#DígochoEu: Nin caso ás mensaxes do suposto “equipo técnico de WhatApp!” Son #cibercarrachos!

Se te chaman do equipo técnico de WhatAapp, nin caso! Non piiques! son #Cibercarrachos 😈!

#DígochoEu

SOLUCIÓN ENCRUCILLADO CLX

VERTICAIS: 1. MEDORENTO 2. AVIÓN 5. ESCÁNCER 7. MUXICA.

HORIZONTAIS: 3. POIO 4. VERBENA 6. ESCACHO 8. GUACAMOLE 9. SERAPIAS 10. COLLEITA

Máis cultura xeral!

ENCRUCILLADO CLX

VERTICAIS: 1. Que sente medo con frecuencia, aínda que non haxa perigo real 2. Concello la provincia de Ourense, da comarca do Ribeiro, onde boa parte dos seus habitantes emigraron a México 5. Réptil da familia dos ánguidos, do que existen diversas especies, pequeno e de corpo moi fino, de cor gris prateada ou castaña, con patas moi reducidas ou sen elas 7. Partícula con lume ou xa reducida a cinsa que salta dun corpo en chamas.

HORIZONTAIS: 3. Banco de pedra pegado á parede, xunto ás portas das casas, nos patíns etc. 4. Baile popular ao aire libre, que xeralmente ten lugar de noite 6. Peixe da familia dos tríglidos, do que existen varias especies, de corpo alongado, espiñas no opérculo e cor principalmente vermella, que é moi abundante nas augas galegas 8.  Preparación de orixe mesoamericana, elaborada machucando principalmente aguacate, cebola, tomate, chile e especias ata conseguir unha consistencia pastosa 9. Xénero a que pertence a planta herbácea perenne coñecida como crista de galo miúda 10. Conxunto dos produtos do campo, ou dun produto en particular, que se recollen ao chegar a época, normalmente unha vez ao ano.

#DígochoEu Non digas *caña

Alucina! En galego non podemos ir de *cañas 🍺 porque *caña é incorrecto! Entón? 🤯

#DígochoEu

SABÍAS QUE... POR QUE CHEIRA TAN MAL A BOLSA DO LIXO?

Imaxinémonos por uns instantes o lixo como unha gran orquestra sinfónica na que os músicos foron substituídos por microbios, expertos instrumentistas que tocan unha melodía moi especial: a da descomposición. Desta forma, bacterias, fungos e outros microorganismos convértense en virtuosos intérpretes da que podemos bautizar como a sinfonía número 7 ou da podremia.

E é que cando tiramos algo ao lixo estamos a ofrecer un suculento banquete a unha plétora de microorganismos, os cales liberan unha serie de compostos químicos volátiles, que son os responsables deses cheiros tan característicos.

Entre as principais ’notas’ desta orquestra fétida atopamos: o sulfuro de hidróxeno, os ácidos graxos, as aminas e os mercaptanos. O sulfuro de hidróxeno prodúcese cando as bacterias descompoñen proteínas que conteñen xofre, como as que se atopan na carne ou o ovo; os ácidos graxos xéranse a partir da descomposición das graxas e as aminas a partir dos aminoácidos.

O sulfuro de hidróxeno (ese gas que evoca o cheiro a ovo podrecido) impón a súa fragrancia acre e penetrante; os ácidos graxos un aroma rancio, e as aminas achegan un toque amoniacal e fétido.

Agora ben, a composición dos cheiros do lixo non é estática, senón que cambia a medida que avanza o proceso de descomposición. Ao principio, predominan os cheiros doces e afrutados, propios da fermentación dos azucres, e a medida que pasan os días xorden outros moito máis desagradables.

Cada alimento emana o seu propio aroma e ao unirse con outros crea unha sinfonía cacofónica que resoa no aire. Así, un plátano esquecido, coa súa dozura fermentada, mestúrase, por exemplo, co cheiro a carne en descomposición, e entre ambos crean unha disonancia que resulta case dolorosa para nosa pituitaria.

O aire da bolsa de lixo, denso e cargado dunha humidade, promete ser algo máis que unha simple condensación e acaba filtrándose a través das furados da bolsa e penetrándose nas nosas fosas nasais como un intruso indeseado. Desde alí viaxa ata o noso cerebro e fíxase nos pliegues da nosa memoria cunha persistencia irritante, que oscila entre o nauseabundo e o embriagador.

Desta forma, os cheiros fétidos convértense nunha especie de código de emerxencia, que nos permitiu asociar certos cheiros con perigo. Desta forma o cheiro a carne podrecida ou animais mortos é un sinal de que hai un cadáver nas proximidades, co que iso supón, xa que pode atraer a outros animais e, ademais, aumentar o risco de sufrir enfermidades infecciosas.

Dalgunha forma a bolsa de lixo é un universo en miniatura, un microcosmos onde a vida descomponse e transfórmase en algo novo, escuro e descoñecido. É moito máis que un simple conxunto de moléculas, é unha experiencia sensorial complexa que evoca unha ampla gama de emocións e sensacións. Un recordatorio de nosa propia mortalidade e da fraxilidade de todo o que nos rodea.

FONTE: Pedro Gargantilla/abc.es/ciencia    Imaxe: blogjumarsol.es

UN LIBRO PARA REMATAR O VERÁN: OS MORTOS QUE AMEI

O pasado 25 de xuño, a editorial Galaxia lanzou o o libro Os mortos que amei. A súa autora Iria Collazo López (Barro-Pontevedra, 1981) é propfesora de Educación Secundaria no IES As Barxas de Moaña.

Este é a súa trama argumental: Celeste decidiu fuxir con 83 anos, un día de abril, o mes en que abren as rosas das cerdeiras. Atopou a maleta onde levaría as súas pertenzas entre mantas e mantóns de estopa, la e angora; blusas de seda en tons pasteis e colo con brocado; bolsos de coiro de res criada coa mesta herba eterna da Pampa; broches dourados con forma de coleópteros máxicos... O can Elvis e o seu consogro, Antón, taxista xubilado ao que sempre acompaña o fantasma de Vita, a súa muller, serán as únicas compañías na súa longa odisea cara ao Sur. Este é o relato da súa viaxe.

En Os mortos que amei, Iria Collazo escribe unha road trip disparatada a través de estampas da vida e da morte dos seus avós, co humor e a tenrura como protagonistas, que contan con nostalxia unha historia de amor imposible, onde todo o que coincide coa realidade é inventado.

Que o disfrutedes!

FONTE: casadellibro.com

#DígochoEu: Non digas *reseso...cando fales en castelán!

Reseso é unha palabra única no galego e que se emprega en castelán, incorrectamente!

#DígochoEu

SABÍAS QUE... TEÑEN OLFACTO AS AVES?

Imaxina por un momento que es un pequeno paxaro. O teu mundo está cheo de cores vibrantes, sons melodiosos e unha infinidade de sensacións que che permiten interactuar coa túa contorna. Pero, que pasa co teu nariz?

Durante moito tempo creuse que o olfacto das aves era un sentido pouco desenvolvido, practicamente residual. Con todo, a ciencia revelounos unha realidade moi diferente e sorprendente: os emplumados teñen un olfacto moito máis sofisticado do que pensabamos.

Os bulbos olfactivos das aves, as rexións cerebrais encargadas do procesamento dos cheiros, son relativamente pequenos en comparación cos dos mamíferos. Isto levou aos científicos para deducir que o olfacto non debía ser un sentido moi importante para aqueles animais.

Con todo, esta visión simplista comezou a cambiar a medida que se realizaban novas investigacións. Os estudos demostraron que, aínda que os bulbos olfacativos das aves son máis pequenos, están enormemente especializados e adaptados ás necesidades de cada especie. Ademais, descubríronse receptores olfactivos na cavidade nasal de moitas aves, o que confirmaba a presenza dun sentido do olfacto funcional.

O olfacto das aves permítelles realizar unha ampla gama de actividades esenciais para a súa supervivencia, entre as que se atopan a procura de alimento, a selección de parella, a navegación ou a comunicación entre os membros dunha mesma especie.

Observouse que moitas aves utilizan o olfacto para localizar froitos maduros, sementes, insectos e preas. Por exemplo, os voitres son capaces de detectar cadáveres a quilómetros de distancia grazas ao seu agudo sentido do olfacto.

O cheiro xoga, tamén, un papel importante no recoñecemento da parella e na selección de individuos xeneticamente compatibles. Algunhas aves, como os albatros, son capaces de identificar á súa parella polo seu cheiro mesmo despois de longos períodos de separación.

Algunhas especies de aves mariñas utilizan o olfacto para orientarse durante as súas longas migracións, crese que grazas a el son capaces de detectar cheiros característicos das zonas de alimentación e reprodución.

Ademais, o cheiro pode servir como unha forma de comunicación entre os membros dunha mesma especie. Púidose comprobar que algunhas aves marcan o seu territorio con substancias olorosas para advertir a outros individuos da súa presenza.

Existen numerosos exemplos que demostran a importancia do olfacto na vida das aves. Por exemplo, os kiwis, unhas aves non voadoras endémicas de Nova Zelandia, teñen un olfacto tan desenvolvido que utilizan o seu pico longo e flexible para explorar o chan en busca de alimento. Algúns científicos puideron comprobar que son capaces de detectar miñocas e outros invertebrados a varios centímetros de profundidade.

As pardelas utilizan o olfacto para atopar grandes bancos de peixes e luras durante as súas longas migracións; tanto os tucanos como os guacamaios empregan o olfacto para localizar froitos maduros na selva. E é que grazas aos seus grandes picos poden acceder a froitas que están ocultas entre as ramas.

Irene Saavedra e Luisa Amo, investigadoras do Museo Nacional de Ciencias Naturais (MNCN), demostraron mediante un estudo publicado en PlosOne, que as aves detectan as feromonas que emiten as súas presas a través do olfacto, sentido do que se pensaba que carecían ou que apenas utilizaban, ata o de agora.

Estes son tan só algúns exemplos da importancia do olfacto das aves. A próxima vez que vexas un paxaro lembra que detrás desa mirada curiosa e deses cantos harmónicos escóndese un mundo de sensacións e emocións que van moito máis alá do que podemos imaxinar.

FONTE: Pedro Gargantilla/abc.es/ciencia      Imaxe: animalshealth.es