Blogia
vgomez

OUTRAS COUSAS

PALABRA ESPAÑOLA DO ANO 2019: EMOTICONOS E EMOJIS

As linguas non deben temer ao progreso. Ao longo da súa historia, o español adaptouse aos cambios tecnolóxicos de cada época e estes, lonxe de minar a súa integridade lingüística, serviron para fortalecelo e para alargar as súas fronteiras. Desde a invención da imprenta ata as redes sociais, o español e os seus falantes souberon e saben convivir cos cambios e aproveitar as novas formas de difusión e comunicación en todas as súas vertentes.

Os emoticonos e emojis lograron a distinción de palabra de 2019 que concede a Fundación do Español Urxente, promovida por Axénciaa Efe e BBVA.

Segundo anunciou a Fundación, "os  emoticonos e  emojis (e as súas evolucións: bitmojis, memojis, animojis…) forman parte xa da nosa comunicación diaria e conquistan día a día novos espazos máis aló das conversacións privadas en chats e aplicacións de mensaxería nos que comezou o seu uso".

O dicionario da lingua española define emoticono como "representación dunha expresión facial que se utiliza para aludir ao estado de ánimo do remitente", especialmente nas redes sociais e outros medios de comunicación dixital.

FONTE: fundeu.es

PALABRA GALEGA DO ANO 2019: "SENTIDIÑO"

Sentidiño é a Palabra Galega do Ano 2019. Así o determinou a elección virtual pública promovida polo Portal das Palabras, a web de divulgación do léxico galego da Real Academia Galega e a Fundación Barrié.

Unha ondulante fronteira divide o que sentimos e o que pensamos. Por iso moitas veces quen nos quere ben encoméndanos ao noso sentir: Vai con sentidiño! Quen así nos aconsella é posible que confíe máis na nosa intuición ca na nosa intelixencia, porque o sentidiño, aínda que pareza un paradoxo, non sempre acompaña o xeito de actuar das persoas máis brillantes. Que nos reprochen que non temos sentidiño ningún non nos descualifica, polo tanto, no intelectual pero é un convite a que pensemos dúas veces nas posibles consecuencias de calquera acción. O sentidiño, en definitiva, nunca sobra, e quizais por iso desta volta decidistes que sexa A Palabra do Ano 2019.

No lingüístico sentidiño é unha palabra derivada que ten como base o vocábulo sentido, que se orixina á súa vez da substantivación do participio pasado do verbo sentir, procedente do equivalente latino sentire “percibir polos sentidos”. De todas as acepcións que recolle o Dicionario para a palabra sentido, refírese á cuarta, a “capacidade mental de actuar de maneira razoable e correcta”. O aspecto máis interesante do termo é o papel do sufixo derivativo –iño, que neste caso non outorga á nova palabra o matiz habitual de máis pequeno senón o de “calidade de sensato’, expresando con frecuencia tamén certa complicidade coa persoa coa que se fala. De feito, o noso sentidiño podería considerarse un sinónimo do sentido común, que o Dicionario define como “bo xuízo” ou “calidade ou capacidade de xulgar e actuar cabalmente”.

Outra palabra da nosa lingua para se referir ao mesmo concepto que designa sentidiño é siso, “bo entendemento para falar ou actuar”, e tamén atopamos vocábulos similares noutros idiomas próximos. O noso sentidiño aseméllase moito, de feito, ao seny do catalán, cuxa primeira acepción denomina a “ponderación mental”. Bebe tamén do latín sentire, raíz compartida igualmente con outras solucións de idiomas da mesma familia nos que o adxectivo bo funciona como o noso -iño neste caso. Atopamos así o buonsenso italiano, o bon sens francés ou o bom senso portugués. Na banda dos antónimos podemos destacar arrouto ou arroutada, definido nunha das acepcións que lle asigna o Dicionario como aquel “feito pouco atinado ou pouco razoable”.

O sentidiño é, en definitiva, unha boa calidade que nos define como seres humanos e que nos axuda a sobrevivir no medio. Agora que se achega o 2020 desexámosvos boas doses del, pero tamén que nos vos impida o soño de voar. Por iso rematamos este 2019 cun desexo colectivo para un mundo mellor nos vindeiros doce meses: sexamos realistas e pidamos o imposible! (iso si, con sentidiño!).

FONTE: portaldaspalabras.gal

BO NADAL!

BO NADAL!

 

Quero compartir contigo

os meus mellores desexos do Nadal

amor, paz e amizade.

Bo Nadal!

QUE É A SEPSIS?

Estímase que en España prodúcense 50.000 casos de sepsis ao ano, dos que morren 17.000 persoas, cifra "moi superior" aos mortos en accidentes de tráfico, segundo indicou a Sociedade Española de Medicina de Urxencias e Emerxencias (SEMES). En EE UU, morren máis persoas por sepsis que por infarto de miocardio e é a enfermidade que produce maiores gastos ao sistema sanitario do país, con 22.200 millóns de euros anuais.

Pero que é a sepsis?

A sepsis ou septicemia é unha afección médica grave, causada por unha resposta inmunitaria fulminante a unha infección. Para entendernos, coma se o sistema inmune entrase en pánico. Entón, o corpo libera substancias químicas inmunitarias no sangue para combater a infección. Estas substancias químicas desencadean unha inflamación xeneralizada, a cal produce coágulos de sangue e fugas nos vasos sanguíneos. Como resultado, altérase a circulación sanguínea o que, á súa vez, priva aos órganos de nutrientes e osíxeno, e causa danos nos órganos. En casos graves, preséntase insuficiencia dun ou varios órganos. Nos peores casos, a presión sanguínea diminúe, o corazón debilítase e o paciente precipítase a un choque  septicémico. Unha vez que isto sucede, varios órganos (os pulmóns, os riles, o fígado) poden deixar de funcionar rapidamente e o paciente pode morrer.

Que causa a sepsis?

Hai moitos tipos de microbios que poden causar  sepsis, entre eles, bacterias, fungos e virus. Con todo, as bacterias son a causa máis frecuente.

A miúdo, os casos graves de sepsis son o resultado dunha infección xeneralizada que se propaga por todo o corpo a través do  torrente sanguíneo. Nalgúns casos, non se pode detectar a infección no torrente sanguíneo e os médicos recorren a outra información, como a temperatura corporal e o estado mental, para diagnosticar a  sepsis.

Con frecuencia, a sepsis é o resultado de infeccións nos pulmóns, o estómago, os riles ou a  vejiga. É posible que a  sepsis comece cun pequeno corte na pel que se infecta ou dunha infección despois dunha cirurxía. Ás veces, a sepsis pode ocorrer en persoas que non sabían que tiñan unha infección.

Síntomas

Os síntomas comúns da sepsis son febre, calafríos, respiración rápida e ritmo cardíaco acelerado, sarpullido, confusión e desorientación. Os médicos diagnostican a sepsis mediante unha análise de sangue para ver se o número de células brancas no sangue é anormal. Tamén fan probas de laboratorio que comproban se hai signos de infección.

A quen lle dá sepsis?

A sepsis pódelle dar a calquera persoa. As persoas con maior risco son os bebés, os nenos, as persoas maiores e aquelas con feridas ou problemas médicos graves, como diabetes, sida, cancro ou enfermidade hepática.

A sepsis é un dos maiores desafíos nos hospitais, onde é unha das principais causas de morte. Tamén é un dos principais motivos polos que as persoas deben reingresar no hospital. A  sepsis preséntase de modo imprevisible e pode avanzar rapidamente.

FONTE: nigms.nih.gov e medlineplus.gov. Imaxe: intramed.net

A VOLTA AO MUNDO NUN AVIÓN FEITO NO GARAXE DA CASA



Unha despois doutra, o piloto comprobou as cifras, e quedou satisfeito. Descubríase  sólidamente sentado no ceo. Rozou co dedo un traveseiro de aceiro, e percibiu o metal chorreando vida: o metal non vibraba, pero vivía. Os cincocentos cabalos do motor procreaban na materia un fluído moi suave, que cambiaba o seu xeo en carne  aterciopelada. Unha vez máis, o piloto non experimentaba, no voo, nin vertixe, nin embriaguez, senón o traballo misterioso dun corpo vivo. (…) Logo, como nada vacilaba, nin vibraba, nin tremía, e permanecían fixos o xiroscopio, o altímetro e o réxime do motor, desperezouse un pouco, apoiou a súa caluga no coiro do respaldo, e iniciou esta profunda meditación do voo, na que se saborea unha esperanza inexplicable”. No seu relato "Voo nocturno", Antoine de Saint-Exupery -imposible separar a súa dimensión de escritor da súa condición de aviador- describiu coa linguaxe sinxela e profunda que lle era característico a soidade experimentada por un piloto voando de noite desde a Patagonia a Bos Aires para entregar o correo. No texto do autor do Principiño exprésase esa estraña emoción que mestura a liberdade co temor de estar a xogarse a vida a miles de metros de altitude e o orgullo de cumprir unha misión.  Saint-Exupery, que faleceu precisamente ao estrelarse no mar o avión que pilotaba durante a Segunda Guerra Mundial, foi durante toda a súa vida un apaixonado da aviación, na que atopaba esa “esperanza inexplicable” que describe no seu relato.

Esa mesma paixón é a que sempre sentiu Michel Gordillo, aviador español (primeiro no Exército do Aire, logo como piloto comercial), que foi a primeira persoa en dar a volta ao mundo atravesando ambos os polos nun avión monopraza que, ademais, construíu el mesmo no garaxe da súa casa! Gordillo explica na páxina web do proxecto que tivo claro que quería voar desde que aos 12 anos calou nas súas mans unha revista de aviación que aínda conserva. Por entón vivía en Camerún, país no que naceu, e descríbese a si mesmo como un neno “aloucado, que cazaba paxaros e facía canalladas, ademais dun mal estudante”. Toda esa enerxía enfocouna cara á súa gran paixón cando por fin a súa familia estableceuse en Madrid e, desde entón, continuou alimentando esa alma de “aguia en corpo de humano” que el di posuír.

Para o proxecto Sky Polaris, que representaba a terceira volta ao mundo que Michel Gordillo daba nun monopraza, asociouse co Centro Andaluz do Medio Ambiente da universidade de Granada para recoller datos sobre a pegada de feluxe na atmosfera. Foi un voo de 76.400 quilómetros atravesando algunhas paraxes abatidas, unha aventura perigosa e apaixonante que, como o propio  Gordillo describiu como “un soño para o home e un home para o soño”.

FONTE: José L. Álvarez Cedena/elpaís.com

DÍA MUNDIAL DA LOITA CONTRA A SIDA 2019

 

Hoxe, 1 de decembro, coma cada ano, celebrase o Día Mundial da Loita contra a Sida, adicado a dar a coñecer os avances contra a pandemia de VIH/sida causada pola extensión da infección do VIH.  

Conmemorouse por primeira vez o 1 de decembro de 1988. Elixiuse esa data por cuestións de impacto mediático. Dende entón, a sida matou a máis de 25 millóns de persoas no planeta, o que a fai unha das epidemias máis destrutivas rexistradas na historia.

O lema deste ano é #FalaComigoAbertamente, que ten como obxectivo concientizar, especialmente aos traballadores da saúde, sobre as necesidades dos mozos e incentivalos a que participen na redución do estigma e a discriminación cara ás persoas máis vulnerables á infección polo VIH. A discriminación é unha barreira importante que impide que moitos accedan á atención en saúde. A campaña apunta tamén a  empoderar aos mozos, incluídos os nozoz gais, para que busquen información de calidade e o apoio que necesitan para levar unha vida sexual saudable.

SORTEO DE NADAL 2019

 

Iste ano o anuncio da Lotería de Nadal de 2019 son catro no canto dunha longametraxe. Catro historias cotiás e sinxelas que apelan á emoción do espectador a través da unión xurdida a través de compartir a lotería coa xente máis próxima.

Seguro que cada un de nós identificámonos cunha desas historias. A cal máis mellor!

CAMBIO DE HORA: HORARIO INVERNO 2019

Horario de inverno que entre en vigor esta madrugada / Imaxe: alertanacional.es

Na madrugada de hoxe, do 26 ao 27 de outubro, pasaremos do horario de verán ao de inverno. Teremos que atrasar os reloxos 1 hora, polo que as 3 da madrugada serán as 2. A primeira consecuencia real será que podemos durmir esta noite unha hora máis; pola contra a partir de mañá anoitecerá antes.

Cando remataremos cos cambios de hora?

O Parlamento Europeo debate a posibilidade de eliminar os cambios de hora a partir de 2021. Aínda non hai unha  decisón firme, pero é moi posible que nun futuro próximo non se volva a cambiar de hora na primavera e outono en Europa. Segundo os plazos da Eurocámara, os países deberán comunicar a Bruselas o próximo mes de abril o uso horario que queren ter.

Xa veremos!