OPINIÓN E COMENTARIO

OA CATRO PIARES PARA CULTIVAR A VIDA

 

“A procura de felicidade fainos infelices”, asegura a filósofa, psicóloga e escritora Emily Esfahani. Un paradoxo que descubriu na súa infancia. Naceu en Suíza e medrou en Canadá inmersa nunha comunidade de meditación sufí. “Deles aprendín que a pesar de ter unha vida moi dura e de que non buscaban a felicidade, as súas vidas tiñan sentido”, recoñece. Así foi como, desde adolescente, comezou a investigar unha alternativa á felicidade: o sentido da vida. “Unha vida con sentido proporciona, a longo prazo, un sentimento de satisfacción máis profundo e duradeiro”, asegura a experta.

 A tamén xornalista, é autora do libro superventas ‘A arte de cultivar unha vida con sentido’ que foi traducido a máis de 15 idiomas. Unha obra na que se serve da psicoloxía, a socioloxía ou a neurociencia para analizar cales son as claves que dan sentido á vida. O estudo incide nestes catro piares: a pertenza e as relacións cos demais, o propósito na vida, un relato coherente sobre nós mesmos e espazo para a transcendencia.

 Emily Esfahani estudou Filosofía no Dartmouth College, unha das universidades máis antigas e prestixiosas dos Estados Unidos, e realizou un máster en Psicoloxía Positiva na Universidade de Pennsylvania. Foi columnista de The New Criterion e editora da institución Hoover da Universidade de Stanford. O seu traballo apareceu en numerosas publicacións como o New York Times ou o Wall Street Journal. Hoxe dedícase a divulgar por todo o mundo que hai máis cousas na vida que ser feliz.

SETE ESTILOS EDUCATIVOS, CAL É O TEU?

En que momento un fillo adolescente non quere saír da súa habitación, estudar, cumprir as normas ou compartir tempo cos seus pais? É a adolescencia un sinónimo de conflitos e tensións familiares? Alejandro Rodrigo dedicou máis de 15 anos á intervención social e educativa con menores en risco de exclusión social, no ámbito das medidas xudiciais. A súa experiencia na orientación familiar e educativa levoulle a impartir talleres, conferencias e consultorías, onde expón ferramentas e reflexións que recolleu no libro ’Como previr conflitos con adolescentes’.

Identificar distintos estilos educativos ou distinguir a diferenza entre consecuencias e castigos son algunhas ferramentas que suxire para mellorar a relación cos mozos. A clave, asegura, consiste en non esquecer o adolescente que fomos para empatizar e comprender que unha tensión familiar pode esconder unha necesidade non expresada. "Como pais debemos ter a mirada ben enfocada e observar se nos atopamos diante unha crise evolutiva ou involutiva nos nosos fillos. Crises evolutivas son aquelas en as que os nosos nenos e nenas van enfrontarse a problemas e ser capaces de resolvelos. As crises involutivas son xa zonas de maior risco", conclúe o educador.

COMO COMUNICARNOS CON ASERTIVIDADE

Investiga, examina e analiza a linguaxe coma se dunha cirurxiá das letras fose. A experta en lingüística hispánica e catedrática de Lingua Española na Universidade de Barcelona, Estrela Montolío, é un dos referentes da Filoloxía en España. “A linguaxe é a capacidade humana máis potente da que dispón o ’Homo sapiens sapiens’", afirma con fascinación a experta.

Montolío foi profesora e relatora visitante en case un centenar de universidades nacionais e internacionais. Un dos seus focos de estudo son os intercambios comunicativos profesionais, o que a levou a asesorar a importantes empresas e institucións. É autora, ademais, de numerosas publicacións entre as que se atopan ‘Manual de escritura académica e profesional’ ou ‘Comunicación Clara’. No seu último libro, ‘Cousas que pasan cando conversamos’, incide sobre a importancia da conversación e analiza os mecanismos que a regulan. “A conversación é un fío que tece as nosas vidas desde que nos levantamos ata que nos imos á cama”, argumenta.  Montolío insiste na urxencia de reflexionar sobre os nosos diálogos “porque a conversación é consustancial coa nosa vida e coa construción de nós mesmos”.

A  lingüista colabora tamén en varios diarios españois e é responsable da sección ‘Todo é linguaxe’ en Radio Nacional de España. O seu traballo é tan vivo e grande como a linguaxe. “Ler e escribir son aprendizaxes que non se deteñen ao longo da vida”, conclúe.

AS EMOCIÓNS SON OS GARDIÁNS DA APRENDIZAXE

Dracolino, Pirindicuela ou Chusco, son algúns dos personaxes que nos guían no universo de Begoña Ibarrola. O cosmos desta experta en intelixencia emocional está habitado por dragóns, fadas e animais de toda índole. Actores vergoñosos, orgullosos ou solidarios que representan o mundo emocional. A lectura, sinala a escritora, “é como un espello onde o lector vese reflectido e atopa mesmo solución aos seus problemas”. A fantasía nos seus contos ten como obxectivo axudar ao lector para comprender as súas propias emocións.

Begoña Ibarrola, licenciouse en Psicoloxía na Universidade Complutense de Madrid, é especialista e musicoterapia, intelixencia emocional e exerceu como psicóloga infantil durante quince anos. Na súa consulta descubriu que as historias eran unha poderosa ferramenta terapéutica e hoxe, envorcada na escritura, xa publicou máis de douscentos contos co núcleo nas emocións. Un extenso traballo que deu lugar ás antoloxías ’Contos para aprender a convivir’, ‘Contos para educar a nenos felices’ ou a colección ilustrada ‘Contos para sentir’.

“En canto os profesores traballan as emocións cos alumnos, o clima da aula cambia, aumentan os rendementos e diminúe a ansiedade”, asegura a tamén investigadora e docente, que leva máis de dúas décadas formando a profesores e familias en educación emocional. Ibarrola soña con "unha escola sen materias, inclusiva, accesible e de calidade" e na que, reivindica, "impulsar os estados emocionais favorables para a aprendizaxe".

TRES HISTORIAS DA EXPLORACIÓN ESPACIAL E UNHA MENSAXE PARA A HUMANIDADE

"Por que buscar vida noutros planetas? Porque están aí. Os humanos somos exploradores desde as nosas orixes: se algo define ao cerebro humano é a capacidade de facerse preguntas e explorar. Explorar en procura de novos territorios de caza ou novas paisaxes, ou cando se inventan os barcos, cruzar o mar para ver que hai alén, ou a principios do século XX, coa aviación, ir máis aló do que poderiamos ir con calquera outro medio. Desde os anos 50, a exploración espacial é o mesmo océano que cruzabamos cos barcos e agora tentamos cruzar coas nosas naves. A exploración espacial é a punta de lanza da capacidade dos humanos, do interese dos humanos, por explorar. E a pregunta máis fascinante que nos podemos facer cando imos a outro lugar é se nesoutro lugar pode xurdir vida".

Con esta formulación, a medio camiño entre a ciencia e a ciencia ficción, o científico e escritor Carlos Briones resume o porqué da exploración espacial e da súa propia investigación. Desenvolve a súa carreira como Bioquímico e Biólogo Molecular, doutor en Ciencias e coordinador do Grupo de Evolución Molecular, Mundo RNA e Biosensores no Centro de Astrobioloxía (CSIC-INTA), onde continúa buscando respostas á orixe e evolución temperá da vida, a xenética de virus RNA, a evolución in vitro de ácidos nucleicos e o desenvolvemento de biosensores. Nos seus libros ’Orixes. O universo, a vida, os humanos’ e ’Estamos sós?’ achega ao público xeral os últimos descubrimentos sobre astrobioloxía e  cosmoloxía.

A CIENCIA, UN MOTOR PARA DESCUBRIR O UNIVERSO

O cosmos, a antimateria, as partículas ou o Bosón de Higgs… Son termos científicos que parecen afastados da nosa realidade e que, moitas veces, resúltannos difíciles de entender. Pero hai científicos capaces de conducirnos nunha viaxe extraordinaria a través dos misterios da ciencia, facéndonos comprender e descubrir. Un deles é Alberto Casas, doutor en Física, profesor e investigador do CSIC.

Segundo explica: “O motor que move a un científico é a curiosidade, entender algo da natureza que non se entende e que hai que desvelar”. Esa curiosidade, asegura, témola todos de maneira innata, pero imos perdendo a medida que medramos. Para Alberto Casas, é impresionante o que a ciencia chegou a descubrir sobre os misterios da natureza: “Agora sabemos que son as estrelas, por que locen, como foi a orixe do universo ou por que arde a madeira”. Con todo, engade, “aínda quedan moitas preguntas profundas sen responder, moitas incógnitas ás que a ciencia debe dar resposta”. Para el, continuar investigando é “un exercicio de creatividade fascinante”.

Alberto Casas é doutor en Física Teórica e profesor de Investigación do CSIC. As súas áreas de investigación son a física de partículas elementais e a cosmoloxía. Traballou no CERN (Centro Europeo de Física de Partículas) de Xenebra e nas universidades de Oxford e California. Tamén é autor dos libros de divulgación científica ‘O lado escuro do universo’ (2013), ‘O LHC e a fronteira da física’ (2019) e ‘O cosmos e a materia escura’ (2017), entre outros.

DISCIPLINA POSITIVA

"Que é educar? Creo que temos demasiada información e demasiadas expectativas. Esquecéusenos a mirada desde a curiosidade e non facemos caso ás nosas intuicións, que realmente están aí. Desde onde educamos e para que educamos é o que van recibir os nosos fillos. Que queremos? Que os nosos fillos sintan que nos preocupamos por eles ou que nos ocupamos deles?". María Soto é considerada unha das máximas representantes da Disciplina Positiva en España, unha metodoloxía que aposta por unha crianza baseada na firmeza e a amabilidade, onde os límites establécense sen usar premios nin castigos.

Despois de estudar Logopedia e Psicoloxía, María Soto certificouse como facilitadora para impartir talleres e cursos sobre Disciplina Positiva, que desenvolveu no seu proxecto e libro, ’Educa Bonito’, con consellos e ferramentas para unha crianza e educación baseadas no respecto mutuo. "A sociedade, a ciencia, a tecnoloxía cambiaron, pero as ’frases de nai’ seguen sendo as mesmas. Os valores, os principios morais non deben cambiar, pero si debemos revisar como ensinalos, porque estamos a educar á xeración do século XXI con ferramentas educativas do século anterior", conclúe a autora.

CUN LIBRO NUNCA ESTÁS SÓ

De pequena tiña medo a falar en público e soñaba con vivir en Nova York. Hoxe inspira a miles de persoas coas súas conferencias e leva 20 anos habitando a Gran Mazá. Para Bisila Bokoko non hai obstáculo que a free, nin soño que non se propoña alcanzar. “Se cres, creas”, asegura esta filántropa e emprendedora nada en España con raíces en Guinea Ecuatorial.

Bokoko está considerada unha das mulleres españolas máis influentes na actividade empresarial en Estados Unidos. Foi Directora Executiva da Cámara de Comercio España en Nova York e é, ademais, unha recoñecida empresaria. “A educación foi a chave da miña liberdade”, asegura esta muller decidida e inquieta que pisou África por primeira vez cando tiña 35 anos. Aínda que, admite Bokoko, "sabía moito das miñas raíces grazas aos libros e ás historias que me contaban os meus avós". Un dos seus proxectos máis ambiciosos pretende plantar o coñecemento nas zonas máis remotas do continente. É o ’African Literacy Project’: unha rede de bibliotecas en varios países para promover a alfabetización nos pobos africanos.

Bisila Bokoko defende o empoderamento das persoas a través do desenvolvemento persoal. O seu traballo valeulle multitude de galardóns internacionais. En 2019 a ONU honrouna co premio ‘Cidadá do Mundo’. “É o recoñecemento que mellor describe quen son”, sentenza.