ZONA VERDE

OBTER ENERXÍA ELÉCTRICA A TRAVÉS DAS PLANTAS

 

A maioría das distopías futuristas que retratou a ciencia ficción literaria e cinematográfica mostran un planeta inhóspito, desertizado, no que a vida natural foi arrasada, ben por puro esgotamento ou por desastre nuclear. Pero a biotecnoloxía pode conseguir que estas predicións funestas non cheguen a cumprirse. Son moitos os científicos e as compañías que se esforzan por atopar fontes de enerxías limpas que permitan manter as subministracións que necesitamos e, ao mesmo tempo, non atenten contra a integridade do planeta. Exploradas, e probadas suficientemente, a enerxía solar ou a eólica, entre as tradicionais, ábrense agora tamén novas posibilidades con tecnoloxías máis disruptivas, que se atreven a imaxinar posibilidades novas.

Unha delas é a proposta dun grupo de estudantes andaluces, quen inventou un sistema para obter enerxía eléctrica a través das plantas. Javier Rodríguez, estudante de Nanociencia e Nanotecnoloxía na Universitat Autónoma de Barcelona, e Pablo Manuel Vidarte e Rafael Rebollo, estudantes de Enxeñería Multimedia de La Salle Universitat Ramon Llull, son os artífices desta idea, xerme de Arkyne Technologies, empresa que ten a dúas deles como cofundadores. A súa carta de presentación é Bioo Lite, unha maceta que xera suficiente enerxía como para cargar un smartphone a través do porto USB que incorpora. O sistema aproveita a materia biolóxica que refugan as plantas durante a fotosíntesis para obter enerxía a un custo mínimo. Nesta mesma liña, o seu novo produto é Bioo Pass Wifi, unha planta que ofrece acceso inmediato a Internet sen necesidade de contrasinais con tan só achegar o teléfono móbil.

O obxectivo de Arkyne Technologies é innovar nun terreo, o das enerxías renovables, onde aínda hai moito percorrido por diante. Utilizando os seus sistemas, Vidarte e os seus socios aseguran que uns 100 metros cadrados de leitugas (á marxe de proporcionar unhas boas ensaladas) serían suficientes para abastecer as necesidades enerxéticas dun fogar familiar. O espazo requirido sería moito menor se, en lugar de vexetación baixa, co que contásemos fose con árbores. "A nosa proposta expón unha simbiose entre tecnoloxía e natureza. En lugar de tallar os bosques poderiamos convertelos nas centrais eléctricas do futuro" asegura Vidarte.

FONTE: José L. Álvarez Cedena/Xornal El País

E DESPOIS DOS INCENDIOS...

 

Despois dos lumes os problemas e riscos ambientais non rematan. Alén da perda de biomasa vexetal e de biodiversidade en xeral, prodúcese tamén un empobrecemento do solo e, coas chuvias, o lavado do horizonte superficial arrastrando grandes cantidades de sedimentos e materia orgánica. Esta erosión e a diminución da materia orgánica no solo, unidas á brusca inxección de materiais nas canles fluviais e nas rías, son causa de graves impactos mesmo en áreas alonxadas das zonas queimadas.

É moi importante ter en conta que os labores de restauración hidrolóxico-forestal deben ser desenvovidos por persoal especializado e seguindo uns estritos protocolos de actuación para evitar causar máis danos, como a compactación por pisoteo, a erosión inducida nas ladeiras, a introdución de especies invasoras ou non procedentes... As intervencións deben tamén axustarse ás características particulares de cada territorio, en particular nos espazos protexidos, nos que deben respostar ás necesidades concretas de conservación establecidas nos correspondentes planos. 

ADEGA (Asociación para a Defenda Ecolóxica de Galiza) danos unha serie de CONSELLOS para non estragar máis o ambiente nestes casos.

FONTE: adega.gal

DOUS DOCUMENTAIS GALEGOS PREMIADOS NO CIMASUB

 

No Ciclo Internacional de Cinema Submarino de San Sebastián (CIMASUB) dous documentais galegos foron seleccionados polo xurado da 41ª edición entre os máis de cincuenta traballos enviados desde varios países europeos e do outro lado do Atlántico. "SyngDOC. O descoñecido mundo dos signátidos" e "Mareas Vermellas" conquistaron a Varanda de Prata e a de Bronce, respectivamente.

Na parte superior tedes o vídeo promocional do primeiro e o vídeo completo do segundo.

Parabéns!

2017 O ANO MÁIS CÁLIDO COÑECIDO?

 

 

A meteoroloxía non é unha ciencia exacta, e menos nestes días en que o quecemento global pulveriza récords ano tras ano, mesmo mes a mes, e sorpréndenos con eventos meteorolóxicos extremos difíciles de predicir. Pero os rexistros climáticos de 2017 revelan que no que levamos de ano (do 1 de xaneiro ao 30 de setembro) a temperatura media global en España situouse en 17,5ºC, por encima dos 16,3ºC do período de referencia (1981-2010) para ese primeiros nove meses do ano. "É unha anomalía térmica moi alta, de 1,2ºC", confirma Ana Casals, portavoz da Axencia Estatal de Meteoroloxía (Aemet).

É evidente que os meses máis fríos do ano están por chegar, pero á vista de como se está comportando outubro, os meses de novembro e decembro terían que ser moi fríos para conseguir dar a volta a unha anomalía térmica tan acusada.

Ata o momento, os anos máis calorosos rexistrados no noso país son 2015 e 2011, empatados, apunta Casals. Ambos terminaron cunha temperatura media no conxunto do territorio de 16 graos centígrados. Para eses dous anos, a anomalía de temperatura no primeiros nove meses do ano foi de 17,1 en 2011 e de 17ºC en 2015; isto é, o primeiros nove meses de 2017 superan xa no medio grao centígrado os valores deses dous anos de récord.

Outubro ten por agora todos os visos de terminar cunha anomalía térmica positiva. "Estes días que levamos de outubro estamos a ter temperaturas máximas por encima dos 30ºC en amplas zonas do territorio", explica a portavoz de Meteoroloxía. E a predición a tres semanas elaborada por Aemet apunta que as temperaturas estarán por encima da media para este mes na maior parte do territorio.

Por tanto, só quedarían por diante os meses de novembro e decembro para compensar a anomalía das temperaturas. "Canto máis longo é o prazo da predición, é evidente que a fiabilidade descende", matiza Casals, quen lembra que a predición estacional para o último trimestre do ano apunta a que "vai ser máis cálido do normal, e cunha probabilidade bastante alta".

O certo é que en 2017 todos os meses do ano estiveron por encima da media, fóra de xaneiro, cuxa anomalía térmica foi negativa (medio grao menos que a media) e de setembro, onde a temperatura situouse xusto na media. O mes cunha anomalía térmica positiva máis acusada foi xuño, cunha temperatura de 3ºC por encima dos valores normais; seguido de maio, que rexistrou unha anomalía de 2,4ºC. "Cúmprese así a tendencia que estamos a ver nos últimos anos: o verán adiántase e o outono atrásase", di a portavoz de Aemet.

E o que parece que tamén se atrasan este ano son as ansiadas choivas. A predición para esta semana non prevé precipitacións importantes. "En xeral, vai facer bo tempo durante iste Ponte do Pilar", apuntan desde Meteoroloxía. Para o vindeiro domingo espérase que unha fronte entre por Galicia, aínda que a probabilidade de precipitación ata o momento é baixa, só en torno ao 10%, concreta Casals.

O ano hidrolóxico que acaba de rematar (vai do 1 de outubro de 2016 ao 30 de setembro de 2017) tivo un carácter moi seco no conxunto do país, segundo o balance hidrolóxico da Axencia Estatal de Meteoroloxía. Aínda con datos provisionais, trátase do oitavo ano hidrolóxico con menos precipitacións desde 1981.

FONTE: Xornal abc/sociedade

UN LIBRO SOBRE MEDIO AMBIENTE

 

O etólogo e escritor Carl Safina (Brooklyn-Nueva York-EE.UU., 1955) é un dos maiores especialistas de hoxe en día na relación do ser humano cos animais. Hoxe preséntovos o seu libro diste ano: "Mentes marabillosas. O que pensan e senten os animais", publicado na editorial Galaxia-Gutenberg.

Entrelazando décadas de observacións de campo con novos e sorprendentes escubrimientos sobre o cerebro, "Mentes marabillosas" ofrece unha visión íntima da conduta animal que suprime as clásicas fronteiras que separaban ata agora aos seres humanos do resto de animais. No libro, os lectores viaxan ao Parque Nacional de Amboseli na paisaxe ameazada de Kenia onde as mandas de elefantes loitan para sobrevivir á caza furtiva e a seca, logo ao Parque Nacional Yellowstone para observar aos lobos e como xestionan a traxedia persoal dunha manda, para finalmente mergullarnos na asombrosa e pacífica sociedade das orcas que viven nas cristalinas augas do Pacífico Noroeste. Mentes marabillosas ofrece unha visión iluminadora das personalidades únicas dos animais a través de historias extraordinarias sobre a súa alegría, pena, celos, ira e amor. A similitude entre as conciencias humana e non humana, o coñecemento dun mesmo e a empatía lévanos a reevaluar como interactuamos cos animais. Safina argumenta que así como nós pensamos, sentimos, usamos ferramentas e expresamos emocións, outras criaturas e mentes coas que compartimos o planeta tamén o fan.

Merece a pena lelo!

FONTE: casadellibro.com

PAPELEIRAS MARIÑAS PARA OS PLÁSTICOS

 

Un recente estudo publicado pola revista Science e realizado pola universidade sueca de Uppsala alertaba de que algunhas especies mariñas estaban a comezar a incluír os plásticos na súa dieta. A larvas destas especies, engadía o estudo, cando medraban convertíanse en especímenes adultos "máis pequenos, máis lentos e máis estúpidos". Ata non fai moito, pensábase que os animais que inxerían estes plásticos presentes nos nosos mares e océanos facíano de forma accidental. Pero novas investigacións demostran que non é así, senón que estes restos exercen unha atracción irresistible para algúns peixes debido ao cheiro que desprenden os residuos. Ao parecer, ao entrar en contacto coa auga salgada, os plásticos comezan a cheirar de forma similar ao krill ou o plácton, o que leva ás especies mariñas a comelos. E, o que é peor, como demostraba o estudo da universidade de Uppsala, a engancharse literalmente á súa inxesta. Oona Lonnstedt, directora da investigación, asegurou que "o plástico ten propiedades químicas ou físicas que xeran unha necesidade particular de comida nestes peixes. Eles cren erroneamente que se trata de comida de alto valor enerxético e que necesitan comer moito. Pero é algo parecido ao que ocorre co comido lixo pouco saudable nos adolescentes: están simplemente enchéndose".

O problema, lonxe de solucionarse, increméntase cada ano coa vertedura de oito millóns de toneladas de plásticos. Hai investigadores que aseguran que no 2050 haberá máis plástico que peixes nos mares. Un desastre ambiental que pode converterse en irreversible se non actuamos a tempo. Algunhas destas accións sitúanse no terreo puramente reivindicativo, como a impulsada por unha organización que pretende converter a gran illa de lixo plástico que se atopa no océano Pacífico (e que ten unha superficie similar a Francia) nun estado independente. Xa contan coa súa propia bandeira, nome (Illa Lixo) e moeda. Pero existen moitas outras iniciativas científicas e tecnolóxicas que poden axudar a que os océanos continúen sendo, como ata agora, un alicerce indispensable para a vida no noso planeta.

Unha das máis enxeñosas é a que está a desenvolver Seabin, compañía fundada por Andrew Turton e Pete Ceglinski, dous namorados do mar capaces de arriscalo todo nun proxecto cuxa xenialidade reside na súa aparente sinxeleza, xa que se trata de instalar papeleiras no mar capaces de recoller os plásticos flotantes. Os inicios, conta Ceglinski, non foron sinxelos: "En 2015 deixei o meu traballo e con todo o diñeiro que aforrara aluguei a fábrica na que estamos agora. Gasteime todo o que tiña en acondicionala e estiven a vivir alí mesmo durante un ano e medio porque non podía permitirme unha casa". Dous anos despois, SeaBin conta cun equipo de especialistas e xa demostrou que os seus produtos funcionan. O reto a partir de agora, cando está a piques de comezar a súa comercialización, é conseguir que estas papeleiras sexan capaces de recoller nanoplásticos e microfibras, moito máis complexas de atrapar polo seu pequeno tamaño. A tecnoloxía de SeaBin pode axudar a paliar o problema da contaminación marítima, pero como recoñece Ceglinski, a única solución definitiva está en "ensinar aos nenos e mozos a non comprar plásticos dun só uso, a non arroxalos ao mar, a reciclar. Así non necesitaremos as nosas papeleiras porque o problema deixará de existir. A verdadeira solución non é a tecnoloxía, senón a educación".

FONTE: José L. Álvarez Cedena/Xornal El País

O CUSTE DAS ESPECIES INVASORAS

Cangrexo americano (Procambarus clarkii) / Imaxe: elguadarramista.com

As especies invasoras son unha ameaza importante para a biodiversidade e os ecosistemas naturais, debido a que poden competir coas especies nativas e alterar os hábitats. O seu impacto non se reduce ao medio ambiente senón que tamén ten fortes repercusións sobre a economía, a sociedade e a saúde pública. Os exemplos que poden poñerse son moi diversos: o mosquito tigre (Aedes albopictus), orixinario do sueste asiático, pode picar de día e de noite, está a expandir enfermidades, como o dengue e a febre amarela, en áreas onde non son endémicas e pon en risco as actividades ao aire libre; o caracol mazá (Pomacea spp), de orixe suramericana, constitúe un problema serio para a produción dos arrozales do Ebro; o xacinto de auga (Eichhornia Crassipes) obstrúe canles e dificulta a navegación no río Guadiana; a cotorra arxentina (Myiopsitta monachus) molesta polo ruído que fai e compite con outros animais nativos; etc.

"É custoso tanto o dano que poidan ocasionar como o manexo que hai que facer", asegura Montserrat Vilà, profesora investigadora da Estación Biolóxica de Doñana (EBD-CSIC) en Sevilla. Esta experta en invasións biolóxicas ofrece algúns datos sobre canto supoñen: a retirada de máis de 200.000 toneladas de jacinto da auga ao longo de 75 quilómetros do Guadiana ascende a máis de 14 millóns de euros e os importes de reparación debidos á invasión do mexillón cebra e as medidas de control no Ebro a máis de cinco millóns. Estímase que en Europa supuxeron 12 billóns de euros nos últimos 20 anos. "Ademais hai moitos custos difíciles de valorar monetariamente, por exemplo o efecto na perda de biodiversidade", apunta a investigadora.

E non son as únicas cifras que poden obterse. En Estados Unidos estímase que as perdas directas ocasionadas por especies invasoras xunto aos custos do seu control alcanzan os 137 billóns de dólares anuais, segundo citaba un estudo publicado na revísta Ecosistemas pola propia Vilà xunto a Xara Andreu, investigadora da Universidade Autónoma de Barcelona (UAB). Neste traballo, publicado en 2007, as científicas sinalaban que en España xestiónanse 109 especies vexetais exóticas en 14 comunidades autónomas, moitas delas en espazos protexidos, cun importe total de 50.487.637 euros, destinado na súa maioría á súa redución poboacional mediante métodos mecánicos.

FONTE: Revista Consumer/Medio Ambiente

A REVOLUCIÓN ENERXÉTICA: WILDPOLDSRIED

 

Wildpoldsried protagonizou unha revolución enerxética que enriqueceu aos seus veciños e admirado a medio mundo. Este pobo alemán próximo a Austria é famoso por producir sete veces máis enerxía da que consome investindo en renovables. Fixérono grazas a leis que favorecen as enerxías limpas e permiten aos pequenos produtores vender os seus excedentes á rede a bo prezo. Alemaña propúxose cortar a dependencia dos combustibles fósiles impulsando as renovables e converteuse nun referente mundial en políticas climáticas. A produción de enerxías limpas disparouse, pero logrou un limitado impacto na redución de emisións contaminantes.

A enerxía que desprenden os excrementos fermentados das súas queridas vacas xunto aos muíños de vento e as súas placas solares suman ata o 80% dos seus pingües ingresos. As súas 70 vacas producen cantidades industriais de excrementos que alimentan a maior planta de biogás do pobo. Algo máis da metade son restos das vacas, e logo herbas, mazás podrecidas, patacas e biomasa en xeral. Nun megadepósito, unha pasta 800 toneladas de residuos burbujea ao compás da fermentación.

O ano pasado, os veciños de Wildpoldsried aseguran que gañaron seis millóns de euros coa venda da enerxía que lles sobra.

Un exemplo a seguir no noso país!

FONTE: Ana Carbajosa/Xornal El País