ZONA VERDE

CITARUM: O RÍO MÁIS CONTAMINADO DO MUNDO

O lixo inunda o río Citarum / Imaxe: Rude Feed

A organización ecoloxista independente Green Cros Suíza ten identificados os dez lugares máis contaminados do planeta. Entre eles atópase o río Citarum en Indonesia, un río completamente cheo de lixo debido á falta de recollida de residuos nas poboacións próximas.

As augas están cheas de refugallos orgánicos debido tamén á falta de rede de sumidoiros e cheo de químicos perigosos debido a que todas as fábricas abocan os seus residuos sen control ao río. Estímase que hai máis de 2.000 instalacións industriais, entre elas 200 fábricas téxtiles, concentradas no val do río Citarum, na rexión de Bandung. Durante décadas, o goberno indonesio permitíu que as fábricas vertan as augas residuais non tratadas nas canles que conducen ao río, a condición de que non conteñan certos produtos químicos considerados demasiado perigosos.

En maio, o Tribunal Supremo de Indonesia, despois dunha demanda presentada por Greenpeace Indonesia e outras organizacións comunitarias, decidiu suspender, cancelar e revogar os decretos gobernamentais que permitían a vertedura legal das tres fábricas máis grandes de Indonesia. As fábricas apelaron a decisión argumentando que sen eses permisos de vertedura de augas residuais veranse obrigados a pechar e poñer a decenas de miles de persoas sen traballo. O caso está pendente ante o Tribunal Supremo de Indonesia. O goberno indonesio, mentres tanto, bota a culpa da gran maioría da contaminación sobre os residentes da rexión, que refugan o seu lixo doméstico e baleiran as augas residuais sen tratar no río. Moitos dos pobos máis pequenos que bordean o río Citarum non teñen recolección pública de lixo ou vertedoiros, deixando á xente elixir entre queimar os seus desperdicios ou arroxalos ao río.

FONTE: neus Palou/Xornal La Vanguardia/Natural

SÓ QUEDAN 3 ANOS PARA SALVAR O PLANETA

Comunícao o Fórum Económico Mundial, tamén chamado Foro de Davos, un organismo independente con sede en Xenebra do que forman parte os principais líderes empresariais, políticos e intelectuais, aos que ninguén tacharía xamais de ecoloxistas extremos.

Trátase dunha carta publicada recentemente na revista Nature que subscriben seis destacados científicos e diplomáticos, entre os que destaca Christiana Figueres, antropóloga e economista costarriqueña que exerce como secretaria da Convención das Nacións Unidas sobre o Cambio Climático. Nela alértase de forma contundente achega do curto prazo de tempo que nos queda se realmente queremos reverter os nefastos efectos do cambio climático: concretamente, tres anos.

O requisito indispensable para deter os seus peores efectos é o xa longamente apuntado pola comunidade científica internacional, e consensuado por (case) todos no cume de París de 2015: é necesario reducir drasticamente as emisións de CO₂ para o 2020 para lograr que o aumento da temperatura media do planeta non exceda dos 1,5ºC, máximo 2ºC, en comparación coa que había na era preindustrial, antes de iniciarse o século XX.

A cuestión require présa, pois iste ano as temperaturas alcanzaron cotas xamais rexistradas en numerosos puntos do planeta: é o terceiro ano consecutivo no que se alcanzan patróns que non se rexistraban desde hai 115.000 anos, cando imperaba unha era interglacial e o mar estaba a niveis de entre 6 e 9 metros superiores aos da actualidade.

Aínda que a gravidade da situación é incuestionable, as reaccións dos gobernos non están á altura das circunstancias e o posicionamento do común dos cidadáns, tampouco. E iso que a cuestión incumbe a toda a sociedade humana: aínda que nalgúns lugares os efectos estean a deixarse notar de forma moito máis evidente que noutros, no planeta Terra os sistemas naturais están interconectados de forma moito máis sutil do que imaxinamos,

Hoxe, os efectos constatados do cambio climático son moitísimos: cambian os patróns climáticos, fúndense os polos, os ecosistemas terrestres e mariños sofren tensións, determinadas enfermidades expanden a súa área de influencia, os eventos extremos aumentan (ciclóns, furacáns, lumes, secas, inundacións?), increméntase o nivel do mar? e, polo camiño, millóns de persoas e especies de todo tipo ven extraordinariamente limitadas as súas oportunidades de sobrevivir.

Seis obxectivos clave segundo os investigadores

1. Enerxía: Conseguir que en 2050 polo menos o 30% do consumo de electricidade proveña de enerxía renovable, fronte ao 23,7% contabilizado no ano 2015. Non hai plantas de enerxía a carbón aprobadas máis aló de 2020, e todas as existentes están a ser retiradas.

2. Infraestrutura: Desenvolver os plans orientados a descarbonizar totalmente os edificios e infraestruturas para 2050, o que require un financiamento de 300.000 millóns de dólares anuais. Cada ano, de media, as cidades avanzan un 3% anual nese sentido.

3. Transporte: Asegurarse de que o 15% de todos os vehículos novos sexan eléctricos, aumentar nun 20% a eficiencia dos combustibles vehículos pesados e diminuír noutro 20% as emisións por km no sector da aviación

4. Uso da terra: Reducir a deforestación e as súas emisións asociadas, hoxe o 12% do total mundial, a cero na próxima década. Converter a masa forestal nun sumidoiro de carbono activo en 2030.

5. Industria: Poñer en marcha un plan para reducir á metade as emisións antes de 2050. As industrias intensivas en carbono, como as baseadas no ferro e o aceiro, no cemento, en produtos químicos e en petróleo e gas, emiten actualmente máis dunha quinta parte do CO₂ do mundo.

6. Finanzas: O sector financeiro está a reconsiderar a forma en que desprega o seu capital e está a mobilizar xa un billón de dólares anuais para combater o cambio climático. Os gobernos, os bancos privados e organismos como o Banco Mundial deberán emitir moitos máis "bonos verdes" para financiar e alentar os esforzos de mitigación do cambio climático.

FONTE: Eva van den Berg/Xornal El País/Entorno

O "MONSTRO" DA TOALLIÑAS HÚMIDAS

 

Os cidadáns usan cada vez máis toallitas húmidas de hixiene íntima, desmaquillantes, limpadoras para cristais, mobles, etc. Pero ao tiralas ao retrete, estas convértense en xigantescos "monstros": estímase que as depuradoras recollen en España 10 quilos por persoa ao ano. Ademais, para limpar e emendar as roturas e atascos que producen, unha cidade dun millón de habitantes gasta uns catro millóns de euros anuais. E non é o único impacto que causan.

Estes dous vídeos pretenden concienciarnos do problema e animarnos a solucionalo de forma sixela.

FONTE: Álex Fernández Muerza/Revista Consumer/Medio Ambiente urbano

SURTSEY

 

Surtsey é unha illa volcánica situada a aproximadamente 32 km da costa meridional de Islandia, preto do arquipélago de Vestmannaeyjar. Constitúe o punto máis austral do país e formouse a partir dunha erupción volcánica que se iniciou a 130 m por baixo do nivel do mar e emerxeu á superficie o 14 de novembro de 1963. A erupción durou ata o 5 de xuño de 1967, momento no que a illa alcanzou o seu tamaño máximo de 2,7 km² (270 ha). Desde entón a acción erosiva do vento, a auga e o xeo reduciron constantemente o seu tamaño ata as 141 medidas en 2008.

A nova illa recibiu o nome de Surt, un jötunn de lume da mitoloxía nórdica. Durante a súa erupción foi intensamente estudada polos vulcanólogos e unha vez que rematou, converteuse en obxecto de investigación de biólogos, debido a que achega unha valiosa información sobre a colonización dunha terra estéril. Forma parte do sistema volcánico submarino de Vestmannaeyjar que á súa vez é parte da dorsal mesoatlántica. Este sistema volcánico é o que produciu a famosa erupción de Eldfell na illa de Heimaey en 1973. Xunto a esta illa formáronse outras máis pequenas como Jólnir, aínda que a maioría non teñen nome porque se erosionaron rapidamente. Surtsey foi declarada Patrimonio da Humanidade pola Unesco en 2008.

FONTE: El Documentario

GALICIA, TERCEIRO POSTO NA EMISIÓN DE GASES DE EFECTO INVERNADOIRO

Emisións de gases de efecto invernadoiro por CCAA (2016) / Toneladas métricas de CO₂ segundo consta no Rexistro Nacional de Dereitos de Emisión de Gases de Efecto Invernadoiro, publicado cada ano polo Ministerio de Medio Ambiente.

Galicia acaba de pechar o mes de outubro coas temperaturas máximas máis altas da historia. A choiva en pleno novembro é unha rareza, cos encoros secándose e logo de que varios concellos implantasen plans de emerxencia por seca. O debate global sobre o cambio climático entra por fin na axenda galega ante as graves consecuencias deste atípico outono. E as industrias galegas, coas súas elevadas emisións de gases invernadoiro, contribúen a agravar o problema.

Desde o sector secundario partiron en 2016 máis de 14 millóns de toneladas de CO₂, o principal gas efecto invernadoiro que causa o quecemento global. O montante sitúa a Galicia como a terceira comunidade autónoma con máis emisións, un 11,44% do total de España e só superada por Andalucía e Asturias. Os datos do Observatorio da Sustentabilidade, que se adianta varios meses ao rexistro oficial do Ministerio de Medio Ambiente, mostran a fotografía dunha comunidade lastrada polos gases emitidos desde as centrais térmicas.

Seis de cada dez toneladas de gases invernadoiro proceden de só dous puntos fixos: as centrais eléctricas das Pontes e de Meirama (Ordes), ambas as situadas na Coruña. Tamén aparece nesta provincia o terceiro foco contaminante: a refinería de Repsol, con algo máis dun millón de toneladas durante o ano pasado.

As emisións en España reducíronse nun 11% respecto ao ano anterior, fronte ao 9% en Galicia. Pero é na evolución da década onde se aprecia a melloría, tras diminuír a expulsión destes gases en algo máis dun terzo. En canto ás comunidades autónomas, as que presentan menores emisións son Estremadura, Madrid, Navarra e Cantabria, é dicir, aquelas con unha economía menos baseada no carbón.

FONTE: Xornal Faro de Vigo/Economía

CUNHA SIMPLE BOTELLA

 

No mundo cómpranse un millón de botellas de plástico ao minuto. E é que este material é un dos reis (se non o rei) da fabricación e o envasado: hoxe usámolo 20 veces máis que hai medio século e está presente en case calquera ámbito que imaxinemos: enxoval, industria, alimentación, construción, automoción, xoguetería, agricultura, téxtil... Tamén, por desgraza, é un dos compostos que máis prexudican ao medioambiente: no mundo tíranse unhas oito toneladas diarias de lixo plástico ao mar, unha vertedura que ameaza o hábitat de infinidade de criaturas.

Por sorte, cada vez xorden máis proxectos encamiñados a evitar que o plástico chegue de maneira descontrolada á natureza, a implicación cidadá non deixa de crecer e nas cidades cada vez reciclamos máis e mellor: en 2016 tiramos un 4% máis de envases de plástico, metal e briks aos colectores amarelos. Pero, aínda que fosen usados e estean listos para ir ao lixo, estes recipientes aínda poden ser útiles.

Bótalle un pouco de imaxinación e comproba en que podes transformar unha simple "botella de plástico".

FONTE: Xornal El País/EspacioEco

PREMIOS WILDLIFE PHOTOGRAPHER OF THE YEAR 2017

 Monumento a unha especie /Brent Stirton

O Museo de Historia Natural de Londres deu a coñecer aos gañadores do Wildlife Photographer of the Year 2017, un dos concursos de fotografía de natureza con maior prestixio a nivel mundial.

De entre máis de 50.000 fotografías presentadas na edición diste ano, a imaxe gañadora pertence ao fotógrafo Brent Stirton: "Monumento a unha especie"

Tomada como parte dunha investigación encuberta sobre o comercio ilegal do corno de rinoceronte, a imaxe gañadora de Brent conta a evocadora historia dunha das últimas vítimas do comercio de especies salvaxes: un rinoceronte negro do parque Hluhluwe Imfolozi de Sudáfrica. Crese que os cazadores furtivos proveñen dunha comunidade local, e realizan o seu atroz traballo por encargo. Despois de ingresar ilegalmente na reserva, tenderon unha emboscada ao rinoceronte nun pozo de auga e matárono antes de fuxir da súa a parte tan supersticiosamente apreciada de corpo mutilado.

A conmovedora imaxe de Brent é un símbolo do impacto devastador da demanda de corno de rinoceronte. Os rinocerontes negros foron unha vez a especie de rinoceronte máis numerosa do mundo. Con todo, estimouse en 2015 que tan só 5,000 exemplares permaneceron na natureza vivindo en liberdade; unha cantidade a cal os conservacionistas cren que caeu desde entón debido á crecente caza furtiva nestes dous últimos anos. Estes animais en perigo crítico extinguiranse moi pronto a menos que se tomen medidas efectivas e convincentes.

Se queres coñecer o resto de fotografías gañadoras, nas diferentes categorías, preme AQUÍ.

FONTE: nationalgeographic.com.es

NOVO RÉCORD DE DIÓXIDO DE CARBONO NA ATMOSFERA

O aumento da concentración de gases de efecto invernadoiro acadou un novo récord. O CO₂ pasou das 400,0 ppm de 2015 a 403,3 ppm en 2016 / WMO/OMM

A concentración de dióxido de carbono (CO₂) na atmosfera, responsable do quentamento global, acadou de novo niveles récord en 2016, anunciou onte a Organización Meteorolóxica Mundial (OMM) nun comunicado, no que que advirte dun "aumento perigoso da temperatura global". Este dato publícase poucos días antes do inicio da Conferencia da ONU sobre o Cambio Climático que terá lugar do 6 ao 17 de novembro na cidade alemá de Bonn.

O ano pasado, a concentración atmosférica de CO₂, principal gas de efecto invernadoiro de longa duración, acadou 403,3 partes por millón (ppm), por encima dos 400 rexistrados en 2015. Segundo a OMM, actualmente a concentración de CO₂ na atmosfera representa o 145% dos niveis preindustriales (antes de 1750). Esa taxa de crecemento foi un 50% máis rápida que a media da última década. Segundo os científicos, o aumento do dióxido de carbono sucedeu 100 veces máis rápido que o ocorrido cando o mundo estaba a emerxer da última idade de xeo.

A axencia da ONU encargada do clima atribúe en parte o aumento récord de 3,3 partes por millón da media anual ao resultado das actividades humanas combinadas cun intenso episodio do fenómeno meteorolóxico de El Niño, que tivo devastadores efectos en distintas zonas do mundo entre 2015 e os primeiros meses de 2016.

"El Niño" provocou secas nas rexións tropicais e reduciu a capacidade dos "sumidoiros" (como os bosques, a vexetación ou os océanos) para absorber CO₂. En observacións directas non se viron niveis de concentración de CO₂ en 800.000 anos, asegura a OMM no seu boletín.

Se se empregan os indicadores indirectos (ou proxy) para medir a cantidade de CO₂ na atmosfera, "a última vez que a Terra coñeceu unha cantidade de CO₂ comparable foi fai entre tres e cinco millóns de anos", é dicir, no Plioceno Medio, cando "a temperatura era entre dúas e tres graos centígrados máis alta e o nivel do mar era 10 ou 20 metros máis alto que o nivel actual", debido ao desxeo en Groenlandia e o oeste da Antártida e mesmo partes do xeo da Antártida oriental, lembra a axencia no seu boletín mundial sobre os gases de efecto invernadoiro. Os cambios abruptos na atmosfera presenciados nos últimos 70 anos "non teñen precedentes", engade o organismo.

Os dous outros gases principais de gas de efecto invernadoiro, o metano e o óxido nitroso, tamén medraron ata concentracións récord o ano pasado, aínda que a un ritmo máis lento que o dióxido de carbono.

O crecemento demográfico, unhas prácticas agrícolas máis intensivas, un maior uso da terra e o aumento da deforestación, a industrialización e o uso de enerxía procedente de fontes fósiles como carbón e petróleo contribuíron a unha aceleración da taxa de aumento da concentración de gases de efecto invernadoiro na atmosfera desde o inicio da era industrial, di a OMM.

FONTE: Xornal El País/Ciencia