NOTICIAS DAS CIENCIAS

Así foi o 'inferno' que modelou a Terra hai 4.000 millóns de anos

Durante os seus primeiros centos de millóns de anos de existencia, a Terra sufriu un bombardeo masivo de grandes asteroides que impediron a formación de continentes estables / NASA

Un novo estudo publicado en Science e liderado por científicos das Universidades Curtin e Tecnolóxica de Queensland acaban de revelar que a forza dominante que modelou a Terra primitiva foi o bombardeo continuo de asteroides. Nun Sistema Solar aínda en plena formación e durante varios centos de millóns de anos, en efecto, aqueles impactos recorrentes inxectaron colosais cantidades de calor nas entrañas do planeta, atrasando significativamente a formación de continentes estables.

A investigación conclúe que durante o Hadeico, hai máis de 4.000 millóns de anos, o noso mundo foi bombardeado cunha frecuencia extrema, transmitindo unha enorme cantidade de enerxía térmica cara ao máis profundo da súa estrutura. Lonxe da imaxe dun planeta temperán en relativo repouso, os novos achados debuxan unha Terra moito máis quente, fráxil e inestable, confirmando así as condicións extremas que os científicos e xeólogos levan propoñendo desde hai varias décadas.

Un estudo de 2021 xa "adiantara’’ en 500 millóns de anos a aparición dos primeiros continentes (ata hai uns 3.700 millóns de anos). Pero non resolveu o que é un dos maiores enigmas da xeofísica: a práctica ausencia de rochas que dean testemuño dos primeiros 500 millóns de anos de historia terrestre.

De feito, e a pesar de que o noso planeta ten aproximadamente 4.540 millóns de anos, apenas se conservan algúns diminutos cristais de circón das súas etapas iniciais (para algúns, restos de antigísimos continentes perdidos), e non existe ningunha placa de codia rochosa intacta daquel período. E agora, o novo artigo acaba de demostrar que a razón fundamental que explica esa ausencia veu do espazo.

Tim Johnson, investigador principal do Instituto Curtin para Solucións en Geociencias, sinala que é un erro conceptual minimizar o alcance destas colisións cósmicas. «Existe a tentación de pensar nos grandes impactos como eventos de curta duración que deixan unha cicatriz na superficie dun planeta e logo pasan. Pero o Sistema Solar primitivo estaba cheo de colisións, e a Lúa conserva esa historia a primeira ollada. Eses impactos transportaron enormes cantidades de enerxía, e esa enerxía tiña que ir a algunha parte».

A investigación detalla que aquel violento excedente térmico mantivo á incipiente codia terrestre nun estado de debilidade estrutural, parcialmente fundida e altamente elástica, o que facía imposible que as formacións rochosas sólidas sobrevivisen. Podemos comparar aquela codia terrestre primitiva coa escoura endurecida que se forma sobre un crisol de metal fundido. Se se deixa repousar, a superficie arrefríase e asíntase. Con todo, no Hadeico, os inmensos asteroides actuaban como proxectís que rompían repetidamente esta fráxil costra, afundíndoa no interior fervente para ser fundida e reciclada unha e outra vez.

Craig Ou’Neill, da Universidade Tecnolóxica de Queensland e coautor do estudo, explica que as simulacións informáticas do seu equipo demostraron que as secuelas dos impactos penetraron moi profundamente na arquitectura planetaria. «Na Terra primitiva, gran parte desa enerxía transferiríase en forma de calor cara ao manto terrestre, a capa grosa inmediatamente debaixo da codia. O cal provocaría que o manto situado debaixo e ao redor do lugar do impacto elevásese e fundísese, producindo grandes volumes de magma».

O asedio orbital forzou unha reciclaxe masiva que imposibilitou a tectónica de placas tal e como a entendemos hoxe. «No seu lugar, os impactos axudarían a manter a codia quente, débil e móbil, á vez que impulsaban a fusión e a reciclaxe a escala planetaria durante decenas por centos de millóns de anos despois da colisión inicial».

Estes novos datos intégranse e complementan con sólidas investigacións previas. En 2014, por exemplo, o investigador Simone Marchi, do Instituto de Investigación do Suroeste, publicou un informe en Nature que xa cuantificaba a brutalidade deste castigo cósmico. Segundo as modelizacións de Marchi, durante o Hadeico, a Terra foi golpeada por ata 200 obxectos cun diámetro superior aos 100 quilómetros. Basta pensar que cada un daqueles impactos liberou unha enerxía polo menos mil veces superior á do asteroide de ’só’ 10 quilómetros que aniquilou aos dinosauros hai 66 millóns de anos.

Aquel auténtico ’aluvión térmico’ non só facía ferver os océanos en formación, senón que modelou o futuro químico do planeta. Segundo Johnson e Ou’Neill, estas asfixiantes condicións facilitaron, paradoxalmente, un procesamiento xeoquímico esencial: «Ao mesmo tempo, esas condicións axudarían a producir unha codia máis rica en sílice, que máis tarde se converteu na base dos continentes».

A cronoloxía deste auténtico ’inferno xeolóxico’ ten unha fronteira clara. O punto de inflexión ocorreu hai aproximadamente 3.900 millóns de anos, coincidindo co fin da etapa máis violenta do chamado Bombardeo Intenso Tardío. Ao reducirse a frecuencia dos proxectís espaciais masivos, a temperatura do manto comezou a descender, permitindo por fin a estabilización dos primeiros continentes.

«É evidente pola Lúa -argumenta Johnson- que, hai uns 3.900 millóns de anos, o efecto global do quecemento por impactos volveuse moito menos importante. E esa é tamén a época na que a Terra empezou a preservar a súa codia continental. Parece pouco probable que iso sexa unha coincidencia».

En definitiva, a Terra non naceu como o oasis rochoso e estable que coñecemos hoxe, senón dun inferno en forma de continuo e abrasador martilleo espacial que, con todo, serviuse ao planeta para procesar os seus elementos pesados e forxar, sobre un océano de magma, a base tectónica que máis tarde permitiría a vida.

FONTE: J. M. Nieves/abc.es/ciencia

Atopan un azucre do espazo interestelar que pode explicar a receita da vida primixenia

Imaxe da Vía Láctea desde Ratnapura, Sri Lanka, en maio de 2024 / (Thilina Kaluthotage/NurPhoto vía Getty Images)NurPhoto (via Getty Images)

Imaxinemos a orixe da vida como unha mestura de ingredientes que, hai 3.800 millóns de anos, deu lugar a un prato tan delicado como excepcional. Desde principios do século pasado, a química prebiótica (previa á vida) foi identificando os compoñentes e o método de cocción dese caldo primixenio. Como todo bo guiso, parece sinxelo: auga, calor e unhas poucas moléculas elementais que se foron ensamblando para dar as biomoléculas, primeiro, e os seres vivos primitivos, moito despois. Con todo, como na boa cociña, a procedencia das materias primas marca a diferenza e hai tempo que a ciencia busca fóra da Terra algunhas das que fixeron posible a vida.

Cando se recrea a sopa primixenia no laboratorio, non se obteñen cantidades suficientes dos azucres que articulan as cadeas dos ácidos nucleicos (ARN e ADN), as grandes moléculas presentes en todo ser vivo, capaces de almacenar información e replicarse. En cambio, si se atoparon en asteroides e meteoritos como os que bombardearon masivamente o noso planeta hai uns 4.000 millóns de anos. Estes corpos celestes orixínanse a partir de nubes de gas e po como as que abundan no centro da nosa galaxia, onde un equipo liderado por investigadores españois acaba de detectar por primeira vez a presenza de eritrulosa, un azucre de catro átomos de carbono.

 

“Estimamos que a Terra podería recibir entre 0,5 e 50 millóns de toneladas de eritrulosa durante o último bombardeo intenso de grandes asteroides. Trátase dun dos períodos onde máis material orgánico puido chegar e dise que é crucial, porque a vida xurdiu moi pouco despois”, conta Izaskun Jiménez-Serra, primeira autora do artigo publicado en Nature Astronomy. Tanto en fragmentos que atravesan a nosa atmosfera como en mostras tomadas de asteroides como Bennu, xa se atoparon moléculas orgánicas, os ladrillos básicos da vida feitos de átomos de carbono, hidróxeno, osíxeno e nitróxeno, basicamente.

Estes achados levaron aos astroquímicos a buscar indicios da presenza destas moléculas alí onde se forman os corpos celestes: nas minchas de gas e po do espazo. “A fonte que utilizamos é unha das nubes moleculares máis ricas que coñecemos na galaxia. Para detectar compostos moi pouco abundantes necesitamos grandes cantidades de material que nos dea sinais o suficientemente intensos para detectalas coa sensibilidade dos telescopios actuais”, explica a investigadora do Centro de Astrobiología do CSIC sobre a decisión de buscar no centro da Vía Láctea.

Aínda que a primeira detección foi no corazón da nosa galaxia espiral, esperan atopar eritrulosa noutras zonas do plano da galaxia. “Se as condicións que puideron existir na neboenta orixinal do noso sistema solar pódense ver en rexións similares, onde se están formando estrelas e planetas, cabe esperar que a química sexa moi parecida. Só coa detección deste azucre non podemos dicir que poida haber vida noutras rexións da galaxia, pero si que a súa química pode chegar a altos niveis de complexidade, similares aos que propiciaron as condicións nas que se iniciou aquí a vida”, matiza Jiménez-Serra

Para atopar estas moléculas aos 26.000 anos luz que nos separan do centro da Vía Láctea, hai que buscar o sinal de luz que emiten no espectro das ondas de radio e que se estuda previamente en laboratorio. “Detectámolas con radiotelescopios preparados para captar frecuencias moi específicas, coma se fosen canles de radio únicos de cada composto”, ilustra a astroquímica. Os sinais de eritrulosa captáronas desde dous radiotelescopios do Instituto Xeográfico Nacional (IGN): o de 40 metros do Observatorio de Yebes (Guadalaxara) e o de 30 metros no pico Catavento (Granada), que pertence ao Instituto de Radioastronomía Milimétrica (IRAM), un proxecto internacional co IGN como membro.

Pablo de Vicente, director do Observatorio de Yebes, explica que as moléculas deixan pistas que só uns telescopios tan precisos como estes poden detectar. “Eses sinais que se reciben do espazo son extraordinariamente débiles, como susurros que hai que rescatar de entre o ruído que chega ao radiotelescopio”, detalla o astrónomo. E recalca que o receptor do telescopio de Yebes, do que apenas existen unha ducia similares en todo o mundo, é especialmente sensible. “Deseñámolo e fabricamos co noso equipo de enxeñeiros e podo dicir sen equivocarme que era o mellor que existía cando saíu. Mesmo diría que, neste nicho da astroquímica, somos imbatibles”, apunta.

Proba diso é que o instrumento, aberto a todos os investigadores do mundo previa revisión da calidade das propostas, ten a marca en detección de moléculas no espazo interestelar. “Na Terra coñécense moitos millóns de moléculas, pero no espazo interestelar só se identificaron 350 desde a década dos 70 ata o de agora. Pois nós detectamos o 30% delas desde que, hai seis anos, instalamos o novo receptor. Somos os que máis detectamos en todo o mundo”, destaca de Vicente.

Os radiotelescopios buscaban eritrulosa nas vastas nubes moleculares do medio interestelar porque, como relata Jiménez-Serra, “non atopabamos azucres de tres carbonos no medio interestelar, que son os que se adoitan engadir nos experimentos de química prebiótica”. “Así que foi unha sorpresa dar coa eritrulosa, de catro, cando me puxen a buscala, partindo da información que Emilio Cocinero, outro dos autores do estudo, obtivera sobre ela no laboratorio”, engade.

A eritrulosa ten unha estrutura lineal que non serve de base para a vida, pero iso cambia cando entra en contacto con auga. “O importante é que, cando chega a un medio acuoso, cambia moi facilmente a súa configuración cara á treosa, outro azucre de catro carbonos e do tipo das que forman parte dos ácidos nucleicos”.

Así explica Jiménez-Serra como se puido empezar a sintetizar o material xenético primixenio nunha sopa na que escaseaba un ingrediente principal. Se chegou desde o espazo exterior montado en asteroides, estes puideron facer as veces desas pastillas de caldo concentrado que enriquecen un puchero.

Alén dalgúns dos telescopios máis precisos, en España tamén temos a un dos científicos que máis moléculas detectou no medio interestelar. José Cernicharo, profesor Ad honorem do CSIC e medalla da Real Sociedade Española de Física, non participa no estudo, pero valórao explicando que trata “un dos temas máis apaixonantes dos últimos 60 anos en astrofísica molecular”, a área na que se lle considera un dos pioneiros mundiais.

“Despois de varias décadas buscando moléculas complexas, en 2020 coñecíanse unhas 200 especies moleculares no espazo. Coa nova instrumentación instalada en Yebes grazas ao proxecto Nanocosmos, en poucos anos case se dobrou o número de moléculas coñecidas. A extraordinaria calidade e sensibilidade destes receptores permitiu poder detectar este azucre importante para a química nas primeiras fases da evolución de planetas como a Terra”, encomia Cernicharo.

FONTE: Ana Lozado del Campo/elpais.com/ciencia

Achan a 'Urokodia', la primera araña con cabeiros

Na imaxe, unha reconstrución de Urokodia / Xiaodong Wang

Científicos de Reino Unido e China achan no xacemento de Chengjiang a Urokodia, un estraño fósil de 3 cm que resultou ser o ’elo perdido’ que nos mostra os primeiros cabeiros arácnidos da historia.

Desde a temida e mortífera viúva negra ata a araña radioactiva que lle deu os seus poderes a Spiderman, hai algo que sen dúbida define o noso medo instintivo ás arañas: a súa mordedura. Eses formidables cabeiros, unhas ’ferramentas de caza’ case perfectas, aterrorizaron (e marabillaron) á humanidade durante milenios. Pero, onde, cando e como inventou a natureza unha arma tan formidable?

A resposta acaba de emerxer das profundidades do tempo xeolóxico, hai a frienta de 518 millóns de anos. Sorprendentemente, a mordedura das arañas non xurdiu en terra firme, nalgunha selva húmida ou deserto abrasador, senón baixo as frías augas dun antigo océano. E, aínda por riba, o animal que ’estreou’ aqueles primeiros cabeiros parecíase máis a un ciempiés que a calquera araña actual.

Baixo a dirección de científicos das universidades de Leicester (Reino Unido) e Yunnan (China) un equipo internacional de investigadores achou nun diminuto fósil chamado Urokodia a evidencia máis antiga xamais rexistrada dos primeiros cabeiros similares aos das arañas. O achado publícase en Nature.

Os arácnidos modernos, xunto cos escorpiones, as garrapatas e os prehistóricos cangrexos ferradura, pertencen a un inmenso e extraordinariamente exitoso grupo de invertebrados coñecidos como quelicerados. Na actualidade, esta liñaxe domina múltiples ecosistemas terrestres e mariños e conta con máis de 100.000 especies formalmente descritas pola ciencia. Pero a pesar das súas diferenzas, a miúdo evidentes a primeira ollada, todos os seus membros comparten certas características de deseño comúns: patas articuladas, un resistente exoesqueleto externo e, sobre todo, uns apéndices frontais hiper especializados chamados quelíceros.

Non resulta esaxerado considerar un quelícero como unha especie de ’navalla suíza’ anatómica, firmemente incrustada no rostro do animal. Dependendo da especie, a ferramenta funciona como unhas poderosas pinzas para aferrar e esnaquizar ás presas, ou como cabeiros ocos en forma de agulla hipodérmica, deseñados para ’apuñalar’ e inxectar un veleno paralizante. Con todo, rastrexar a orixe destas sofisticadas estruturas no rexistro fósil resultou, desde sempre, extremadamente difícil para os paleontólogos.

Ata o de agora, de feito, informes e estudos previos como a investigación publicada en 2019, tamén en Nature, sobre o fósil Mollisonia plenomacula achado no xisto canadense de Burgess Shale, situaban a aparición dos primeiros quelíceros ao redor de hai 500 millóns de anos. Aquel achado supuxo un fito, pero deixaba interrogantes no aire. Agora, Urokodia non só retrocede o reloxo evolutivo case 18 millóns de anos máis, senón que nos mostra en directo os primeiros ’balbuceos’ desta anatomía letal.

Os restos de Urokodia foron recuperados no soado (e prolífico) xacemento de Chengjiang, na provincia sureña de Yunnan, na China. Non é casualidade que este traballo vexa a luz xusto coincidindo co 42 aniversario do descubrimento deste tesouro paleontolóxico, famoso a nivel mundial por preservar, incriblemente intactos, os delicados tecidos brandos de criaturas que viviron durante a Explosión Cámbrica, un período que viu o maior Big Bang da vida animal na Terra. Tratouse, de feito, dun momento no que a evolución ’pisou o acelerador’ e ensaiou os deseños corporais máis estraños imaxinables, moitos dos cales permanecen na actualidade (Artrópodos, Cordados, moluscos, equinodermos...).

A primeira ollada, o noso minúsculo protagonista non se parece en nada ás peludas arañas ou aos acoirazados escorpións modernos. De feito, tiña apenas entre 2 e 3 centímetros de longo, posuía grandes ollos que sobresaían da súa cabeza montados sobre prominentes pedúnculos (dun modo moi similar aos ollos dun caracol), e facía gala dun esqueleto fortemente segmentado e múltiples extremidades articuladas que colgaban baixo a parte inferior do seu esvelto e aplanado corpo.

Pero os detalles deste espectacular fósil non foron evidentes desde o principio, senón que estaban ocultos, adheridos na matriz da rocha. Por iso, para non danar a valiosa e delicada mostra durante a súa extracción, os investigadores empregaron modernas técnicas non destrutivas de tomografía de raios X. Basicamente, foi como facerlle un escáner médico a unha pedra prehistórica. Os resultados, descritos meticulosamente no artigo de Nature, deixaron sen alento ao equipo: a rocha momificara, case intacta, gran parte da anatomía branda do animal.

E alí, xusto detrás dos seus grandes ollos pedunculados, estaban os quelíceros. Xurdían da cabeza como dúas minúsculas extremidades frontais en forma de pinza. Eran, sen lugar a dúbida, os precursores exactos, a auténtica ’fase beta’ evolutiva, dos letais cabeiros das arañas actuais.

Yu Liu, líder da investigación na Universidade de Yunnan e profesor visitante na Universidade de Leicester, relata así a emoción do achado: «Estabamos a utilizar análise de tomografía de raios X destes fósiles para revelar a súa anatomía branda enterrada nas rochas durante centos de millóns de anos, cando de súpeto notamos as extremidades en forma de pinza na parte dianteira do animal. Soubemos de inmediato que se trataba dun fósil moi emocionante e, de feito, dun devanceiro afastado dos quelicerados vivos, como escorpións e arañas».

Pero Urokodia, ademais, gardaba unha segunda sorpresa na súa anatomía. Os escáneres en tres dimensións, en efecto, revelaron unhas estruturas moi inusuais nas súas patas, uns encartes que os científicos deduciron que actuaban como branquias en libro para facilitar a respiración baixo a auga.

Podemos imaxinar un libro coas súas páxinas lixeiramente separadas e mergullado por completo nunha corrente de auga. A medida que o líquido flúe polos minúsculos espazos entre as ’páxinas’ (que en realidade son finísimas e tupidas láminas de tecido vascularizado), o animal extrae con gran eficacia o osíxeno disolto. Trátase exactamente do mesmo e sofisticado mecanismo respiratorio que seguen utilizando na actualidade os quelicerados acuáticos modernos, como o ancestral cangrexo ferradura, que a pesar da súa aparencia (e do seu nome) está máis emparentado coas arañas que cos crustáceos.

Como liñaxe biolóxica, os quelicerados demostraron ser un dos grupos de seres vivos con maior éxito adaptativo de toda a historia da Terra. Conquistaron primeiro as vastas profundidades dos océanos primitivos e, millóns de anos máis tarde, emerxeron á superficie para converterse nuns formidables cazadores terrestres. E agora, grazas a este pequeno achado chinés, o rexistro fósil confírmanos que os seus antepasados levan deseñando e perfeccionando as súas ’armas’ desde hai máis de 500 millóns de anos.

«Urokodia -explica Mark Williams, da Universidade de Leicester e coautor do estudo- formaba parte dun antigo ecosistema de máis de 200 tipos diferentes de animais que vivían nos mares hai 518 millóns de anos. Estes fósiles espectacularmente conservados proporcionan unha visión real de como evolucionaba a vida no noso planeta nos albores mesmos da vida animal».

A pesar de que películas como ’Aracnofobia’, ’Tarantula!’ ’Arac Attack’ ou ’Lavalantula’ (entre outras moitas) empéñense en presentar ás arañas como unha ameaza espantosa e mortífera para o ser humano, a ciencia ensinounos que a inmensa maioría das especies coñecidas son completamente inofensivas para nós. E que as súas mordeduras non son máis que o froito dunha fascinante e ben calculada obra mestra da evolución, deseñada milímetro a milímetro desde tempos inmemoriais para cazar pequenas presas.

Trátase, en definitiva, dunha historia de éxito biolóxico sen precedentes que, como acaba de demostrarse, deu comezo de forma silenciosa cun estraño nadador de apenas tres centímetros nadando nos mares prehistóricos da antiga China.

FONTE: J. M. Nieves/abc.es/ciencia

A «intrigante rocha» de Marte guinda novas pistas sobre posible vida antiga no planeta vermello

Na imaxe principal, un selfie tomado polo propio Perseverance no cráter Jezero. Na imaxe de detalle, a prometedora rocha / NASA

Desde que o 21 de febreiro de 2021 o rover Perseverance aterrase en Marte, percorreu a súa superficie cun obxectivo claro: achar probas de vida pasada no planeta vermello. E durante todos estes anos recompilou mostras no cráter Jezero, un lugar onde existía un inmenso lago polo que discorría auga por milleiros hai miles de millóns de anos. En xullo de 2024, o rover atopou en Cheyava Falls, unha rocha do afloramento Bright Angel situado no val Neretva Vallis o que a NASA bautizou como «unha intrigante rocha».

Aquela pedra mostraba diminutas marcas azuis e verdosas incrustadas na súa superficie, bautizadas como «sementes de mapoula» e «manchas de leopardo». Nelas, os científicos identificaron minerais de fósforo e xofre asociados ao ferro (concretamente vivianita e greigita), substancias que na Terra adoitan formarse en ambientes acuáticos e a baixas temperaturas. Ademais, no noso planeta algúns procesos que xeran estes minerais poden estar relacionados coa actividade microbiana, o que abriu a posibilidade de que aqueles sinais fosen a pegada de antigos microorganismos que habitaron Marte cando o planeta vermello albergaba inmensos océanos de auga.

Detalle da rocha estudada por Perseverance / NASA 

Agora, un novo estudo recentemente publicado en Science Advances achega máis evidencias de que aquelas mostras son únicas. Porque ao ser analizadas por outro instrumento de Perseverance, SHERLOC, que usa un láser ultravioletas para estudar a composición química das rochas, observouse que conteñen estruturas de carbono complexas e resistentes. O achado non constitúe unha proba de que alí existise vida, pero si reforza a idea de que aquel planeta vermello, hoxe convertido nun deserto xeado, puido ser hai miles de millóns de anos un mundo coas condicións necesarias para albergala.

«O carbono é o compoñente básico da vida na Terra, e todos os seres vivos están formados por macromoléculas orgánicas complexas»·, explica Ashley Murphy, investigadora do Instituto de Ciencias Planetarias da NASA e autora principal do estudo. «No noso planeta, esta molécula atópase a miúdo en rochas moi antigas e, nalgúns casos, é a única evidencia orgánica de vida microbiana pasada. Dado que o Marte primitivo podía ser máis similar á Terra, buscabamos estas moléculas, que son os ingredientes químicos necesarios para sustentar a vida».

Os autores barallan a posibilidade de que aquel rastro sexa produto da descomposición dun microorganismo que viviu fai miles de millóns de anos, cuxo carbono quedou ’impregnado’ na rocha. Tanto que está ’incrustado’ na parte máis primitiva da mostra, segundo afirman os investigadores.

Con todo, os autores son moi cautos e afirman que non poden dicir con rotundidade que microbios marcianos fosen a causa da existencia daquelas moléculas na rocha. «Descoñécese a orixe da materia orgánica, o que dificulta determinar a súa idade –explica pola súa banda Kyle Uckert, do Laboratorio de Propulsión a barullo da NASA e tamén autor do estudo–. Se se depositou coa actividade fluvial asociada á formación das lutitas, podería ter miles de millóns de anos; con todo, tamén podería estar relacionada con eventos de alteración máis recentes, cuxa idade aínda non determinamos».

Así, o equipo de Murphy e Uckert sinala como posibilidade (menos excitante que a explicación dos microbios marcianos, iso si) que o carbono fose resultado de procesos químicos nos que a auga, os minerais da rocha, o dióxido de carbono da súa atmosfera e algún proceso xeolóxico, como antigos sistemas volcánicos ou reaccións químicas en ambientes hidrotermais, desen como resultado moléculas orgánicas (que non vida).

Ou tamén puido chegar desde fóra, como ’polisón’ dalgún meteorito ou no po espacial que se depositou na superficie. No entanto, os autores indican que «a asociación da materia carbonosa macromolecular con fases minerais primarias e secundarias suxire posibles relacións con procesos de deposición e alteración». Dito doutro modo: non parece simplemente unha capa de po espacial depositada sobre a rocha, senón algo integrado na historia xeolóxica do lugar.

Por todo iso, aínda que o achado é emocionante, non permite aínda saltar á conclusión de que houbo vida pasada en Marte. «Determinar a orixe, distribución e historia de alteración do carbono orgánico observado en Cheyava Falls require análise de alta resolución e alta sensibilidade en laboratorios terrestres», apuntan os investigadores.

O achado súmase a unha crecente lista de probas que indican que Marte antigo foi un mundo moito máis parecido á Terra do que é hoxe: con auga líquida, minerais alterados e química orgánica. E a rocha achada en Cheyava Falls é unha prometedora mostra que, no entanto, será difícil que revele máis información desde o planeta vermello, xa que Perseverance construíuse co obxectivo de recoller mostras para unha posterior misión que as recollese (a malograda Mars Sample Return), e os seus instrumentos non están preparados para confirmar a vida no noso planeta veciño.

«A carga útil científica do rover non foi deseñada para distinguir entre compostos orgánicos formados mediante procesos abióticos e bióticos, senón que se seleccionou para identificar rochas interesantes que puidesen colleitarse para o seu posible regreso á Terra e someterse a probas máis rigorosas con instrumentos de laboratorio de maior sensibilidade e resolución», explica Uckert.

Con todo, a misión Mars Sample Return (exposta en colaboración, ademais, coa Axencia Espacial Europea) atópase en punto morto. Tras dez anos de traballo, un exorbitado aumento de orzamento debido á complexidade do proxecto e sucesivos recortes, o Goberno de Donald Trump nin sequera a contemplou nos seus orzamentos. Así, as 33 mostras únicas de rocahs e po marciano que empaquetou Perseverance quedarán alí de forma indefinida.

Algo que China, o maior rival de EE.UU. nesta nova carreira espacial, pretende aproveitar. En 2028 está planeado o lanzamento de Tianwen-3, unha sonda cuxo obxectivo é o de perforar dous metros a rocha marciana, colleitar medio quilo de material e traelo á Terra en 2031. De cumprirse os prazos e seguir atrasada a Mars Sample Return, China converteríase no primeiro país en traer mostras do planeta vermello mentres a prometedora mostra de Chevaya Falls quedaría esperando o seu rescate.

FONTE: Patricia Biosca/abc.es/ciencia

O achado dunha 'Pompeia botánica' cambia todo o que sabiamos sobre as primeiras plantas con flores

Reconstrución do chan forestal da flora de Toba de Dori, hai 74,6 millóns de anos, con hipotéticas interaccións entre anxiospermas e animais dispersores de sementes 7 Brian Engh

As flores non xurdiron na Terra tras a extinción dos dinosauros, xa estaban aí desde moito antes. O cal supón un inesperado envorco na historia evolutiva do noso planeta. A aparición das flores, de feito, foi moito máis que un simple engadido estético, foi un dos fitos biolóxicos máis extraordinarios e transformadores en toda a historia da vida. Desde a súa irrupción, estas plantas redeseñaron por completo os ecosistemas continentais, tinguiron a paisaxe de cores inéditas e estableceron alianzas fundamentais coa fauna terrestre. Hoxe en día, a nosa supervivencia depende enteiramente delas: todo o que comemos, desde os cereais básicos da nosa dieta ata as especias, as cabazas ou os aguacates, son o produto de plantas con flor.

Durante décadas, a paleontoloxía contou a orixe das plantas con flores como unha historia de oportunismo e supervivencia tras a apocalipse que acabou co reinado dos dinosauros hai 66 millóns de anos. Pero o certo é que estas plantas (coñecidas tecnicamente como anxiospermas) xurdiron moito antes, hai uns 135 millóns de anos, no Cretácico Inferior, aínda que non pasaban de ser seres pequenos, parecidas ás malas herbas actuais e incriblemente discretas. As súas diminutas sementes non necesitaban axuda e dispersábanse soas ou empuxadas pola máis leve brisa. Segundo a teoría, aínda que aquelas plantas lograron diversificarse, vivieronn sempre á sombra dos dinosauros.

A teoría oficial ditaba que non foi ata hai 66 millóns de anos, cando o impacto dun asteroide de 11 km de diámetro borrou aos dinosauros do mapa, cando as anxiospermas puideron dominar realmente a Terra. Segundo esa idea, a proliferación posterior de mamíferos modernos (como morcegos, roedores e primates) fixo que por fin fose ’rendible’, desde o punto de vista enerxético, que as plantas producisen froitos grandes e carnosos para que estes animais comésenos e dispersásenos polos densos bosques baixo un clima de efecto invernadoiro.

Con todo, un espectacular tesouro fósil achado en depósitos volcánicos de Novo México acaba de derrubar este paradigma. Un equipo de paleobotánicos da Universidade de California en Berkeley, en efecto, acaba de publicar en Science un estudo que demostra que as axgiospermas xa estaban a diversificar as súas estratexias de reprodución e dispersión moito antes do que se pensaba.

A partir da análise de sementes fosilizadas que quedaron sepultadas baixo a cinza volcánica hai uns 74,6 millóns de anos (é dicir, case 10 millóns de anos antes do impacto do asteroide) os investigadores reconstruíron un bosque maduro e próspero, dominado por grandes plantas con flores. E o máis sorprendente: moitas delas xa producían froitos relativamente grandes e carnosos.

«Os nosos resultado, afirma Jaemin Le, autor principal da investigación, mostran que, polo menos nalgúns ambientes cálidos e húmidos durante o Cretácico Tardío, dez millóns de anos antes da extinción, as anxiospermas xa estaban a investir cada vez máis recursos en diásporas individuais e formando bosques densos».

En botánica, unha diáspora fai referencia á semente e a todas aquelas estruturas externas á propia planta que facilitan a súa dispersión. É dicir, o que comunmente chamamos froitas, noces ou grans. No mundo actual, o tamaño das diásporas é unha indicador clave das estratexias de supervivencia das plantas: abarca desde as microscópicas sementes das orquídeas, que miden apenas uns micrómetros e parecen po, ata froitos colosais como o coco dobre, unha palma cuxo froito chega a pesar ata 25 quilos.

A regla xeneral é clara: canta maior é o investimento de enerxía e nutrientes por parte da planta nai nun froito, maiores son as posibilidades de que a plántula sobreviva ao caer ao chan. Por contra, os produtores de sementes minúsculas, como as mapoulas, confían no vento para propagar miles de copias extremadamente fráxiles.

En xacementos anteriores do Cretácico, o tamaño medio das diásporas das anxiospermas era precisamente comparable ao dunha diminuta semente de mapoula. O cal levou a pensar que as constantes alteracións e pisoteos dos dinosauros impedían a estas plantas formar bosques densos. Con todo, no bosque fósil de Novo México, o tamaño medio das sementes achadas equivale ao dun arando grande, o que supón un brutal incremento de volume de máis de cen veces respecto ao coñecido para a época. Aínda que un arando poida parecernos pequeno hoxe en día, Le aclara que as froitas xigantes que comemos actualmente son produto de séculos de agricultura selectiva humana. De feito, as sandías silvestres non tiñan orixinalmente máis de 5 centímetros de diámetro.

O xacemento estudado coñécese como a toba de Dori e é un asombroso depósito de cinza solidificada duns 1,2 quilómetros de lonxitude na Formación Jose Creek, preto da pequena localidade mexicana de Truth or Consequences. Naquel remoto pasado xeolóxico, este frondoso bosque alzábase a uns 200 quilómetros da costa dun antigo mar interior, nun clima tan cálido que a paisaxe lembraba ao das selvas tropicais actuais. En contra do que se pensaba, ao mesmo tempo que enormes dinosauros deambulaban pola zona, o bosque xa estaba coroado por inmensas árbores con flor e troncos formidables, emparentados con palmeiras e loureiros, que crecían cóbado con cóbado con secuoias e fentos milenarios.

Para Cindy Looy, profesora de bioloxía integrativa en Berkeley e coautora do estudo, estamos ante unha cápsula do tempo perfecta. «Esta cinza caeu en cuestión de días, porque a cinza non permanece no aire moito tempo. É realmente unha instantánea no tempo». As follas, as flores e os froitos caeron directamente do dosel arbóreo ao chan do bosque empuxados polo peso da erupción. Como sinala Jaemin Le, «Pódese pensar niso como unha ’Pompeia botánica’, onde os depósitos de cinza preservan todo na súa posición e podemos reconstruír a estrutura do bosque».

En total, o equipo identificou preto de 80 tipos distintos de froitos e sementes no xacemento, con varias formas que chegaban a alcanzar os dous centímetros e medio de lonxitude. En concreto, os autores describen unha colección de 77 morfotipos de diásporas. Pero se os modernos mamíferos fruxívoros aínda non existían, quen se comía estas ’enormes’ froitas primitivas?

«Que os animais estivesen a comer grandes diásporas carnosas durante ese tempo -razoa Looy- non é unha sorpresa porque outras plantas con sementes, como os ginkgos, xa as estaban producindo e facíano durante moito tempo. Esta flora fósil suxire que estes animais (os mamíferos) xa estaban a pasar a comer sementes máis grandes producidas por anxiospermas hai 75 millóns de anos. O cal é unha sorpresa, porque se pensaba que aínda non existían. Pero aquí están».

O estudo conclúe que a emerxencia destes froitos carnosos puido ser parte dunha adaptación crucial das plantas para conquistar os escuros e húmidos estratos inferiores dos grandes bosques tropicais. De feito, nesas profundidades sombrías, unha semente dotada de maiores reservas nutricionais tiña unha vantaxe decisiva para xerminar e buscar a luz do sol.

Sexa como fose, o certo é que aínda queda moito por descifrar sobre este antigo crebacabezas da vida terrestre. «Aínda non sabemos -confesa Le- que foi exactamente o que impulsou o aumento inicial no tamaño das diásporas das anxiospermas. Pero polo menos agora sabemos que non foi a extinción do final do Cretácico».

FONTE: J.M. Nieves/abc.es/ciencia

Os astrónomos reformulan o destino final da Terra: o Sol quizá nunca chegue a devorala

Recreación artística da comparación entre o sistema solar actual e o Sol convertido en xigante vermella engulindo Mercurio e Venus./ChatGPT, César Noragueda.

Durante décadas, a cuestión considerouse resolta. Os manuais de astronomía describían un mañá no que o Sol esgotaría o hidróxeno do seu núcleo, se transfiguraría nunha estrela xigante vermella e terminaría tragando os planetas máis próximos. Entre eles figuraba a Terra, cuxa sorte estaría selada desde facía moitísimo tempo.

A idea diríase razoable. Conforme envellecen, os astros semellantes ao noso experimentan profundos cambios interiores que os levan a aumentar de tamaño de xeito espectacular. As proxeccións tradicionais suxerían que esa dilatación acabaría invadindo a órbita terrestre, provocando a desaparición definitiva do planeta.

Agora, unha investigación internacional, publicada na revista Astronomy and Astrophysics, obriga a revisar esa imaxe. Os científicos empregaron ferramentas teóricas máis sofisticadas para reconstruír a evolución futura do sistema solar e chegaron a unha conclusión inesperada: a supervivencia da Terra segue aberta a especulacións, pero existe unha opción real de que consiga escapar á fase terminal da nosa estrela.

Cando un astro similar ao Sol consome o combustible que alimenta as reaccións nucleares das súas entrañas, abandona a secuencia principal e entra nun período de envellecemento paulatino. Durante ese percorrido, atravesa varias fases evolutivas que modifican en extremo o seu tamaño, luminosidade e organización interna.

As simulacións clásicas indicaban que a nosa estrela agrandaría o seu radio ata alcanzar dimensións colosais. Segundo as últimas estimacións, mesmo podería chegar a estenderse entre 1,2 e 1,5 unidades astronómicas, unha distancia comparable ou superior á separación actual entre a Terra e o Sol.

A primeira vista, semellante panorama parece deixar pouca marxe para a esperanza. Se o astro alcanza proporcións maiores que a órbita terrestre, o lóxico sería pensar que o noso planeta acabará desaparecendo dentro das súas capas exteriores. No entanto, a situación resulta máis complexa porque a distancia entre ambos os obxectos non permanecerá fixa mentres o Sol envellece.

Aí é xusto onde entra en xogo o elemento que levou aos autores a revaluar unha das predicións máis famosas da astronomía.

A sorte da Terra non depende unicamente do crecemento da nosa estrela. Tamén interveñen unhas sutís forzas de marea que intercambian enerxía e momento angular entre o Sol e os corpos que o acompañan.

Aínda que adoitan asociarse a fenómenos como as mareas oceánicas provocadas pola Lúa, estas perturbacións actúan igualmente a escala estelar. A medida que o Sol se inche e adquira unha estrutura máis difusa, as alteracións gravitatorias xeradas polos mundos próximos trastornarán lixeiramente a súa configuración profunda.

A cuestión fundamental consiste en precisar canta enerxía absorben eses mecanismos. Se a influencia resulta intensa, a traxectoria terrestre tenderá a reducirse gradualmente, achegando o noso planeta ao astro abrasador. Se, pola contra, a disipación é menos eficiente, ese empuxe adicional será moito máis débil.

A maior parte dos traballos anteriores utilizaban formulacións simplificadas para describir esta dinámica. O novo estudo adopta un enfoque diferente e apóiase en ferramentas teóricas desenvolvidas recentemente a partir de reconstrucións máis detalladas sobre o funcionamento dos astros evolucionados.

As simulacións mostran que as mareas solares poderían ser bastante menos eficaces do que se pensaba. Ese matiz ten consecuencias enormes. As estimacións tradicionais favorecían unha aproximación lenta da Terra durante os últimos compases da vida solar. Os novos modelos numéricos, con todo, reducen unha chea ese efecto e permiten que o planeta conserve unha posición máis afastada.

A diferenza parece pequena, pero redefine por completo o desenlace. Utilizando as formulacións antigas, a Terra termina sendo engulida durante un episodio tardío da evolución estelar. Coas novas prescricións, logra atravesar tanto a fase de xigante vermella como os períodos posteriores.

Un dos aspectos máis rechamantes da análise é que a ameaza crucial aparece onde non se esperaba. Lonxe de situarse durante a metamorfose inicial en xigante vermella, a maior incógnita emerxe despois, cando o Sol entra na chamada rama asintótica xigante, unha fase aínda máis tremenda caracterizada por pulsacións, expulsión de masa e ciclos recorrentes de ensanche.

A medida que envelleza, o Sol expulsará enormes cantidades de materia ao espazo mediante intensos ventos estelares. Esa redución progresiva do seu contido acabará debilitando a atracción gravitatoria exercida sobre os corpos que o rodean. E, cando unha estrela perde parte da súa masa, as órbitas dos elementos que viran ao seu redor tenden a desprazarse cara a rexións máis afastadas. É un fenómeno comparable a afrouxar lixeiramente a corda que mantén unido un obxecto en movemento circular.

Por tanto, dúas influencias compiten simultaneamente. Por unha banda, as mareas intentan aproximar a Terra ao Sol. Por outra, o adelgazamento do astro favorece unha migración gradual cara ao exterior. E a conclusión do artigo depende precisamente do equilibrio entre ambas as tendencias. Se as perturbacións mareales son relativamente débiles e a perda de masa resulta suficientemente intensa, a órbita terrestre pode expandirse máis rápido do que a gravidade solar consegue atraela.

Con ese delicado pulso gravitatorio xogámonos se o noso mundo termina desintegrándose ou logra permanecer máis aló das capas exteriores da estrela.

Os expertos identifican ademais un escenario particularmente interesante. Durante certos episodios coñecidos como pulsos térmicos, o Sol podería experimentar aumentos de tamaño moi rápidos que durarían apenas uns centos de anos. Nalgunhas recreacións numéricas, a superficie estelar chega a exceder temporalmente o límite de estabilidade asociado á órbita terrestre.

A dificultade radica en que ninguén sabe con certeza se un intervalo tan breve bastaría para provocar a perda definitiva do planeta. Os responsables do estudo asumen que contestar a esa cuestión esixiría ferramentas teóricas aínda máis complexas, capaces de describir con detalle a interacción directa entre un astro pulsante e un mundo situado nas súas inmediacións.

Por iso, aínda que os novos resultados resultan máis optimistas que moitas investigacións anteriores, o destino da Terra continúa sen unha resposta definitiva.

Mesmo no escenario máis favorable, a noticia non implica que a humanidade dispoña dun refuxio natural para a eternidade. Porque, moito antes de que o Sol alcance as súas dimensións máximas, o aumento sostido de luminosidade remodelará radicalmente as condicións terrestres. Os océanos desaparecerán, a atmosfera sufrirá alteracións irreversibles e calquera forma de vida complexa deixará de ser viable.

A posible permanencia orbital da Terra só significa que eludiría caer dentro da nosa estrela. Non implica que conserve mares, continentes habitables ou ecosistemas capaces de soster organismos. En termos prácticos, este planeta seguiría converténdose nun páramo estéril moito antes de que se resolvese a cuestión da súa integridade física.

Para estimar como podería comportarse o Sol nos seus últimos millóns de anos, os investigadores recorreron a un astro real chamado L2 Puppis, que posúe unha masa inicial extraordinariamente parecida á solar e constitúe un dos mellores laboratorios naturais dispoñibles para estudar o porvir remoto da nosa estrela. Os datos obtidos sobre este obxecto apuntan a ritmos de perda de materia compatibles con aqueles escenarios nos que a Terra consegue esquivar a súa destrución.

Pero quizá o aspecto máis fascinante apareza ao mirar máis aló do propio sistema solar. Os astrónomos xa identificaron mundos de tipo terrestre ao redor dalgunhas ananas brancas, os restos compactos que permanecen tras a morte de estrelas semellantes ao Sol. Estes descubrimentos non demostran que o noso planeta vaia correr a mesma sorte, pero si suxiren que a persistencia de corpos rochosos despois de transformacións tan violentas non constitúe unha mera hipótese.

As próximas observacións poderían achegar probas máis sólidas. Proxectos como PRATO permitirán localizar numerosos exoplanetas ao redor de estrelas envellecidas e comprobar que ocorre realmente cando os soles consomen todo o seu combustible. Ata entón, unha das predicións máis populares sobre o destino da nosa veciñanza galáctica seguirá sometida a revisión: quizá a Terra non poida sortear converterse nun deserto queimado, pero aínda ignoramos se a súa tumba acabará estando dentro do Sol.

FONTE: César Noragueda/muyinteresante.okdiario.com

Científicos dos Estados Unidos din crear unha “célula sintética” capaz de replicarse e evolucionar

Microscopía de fluorescencia de SpudCell, unha célula sintética ensamblada completamente a partir de compoñentes químicos non vivos, en proceso de división / Kate Adamala, Laboratorio Adamala.

Un equipo de científicos nos Estados Unidos desenvolveu unha célula sintética capaz de completar un ciclo vital, crecer, replicar o seu material xenético, alimentarse e dividirse. Trátase dun avance que podería abrir novas posibilidades no medicamento, a produción de materiais e a industria química.

O proxecto, denominado SpudCell, foi desenvolvido polos profesores Kate Adamala e Aaron Engelhart e os seus equipos da Facultade de Ciencias Biolóxicas da Universidade de Minesota, segundo informou, onte mércores, a institución nun comunicado.

Os investigadores aseguraron que se trata da primeira célula sintética do mundo capaz de completar un ciclo vital, creada desde cero a partir de compoñentes químicos.

“Este é probablemente o proxecto máis emocionante no que traballei”, afirmou Adamala no comunicado. “Logramos reproducir mediante procesos químicos o que antes só era posible na bioloxía: todas as funcións dunha célula“, agregou.

Segundo a investigadora, o experimento demostra que “as funcións máis básicas da vida, como o crecemento e a reprodución, non necesitan dunha faísca misteriosa e máxica”.

SpudCell é capaz de copiar o seu xenoma, obter nutrientes, crecer e dividirse seguindo instrucións codificadas no seu material xenético.

Un dos principais avances é que pode dividirse sen utilizar un citoesqueleto, a estrutura interna que as células naturais empregan para manter a súa forma e separar o seu contido durante a reprodución.

Para conseguilo, os científicos deseñaron proteínas que se concentran na superficie da membrana ata xerar unha tensión mecánica suficiente para dividila.

Os investigadores modificaron algunhas células para que medrasen e se reproduciran máis rápido. Despois de cinco xeracións, estas terminaron desprazando ás orixinais, especialmente cando había poucos nutrientes.

Segundo o equipo, o resultado mostra que mesmo nun sistema completamente sintético as células con características máis favorables poden impoñerse sobre as demais.

O xenoma de SpudCell ten un tamaño de 90 kilopares de bases, menor que os 113 kilopares que algúns biólogos consideraran como o mínimo posible para unha célula viva.

O seu material xenético está repartido entre sete moléculas circulares de ADN coñecidas como plásmidos, unha estrutura que permite programar por separado distintas funcións da célula.

O equipo agregou no comunicado que, a pesar de os avances, “aínda queda moito traballo por facer”: aínda se deben integrar os sete plásmidos nun único xenoma máis estable, incorporar nova maquinaria molecular e establecer métodos que outros laboratorios poidan reproducir con facilidade.

No futuro, agregaron os investigadores, estas células poderían utilizarse para fabricar medicamentos, materiais e substancias químicas mediante procesos cun menor custo enerxético.

FONTE: Valentina Espinoza Poblete/biobiochile.cl

Os animais non se adaptaron á vida terrestre como din os libros de texto

Ilustración de crías de embolómeros, tetrápodos primitivos parecidos a crocodilos /   Berit Goring

Hai uns 360 millóns de anos, algúns peixes converteron as súas aletas en patas e abandonaron o mar para desprazarse por terra. Estes primeiros animais de catro patas, chamados tetrápodos, son os antepasados das aves, réptiles, anfibios e mamíferos actuais, por tanto, orixe da nosa propia historia. Ata o de agora, os científicos crían que eses exploradores terrestres eran como os anfibios modernos: nacían de ovos, pasaban por unha fase de cágado e logo transformábanse en adultos. O ciclo que podemos ver nun estanque de ras. Con todo, un equipo de investigadores acaba de anunciar na revista Science o achado dunhas crías fosilizadas de tetrápodos primitivos no xacemento de Mazon Creek (Illinois, Estados Unidos) e, contra todo prognóstico, non se parecen en absoluto a unha larva acuática. O achado revoluciona a comprensión de como os animais conquistaron a terra.

«Cando moitos de nós estabamos na escola secundaria, ensináronnos esta historia simplificada da evolución: que algúns peixes evolucionaron ata converterse en anfibios, algúns deses anfibios evolucionaron ata converterse en réptiles, e algúns deses réptiles evolucionaron ata converterse en mamíferos. E o noso estudo demostra que esta premisa básica, de que os primeiros vertebrados de catro patas creceron como anfibios, é errónea», afirma Jason Pardo, investigador asociado do Field Museum e coautor principal do estudo.

O estudo analizou ducias de fósiles de Mazon Creek que representan a transición evolutiva entre peixes e animais de catro patas. Dous deles son crías de embolómero, un tetrápodo primitivo parecido ao crocodilo que se atopaba entre os principais depredadores de ríos, lagos e pantanos hai entre 350 e 280 millóns de anos. De adultos, podían alcanzar lonxitudes de máis de tres metros, pero os exemplares atopados en Mazon Creek son crías de apenas uns centímetros.

«Vin por primeira vez o fósil de embolómero bebé fai uns dez anos nun caixón de Museo Field. Nese momento, aínda non se identificara, pero chamoume moito a atención e prestáronmo para estudalo», di Arjan Mann, agora conservador adxunto de tetrápodos primitivos do museo e coautor principal do estudo.

Mann e Pardo, ambos os estudantes de doutoramento no Canadá naquel entón, pasaron anos dándolle voltas ao estraño fósil. «Durante a última década, tivemos moitísimas conversacións sobre que demos era isto», recoñece Mann. «Todas as noites, preguntabámonos: que é esta característica? Que podería ser aquela?». Finalmente, unha análise mediante microscopía electrónica de varrido no Museo Canadense da Natureza confirmou que o fósil era un embolómero. Pero claro, iso xerou aínda máis preguntas.

Fósil de cría de embolómero, que demostra que estes animais non experimentaban unha metamorfose completa similar á dos anfibios / Arjan Mann

 A cría de embolómero, a pesar de ser un tetrápodo primitivo, non presentaba as características de cágado anfibio que os científicos supoñían que debería ter. Aínda que o tetrápodo desenvolveu extremidades durante o seu desenvolvemento, carecía de trazos crave de cágado anfibio, como as branquias externas onduladas. O mesmo ocorría con outro embolómero máis pequeno analizado polo equipo, así como con outras especies de parentes fósiis de tetrápodos novos. Mesmo cando as etapas larvarias experimentaban grandes cambios no seu camiño cara á adultez, non mostraban signos dunha verdadeira metamorfose anfibia.

«Analizamos varias especies que representan diferentes liñaxes na transición de peixes a tetrápodos, e descubrimos que ningunha delas ten nada que se pareza remotamente a un cágado. E se non hai cágado, entón non hai metamorfose», apunta Pardo. «Os ciclos de vida destes primeiros tetrápodos parécense máis aos nosos, ou aos dos peixes, que aos dos anfibios».

E se animais como o embolómero non tiñan forma de cágado nin unha verdadeira metamorfose anfibia, iso significa que a hipótese amplamente aceptada de que os réptiles e os mamíferos evolucionaron a partir de animais similares aos anfibios é incorrecta. «Dicíase que a metamorfose era a ferramenta mediante a cal os animais fixeron a transición do fósil á terra. Esa historia xa non funciona, é po no vento», asegura Pardo.

Mann sinala que este descubrimento, que revoluciona décadas de coñecemento científico sobre a evolución temperá dos tetrápodos, non sería posible sen a colaboración de moitas persoas incluíndo científicos afeccionados e voluntarios:. «Estes espécimes transformaron a nosa comprensión da evolución dos tetrápodos. Este é un descubrimento transcendental, e non sería posible sen a ciencia cidadá».

FONTE: J. de Jorge/abc.es/ciencia