas son funcións exponenciais”, avisa o experto.

Os esforzos de Manuel Maqueda céntranse en deixar un mundo mellor ás próximas xeracións: “O meu traballo, na educación e nas ONG, ten ese obxectivo: ser un bo devanceiro e facer honra a este tempo tan especial e tan importante que nos tocou vivir”.

O PODER DE VIVIR O PRESENTE

“Era a muller caracol”, lembra con alegría Mercè Brey ao referirse ao seu pasado profesional, unha brillante carreira na banca que a levou durante varias décadas para percorrer o mundo. Das súas viaxes, ademais dunha gran bagaxe financeira, recolleu varias aprendizaxes na súa caparazón vital: “aprendín o valor da diversidade, que a humildade che abre a mente e que existen novas maneiras de liderar”, asegura a agora experta en liderado e diversidade.

Brey estudou Ciencias Empresariais, un máster en Finanzas Internacionais e Comercio Exterior, un posgrao en Integración Europea e outro en Dirección de Vendas. En liña coa súa formación tivo diferentes responsabilidades en banca e dirixiu unha cámara de comercio. Pero a súa experiencia e interese polas relacións interpersoais expandiron o seu coñecemento. Hoxe, Brey traballa en prol da transformación das persoas e as organizacións. Creou a consultora BLUE, un espazo de desenvolvemento para co-crear un novo estilo de liderado e escribiu varios libros: Es o mellor que che pasou… QUÉRETE!’ ou Alfas e Omegas, o poder do feminino nas organizacións, onde narra como o equilibrio entre o feminino e o masculino xera benestar ás persoas e rendibilidade ás organizacións. A millonésima muller é o seu último traballo. A súa visión do liderado incluyente é unha clara aposta por unha sociedade moito máis sostible e equitativa.

NUN MUNDO EN BRANCO E NEGRO OS QUE AMAMOS ÉNCHENNOS DE COR

Gabriel Rolón é un recoñecido psicanalista e escritor cuxa traxectoria está marcada pola curiosidade e a habilidade innata para conectar coas experiencias cotiás das persoas. A súa travesía académica non só foi un proceso de “aprendizaxes e fracasos”, senón tamén unha procura constante para atoparse consigo mesmo e ser quen realmente é.

O seu carisma e capacidade para comunicar temas psicolóxicos de maneira clara convértenlle nun referente na divulgación psicolóxica, levando a introspección a millóns de fogares e inspirando ás persoas para reflexionar sobre as súas propias vidas. O psicanalista sostén que nos atopamos na era da incomunicación e o desencontro, e insiste en “comunicarnos de verdade e usar palabras que nos representen”.

Como autor e apaixonado da arte, Rolón plasmou os seus coñecementos e experiencias en libros, teatro e diferentes medios audiovisuais. Obras como Palabras cruzadas, Historias de diván e Os padecentes entre outros, son testemuños da súa pericia para combinar a profundidade da psicanálise con narrativas cativadoras motivadas polo desexo de compartir historias cheas de vida.

TIBURÓNS: GARDIÁNS DOS OCÉANOS

Carece de branquias pero é un animal acuático. O fotógrafo submarino Rafael Fernández medrou nunha gran cidade, lonxe do mar, pero os seus xoguetes infantís eran lentes, tubo e aletas. Da man do seu pai, tamén fotógrafo submarino, comezou a mergullar aos 7 anos e aos 16 fixo a súa primeira inmersión cunha cámara de fotos. “Iso cambiou a miña maneira de ver o fondo mariño”, recoñece. O mozo Fernández asegura pasar máis tempo baixo a auga que en terra firme e mergullou os mares de todo o mundo impulsado pola curiosidade e a sede de aventura. “Un 90 % do océano está sen explorar, coñécese menos que o espazo exterior, e todas esas historias están alí. É ben bonito buscalas e tentar captalas”, recoñece o submarinista.

Por encima do ánimo trotamundos está o seu propósito de preservar a saúde do medio ambiente: estudou enxeñería e especializouse en enerxías renovables na Universidade Rei Xoan Carlos. Pero pronto chegaron os recoñecementos polas súas imaxes subacuáticas, sendo o fotógrafo máis novo en gañar o Campionato do Mundo e de Europa, ou o Underwater Photographer of the Year, en 2022.

Rafael Fernández é storyteller de National Geographic e dedica hoxe todos os seus esforzos en concienciar sobre a necesidade de protexer o verdadeiro pulmón do planeta: os océanos. Para xustificar o seu amor por ensinarnos o que sucede baixa a auga recorre ás palabras de Jacques Cousteau: “Só amamos e protexemos aquilo que coñecemos”.

OS NENOS DEBEN APRENDER A FRUSTRARSE

Que necesidades emocionais teñen os nosos fillos?, como crialos para que se convertan en adultos mentalmente sans e resilientes?, a que dificultades enfróntanse os pais e nais de hoxe?

A estas e outras moitas preguntas responde María Velasco, psiquiatra e psicoterapeuta especialista en nenos e adolescentes. “Vivimos nunha sociedade que non permite nin aos pais nin aos fillos vivir unha infancia e unha adolescencia mentalmente sas. A soidade e a falta de axuda, así como as esixencias sociais, son algunhas das causas de que os pais e as nais non poidan satisfacer as necesidades dos nenos e adolescentes”, explica. No seu libro, ‘Criar con saúde mental’, a doutora Velasco une a análise ás propostas para axudar aos pais e nais actuais a criar aos seus fillos, co obxectivo de que se convertan en adultos mentalmente sans, capaces e resilientes.

María Velasco é licenciada en Medicina e Cirurxía pola Universidade de Alcalá de Henares. Especialista en Psiquiatría, ten un máster en ‘Psicoterapia Integradora’ e outro en ‘Psicopatoloxía e en Psicoterapia do Neno e do Adolescente’. Na actualidade, é psiquiatra adxunta no Hospital Universitario Ramón e Cajal, docente de MIR e PIR e psicoterapeuta privada especializada en nenos, adolescentes e familias. Colaborou como especialista en numerosos medios de comunicación e coa Fundación Querer. En 2023 publicou Criar con saúde mental. O que os teus fillos necesitan e só ti pódeslles dar, da editorial Paidós.

A HISTORIA DUNHA ÁRBORE QUE SE CONVERTEU NUNHA ESCOLA

William Kikanae é líder masái, director da Asociación ADCAM- Kenya e un home que de neno tivo un soño: levar a escola e a educación á súa comunidade e loitar polos dereitos das mulleres. Cando de pequeno camiñaba 40 quilómetros para chegar e volver do seu colexio, entre elefantes e leóns, expúxose como podería evitar os perigos en tan longos desprazamentos. Anos despois creou a primeira árbore-escola da súa comunidade.

Orixinario dunha familia humilde e sen recursos, aprendeu resiliencia e esforzo da súa nai, que fixo todo o que estivo na súa man para garantir que a súa familia tivese comida e educación. Isto inspiroulle para promover e desenvolver programas de empoderamento das mulleres masái, a través de formación e pequenos negocios que lles garantan independencia económica.

O seu soño segue en marcha con programas de apadriñamento, para que nenos masái con menos recursos teñan acceso á súa escola, e programas de inmersión turística para dar a coñecer a sabedoría ancestral do seu pobo baseada no optimismo, a xenerosidade e o respecto polo medio ambiente.