OPINIÓN E COMENTARIO

MAESTRO É O QUE MOSTRA

Jorge Bucay é recoñecido mundialmente por ser un dos autores de referencia de libros de psicoloxía e autoaxuda. Este médico, terapeuta e escritor arxentino defínese a si mesmo como un "axudador profesional" xa que, segundo el, mediante as súas conferencias e libros procura ofrecer ferramentas terapéuticas para que cada un sexa capaz de sandarse a si mesmo. As obras de Jorge Bucay convertéronse en ‘best sellers’ en España e en moitos países de fala hispana. Ademais, foron traducidas a unha vintena de idiomas. Entre elas destacan ‘O camiño da felicidade’, ‘O camiño do encontro’, ‘Déixame que che conte’ e ‘Contos para pensar’, entre moitas outras. É pai de dous fillos: Claudia e Demián.

Demián Bucay seguiu os pasos do seu pai. Estudou Medicina na Universidade de Buenos Aires, especializándose posteriormente en psiquiatría e terapia xestáltica. É especialista en terapia de parella e familia, e tamén divulgador de temas relacionados coa saúde mental. Imparte conferencias e talleres literarios terapéuticos en toda Latinoamérica e é autor, entre outros, dos títulos ‘Infidelidade’, ‘Manual para estar en parella’ e ‘O secreto da flor que voaba’. Foi pioneiro na divulgación da psicoloxía e na psicoterapia en liña, mantendo desde hai anos este servizo a pacientes de varios países a través do seu sitio web.

Neste encontro, pai e fillo reflexionan sobre a educación, a relación entre pais e fillos e o sentido da paternidade. Jorge e Demián Bucay traballaron conxuntamente nos libros ‘Pais e fillos: ferramentas para coidar un vínculo fundamental’ e ‘O difícil vínculo entre pais e fillos’ (ambos os publicados en 2016). Neles analizan os vínculos paternofiliais desde a reflexión, o humor e a psiquiatría, e ofrecen unha serie de consellos prácticos para construír o tipo de relación que todo pai ou nai desexa establecer cos seus fillos.

SER VALENTE É ATREVERSE A CAMBIAR DE OPINIÓN

 

“Deberiamos atrevernos a pensar con máis autonomía”, sentenza Diego Garrocho. E engade: “Unha actitude demócrata e valente é aquela que nos fai cuestionar e contrastar as nosas conviccións máis profundas”.

Garrocho é profesor de Ética e Filosofía Política na Universidade Autónoma de Madrid (UAM), onde exerce como Vicedecano de Investigación da Facultade de Filosofía e Letras. Foi investigador visitante no Boston College, o Massachusetts Institute of Technology (MIT) e a Johns Hopkins University. Os seus intereses principais viran ao redor da ética clásica e a súa aplicación ao mundo contemporáneo. É membro de recoñecidos grupos e proxectos de investigación e autor de artigos de análises tanto en revistas científicas de Filosofía como en prensa xeneralista. É autor dos libros ‘Sobre a nostalxia. Damnatio memoriae’ (2019), ‘Aristóteles. Unha ética das paixóns’ (2015) e ‘O último verán’ (2023). En 2021 gañou o Premio David Gistau de Xornalismo.

DECIR ESTOU TRISTE OU ESTOU CANSADA, É UN DERITO BÁSICO

 

“Hoxe existe unha moda do non sentir, do non involucrarme demasiado, do medir todo o que digo e o que fago… un xogo moi estratega afastado da humanidade e do que o ser humano debe desenvolver. Eu creo que o espazo da vulnerabilidade, do arriscarme a perder nese sentir, do arriscarme á dor e dicir estou triste ou estou cansa é un dereito básico que hai que recuperar”. Para a psicóloga e escritora Pilar Xordo, a vida é unha viaxe en continua remodelación desde a pausa, a honestidade e a observación. Permitirnos ser e recoñecer como estamos é un desafío nunha sociedade na que se positiviza todo demasiado, e á súa vez, un requisito fundamental para aumentar os niveis de conciencia.

A experta sente que a psicoloxía como ciencia xa non dá abasto para explicar o que lle pasa ao ser humano, “quedou moza”: “Os psicólogos temos que estudar algo que na facultade non nos ensinaron, que é agregar á psicoloxía como ciencia o tema do propósito da vida. Reencontrarnos coa espiritualidade como unha forma de coñecemento é reencontrarnos connosco mesmos. É volver ao ser e deixar de mirar só o ter e o facer que son as grandes dúas fontes que nos ensinaron como causas de identidade”, afirma.

Pilar Xordo é psicóloga clínica, divulgadora e investigadora e ao longo da súa prolífica carreira penetrouse en temas como a educación, a familia, a sexualidade, os estereotipos de xénero ou a crise de valores entre outros. Ademais, é autora dunha extensa obra, imparte charlas por todo o mundo e colabora con diversos medios de comunicación. Xordo foi elixida unha das cen mulleres líderes de Chile e é creadora e presidenta da Fundación Cancro Vida que dá soporte e visibiliza a realidade da enfermidade.

CURIOSIDADES NETEOROLÓXUCAS DOUTROS PLANETAS

Por que a neve é branca? Cantos tipos de nubes hai? Como se forman as auroras boreais? É verdade que, ás veces, choven ras? Para José Miguel Viñas, “a meteoroloxía é moito máis que a predición do tempo, é unha ciencia inspiradora e chea de curiosidades”. Viñas é físico do aire e comunicador científico, especialista en Meteoroloxía, cambio climático e temas relacionados. Traballa como meteorólogo en Meteored, no portal www.tiempo.com, e é consultor da OMM (Organización Meteorolóxica Mundial). É un dos fundadores de ACOMET (Asociación de Comunicadores de Meteoroloxía). Tamén é socio de ÁMEA (Asociación Meteorolóxica Española), da AEC (Asociación Española de Climatoloxía) e da AECC (Asociación Española de Comunicación Científica).

Como divulgador en medios de comunicación, destacan as súas colaboracións con RNE nos programas ‘Non é un día calquera’ e ‘De cabo a cabo’, xunto a Pepa Fernández. En televisión, traballou durante cinco anos en Antena 3, formando parte do equipo de Meteoroloxía dos Servizos Informativos. Na 2 (TVE) iniciou en 2019 unha serie de espazos sobre Meteoroloxía no programa ‘A aventura do saber’ e tamén é un dos colaboradores do programa de divulgación científica ‘Órbita Laika’. Responsable da páxina web www.divulgameteo.es, escribe regularmente artigos, imparte conferencias e cursos por toda España. Publicou ata a data dez libros de divulgación científica e en 2022 recibiu o ‘Premio Especial Ecólatras’ de Ecovidrio, polo seu labor de concienciación sobre os fenómenos meteorolóxicos e o cambio climático.

A EDUCACIÓN, A PLASTICIDADE E O CEREBRO

 

Leva máis de 40 anos estudando o cerebro e confésase un auténtico apaixonado dos seus misterios. Javier de Felipe é biólogo e profesor de Investigación no Instituto Cajal (CSIC), especializado no estudo microanatómico do cerebro. Os seus estudos axudaron a comprender a microorganización da codia cerebral e, na actualidade, é considerado o neuroanatomista máis destacado que seguiu os pasos do científico español Santiago Ramón e Cajal. “No microscopio, o cerebro é un órgano tan belo como un museo cheo de obras de arte”, afirma. Aínda que recoñece que despois de toda unha vida investigándoo, é agora cando empeza a comprender algo da súa complexidade.

De Felipe lidera o Cajal Blue Brain Project, unha iniciativa de ámbito internacional e interdisciplinar para o estudo anatómico do cerebro, que conta coa participación de laboratorios e institucións científicas de todo o mundo. Tamén é autor de numerosos libros de divulgación científica, entre os que destacan ‘De Laetoli á Lúa: a insólita viaxe do cerebro humano’ (2022) e ‘O xardín da neuroloxía. Sobre o Belo, a arte e o Cerebro’ (2014). Apaixonado da filosofía, Javier de Felipe tamén explica como a investigación cerebral tenta dar resposta a algunhas das grandes preguntas da Humanidade: que nos fai ser humanos? De onde provén a empatía? Por que nos preguntamos de onde vimos? A resposta, asegura, é que “todo está no noso cerebro”.

O CORPO FALA E SE NON O ESCOITAS GRITA

 

Imaxina que puideses elixir cada mañá como queres ser, de que maneira gustaríache relacionarte cos demais e como facer unha boa xestión das emocións. Para a psicóloga Elizabeth Clapés é posible se habitamos o presente e prestamos atención ao que o noso corpo está a dicirnos e por que. No noso día a día temos unha gran cantidade de pensamentos e sentimentos, cruzámonos con multitude de persoas e experimentamos todo tipo de situacións. Identificalas e saber distinguir as que podemos cambiar das que non é clave para deixar de vivir en piloto automático e facernos responsables do noso propio benestar.

“A ansiedade dinos que algo non vai ben: que hai un traballo que nos está afectando para mal, que alguén nos está xerando malestar, que hai unha decisión que temos que tomar e non somos capaces… Calquera cousa que o noso corpo interpreta que nos está facendo dano”, sostén. Escoitar o que o noso corpo vén dicirnos é comprender que a ansiedade non é máis que un mecanismo de alerta ante situacións que nos resultan ameazantes. Por iso, Clapés insiste na importancia de facer exercicios de introspección para conectar coa capacidade reflexiva que ten a mente de ser consciente dos nosos estados físicos e emocionais.

Elizabeth Clapés é psicóloga e está especializada no ámbito da sexoloxía clínica e as relacións de parella. Actualmente dedícase á divulgación da psicoloxía en redes sociais e a acompañar a persoas no seu proceso terapéutico. Nos seus libros ‘Querida eu’ e ‘Ata que te caias ben’ expón a saúde mental como unha prioridade vital para aceptarnos, coidarnos e crear relacións sas cos demais, primeiro e principalmente connosco mesmos.

A VONTADE DE APRENDER É O PASO MÁIS IMPORTANTE PARA O CAMBIO

 

O deporte arrebatoulle unha perna pero tamén salvoulle a vida. Con tan só 16 anos, Desirée Vila sufriu un accidente practicando ximnasia acrobática e, debido a unha neglixencia médica, perdeu a súa perna dereita. Un ano e medio despois xa estaba a correr. “Hai que ter a capacidade de seguir adiante a pesar das adversidades e seguir esforzándoche por facer o que máis che gusta, que no meu caso é o deporte”, afirma a atleta.

Vila abrazou a súa discapacidade para alcanzar a elite do deporte. Entregada ao atletismo, actualmente compite nas probas de 100 metros e triplo salto, coa que logrou un diploma olímpico nos Xogos Paralímpicos de Tokio. A atleta compaxina a súa carreira deportiva cos estudos de Relacións Internacionais na Universidade Rei Xoán Carlos e un intenso labor de divulgación sobre discapacidade en redes sociais. “Aínda queda moito traballo por facer para dar a coñecer a discapacidade”, recoñece. Na autobiografía ‘O único incurable son as ganas de vivir’, a deportista relata a súa experiencia cunha discapacidade sobrevinda. Desirée Vila obtivo a Medalla de Ouro da Real Orde do Mérito Deportiva grazas aos seus logros deportivos no atletismo paralímpico e por converterse nun un referente de resiliencia e visibilización da discapacidade.

O QUE MÁIS NECESITA UN ADOLESCENTE É UN ADULTO QUE SE FAGA CARGO

Interdependencia, autonomía e intimidade. En que consisten e por que son necesarias para construír relacións sas? Para o experto en relacións Arun Mansukhani, as relacións interpersoais son unha oportunidade para descubrir como somos e evolucionar a través do outro. Cuestións como ter un bo círculo de apoio e crear vínculos próximos son determinantes para gozar dunha mellor saúde e unha vida máis longa: “As investigacións científicas confírmannos que as relacións sas teñen moito que ver coa saúde física, mental e emocional. Sabemos que as persoas que teñen relacións sas viven máis”, afirma.

Mansukhani explica a importancia de adoptar un rol adulto emocional e establecer relacións horizontais en calquera ámbito da nosa vida. Unha viaxe cara á introspección cheo de autocoñecemento, autoaceptación, autocompasión e autocoidado, algo complexo que require de vontade e compromiso para darnos aos demais desde un lugar san.

Arun Mansukhani é psicólogo e sexólogo especializado no tratamento de ansiedade, depresión, trauma psicolóxico e terapia de parella. Tras máis de 30 anos de traballo de campo, charlas e cursos, segue namorado do seu día a día no que contempla a saúde desde unha perspectiva integral: “A distinción psicolóxico, físico e biolóxico é totalmente artificial, facémola nós porque estudamos desde aí pero as situacións traumáticas teñen influencias profundísimas sobre a saúde física, emocional e psicolóxica”.