Blogia

vgomez

DE NAPOLEÓN A CAPABRANCA: DÚAS HISTORIAS ARXENTINAS

Se preguntásemos a cen persoas ao chou nunha rúa de calquera cidade do mundo, que teñen en común: Diego Maradona, Leo Messi e Carlos Gardel, a inmensa maioría, responderían que son arxentinos. Só uns poucos dirían que non, que Carlos Gardel naceu en Toulouse, Francia, e que, por tanto, non era estritamente arxentino. Os afeccionados dirían que Gardel declarou nunha entrevista que el “naceu en Bos Aires á idade de dous anos” polo que si que era arxentino, non francés e nin moito menos uruguaio como suxiren outros. Pero... cal é a resposta correcta?, son as tres?, ningunha delas?

Felipe Pigna é un destacado historiador, profesor e divulgador arxentino, e contaríanos esta historia con todo luxo de detalles. Coñecido polo seu enfoque narrativo cheo humanidade, non se limita á simple narración de feitos, senón que tamén busca entender e transmitir os sentimentos e contextos que rodean aos eventos históricos. Esta perspectiva permítelle conectar cos seus lectores e oíntes a un nivel máis profundo, facendo que a historia sexa máis significativa: “Gústame moito meterme por eses intersticios da historia e pescudar quen son esas segundas liñas, homes, mulleres, nenos, que están detrás de cada unha das historias, o anónimo e as anécdotas parécenme interesantes como elemento histórico para describir aos personaxes”.

O historiador trazou un camiño particular na forma en que se ensina e percíbese a historia en Arxentina. A súa capacidade para humanizar aos personaxes históricos e facer accesibles os eventos do pasado inspirou a unha nova xeración de estudantes e afeccionados á historia. Pigna é unha ponte entre o pasado e o presente, e un narrador apaixonado que dedicou a súa vida para explorar e explicar a historia desde os diferentes ángulos que rodean ao ser humano.

CANTO SABES DE ANDORRA? XIII (FIN)

Remato coa serie adicada a Andorra, un micro-estado que se atopa no suroeste de Europa, no corazón dos Pirineos Orientais tendo fronteira con España pola Comunidade Autónoma de Cataluña e con Francia polo departamento de l’Ariège.

A contestación correcta á pregunta de onte, e última da serie, é Rebezo. Rupicapra pyrenaica, é un mamífero artiodáctilo da familia dos bóvidos, subfamilia dos caprinos, que está presente nalgunhas cadeas montañosas do suroeste de Europa, entre elas Os Pirineos. O rebezo é un símbolo da fauna de Andorra. Vive na alta montaña, come herba e brotes tenros dos arbustos e caracterízase por ter unhas patas fortes e unhas pezuñas duras que lle permiten rubir por sitios inimaxinables. É un animal moi áxil e ten unha vista, oído e olfacto excelentes. Ademais, dispón de dous cornos pequenos e delgados e unha cola curta. Se se atópase a gusto no seu hábitat, adoita ter unha cría e (moi raramente), dúas. A época de cría adoita ser entre maio e principios de xuño. Considérase que un rebezo xa é adulto cando supera os dous anos e medio de vida. É un animal difícil de ver, sobre todo no verán, que é cando se estende cara ás cimas máis altas. No inverno, en cambio, adoita baixar aos bosques en busca de comida, é entón cando podemos ter sorte e ver algún exemplar.

Espero que esta serie servise para coñecer mellor o micro-estado de Andorra!

Ata a próxima serie!

FONTE: es.wikipedia.org e guiandorra.com    Imaxe: guiandorra.com

SOLUCIÓN ENCRUCILLADO CLVIII

VERTICAIS: 1. Intersticio 2. Praia 3. Narciso 5. Hungría 8. Lobios.

HORIZONTAIS: 4. Gaián 6. Segre 7. Cornecho 9. Taibo 10. Felón.

Máis cultura xeral!

SABÍAS QUE.. É POSIBLE QUE HAXA VIDA NO TUBO DE ESCAPE DUN COCHE?



O tubo de escape, ese cilindro oco que asoma na parte posterior dos nosos vehículos, é máis que unha simple saída de gases. É o heraldo da nosa chegada, o pregoeiro da potencia dos nosos automóbiles e, en non poucas ocasións, o protagonista de roucas sinfonías mecánicas.

Pero, ademais, o tubo de escape alberga un universo microscópico fascinante e pouco coñecido: un ecosistema bacteriano diverso e dinámico que se adapta ás condicións extremas desta contorna hostil.

O interior do tubo de escape é un fervedoiro de actividade química e física. As temperaturas oscilan desde os 500°C ata os 800°C, dependendo do funcionamento do motor. Ademais, os gases de escape ricos en monóxido de carbono, hidrocarburos e óxidos de nitróxeno crean unha atmosfera tóxica para a maioría dos organismos.

A pesar destas condicións extremas, un grupo de bacterias especializadas atopou a maneira de prosperar no tubo de escape. Estas bacterias, coñecidas como termófilas e extremófilas, posúen adaptacións xenéticas e fisiolóxicas únicas que lles permiten resistir a calor intensa, as substancias tóxicas e a baixa dispoñibilidade de nutrientes.

As bacterias do tubo de escape non só sobreviven, senón que tamén desempeñan funcións importantes neste ecosistema. Algunhas delas descompoñen os compostos orgánicos presentes nos gases de escape, contribuíndo á eliminación de contaminantes. Outras metabolizan o nitróxeno, un elemento esencial para a vida, mentres que outras participan na ciclación do carbono.

A comunidade bacteriana do tubo de escape está composta por unha gran variedade de xéneros e especies, cada un coas súas propias características e funcións. Algúns dos grupos máis importantes inclúen: Deinococcus-Thermus, Bacillus e Pseudomonas.

Os Deinococcus-Thermus son coñecidas pola súa capacidade para resistir altas temperaturas e radiación. No tubo de escape xogan un papel importante na degradación de compostos orgánicos e na eliminación de contaminantes.

Os Bacillus forman esporas, resistentes á calor e aos produtos químicos, que lles permiten sobrevivir no inhóspito ambiente do tubo de escape e algunhas especies son capaces de fixar nitróxeno, un proceso esencial para a vida.

Finalmente, as Pseudomonas son moi versátiles e poden adaptarse a unha ampla gama de ambientes. E é que, no tubo de escape, algunhas especies destas bacterias degradan hidrocarburos e outras producen biopelículas que protexen, á súa vez, a outras bacterias das condicións extremas.

A investigación sobre as bacterias do tubo de escape aínda está nas súas primeiras etapas, pero xa revelou un interese considerable, xa que poderían ser utilizadas para desenvolver novos biocatalizadores que degraden contaminantes de forma máis eficiente, ou para producir biocombustibles a partir de gases de escape.

Por outra banda, a presenza de bacterias no tubo de escape lémbranos que a vida é capaz de adaptarse ás contornas máis hostís e inesperados. E é que mesmo no ruxido mecánico dos nosos vehículos existe un universo microscópico de organismos que traballan incansablemente, contribuíndo ao equilibrio ecolóxico e abrindo novas posibilidades para a ciencia e a tecnoloxía.

DONTE: Pedro Gargantilla/abc.es/ciencia

O SUPER GLUE E A SÚA CURIOSA RELACIÓN COA SEGUNDA GUERRA MUNDIAL

A historia do Super Glue remóntase a un momento de gran tensión: o ano 1942. A finais do ano anterior produciuse o ataque xaponés a Pearl Harbor e librábase unha demoledora guerra no Océano Pacífico.

No medio do vórtice o científico Harry Coover Jr (1917-2011), que naqueles momentos estaba a traballar para a xigante Eastman Kodak, buscaba desesperadamente aplicacións militares para un novo composto chamado cianoacrilato, patentado meses atrás pola Goodrich Corporation.

Recibira a orde de mellorar, coa axuda do éster de ácido 2-cianocrílico, as mirillas das armas. Con todo, o destino tíñalle reservado outros plans.

E é que, nun xiro inesperado do guion, o equipo de Coover descubriu que o cianoacrilato non só era ineficaz para as mirillas, senón que ademais posuía unha característica moi peculiar: todo o que entraba en contacto con el quedaba irremediablemente pegado, agora chamariámolo un adhesivo de secado rápido.

O que nun principio parecía un contratempo converteuse nunha oportunidade, sendo a faísca que deu orixe ao Super Glue, coñecido inicialmente como Eastman 910. Os científicos empezaron a utilizar o seu poder adhesivo para reparar equipos militares e unir pezas de metal en cuestión de segundos. Cando rematou o conflito, o Super Glue liberouse dos seus grilletes militares e lanzouse a colonizar o mundo civil, e aí foi onde triunfou realmente.

A clave da adhesión rápida e forte radica na súa capacidade para reaccionar coa humidade presente no aire e na superficie para pegar. Cando aplicamos o Super Glue, as moléculas de cianoacrilato entran en contacto con estas moléculas de auga, iniciando unha reacción de polimerización.

Durante a polimerización, as moléculas de cianoacrilato únense entre si formando cadeas longas e resistentes, que se estenden e entrelazan, creando unha rede polimérica tridimensional que envolve as superficies para pegar, formada por ligazóns covalentes entre as moléculas de cianoacrilato e as superficies para pegar.

Foi usado por electricistas, artistas, fontaneiros, reparacións domésticas… e sanitarios. Os primeiros usos médicos do Super Glue xurdiron noutra guerra: a do Vietnam. Alí, na crueza da selva asiática, onde a atención médica inmediata resultaba crucial, o Super Glue ofrecía unha alternativa cunha aplicación rápida e sinxela, mesmo en condicións precarias e con mans temblorosas. Grazas ao seu poder adhesivo os médicos puideron suturar feridas no campo de batalla ou en ambulancias en movemento

O seu uso, a pesar dos seus beneficios, tampouco estivo exento de controversia. Algúns médicos expresaron preocupación polos posibles efectos secundarios que se podían derivar, como podía ser a irritación dos tecidos, a reacción alérxica e a dificultade para eliminar o pegamento. Ademais, existían algúns interrogantes éticos sobre o consentimento informado, xa que a aplicación do Super Glue podía ser irreversible nalgúns casos.

Hoxe en día, o Super Glue segue sendo un dos pegamentos máis populares do mundo e séguese utilizando nunha gran variedade de aplicacións, que van desde a medicina ata a industria aeroespacial. E quen sabe cal será o seu futuro, talvez un día sorpréndanos e o Super Glue axúdenos a construír casas en Marte.

FONTE: Pedro Gargantilla/abc.es/ciencia

CANTO SABES DE ANDORRA? XII

Continúo coa serie adicada a Andorra, un micro-estado que se atopa no suroeste de Europa, no corazón dos Pirineos Orientais tendo fronteira con España pola Comunidade Autónoma de Cataluña e con Francia polo departamento de l’Ariège. 

A contestación correcta á pregunta de onte é Euro. Andorra careceu historicamente de moeda oficial. Ata a introdución do euro en España e Francia, a peseta española e o franco francés foron as moedas usadas de facto. O 1 de xaneiro de 2002 comezou a posta en circulación do euro e este converteuse na moeda de facto do país. O 1 de abril de 2012, entrou en vigor un acordo monetario que permitía a Andorra usar o euro de maneira oficial así como acuñar as súas propias moedas de euro. A primeira emisión de moedas de euro de Andorra tivo lugar en decembro de 2014.​

E imos coa pregunta de hoxe e última da serie!

12. Cal é o animal oficial de Andorra? 

- Corzo 

- Marmota alpina 

- Xabaril 

- Rebezo 

Mañá a solución e remate da serie! 

FONTE: es.wikipedia.org    Imaxes: es.numista.com e entremontañas.com

ENCRUCILLADO CLVIII

VERTICAIS: 1. Fenda ou pequeno oco entre dous corpos ou entre as partes dun corpo 2. Capital da república de Cabo Verde 3. Planta bulbosa anual da familia das amarilidáceas, da que existen distintas especies, con follas radicais estreitas e flores moi aromáticas, brancas ou amarelas, con forma de tubo 5. País da Europa Central, estado soberano da Unión Europea, con capital en Budapest 8. Concello ourensán, na comarca da Bixa Limia, onde está encravado a Parque Natural da Baixa Limia e Serra dos Xeres.

HORIZONTAIS: 4. Peixe da familia dos lábridos, de cor alaranxada con manchas negras as femias e os exemplares máis novos e parda verdosa con bandas azuis ou violetas os machos e de nome científico Labrus bimaculatus 6. Río do nordeste da Península Ibérica, principal afluente do río Ebro pola súa beira esquerda, con 265 km de curso por Francia e España 7. Peza de pan ou parte dunha peza de pan con forma de corno 9. Apelido do pintor galego (A Coruña, 1889-París, 1919), membro da Xeneración Doente Galega menos conocido por vivir toda a súa traxectoria vitale artística no estranxeiro, considerado o potenciador do modernismo na pintura galega 10. Que actúa con deslealdade e comete actos indignos, que encerran traizón e engano.

#DígochoEu: Non digas *espantapáxaros 🐦

Nin *espantapáxaros, nin *espatapaxaros. Esther danos a alternativa! 🐦

#DígochoEu