Os 365 días de 2021 deron para moito, como calquera ano. Pero este estivo marcado por dúas cousas: vimos fenómenos que moitos non viviran xamais e sumamos un ano máis de pandemia de coronavirus, cheo de altibaixos. Si queres repasar e lembrar algúns dos momentos máis importantes do ano, as imaxes máis impactantes, os asuntos que marcaron o ano ou os que nos deixaron, aquí res este vídeo que recolle todo.
Esperemos que o 2022 traia mellores noticias!
A Fundación do Español Urxente (FundéuRAE), promovida pola Axencia EFE e a Real Academia Española, elixiu vacuna (vacina) como palabra do ano 2021.
Ademais de vacuna, entre as elixidas atopábanse negacionista e variante. Outras dúas estaban relacionadas coa forma na que a pandemia alterou as nosas vidas: desabastecimiento e cámper. As demais candidatas aludían ao medioambiente (ecoansiedad, carbononeutralidad), á tecnoloxía (metaverso, criptomoneda) e outras cuestións de actualidade (fajana, megawatt, talibán).
A primeira palabra do ano para a Fundación foi escrache, no 2013, á que seguiron selfi (2014), refugiado (2015), populismo (2016), aporofobia (2017), microplástico (2018), os emojis (2019) e confinamiento (2020).
FONTE: fundeu.es
Vai rematando un ano máis marcado mundialmente pola pandemia, pero o 2021 tamén trouxo alegrías que moi ben soan. A palabra que simboliza unha delas, tanxugueiras, acaba de se converter na Palabra do Ano 2021, tras se facer coa maioría dos votos das persoas que participaron na elección popular promovida polo Portal das Palabras. A voz máis elixida entre as que chegaron á final do concurso promovido pola páxina web para a difusión do léxico galego da Real Academia Galega e a Fundación Barrié (tamén o fixeron coada, gromo, resiliencia e vacinódromo) gañou popularidade nos últimos meses da man da banda de Olaia Maneiro, Aida Tarrío e Sabela Maneiro, un referente dos novos camiños que está a abrir, con grande éxito, a música tradicional galega. E malia non estar no Dicionario, a palabra que escolleron para chamarse artisticamente ten as raíces ben chantadas no idioma de Galicia: Tanxugueiras é en realidade o plural dun microtopónimo, que elevado á Palabra do Ano se converte tamén nunha icona da gran riqueza da lingua galega como produtora de nomes de lugar que conforman un patrimonio inmaterial único no mundo.
O topónimo Tanxugueira popularizado pola banda musical designa unhas terras da parroquia de Fumaces, no concello de Riós (Ourense), situadas nun alto e abeiradas. No territorio galego hai outro lugares co mesmo nome nos concellos de Catoira (Pontevedra), Dodro (A Coruña) e, de volta na provincia de Ourense, en Viana do Bolo.
O vocábulo é unha alteración da forma etimolóxica Teixugueira, un zootopónimo común no país que sinala os sitios onde hai presenza ou abundancia de teixugos ou porco teixos, un tipo de mamífero de vida nocturna que se alimenta de bichocas, landras e plantas coma a do millo, polo que nalgúns lugares de Galicia se tocaba o corno polas noites para espantalo. Esta voz popular remite probablemente ao latín taxo, taxonis, o nome latino que recibía o ‘teixugo’, aínda que podería vir tamén dunha suposta forma xermánica *thahsus ou do gótico *thahsuks.
A Real Academia Galega e a Fundación Barrié promoven dende 2014 a elección da Palabra do Ano a través do Portal das Palabras, o proxecto que comparten para a modernización do traballo lexicográfico e a divulgación da lingua galega. Nas edicións anteriores foron elixidas Palabra do Ano nós (2020), sentidiño (2019) deseucaliptización (2018), afouteza (2017), irmandade (2016) —coincidindo co centenario das Irmandades da Fala—, refuxiado, -a (2015) e corrupción (2014).
FONTE: portaldaspalabras.gal
Continúo coa recuperación de partes dos programas de Órbita Laika, programa divulgativo da ciencia presentado por Eduardo Saénz de Cabezón emitido na cadea española TVE2, polo seu interese.
Neste caso Biodiésel polo biólogo Ricardo Moure.
Obter enerxía a partir do aceite utilizado ao cociñar é posible. Ricardo fabrica biodiésel, un combustible fabricado a partir de aceites vexetais ou graxas animais. Este combustible pódese obter de cultivos creados especificamente para iso, pero tamén de residuos, sometendo ás moléculas de triglicéridos a unha reacción de “transesterificación”. Na súa reportaxe semanal, Moure viaxa a coñecer como funciona unha central nuclear.
Moi interesante!
Continúo coa recuperación de partes dos programas de Órbita Laika, programa divulgativo da ciencia presentado por Eduardo Saénz de Cabezón emitido na cadea española TVE2, polo seu interese.
Neste caso Carbón polo xeólogo Nahúm Méndez.
O carbón foi unha fonte de enerxía fundamental ao longo da historia. Nahúm conta como este material formouse hai uns 360 millóns de anos, no coñecido como “período carbonífero”, e os distintos nomes que adquire en función da súa porcentaxe de carbono. A partir do carbón, o xeólogo fabrica carbón coque, obtido a partir dunha combustión anaerobia para mellorar as súas propiedades.
Moi interesante!
Continúo coa recuperación de partes dos programas de Órbita Laika , programa divulgativo da ciencia presentado por Eduardo Saénz de Cabezón emitido na cadea española TVE2, polo seu interese.
Neste caso Plantas medicinais pola doutora en farmacia Marián García, máis coñecida como Boticaria García.
Marián rescata o legado da científica, médico e naturalista Hildegarda de Bingen, cuxa figura transcendeu pola súa extensa investigación sobre as plantas medicinais na Idade Media, como a “Atropa belladona” ou o “Colchicum autumnale”. Ela recrea un estudo ao estilo do “xogo dos barcos” para pescudar canta evidencia científica había tras as propiedades de plantas descritas no libro “Physica”, e extrae os aceites esenciais do tomiño á maneira medieval: mediante destilación por vapor de auga cun alambique.
Moi interesante!
Continúo coa recuperación de partes dos programas de Órbita Laika, programa divulgativo da ciencia presentado por Eduardo Saénz de Cabezón emitido na cadea española TVE2, polo seu interese.
Neste caso Óptica medieval polo físico Javier Santaolalla.
A Idade Media sentou as bases de dúas importantes leis da óptica: a reflexión e a refracción. Javier explica a través de demostracións cal é o comportamento da luz ante estes dous fenómenos, descritos polo físico e matemático medieval Ibn Sahl describiu 637 anos antes de que fose enunciada a Lei de Snell. E iso non é todo: atendendo ao principio da reflexión, podería considerarse que na Idade Media sentaron as bases do funcionamento da fibra óptica.
Moi interesante!
Puntual, coma todos anos, chega o anuncio de nadal de Campofrío. "Acojonados", é unha invitación a gozar do cotián da vida e a sobreporse aos medos que, mundanos ou relevantes, acentuáronse coa pandemia limitando nosa particular forma de ser e actuar.
Protagonizada por Karra Elejalde, cuxa figura representa o conxunto dos temores, o anuncio acompaña ao actor na súa vida cotiá marcada pola desconfianza que acaba illándolle na escuridade da súa casa. E é alí, inmerso nos seus temores, onde os cidadáns da Palma ábrenlle os ollos como exemplo de valentía e superación ante a adversidade, para concluír que o que máis acolloa é que se nos esqueza que "vivir es acojonante".
"Acojonados" é unha idea orixinal das directoras creativas Mónica Mouro e Raquel Martínez, está dirixida por Icíar Bollaín. Xunto a Karra Elejalde, participan no anuncio as actrices Belén Custa e Candea Pena; os actores Darko Peric e Carlos Areces; o cómico e actor Edu Soto, e o coñecido youtuber As Cellas quen, a través dos seus encontros co protagonista, representan a importancia de gozar das pequenas cousas do día a día, dos amigos, do lecer e da mellor compañía ao redor dunha mesa.
Concordo que "vivir es acojonante".
Parabéns polo anuncio!