Primavera? É un dicir! Nada de Nada. A chuvia é a protagonista deste tempo unido a unhas temperaturas cativas. Esta é a temática da viñeta de hoxe no xornal Faro de Vigo do xenial Davila (Pontevedra, 1972).
E teremos verán?
Ao morrer o noso corpo non rematou a súa viaxe. Ao contrario, comezará un longo proceso de eliminación dos seus compoñentes. Pero, que sucede cando os corpos descompóñense e por que deberiamos aprender algo respecto diso?
Para a maioría de nós, o contacto cos corpos das persoas falecidas comeza e termina coa triste ocasión dun funeral. E mesmo entón, o que xeralmente obtemos é unha urna cos restos cremados da persoa ou un corpo disposto nun cadaleito, preparado coidadosamente para a ocasión.
Con todo, que lles sucede aos corpos de forma natural, despois de ter o encontro coa morte? Que pasa se non son incinerados ou elixen embalsamarse, a fin de atrasar o proceso de descomposición?
Baixo condicións naturais, por exemplo, se o corpo déixase fóra, nun ambiente natural, ou se coloca nunha tumba pouco profunda, o corpo sen vida comeza a desintegrarse lentamente, ata que só quedan os ósos (que poderían desenterrar algún día os arqueólogos).
Aínda que moitos de nós podemos pensar na descomposición como sinónimo de putrefacción, non o é. De feito, a descomposición dun corpo humano é un proceso moi longo con moitas etapas, das que a putrefacción é só unha parte.
A descomposición é un fenómeno a través do cal os complexos compoñentes orgánicos dun organismo previamente vivo sepáranse gradualmente en elementos cada vez máis simples. Segundo o científico forense M. Le Goff, é "un proceso continuo, que comeza no punto da morte e termina cando o corpo reduciuse a un esqueleto".
Hai varios sinais que indican que un corpo comezou o seu proceso de descomposición. As máis coñecidas son: livor mortis, rigor mortis e algor mortis.
O livor mortis, ou lividez, refírese ao momento no que o corpo dunha persoa falecida vólvese moi pálido, ou cincento, pouco despois da morte. Isto débese á perda da circulación sanguínea cando o corazón deixa de latexar. Este proceso pode comezar despois de aproximadamente unha hora despois da morte e pode continuar desenvolvéndose ata 9-12 horas despois.
No rigor mortis, o corpo vólvese ríxido e completamente indestructible, xa que todos os músculos ténsanse debido aos cambios que ocorren neles a nivel celular. O rigor mortis establécese entre 2 e 6 horas despois da morte e pode durar entre 24 e 84 horas. Despois disto, os músculos vólvense flácidos e flexibles unha vez máis.
O algor mortis ocorre cando o corpo arrefríase porque "deixa de regular a súa temperatura interna". O frío dun corpo dependerá en gran medida da temperatura ambiente, pero adoita establecerse nun período de aproximadamente 18-20 horas despois da morte.
Outros signos de descomposición inclúen que o corpo asuma unha tinguidura verdosa ou, por suposto, a putrefacción.
A cor verdosa do corpo débese ao feito de que os gases se acumulan dentro das súas cavidades (sulfuro de hidróxeno). Iste reacciona coa hemoglobina no sangue para formar sulfohemoglobina, o pigmento verdoso que dá aos corpos mortos esta estraña cor.
En canto á separación da pel do corpo, pode soar menos perturbador unha vez que lembremos que toda a capa protectora externa da nosa pel, de feito, está feita de células mortas. Esta capa despréndese constantemente e é substituída por epidermis subxacente. Tras a morte, en hábitats húmidos, a epidermis comeza a separarse da dermis e por iso pode eliminarse facilmente do corpo.
Finalmente, prodúcese a putrefacción, ese "proceso de reciclaxe da natureza", que se ve facilitado polas accións concertadas de axentes bacterianos, fúnxicos e de insectos ao longo do tempo, ata que se desposúe ao corpo de todos os tecidos brandos e só queda o esqueleto. A fin da viaxe.
FONTE: Sarah Romero/Revista Muy Interesante/Ciencia
Nalgunha ocasión todos oímos, mesmo pronunciamos, a frase “eu non falo cunha máquina”, entoada con certa indignación e gran displicencia cando un contestador automático responde a unha chamada telefónica. Con todo ese falar con intelixencias non humanas vai facer cada vez máis frecuente e contar coas máquinas nos nosos procesos comunicativos resultará, en moi pouco tempo, inevitable.
Michael Tjalve, responsable de innovación de Intelixencia Artificial de Microsoft, cre que “o recoñecemento da voz é un reto grande e moi importante” porque del depende que consigamos comunicarnos de forma natural cos nosos dispositivos: “A xente fala de forma diferente cando o fai cunha persoa e cando o fai cun asistente dixital, por exemplo”. Un dos principais desafíos que afronta actualmente Tjalve é a posibilidade de traducir de maneira simultánea unha conversación entre dúas persoas coa intermediación dun software.
O proceso é complexo debido a que require de varios pasos realizados a unha gran velocidade: o primeiro é o de recoñecemento da voz, despois a conversión do que se dixo en texto para ser traducido, e por último hai que sintetizar a voz no idioma de destino. Tres tecnoloxías “imperfectas” segundo Tjalve das cales depende que o resultado final sexa convincente.
Os procesos de aprendizaxes lingüísticas, coas súas peculiaridades en canto a diferentes acentos, xiros idiomáticos e construcións gramaticales, nunca son sinxelos. Por iso é polo que conseguir que unha intelixencia artificial aprenda un idioma para posteriormente servirnos como tradutor é unha posibilidade certa pero complexa. De momento, un dos grandes avances que se conseguiron coas intelixencias artificiais conversacionales é que sexa posible falar cun bot dunha forma fluída. Esta posibilidade permite, por exemplo, practicar un idioma que non é o noso e abre as portas a unha democratización do coñecemento, xa que xa se pode practicar unha lingua desde cero coa axuda dun computador ou un teléfono móbil.
Ludwig Wittgenstein, filósofo e matemático austriaco, un dos pensadores máis relevantes do século XX, aseguraba que “os límites da miña lingua son os límites do meu mundo”; tamén nisto, se somos intelixentes, as máquinas poderán axudarnos a superar eses límites.
FONTE: José L. Álvarez Cedena/elpais.es
María Victoria Moreno / Imaxe: Ramón Leiro/lavozdegalicia.es
María Victoria Moreno Márquez é a figura que protagonizará o Día das Letras do 2018, que hoxe, 17 de maio, se celebra.
Profesora, poeta, narradora e ensaísta, María Victoria Moreno Márquez (Valencia de Alcántara, Cáceres, 1941- Pontevedra, 2005) chegou a Galicia con 23 anos tras casar cun pontevedrés e axiña asumiu a cidadanía galega e a súa lingua e literatura.
Como profesora comeza en Pontevedra, en 1963, como interina. En 1965 aprobou as oposicións, sendo destinada ao Instituto Masculino de Lugo, durante dosu anos. Posteriormente exerceu en Vilalonga (Sansenxo) durante catro anos. En 1967 volce a Pontevedra ao Instituto Feminino (agora Valle Inclán).
Como poeta destaco Eu conto, ti cantas de 2005 e Elexías da luz de 2006.
Como narradora destaco Mar adiante (Historias de nenos para nenos) de 1973 e Anagnórise de 1989.
Como ensaísta destaco As linguas de España de 1991 e Diario da luz e a sombra de 2004.
Para profundizar na obra e vida da homenaxeada preme AQUÍ.
"Por isto penso que a situación do galego non se pode ver con indiferenza. Se estou coa xente que amasa o meu pan e mais colle no mar os peixes da miña mesa, tamén quero falar con eles, falar a súa fala".
(María Victoria Moreno)
FONTE: lavozdegalicia.es e academia.gal
Onte, ás 13:05 hora peninsular española dende a base Vandenberg das Forzas Aéreas (California) comezou a viaxe da Insight (Exploración Interior con Investigacións Sísmicas)
Portada do libro "Un planeta diferente" / Imaxe: unoeditorial.com