OPINIÓN E COMENTARIO

PASOS PARA AXUDAR AO TEU FILLO A ENTENDER AS SÚAS EMOCIÓNS

 

Licenciado en Psicoloxía Clínica e da Saúde pola Universidade Complutense de Madrid e Doutor en Educación, Rafael Guerrero dedicou gran parte da súa carreira profesional á investigación, o exercicio clínico e a docencia na Facultade de Educación na Universidade Complutense de Madrid e do Centro Universitario Cardeal Cisneros. Conferenciante en congresos nacionais e internacionais e formador de profesores e pais en numerosos colexios e centros educativos, Guerreiro acaba de publicar ‘Educación emocional e apego’, un manual para converter a nenos e mozos en expertos emocionais. Como fomentar a seguridade, autoestima e  empatía en fillos e alumnos? No seu último libro propón claves prácticas para implantar en casa e a aula. “Existen varias ferramentas que podemos dar ao neno para que saiba identificar, nomear e expresar as súas emocións. Debemos lexitimalas: se o noso fillo fálanos de algo que lle preocupa non podemos racionalizar, senón escoitar e atender ata que atope o equilibrio emocional”, afirma o psicólogo. E advirte da importancia do “outro” na aprendizaxe de habilidades sociais. “A  empatía non só pódese, senón que débese ensinar. E para iso é importante non só o que dicimos, senón o que facemos”, conclúe.

A GRANDEZA DUNHA NAI QUE CREU NO SEU FILLO

 

Axudarnos a identificar e conquistar a emoción do medo é un dos grandes obxectivos de Pilar Jericó. É doutora en Organización de Empresas e posúe unha ampla formación internacional con estudos de especialización en  Harvard e na Universidade de  California, entre outras. Escritora, profesora na Universidade Carlos III e en diferentes escolas de negocio, de forma paralela á súa actividade docente, Pilar Jericó dedícase á divulgación sobre temas como o desenvolvemento persoal e o liderado a través de conferencias e colaboracións en medios de comunicación. Jericó foi galardoada como unha das 100 Mulleres Líderes en España. Pilar fai fincapé en títulos como ‘Non Medo’, ‘Poderosamente fráxiles’, ‘E se realmente puidésemos?’, na educación e a confianza como o mellor antídoto para enfrontarnos ás nosas incertezas cotiás, e desta maneira, aprender a educar no “non medo” aos nosos fillos: “Os nosos fillos son os nosos mestres, son os nosos espellos daquelas dificultades que ás veces temos”. A cultura, a educación e os reforzos positivos son capaces de xestionar os medos innatos, conclúe Jericó.

BLUE SCHOOL

 

Matt  Goldman é internacionalmente coñecido por ser un dos tres integrantes, e cofundador, da compañía teatral neoiorquina ‘Blue  Man  Group’. Desde a súa creación nos anos 80, os seus espectáculos foron vistos por máis de 35 millóns de persoas en todo o mundo. A través da iluminación, a percusión e as ‘performance’ innovadoras; os membros de ‘Blue  Man  Group’ tratan con frecuencia temas  satíricos e de crítica social. “Como artistas sentiamos que, culturalmente, faltaba algo nas escolas”, explica  Goldman. Preocupados polo devir da sociedade, a cultura e a educación, no ano 2006 os ‘Blue  Men’ fundaron a escola ‘Blue  School’, en Nova York: “Démonos conta de que moitos aspectos de ‘Blue  Man  Group’, como a conciencia social, a colaboración e o enfoque investigador, podían encaixar á perfección no ambiente dunha escola”, afirma. Cunha perspectiva innovadora, estes tres artistas emprenderon un proxecto de transformación educativa baseado na creatividade, a  neurociencia, a docencia colaborativa e o protagonismo do alumno: “O noso modelo integra o pensamento creativo, a intelixencia propia e colectiva, e a ‘Teoría do dominio da aprendizaxe’, do pedagogo estadounidense Benjamin S. Bloom”. E engade: “Estes valores están presentes en todo momento na experiencia educativa que queremos que sexa a nosa escola”.

A FRUSTACIÓN NAS REDES SOCIAIS

 

Marc Masip é psicólogo, director do Instituto Psicolóxico  Desconect@ e experto no tratamento do uso abusivo das novas tecnoloxías. No seu libro ‘Desconecta’ expón as bases dunha “dieta dixital” para superar a nosa elevada dependencia ao móbil e mellorar a nosa relación coas pantallas. “España é o país con máis adicción adolescente a Internet de toda Europa: un 21,3% dos adolescentes españois son adictos á rede, fronte ao 12,7% de media Europea. Ademais, 77% dos usuarios de móbiles intelixentes sofren “nomofobia”: o medo irracional a non estar permanentemente conectados. O problema disto é que conectamos con algo ou alguén virtual, pero desatendemos e desconectamos as nosas relacións reais e humanas”, reflexiona o psicólogo. E advirte que esta “adicción” ao móbil non só provoca problemas de soño, de rendemento académico e de socialización: os mozos tamén senten ignorados polos seus pais, cando as familias están máis pendentes do móbil que deles. A proposta de  Masip pasa pola educación no bo uso das pantallas e pautas como “ PIVE”: pensar, intuír, vivir e avaliar onde e que imaxes compartimos, como evitar que nos prexudiquen e de que forma podemos aproveitar o mellor da tecnoloxía na nova era dixital.

CLAVES PARA REGALAR XOGUETES

 

Imma Marín é unha firme defensora do xogo na infancia. Segundo explica: “Na Convención dos Dereitos do Neno de 1989, asinada por 20 países, recoñeceuse o dereito fundamental dos nenos e nenas a xogar, xunto a dereitos tan básicos como a protección ou a alimentación. Así de importante é o xogo para os nenos”. Como experta en aprendizaxe lúdica, asegura que a función principal dos xoguetes debe ser divertir: “O xogo ten beneficios colaterais. A través da diversión, os nenos desenvolven aspectos fundamentais para a súa aprendizaxe; como a creatividade, o esforzo, a cooperación ou a concentración”. E engade: “Grazas á  neurociencia, sabemos que o xogo é emoción. E sen emoción, non hai aprendizaxe”. Respecto ao dilema de ter poucos ou moitos xoguetes, asegura que “o verdadeiramente importante é ter un bo repertorio lúdico, que inclúa xoguetes de varios tipos, capaces de estimular diferentes facetas do desenvolvemento”. Especialista en ‘Gamificación’ ou ‘Ludificación’,  Imma Marín insiste na importancia de desenvolver novas formas de educar a través do xogo, tanto na familia como nas escolas: “A aprendizaxe lúdica é capaz de lograr que os nenos e nenas sentan protagonistas da súa propia educación, e isto fai que teñan máis ganas de aprender”. Diplomada en Maxisterio,  Imma Marín exerce na actualidade como consultora de educación e formación a través do xogo. É presidenta da IPA en España, a Asociación Internacional polo dereito dos nenos e nenas a xogar. E autora, entre outros, dos libros ‘Xogamos?: Como a aprendizaxe lúdica pode transformar a educación’ e ‘O pracer de xogar: Aprende e divírtete xogando cos teus fillos’.

ALTRUISMO CONTRA A DOR

 

Boris  Cyrulnik é psiquiatra, neurólogo, profesor da Universidade de Tolón (Francia) e autor de libros como ‘Os  patitos feos’, ‘Resiliencia e adaptación’ ou ‘O amor que nos cura’. Considerado un referente internacional da chamada “resiliencia”, —capacidade do ser humano para repoñerse á dor—, Cyrulnik sobreviviu á Segunda Guerra Mundial e o nazismo con seis anos de idade, cando perdeu a gran parte da súa familia en Auschwitz. A pesar de vivir experiencias traumáticas, o profesor Cyrulnik é un exemplo de superación e dedicou gran parte da súa vida para estudar os mecanismos do ser humano para combater o sufrimento. Colaborador da Asociación para o Estudo  Sistémico da Familia e outros Sistemas Humanos (AESFASHU), o  neuropsiquiatra acaba de recibir o encargo do goberno francés para fomentar a  empatía desde as garderías. "A clave para crear sociedades altruístas, empáticas e resilientes é a “ segurización”, é dicir, a creación dunha contorna segura e afectuosa para o neno, tanto no seu fogar como na escola, desde os primeiros anos de vida", afirma  Cyrulnik. Para iso propón retardar os ritmos de vida e ensinar aos nenos para confiar en si mesmos e nos demais.

O SUPERCONTINENTE NA TERRA DENTRO DE 200 MILLÓNS DE ANOS

A capa externa da Terra, a codia sólida sobre a que camiñamos, está feita de partes rotas, algo parecido á casca feita pedazos dun ovo. Estas pezas, as placas  tectónicas, móvense ao redor do planeta a unha velocidade duns poucos centímetros ao ano. Cada certo tempo, as placas xúntanse e forman un  supercontinente que permanece durante máis de 100 millóns de anos, ata que desaparece ao dispersarse as placas. Posteriormente, tras un lapso de tempo de entre 400 e 600 millóns de anos, o proceso repítese.

O último  supercontinente, Panxea, formouse hai uns 310 millóns de anos e comezou a separarse hai 180 millóns de anos aproximadamente. Crese que o seguinte se formará en 200/250 millóns de anos, polo que actualmente atopámonos no ecuador da fase de dispersión do actual ciclo de formación. A pregunta é, como e por que se formará o futuro  supercontinente?

Existen, fundamentalmente, catro escenarios probables para a devandita formación:

1. Novopanxea

De manterse as condicións actuais, é dicir, que o Atlántico continúe abríndose e o Pacífico pechándose, teriamos un escenario no que o seguinte  supercontinente formaríase nas antípodas de Panxea. O continente americano chocaría cunha Antártida que se atoparía navegando á deriva cara ao norte, para posteriormente chocar cos xa reunidos África e Eurasia. Este hipotético  supercontinente recibe o nome de Novopanxea ou Novopanxaea.

2. Panxea Última

A apertura do Atlántico, con todo, podería retardarse e, mesmo, comezar a pecharse no futuro. Os dous pequenos arcos de subducción do Atlántico poderían estenderse ao longo da costa este de toda América, o que levaría a unha nova formación de Panxea tras a colisión de América, Europa e África, producindo un  supercontinente chamado  Panxea Última, que estaría rodeado completamente por un súper océano Pacífico.

3. Aurica

Con todo, se o Atlántico desenvolvese novas áreas de subducción, algo que podería estar a ocorrer xa, tanto o Pacífico como o Atlántico poderían pecharse. Isto significa que debería crearse unha nova conca oceánica para substituílos. Neste escenario, a greta  panasiática que atravesa Asia desde o oeste de India ata o Ártico abriríase para formar un novo océano. O resultado sería a formación do  supercontinente  Aurica. Debido á deriva actual de Australia cara ao norte, situaríase no centro do novo continente, xa que o Extremo Oriente e América pecharían o Pacífico a cada lado. As placas europeas e africanas reuniríanse así con América polo peche do Atlántico.

4. Amasia

O cuarto escenario predí un destino completamente diferente para a futura Terra. Algunhas das placas  tectónicas están a desprazarse actualmente cara ao norte, incluídas África e Australia. Crese que esta deriva é impulsada por anomalías no interior da Terra (no manto, concretamente) herdadas de Panxea. Debido a esta deriva cara ao norte, pódese imaxinar un escenario no que todos os continentes excepto a Antártida continúen viaxando cara ao norte. Isto significa que, ao final, reuniríanse en torno ao Polo Norte nun  supercontinente chamado Amasia. Neste escenario, tanto o Atlántico como o Pacífico permanecerían abertos na súa maioría.

Destes catro escenarios, considérase que  Novopanxea é o máis probable. Obedecería á progresión lóxica das direccións actuais que adoptan as placas continentais á deriva, mentres que os outros tres escenarios necesitarían de procesos adicionais para verse realizados.

 

FONTE: Mattias Green/Hannah Sophia Davies/Joao C. Duarte/elpais.es/ciencia

      

COMO AS MATEMÁTICAS PREDÍN O FUTURO

 

Se un xornalista británico ten unha dúbida científica, levanta o teléfono e chama a un dos despachos da Universidade de Oxford: o de Marcus du Sautoy. Este matemático nado en Londres, tan fascinado pola linguaxe dos números como polo fútbol, é o tradutor público do que el considera “o  superpoder da ciencia”. Estudou en Oxford, universidade na que agora é profesor e onde ademais lidera a prestixiosa Cátedra Charles  Simonyi para o Entendemento Público da Ciencia.  Du  Sautoy defende que “a ciencia está a adquirir moita forza e é importante que os científicos demos a cara e tentemos explicar á sociedade a nosa historia e os problemas aos que nos enfrontamos”, ao que engade: “este coñecemento dá poder político aos cidadáns”.

 O científico británico é colaborador dos diarios The Guardian e The Times, aínda que debe a súa popularidade ao programa da BBC ’The  Code’ onde desentraña a historia, o uso e o significado dos números.

 Escribiu numerosos libros, entre os que se atopa o superventas ’A música dos números primos’. Recentemente lanzou en castelán ’O que non podemos saber’, un ensaio sobre os límites do coñecemento humano e as motivacións que impulsan a investigación científica. Os relatos humanistas de Du Sautoy son unha viaxe emocionante a través dos segredos e a beleza do mundo das matemáticas. "Unha das traxedias do noso sistema educativo é que separamos as materias e os estudantes van a clases de matemáticas, logo historia, logo literatura ou música e non se dan conta de que todas están unidas", sentenza.