OPINIÓN E COMENTARIO

O BIG DATA NA EDUCACIÓN

 

Para Viktor Mayer-Schönberger, o ’big data’ vai revolucionar a educación, tanto na forma de aprender como na de ensinar e mesmo na decisión da asignación dos recursos educativos por parte das administracións educativas. Desde unha educación uniforme e centrada na repetición, a análise de todos os datos que se van recollendo vai permitir deseñar unha aprendizaxe individualizada e personalizada así como adaptar os materiais e recursos ás demandas de cada alumno para que estean preparados para os desafíos e oportunidades que lles esperan no futuro.

É profesor de Regulación e Xestión da internet no Internet Institute da Universidade de Oxford, e un dos expertos máis recoñecidos internacionalmente no mundo dos datos masivos, aplicados a todo tipo de campos. Escribiu máis de cen artigos e oito libros, entre eles ’Aprender con big data’ xunto ao xornalista británico Kenneth Cukier. Ademais, colabora como asesor de diversas empresas e organismos, entre elas Microsoft e o Foro Económico Mundial.

PREXUÍZOS

 

A historia de Álex e Mohammed é un exercicio de creatividade, aparentemente inocente, que permite a un grupo de adolescentes reflexionar sobre os prexuízos raciais e culturais na sociedade actual. Segundo afirma o profesor e experto en convivencia Juan de Vicente Abad: “Só se coñecemos os nosos propios prexuízos e aceptamos que están aí, poderemos neutralizalos”.

Con máis de 25 anos de traxectoria docente, Juan de Vicente Abad foi o gañador do Premio ao Docente máis Innovador de España no Certame D+I en 2016. É experto en resolución de conflitos, interculturalidad e mediación escolar. Tamén é un dos grandes referentes en España na aplicación da metodoloxía educativa coñecida como Aprendizaxe e Servizo (APS), e autor do libro ’7 ideas crave: escolas sustentables e convivencia’.

HAI QUE ACEPTAR AOS FILLOS COMO SON

 

“Non quero dar unha imaxe de nai perfecta aos meus fillos; non quero que eles me vexan como unha muller inquebrantable. Por que? Porque cando pasen os anos e eles saian aí fóra, ao mundo real, e teñan a súa primeira caída, o seu primeiro fracaso, non quero que veñan abaixo pensando: ‘Que decepción. A miña nai aquí nunca caeu, porque a miña nai era perfecta’”. Lucía Galán Bertrand é pediatra, escritora, nai e conferenciante, máis coñecida como ‘Lucía O Meu Pediatra’, Premio Bitácoras ao mellor blogue de Saúde e Innovación Científica 2015 e Premio Mellor Divulgadora de España pola Organización Médica Colexial 2018. Publicou, entre outros libros, os títulos ‘O mellor das nosas vidas’, ‘Es unha nai marabillosa’, ‘A viaxe da túa vida’ e ’Contos de Lucía O Meu Pediatra’. Recentemente foi nomeada membro do Comité Asesor de UNICEF e converteu a pediatría en materia de debate con base científica a través das redes sociais. O seu labor divulgador non se limita a informar sobre mitos da saúde, virus e febre, antibióticos e vacinas, senón tamén educación emocional. Dende perrenchas e frustracións a educar na empatía e a cooperación: "Non hai terceiro mundo, nin primeiro mundo. Todos pertencemos a este mundo e é a nosa responsabilidade deixalo un pouco mellor do que o atopamos", conclúe.

APOROFOBIA

“Realmente molestan os estranxeiros, ou o que molestan son os pobres, sexan estranxeiros ou da propia casa?” Con este punto de partida, a filósofa Adela Cortina, catedrática emérita de Ética e Filosofía Política na Universidade de Valencia, acuñou unha nova palabra: “aporofobia”, para definir o rexeitamento ao pobre. O que non se nomea non existe e era necesario inventar este neoloxismo que sinalase a discriminación universal ás persoas sen recursos. “A aporofobia vai en contra da dignidade humana e é excluínte. A democracia ten que ser inclusiva necesariamente. Por iso non pode existir unha sociedade aporófoba e democrática. E todas as sociedades que coñezo son  aporófobas”, explica.

Adela Cortina é directora da Fundación Étnor (Ética dos negocios e as Organizacións empresariais) e durante anos liderou a análise contemporánea de filosofía política e ética aplicada, reivindicando a importancia da educación en valores e a filosofía na escola.

Foi a primeira muller que ingresou na Real Academia de Ciencias Morais e Políticas, institución que en 2019 recoñeceu a súa traxectoria filosófica coa publicación do libro ‘Ética e filosofía política: Homenaxe a Adela Cortina’, que reúne a reflexión de medio centenar de autores sobre o seu pensamento e ensinos. Cortina é tamén autora de libros como ‘O quefacer ético’, ‘Para que serve realmente a ética’, polo que recibiu o Premio Nacional de Ensaio 2014 e ‘Aporofobia, o rexeitamento ao pobre’.

UN NENO TDAH

 

Foi un neno distraído, con problemas de aprendizaxe, hiperactividade e fracaso escolar. Pero acabou sendo un avalado psiquiatra de fama internacional.

A historia de Luís Rojas-Marcos é o resultado dunha enorme capacidade de superación. Tras licenciarse como médico en Sevilla, emigrou a Nova York a finais dos 60 para estudar psiquiatría. Tras máis de 40 anos de traxectoria en Estados Unidos, os seus traballos de investigación e as súas pioneiras achegas neste campo levárono a converterse nun referente para médicos, psiquiatras e psicólogos de todo o mundo. Nos anos 90 foi o máximo responsable dos Servizos de Saúde Mental, Alcoholismo e Drogodependencias da cidade de Nova York. O 11 de setembro de 2001 foi testemuña dos atentados contra as Torres Xemelgas, mentres ocupaba o cargo de presidente do sistema de hospitais públicos da cidade. Alí tivo un papel fundamental na creación de grupos de apoio para os familiares das vítimas.

 Luís Rojas-Marcos é profesor de psiquiatría na Universidade de Nova York e autor de numerosas obras de divulgación, nas que aborda temas como a importancia do optimismo, a relación entre a linguaxe e a felicidade, a superación da adversidade ou a autoestima. En 2010, o Consello de Ministros español concedeulle a Orde das Artes e as Letras.

XESTIONAR A FRUSTACIÓN, O FRACASO E A DERROTA

 

Como se xestionan as emocións nun vestiario cheo de estrelas do fútbol? E como afronta un xogador un partido complicado, ou unha lesión grave? Joaquín Valdés, psicólogo da selección española de fútbol, asegura que a maior parte do seu traballo baséase na observación: “O meu labor é un traballo de equipo co resto do corpo técnico, especialmente co adestrador”. Para optimizar o rendemento e a motivación dos xogadores, Valdés prioriza que estes aprendan primeiro a xestionar a frustración, o fracaso e a derrota: “Perder é algo que vai ocorrer. Cando chegue, é fundamental ser capaz de extraer unha aprendizaxe positiva desa experiencia”. Joaquín Valdés estudou Psicoloxía do deporte e Maxisterio. Comezou a súa carreira deportiva como judoka profesional e foi adestrador de judo, esquí, tenis, natación, atletismo e golf. No mundo do fútbol, empezou como psicólogo no Sporting de Xixón. Desde entón desenvolveu a súa carreira da man do adestrador Luís Enrique, en equipos como a Roma, o Celta de Vigo ou o FC. Barcelona.

NA NATUREZA NON HAI QUEIXAS

 

“Levo preto de 35 anos viaxando ás rexións polares, dende Groenlandia ata a Antártida. O primeiro que un sente na natureza é que non hai queixas. A quen te vas queixar? A túa morte é irrelevante. Isto cámbiache a perspectiva das cousas porque estás en comunicación directa coas forzas verdadeiras. Para sobrevivir hai que entender os tempos da natureza e enfrontarche a ela con humildade e  estoicismo”.

O explorador Ramón Larramendi, autor de libros como ‘Tres anos a través do Ártico’ e ‘Esquimais’, foi testemuña presencial do cambio climático e do final da última xeración de homes libres: os cazadores inuit. Colaborador de ‘Ao fío do imposible’, entre as súas fazañas destaca ser un dos españois que chegou por primeira vez con esquís ao Polo norte xeográfico e magnético. A súa paixón pola exploración e a aventura converteulno nun dos maiores expertos nas rexións polares, gañador de varios premios como recoñecemento á súa traxectoria e labor divulgativa.

Larramedi, que vive a metade do ano en Groenladia, tamén puxo en marcha proxectos como a Expedición  Circumpolar, a Fundación Polar Internacional en España e a Zorra de Vento, o primeiro e único vehículo científico non motorizado, co que percorreu máis de 18.000 quilómetros por desertos de xeo.

A CULTURA PONNOS EN CONTACTO CO NOSO POTENCIAL

 

Leva máis de 50 anos subido aos escenarios e defínese a si mesmo como “un xograr”. Un orador e un contador de historias que cre no poder da palabra. Rafael Álvarez, coñecido como ‘O Bruxo’, asegura que tivo que inventar "a súa propia forma de facer teatro” para poder transmitir ao público aquilo que lle importa. Actor de teatro, cinema e televisión, caracterizouse sempre pola súa peculiar interpretación e posta en escena de grandes personaxes do teatro clásico español, como o Lazarillo de Tormes ou O Quixote. Místico e profundo, pero tamén cheo de humor, desde hai uns anos produce e representa a obra ‘Autobiografía dun yogui’. Unha adaptación do libro de quen considera o seu mestre, o yogui hindú Paramahasanda Yogananda. Rafael Álvarez recibiu numerosos premios pola súa traxectoria e interpretación teatral. Entre eles destacan o ‘Premio Nacional de Teatro Pepe Isbert’ en 2009 e a Medalla de Ouro ao Mérito nas Belas Artes en 2002, máximo galardón que concede o Ministerio de Cultura español.