OPINIÓN E COMENTARIO

DESMONTANDO MITOS SOBRE OS ADOLESCENTES

 

Daniel J. Siegel é doutor en Medicina, profesor de Psiquiatría Clínica na Facultade de Medicina da Universidade de  California nos  Angeles,  codirector do  UCLA  Mindful  Awareness  Research  Center e director executivo do  Mindsight  Institute.  Siegel é autor de  bestsellers como "Ser pais conscientes", "Mindsight", a nova ciencia da transformación persoal e dun dos libros máis aclamados internacionalmente "The  Developing  Mind", cuxas propostas se aplicaron a programas educativos de todo o mundo. Na súa obra "Tormenta Cerebral", Daniel  J.  Siegel achega as claves para acabar con algúns dos mitos e falsas crenzas máis estendidas sobre a adolescencia. Desde unha visión positiva,  Siegel afirma que a adolescencia é unha etapa moi especial, unha faísca emocional, un momento de conexión social, de procura do novo e con esencia creativa: “Os adolescentes teñen paixón, un sentimento de que todo importa. Teñen unha capacidade profunda de colaboración entre eles, e o valor de probar cousas novas”, destaca.

ACTUAR FRONTE Ó ACOSO ESCOLAR

 

“Os observadores mudos son a clave contra o acoso escolar”. Así o asegura José Antonio Luengo, psicólogo especialista en violencia escolar e  ciberacoso. Para el, a solución a este tipo de situacións pasa pola implicación de todos os estudantes no conflito: “A intervención do resto dos rapaces é determinante”, afirma. Como experto, explica que se produciu un aumento cualitativo no fenómeno do ‘Bullying’: “Cada día enfróntome a novas formas de facer dano a través das tecnoloxías da información”.

Crítico cos modelos de comportamento que promove a sociedade, Luengo fai un chamamento aos centros educativos e aos pais: “Desde os anos 80, sabemos que a violencia escolar non se resolve enfrontando á vítima cos agresores. Resólvese a través do rexeitamento unánime á violencia”. A pesar de todo, insiste nunha visión esperanzadora do problema. Asegura que acabar co acoso é unha realidade posible que depende de todos: “A mala noticia é que sempre haberá violentos. Pero a boa noticia é que, se se levantan voces que defendan aos vulnerables, os violentos quedarán  arrecunchados”, conclúe.

José Antonio Luengo é Licenciado en Psicoloxía, profesor e experto en Intervención en centros educativos. Durante doce anos, desenvolveu a súa actividade profesional no ’Defensor do Menor’. Na actualidade, forma parte do Equipo para a Prevención do Acoso escolar da Comunidad de Madrid.

SER UN BO PROFESOR

 

De neno nunca pensou en dedicarse á educación: “As nosas vidas son un proceso constante de decisións creativas e improvisación. Así que cando ía ao colexio, non tiña nin idea do que quería facer”. Hoxe, este educador, escritor e comunicador, é unha referencia pedagóxica mundial. Ken Robinson considera necesaria unha profunda transformación do actual sistema educativo e valora como decisivo o papel dos mestres. Asegura que “é difícil esaxerar a importancia dos profesores na túa vida” e engade: “é unha profesión con moitas dimensións, un dos traballos máis esixentes que unha persoa poida ter”. Contrario aos exames e á xerarquía das materias, defende a creatividade como unha das habilidades máis importantes que a escola debe fomentar nos nenos: “é a esencia do que significa ser humano”, afirma. Ken  Robinson é profesor emérito da Universidade de  Warwick, Reino Unido, na que durante doce anos impartiu educación artística. Liderou proxectos nacionais e internacionais sobre creatividade e cultura en Europa, Asia e Estados Unidos. A súa famosa conferencia “As escolas matan a creatividade?”, é a charla educativa máis vista na internet. As súas achegas á educación e as artes valéronlle multitude de premios e recoñecementos. Entre eles, o nomeamento como Caballero do Imperio Británico pola Raíña Isabel II.  Sir Ken  Robinson é autor de máis dunha decena de libros. O seu éxito de vendas “O Elemento”, é unha obra traducida a máis de vinte idiomas na que sostén: “É imposible adiviñar como viviremos no futuro. O único que sabemos é que fará falta moita imaxinación e creatividade para transformarnos e enfrontarnos aos novos retos”. No seu último libro, “Ti, o teu fillo e a escola”, reflexiona sobre como os pais poden apoiar aos seus fillos durante o percorrido escolar.

APRENDER A VIVIR O PRESENTE

 

Álvaro Neil, coñecido como "Biciclown", foi avogado tempo atrás. Un día, decidiu cambiar a cadeira de brazos dunha notaría polo  sillín dunha bicicleta. E fois percorrer o mundo sobre rodas. Durante trece anos, percorreu pedaleando máis de 200 mil quilómetros e 117 países. Saboreou a liberdade, aprendeu o valor do inmaterial e coñeceu a persoas que lle ensinaron a importancia da solidariedade. “Viaxar é o mellor antídoto contra o racismo”, afirma. ‘Pallaso de corazón’, así se define, decidiu ofrecer o seu espectáculo de ‘clown’ alí onde máis necesario era o humor: en centros de refuxiados, cárceres,  hospicios. Afirma que a súa misión na vida é ensinar a outros a gozar máis do presente, porque para el “é o mellor país que existe”. Emotivo, inspirador e cheo de humor, agora volveu para lanzar unha mensaxe esencial: “Alguén sabe canto tempo vai vivir?”. E engade: “Todos temos data de caducidade, igual que os iogures”. Álvaro Neil produciu cinco documentais e é autor de seis libros. Cando emprendeu a súa viaxe, moitos pensaron que estaba tolo. El responde con seguridade: “Non creo que sexa unha tolemia perseguir os teus soños. A tolemia é que se che pase a vida sen vivilos”.

CONCENTRACIÓN E APRENDIZAXE

 

Considerado como un dos psicólogos máis influentes dos últimos tempos, Daniel  Goleman irrompeu no panorama internacional como autor do  bestseller “Intelixencia Emocional”, traducido hoxe a case 40 idiomas e cunha ampla repercusión en campos como a psicoloxía educativa, a educación e o desenvolvemento persoal. Daniel  Goleman foi profesor de psicoloxía na Universidade de  Harvard e editor da revista  Psychology Today. Na súa faceta como xornalista destacan o seu traballos especializados en ciencia do comportamento para The New York Times e dous nomeamentos ao Premio Pulitzer.  Goleman sinala que deberiamos ensinar a todos os nenos e nenas a practicar e desenvolver a intelixencia emocional. Apoiado nas últimas investigacións  neurocientíficas, o psicólogo destaca a importancia fundamental que xoga hoxe a capacidade de atención, xa sexa como unha forma de autocontrol, para mellorar a  empatía cos demais ou a comprensión do mundo que nos rodea, así como os beneficios do seu adestramento: "A práctica da atención é como un músculo. Se non o utilizamos debilítase; se o exercitamos, fortalécese", afirma. “O control cognitivo e a concentración poden ser máis decisivos para a vida dun neno que o seu coeficiente intelectual”, conclúe.

A FRUSTACIÓN FAINOS MÁIS HUMANOS E MÁIS INTELIXENTES

 

Licenciada en Psicoloxía pola Universidade Complutense de Madrid e Máster en Psicoloxía Pedagóxica, María Jesús Áraba Reyes dedicou máis de 30 anos á investigación da psicoloxía no ámbito clínico, educativo e do traballo. É profesora da Universidade Complutense de Madrid e a Universidade Internacional Menéndez Pelayo, e membro do Consello Asesor da Fundación Española para a Promoción e o Desenvolvemento Científico e Profesional da Psicoloxía. Na súa traxectoria, recoñecida co Premio ao Mellor labor de Divulgación da Psicoloxía 2017, especializouse en áreas como control de tensión e ansiedade, motivación e felicidade, desenvolvemento de habilidades e resolución de conflitos, entre outros temas. Conferenciante e colaboradora habitual en medios de comunicación, María Jesús Áraba é autora, ademais, de libros como ‘A Verdade da Mentira’, a enciclopedia ‘A Psicoloxía que nos axuda a vivir’, ‘A Boa Educación’ e ‘A inutilidade do sufrimento’, que é unha das obras de non ficción máis vendidas en España, Portugal e Arxentina, con máis de 500.000 exemplares vendidos. “Se nos coñecésemos máis, saberiamos relacionarnos mellor; saberiamos ser felices, que é o obxectivo final que todos buscariamos, e seriamos menos  manipulables, que é, en definitiva, o gran obxectivo da educación. Fagamos nenos, adolescentes, novos, adultos que sexan auténticos, que sexan eles, que non sexan  manipulables”, propón a psicóloga.

QUE NOS ENSINA A AVENTURA?

 

Sebastián Álvaro resume a paixón da súa vida nunha frase: “A aventura ensínanos que somos seres  finitos e vulnerables, pero capaces de facer moito máis do que imaxinamos”. Xornalista, realizador e alpinista, foi o creador e subdirector do programa de televisión ‘Ao fío do imposible’. A serie documental que cambiou a concepción da aventura e o alpinismo en España. Durante case 30 anos, percorreu co seu equipo algúns dos lugares máis fermosos, recónditos e  inexplorados do planeta. Máis de 200 expedicións e 300 documentais convertéronlle nunha das persoas que máis viaxes a lugares salvaxes do mundo realizou. Do montañismo e a exploración, destaca valores educativos como o esforzo, a superación e o traballo en equipo. Pero a súa concepción da aventura vai moito máis alá. Para el, a aventura ten que ver coa fugacidade da vida. Asegura que esta debe vivirse con paixón, emoción e incerteza. E engade: “Só temos unha vida, non hai ensaios. O tempo perdido non se recupera xamais”. Sebastián Álvaro recibiu o Premio Nacional do Deporte, tres medallas ao Mérito Militar, dous premios Ondas, nove premios da Academia de Televisión e dúas medallas do Festival Internacional de cinema e TV de Nova York. É autor de dezaoito libros sobre montañismo e colabora habitualmente con algúns dos medios de comunicación máis relevantes de España.

ESTRATEXÍAS PARA UNHA MELLOR APRENDIZAXE

 

Barbara  Oakley é profesora de Enxeñería na Universidade de Oakland en  Rochester, académica distinguida co galardón Ramón e Cajal de Aprendizaxe Dixital Global na Universidade McMaster. É directora do curso "Aprender a aprender" de  Coursera, o maior curso online do mundo. Oakley é unha dos referentes internacionais sobre  neuroeducación e gañadora de numerosos premios de ensino, como o Premio  Chester  F. Carlson da Sociedade Americana de Educación en Enxeñería. Nos seus libros "A Mind for Numbers" e "Mindshift", ofrece claves para descubrir o noso potencial oculto grazas á aprendizaxe. Oakley tivo unha vida chea de aventuras. Foi nomeada Capitá no Exército de Estados Unidos, traballou como experta en comunicacións na Estación do Polo sur na Antártida e desempeñou labores de tradución a bordo de barcos de pesca no Mar de  Bering. A Doutora Oakley convídanos a saír da nosa zona de confort para desenvolver novas habilidades e traballar a flexibilidade: "Unha calidade que nos axudará a adaptarnos a un mundo en constante cambio", sostén.