ZONA VERDE

O "MONSTRO" DA TOALLIÑAS HÚMIDAS

 

Os cidadáns usan cada vez máis toallitas húmidas de hixiene íntima, desmaquillantes, limpadoras para cristais, mobles, etc. Pero ao tiralas ao retrete, estas convértense en xigantescos "monstros": estímase que as depuradoras recollen en España 10 quilos por persoa ao ano. Ademais, para limpar e emendar as roturas e atascos que producen, unha cidade dun millón de habitantes gasta uns catro millóns de euros anuais. E non é o único impacto que causan.

Estes dous vídeos pretenden concienciarnos do problema e animarnos a solucionalo de forma sixela.

FONTE: Álex Fernández Muerza/Revista Consumer/Medio Ambiente urbano

SURTSEY

 

Surtsey é unha illa volcánica situada a aproximadamente 32 km da costa meridional de Islandia, preto do arquipélago de Vestmannaeyjar. Constitúe o punto máis austral do país e formouse a partir dunha erupción volcánica que se iniciou a 130 m por baixo do nivel do mar e emerxeu á superficie o 14 de novembro de 1963. A erupción durou ata o 5 de xuño de 1967, momento no que a illa alcanzou o seu tamaño máximo de 2,7 km² (270 ha). Desde entón a acción erosiva do vento, a auga e o xeo reduciron constantemente o seu tamaño ata as 141 medidas en 2008.

A nova illa recibiu o nome de Surt, un jötunn de lume da mitoloxía nórdica. Durante a súa erupción foi intensamente estudada polos vulcanólogos e unha vez que rematou, converteuse en obxecto de investigación de biólogos, debido a que achega unha valiosa información sobre a colonización dunha terra estéril. Forma parte do sistema volcánico submarino de Vestmannaeyjar que á súa vez é parte da dorsal mesoatlántica. Este sistema volcánico é o que produciu a famosa erupción de Eldfell na illa de Heimaey en 1973. Xunto a esta illa formáronse outras máis pequenas como Jólnir, aínda que a maioría non teñen nome porque se erosionaron rapidamente. Surtsey foi declarada Patrimonio da Humanidade pola Unesco en 2008.

FONTE: El Documentario

GALICIA, TERCEIRO POSTO NA EMISIÓN DE GASES DE EFECTO INVERNADOIRO

Emisións de gases de efecto invernadoiro por CCAA (2016) / Toneladas métricas de CO₂ segundo consta no Rexistro Nacional de Dereitos de Emisión de Gases de Efecto Invernadoiro, publicado cada ano polo Ministerio de Medio Ambiente.

Galicia acaba de pechar o mes de outubro coas temperaturas máximas máis altas da historia. A choiva en pleno novembro é unha rareza, cos encoros secándose e logo de que varios concellos implantasen plans de emerxencia por seca. O debate global sobre o cambio climático entra por fin na axenda galega ante as graves consecuencias deste atípico outono. E as industrias galegas, coas súas elevadas emisións de gases invernadoiro, contribúen a agravar o problema.

Desde o sector secundario partiron en 2016 máis de 14 millóns de toneladas de CO₂, o principal gas efecto invernadoiro que causa o quecemento global. O montante sitúa a Galicia como a terceira comunidade autónoma con máis emisións, un 11,44% do total de España e só superada por Andalucía e Asturias. Os datos do Observatorio da Sustentabilidade, que se adianta varios meses ao rexistro oficial do Ministerio de Medio Ambiente, mostran a fotografía dunha comunidade lastrada polos gases emitidos desde as centrais térmicas.

Seis de cada dez toneladas de gases invernadoiro proceden de só dous puntos fixos: as centrais eléctricas das Pontes e de Meirama (Ordes), ambas as situadas na Coruña. Tamén aparece nesta provincia o terceiro foco contaminante: a refinería de Repsol, con algo máis dun millón de toneladas durante o ano pasado.

As emisións en España reducíronse nun 11% respecto ao ano anterior, fronte ao 9% en Galicia. Pero é na evolución da década onde se aprecia a melloría, tras diminuír a expulsión destes gases en algo máis dun terzo. En canto ás comunidades autónomas, as que presentan menores emisións son Estremadura, Madrid, Navarra e Cantabria, é dicir, aquelas con unha economía menos baseada no carbón.

FONTE: Xornal Faro de Vigo/Economía

CUNHA SIMPLE BOTELLA

 

No mundo cómpranse un millón de botellas de plástico ao minuto. E é que este material é un dos reis (se non o rei) da fabricación e o envasado: hoxe usámolo 20 veces máis que hai medio século e está presente en case calquera ámbito que imaxinemos: enxoval, industria, alimentación, construción, automoción, xoguetería, agricultura, téxtil... Tamén, por desgraza, é un dos compostos que máis prexudican ao medioambiente: no mundo tíranse unhas oito toneladas diarias de lixo plástico ao mar, unha vertedura que ameaza o hábitat de infinidade de criaturas.

Por sorte, cada vez xorden máis proxectos encamiñados a evitar que o plástico chegue de maneira descontrolada á natureza, a implicación cidadá non deixa de crecer e nas cidades cada vez reciclamos máis e mellor: en 2016 tiramos un 4% máis de envases de plástico, metal e briks aos colectores amarelos. Pero, aínda que fosen usados e estean listos para ir ao lixo, estes recipientes aínda poden ser útiles.

Bótalle un pouco de imaxinación e comproba en que podes transformar unha simple "botella de plástico".

FONTE: Xornal El País/EspacioEco

PREMIOS WILDLIFE PHOTOGRAPHER OF THE YEAR 2017

 Monumento a unha especie /Brent Stirton

O Museo de Historia Natural de Londres deu a coñecer aos gañadores do Wildlife Photographer of the Year 2017, un dos concursos de fotografía de natureza con maior prestixio a nivel mundial.

De entre máis de 50.000 fotografías presentadas na edición diste ano, a imaxe gañadora pertence ao fotógrafo Brent Stirton: "Monumento a unha especie"

Tomada como parte dunha investigación encuberta sobre o comercio ilegal do corno de rinoceronte, a imaxe gañadora de Brent conta a evocadora historia dunha das últimas vítimas do comercio de especies salvaxes: un rinoceronte negro do parque Hluhluwe Imfolozi de Sudáfrica. Crese que os cazadores furtivos proveñen dunha comunidade local, e realizan o seu atroz traballo por encargo. Despois de ingresar ilegalmente na reserva, tenderon unha emboscada ao rinoceronte nun pozo de auga e matárono antes de fuxir da súa a parte tan supersticiosamente apreciada de corpo mutilado.

A conmovedora imaxe de Brent é un símbolo do impacto devastador da demanda de corno de rinoceronte. Os rinocerontes negros foron unha vez a especie de rinoceronte máis numerosa do mundo. Con todo, estimouse en 2015 que tan só 5,000 exemplares permaneceron na natureza vivindo en liberdade; unha cantidade a cal os conservacionistas cren que caeu desde entón debido á crecente caza furtiva nestes dous últimos anos. Estes animais en perigo crítico extinguiranse moi pronto a menos que se tomen medidas efectivas e convincentes.

Se queres coñecer o resto de fotografías gañadoras, nas diferentes categorías, preme AQUÍ.

FONTE: nationalgeographic.com.es

NOVO RÉCORD DE DIÓXIDO DE CARBONO NA ATMOSFERA

O aumento da concentración de gases de efecto invernadoiro acadou un novo récord. O CO₂ pasou das 400,0 ppm de 2015 a 403,3 ppm en 2016 / WMO/OMM

A concentración de dióxido de carbono (CO₂) na atmosfera, responsable do quentamento global, acadou de novo niveles récord en 2016, anunciou onte a Organización Meteorolóxica Mundial (OMM) nun comunicado, no que que advirte dun "aumento perigoso da temperatura global". Este dato publícase poucos días antes do inicio da Conferencia da ONU sobre o Cambio Climático que terá lugar do 6 ao 17 de novembro na cidade alemá de Bonn.

O ano pasado, a concentración atmosférica de CO₂, principal gas de efecto invernadoiro de longa duración, acadou 403,3 partes por millón (ppm), por encima dos 400 rexistrados en 2015. Segundo a OMM, actualmente a concentración de CO₂ na atmosfera representa o 145% dos niveis preindustriales (antes de 1750). Esa taxa de crecemento foi un 50% máis rápida que a media da última década. Segundo os científicos, o aumento do dióxido de carbono sucedeu 100 veces máis rápido que o ocorrido cando o mundo estaba a emerxer da última idade de xeo.

A axencia da ONU encargada do clima atribúe en parte o aumento récord de 3,3 partes por millón da media anual ao resultado das actividades humanas combinadas cun intenso episodio do fenómeno meteorolóxico de El Niño, que tivo devastadores efectos en distintas zonas do mundo entre 2015 e os primeiros meses de 2016.

"El Niño" provocou secas nas rexións tropicais e reduciu a capacidade dos "sumidoiros" (como os bosques, a vexetación ou os océanos) para absorber CO₂. En observacións directas non se viron niveis de concentración de CO₂ en 800.000 anos, asegura a OMM no seu boletín.

Se se empregan os indicadores indirectos (ou proxy) para medir a cantidade de CO₂ na atmosfera, "a última vez que a Terra coñeceu unha cantidade de CO₂ comparable foi fai entre tres e cinco millóns de anos", é dicir, no Plioceno Medio, cando "a temperatura era entre dúas e tres graos centígrados máis alta e o nivel do mar era 10 ou 20 metros máis alto que o nivel actual", debido ao desxeo en Groenlandia e o oeste da Antártida e mesmo partes do xeo da Antártida oriental, lembra a axencia no seu boletín mundial sobre os gases de efecto invernadoiro. Os cambios abruptos na atmosfera presenciados nos últimos 70 anos "non teñen precedentes", engade o organismo.

Os dous outros gases principais de gas de efecto invernadoiro, o metano e o óxido nitroso, tamén medraron ata concentracións récord o ano pasado, aínda que a un ritmo máis lento que o dióxido de carbono.

O crecemento demográfico, unhas prácticas agrícolas máis intensivas, un maior uso da terra e o aumento da deforestación, a industrialización e o uso de enerxía procedente de fontes fósiles como carbón e petróleo contribuíron a unha aceleración da taxa de aumento da concentración de gases de efecto invernadoiro na atmosfera desde o inicio da era industrial, di a OMM.

FONTE: Xornal El País/Ciencia

UNHA NOVA ESPECIE INVASORA NO MAR PRETO DE NÓS

Styela plicata / Imaxe: sealifebase.org

O sector mexilloeiro e ostreiro de Portugal está en alerta tras os achados do Instituto Português do Mar e da Atmosfera (IPMA), responsable, entre outras materias, de investigar as augas do país, dunha especie invasora que supón unha ameaza para estes cultivos, polo que tamén pon en alerta a costa galega debido á súa rápida proliferación e á posibilidade de que chegue adherida aos buques. Trátase da Styela Plicata, unha especie que compite directamente co alimento dos mexillóns.

A Styela plicata (Alexandre Lesueur, 1823) é unha especie bentónica (que vive no fondo dos ecosistemas acuáticos) que se engloba dentro do tipo de animais denominados ascidias. Trátase dun animal resistente capaz de soportar tanto grandes cambios de temperatura como de salinidade na auga, así como a contaminación.

A Styela plicata é coñecido tamén por chorro de mar, xa que cando esta físicamente perturbado expulsa auga. A súa clasificación científica sería

Reino: Animal             Clase: Cordados

Filo: Ascidiacea           Orde: Pleurogona

Familia: Styelidae       Xenero: Styela

A Styela plicata é un organismo hermafrodita protándrico, é dicir primeiro é macho e desposi femia. É un filtro de suspensión que se alimenta principalmente de fitoplancto, zooplancton e materiais orgánicos.

Segundo cita o Compendio de Especies Invasoras (ISC), a especie só foi vista en Europa ata a data en Italia, Grecia, Azores e Reino Unido. A súa orixe está situado na costa este de Estados Unidos e o Caribe e é considerada unha praga no Golfo de México. Con todo, xa se atopou no mar Mediterráneo, Australia, a costa este de Sudamérica, Xapón, Hong Kong, o océano Índico ou a costa oeste de EE UU.

Desde Portugal explicaron á súa vez de que a especie exótica non ten un efecto negativo sobre a saúde humana, polo que as súas consecuencias cínguense sobre todo á produción de bivalvos e moluscos.

FONTE: Xornal Faro de Vigo e iucngisd.org

UNHA POLINIA NA ANTÁRTIDA DO TAMAÑO DE PANAMÁ

Mar, xeo e nubes cobren eomar de Wedell nesta imaxe de satélite, tomada o 25-09-2017 / MODIS-Aqua/NASA Worldview

Un enorme buraco foi detectado na cuberta de xeo mariño da Antártida. O nome científico desta abertura é unha polinia, (un espazo aberto de auga rodeada de xeo). É a máis grande que se detectou desde os anos 70 no mar de Weddell. Cuns oitenta mil quilómetros cadrados, ten a extensión aproximada de Panamá.

Pero o seu enorme tamaño non é o máis estraño deste enorme buraco no xeo. A pesar de que é habitual que se produzan polinias nas rexións costeiras do xeo, no límite das placas de xeo; esta en concreto produciuse no corazón da mesma, nunha zona chamada banquisa, onde as placas de xeo esténdense máis aló do continente.

Os científicos do o proxecto SOCCOM (Southern Ocean Carbon and Climate Observations and Modeling) sorprendéronse ao descubrir que un flotador no mar de Weddell emerxera dentro da polinia.

As medicións oceánicas están a analizarse como parte dun estudo sobre as polinias do mar de Weddell. Con estas novas observacións xorde a posibilidade de que os segredos deste misterioso e enorme buraco poidan, ao fin, ser revelados.

En estudos recentes, investigadores afiliados a SOCCOM usaron modelos climáticos para explorar por que se forman estas polinias e como afectan os patróns oceánicos e de circulación atmosférica.

Con todo, a dificultade de montar expedicións antárticas no inverno implica que se fixeron poucas medicións destes eventos raros.

As polinias, por tanto, son frecuentes nas zonas costeiras das placas de xeo, pero, como é posible que unha zona continental xeada afúndase para dar lugar a esta enorme "fenda" no xeo?

O proxecto SOCCOM posúe unha gama de flotadores de perfís robóticos que poden colleitar medicións oceánicas durante todo o ano, mesmo debaixo do xeo mariño. Os científicos sinalan que a enorme polinia formouse debido a augas profundas do mar de Weddell, máis cálidas e salgadas que as augas da superficie; por tanto, correntes mariñas de convección darían lugar á destrución do xeo.

Conforme o xeo vai derritiéndose, máis e máis auga do mar está exposta á fría atmosfera, onde se arrefría e afúndese. Ao facelo, deixa paso ás augas de maior temperatura, e o proceso repítese. Todo iso dificulta a formación de novas capas de xeo. 

Aínda é pronto para afirmar que o cambio climático é o responsable deste fenómeno, con todo é necesario estudalo en profundidade dado o seu carácter extraordinario.

FONTE: Laura Marcos/Revista Muy Interesante