Blogia

vgomez

CANTO SABES DE BRASIL? XII

Continúo coa serie adicada a Brasil, o país máis grande de suramérica. Un país de contrastes, de xunglas de aceiro e selvas inexploradas, de favelas e rañaceos, de ondas salvaxes e centros históricos onde pasear é puro pracer, de picanha e caipirinha, de verde, azul e amarelo.

A contestación correcta á pregunta de onte é 215 millóns. Exactamente 215.586.573 habitantes (población estimada IBGE a 12 de xaneiro de 2023). Estímase que en 2050 superará os 230 millóns.

E imos coa pregunta de hoxe

12. Cal é a moeda oficial de Brasil?

- Cruceiro

- Real

- Dólar

- Escudo

Mañá a solución e unha nova pregunta!

FONTE: es.wikipedia.org  e  exteriores.gob.es           Imaxes: populationpyramid.net   e es.wikipedia.org 

SABÍAS QUE... POR QUE NOS CUSTA RECOÑECER A NOSA VOZ CANDO ESTÁ GRAVADA?

Non escribimos igual que falamos. A través da linguaxe sonora coidamos moitos detalles e adaptamos a entoación para repetir ideas craves, evitar equívocos, confusións ou dobres sentidos, ou ben para facer todo o contrario.

E é que a voz humana é o son máis importante da nosa contorna, posiblemente o que máis escoitamos ao longo da nosa vida. Se o falante é unha persoa coñecida podémola identificar a través da súa voz, activando a imaxe visual que temos dela almacenada na memoria, unha habilidade que aparece ao redor dos sete meses de vida.

Dalgunha forma, a nosa voz é moi específica, di moito de nós, é unha das nosas tarxetas de presentación ante o mundo e con ela as persoas que nos rodean fanse un estereotipo, non sempre acertado, de nós cando nos coñecen.

E é que o que nos transmite unha voz estentórea é moi diferente ao que nos chega dunha voz campanuda, enérxica e retumbante. De igual modo sucede cunha voz atiplada, fervenza, metálica ou arxentada.

Desde hai algún tempo é posible dispoñer, a través da intelixencia artificial, do recoñecemento de voz, cuxa facilidade é posibilitar a comunicación entre humanos e sistemas informáticos. A través dun sistema de recoñecemento pódese detectar e entender as palabras que un ser humano emite de forma natural.

É evidente que as ’máquinas’ poden recoñecernos, pero e nós? Recoñecémonos nunha gravación? Seguramente que en máis dunha ocasión oímonos nun audio ou nunha nota de voz e non nos gustamos nada, identificamos esa voz como estraña, allea a nós. Parécenos diferente e, por regra xeral, de peor calidade, moi pouco radiofónica.

E se a isto engadimos que as persoas que nos rodean corroboran que, en efecto, así é como soa a nosa voz, o grao de estrañeza é aínda maior.

Nun estudo clásico, realizado fai máis de cinco décadas, someteuse a un grupo de voluntarios a diferentes estímulos para comprobar ata que punto recoñecíanse neles. Os resultados foron estremecedores: tan só un 38% foron capaz de recoñecer a súa voz de forma inmediata. Máis recentemente, no ano 2010, noutro estudo comprobouse a velocidade do autorreconocimiento, neste caso a sorpresa foi maiúscula: o 90% conseguíao.

Cando falamos as nosas cordas vocais vibran para producir o son, o cal sae a través da boca e viaxa polo aire ata a parte externa do noso pavillón auditivo, alí entra en contacto co tímpano provocando unha vibración.

A audición a través do aire é a forma coa que percibimos a voz da xente que nos rodea, amigos e estraños cos que mantemos unha conversación.

A vibración timpánica alcanza o oído interno, concretamente unha zona anatómica chamada cóclea ou caracol que traduce o son nun impulso eléctrico, o cal finalmente a través do nervio auditivo chega ao cerebro.

Dalgunha forma, as áreas corticais procesan o estímulo e fan unha ’media’ entre as dúas vías, a aérea e a ósea, e o resultado é que identifican esa voz como nosa, como propia, iso si, lixeiramente máis grave de como a escoitan os demais.

As nosas palabras, as que xeramos na larinxe, seguen, ademais, outro camiño máis directo, a través dos ósos do cranio. De forma intuitiva isto sabémolo todos, por iso cando cantamos e queremos afinar o que facemos é taparnos os oídos, para anular a chegada de información a través da vía aérea.

Este camiño, o óseo, realícese por un ’pavimento’ con estruturas histolóxicas de maior densidade, por ese motivo os seus viaxeiros son frecuencias máis graves. Isto explica por que cando escoitamos a versión gravada da nosa voz, aquela que tan só ten o compoñente que é transportado polo aire, percibámola falsamente máis aguda.

FONTE: Pedro Gargantilla/abc.es/ciencia

SOLUCIÓN SOPA DE LETRAS CXLII

SOLUCIÓN SOPA DE LETRAS CXLII

Algúns premios Nobel da Paz da historia !

SOPA DE LETRAS CXLII

SOPA DE LETRAS CXLII

TUTU (Desmond)           CALCUTA (Teresa de)

YOUSAFZAI (Malala)     GBOWEE (Leymah)

OBAMA (Barack)            GORE (Al)

CARTER (Jimmy)            ANNAN (Kofi)

PERES (Shimon)             ARAFAT (Yasir)

MANDELA (Nelson)        GORBACHOV (Mijaíl)

BRANDT (Willy)

SABÍAS QUE... POR QUE CHORAMOS CANDO ESTAMOS ALEGRES?



Se falamos de bágoas, as primeiras das que temos constancia datan do século XIV antes de Cristo. Nunhas tablillas atopáronse referencia ao deus Baal, a divindade fenicia relacionada coa fertilidade e as tormentas de choiva, que foi asasinada a mans da súa irmá amante Anat, noticia que desencadeou un torrente de bágoas.

Segundo o Dicionario da Real Academia a dacriología é a rama da ciencia que se ocupa do estudo da secreción lacrimal. Se nos cinguimos ao campo da bioloxía, os seres humanos temos tres tipos de bágoas: basales, reflictes e emocionais. As primeiras son as encargadas de manter os nosos ollos limpos e en perfecta disposición para cumprir coa tarefa para a que foron deseñados: a visión. A pesar de que non o notemos, a súa presenza é constante e manteñen o noso ollo lubricado.

As segundas bágoas son reflíctelas. Cando algo nos irrita, por exemplo, gases lacrimóxenos ou cortar unha cebola en pedacitos, reaccionan eliminando esa substancia e, en consecuencia, o posible dano que nos puidesen producir.

Por último, estarían as bágoas emocionais, as que se atopan vinculadas aos sentimentos. Dalgunha forma, chorar de pena ou de alegría fainos humanos, é unha forma de comunicación.

O salouco acompáñanos toda a nosa vida. É máis, nacemos cun salouco; apenas gozamos da «autonomía» da vida choramos de maneira incontrolable. Trátase, moi probablemente dun cordón umbilical acústico co que demandamos a protección materna.

O nacemento dun bebé, unha festa de aniversarios sorpresa, unha vitoria inesperada do noso equipo… pode provocar un salouco de alegría, un aparente paradoxo. Dito doutra forma, as bágoas, unha reacción que acompaña habitualmente a emocións negativas, pode aparecer ante experiencias positivas moi intensas.

A verdade é que as bágoas da alegría é un dos grandes misterios da ciencia, segundo o psicólogo Ad Vingerhoets, da Universidade de Tiburg (Países Baixos), este tipo de bágoas proceden do recordo dos malos momentos pasados antes de alcanzar ese instante de felicidade que explota nun salouco.

Hai xa algún tempo o bioquímico estadounidense William H Frey demostrou que esas bágoas teñen unha elevada cantidade de potasio, manganeso, endorfinas, prolactina e adenocorticotropina, algunhas das cales se liberan en situacións altamente estresantes. Con elas o noso organismo trata de restaurar o equilibrio emocional e devolvernos a eutimia.

Nesta liña de traballo, unha psicóloga da Universidade de Yale, a doutora Aragón, realizou hai tempo uns estudos encamiñados a avaliar a presenza de manifestacións contrapostas, é dicir, que tras presentar un estímulo positivo xerásese unha resposta negativa, como podían ser as bágoas.

Os resultados das súas investigacións mostraron que aquelas persoas que utilizan reaccións negativas para expresarse logran moderar cunha maior facilidade a intensidade das súas emocións. En Román paladino, as bágoas da alegría contrarrestan dunha forma máis eficiente a emoción positiva que nos desborda.

FONTE: Pedro Gargantilla/abc.es/ciencia           Imaxe:Adobe Stock

CANTO SABES DE BRASIL? XI

Continúo coa serie adicada a Brasil, o país máis grande de suramérica. Un país de contrastes, de xunglas de aceiro e selvas inexploradas, de favelas e rañaceos, de ondas salvaxes e centros históricos onde pasear é puro pracer, de picanha e caipirinha, de verde, azul e amarelo.

A contestación correcta á pregunta de onte é Perú. Considérase que a extensión da Amazonía chega aos 7.000.000 km2, repartidos entre nove países, dos cales Brasil e Perú posúen a maior extensión, seguidos por Colombia, Bolivia, Venezuela, Ecuador, Güiana, Suriname e Güiana Francesa (colectividade territorial francesa).

E imos ca pregunta de hoxe!

11. Cal é, aproximadamente, a poboación de Brasil?

- 150 millóns

- 175 millóns

- 200 millóns

- 215 millóns

Mañá a solución e unha nova pregunta!

FONTE: es.wikipedia.org               Imaxes:  es.wikipedia.org e ipsnoticias.net

SABÍAS QUE... POR QUE AS PATACAS FRITAS SON TAN ADICTIVAS?

Imposible comer só unha / HANS (PIXABAY)/elpaís.com

Hai xa máis dun século, concretamente no ano 1.907, o científico xaponés Kikunae Ikeda descubriu o quinto sabor, o umami, que en castelán, e en galego, podería traducirse por ’delicioso’ e que ten, característicamente, un sabor picante.

O umami, entre outras cousas, está producido por glutamato que, como agora veremos, atópase nos potenciadores do sabor, pero tamén nalgunhas substancias naturais. Así, atopamos glutamato nos queixos (como o roquefort, o gorgonzola ou o parmesano), nas carnes, os peixes ou os legumes. En xeral, pódese dicir que canto máis maduro é un queixo maior cantidade de glutamato contén.

O glutamato pertence á gran familia de potenciadores do sabor, compostos químicos ou aditivos alimentarios que fan que os alimentos aumenten o seu sabor e sexan máis atractivos ao noso padal.

Existe unha enorme variedade de potenciadores do sabor, sendo o máis coñecidos o E621, tamén chamado glutamato monosódico. Este aditivo é posible atopalo en caldos, sopas envasadas ou produtos salgados conxelados, nos que potencia a palatabilidade de todos eles.

O glutamato, ademais, ocúpase de estimular receptores específicos a nivel da lingua, que envían sinais ao cerebro e que nos convidan a comer máis. Nesta liña, un estudo realizado por investigadores da Universidade de Deakin (Australia) demostrou que aquelas persoas que probaban a mesma comida bastaba simplemente coa adicción dunha maior cantidade de glutamato para que o comensal chegase a inxerir ata un 11% máis de comida.

Vaiamos agora coas patacas fritas. Xa o sabemos, empezamos por unha, pero detrás vai outra, e outra… e así ata terminar coa bolsa. Unha vez empezamos cústanos moitísimo traballo dicir que non. Agora ben, por que sucede isto? Que teñen?

Desde hai tempo sábese que cando inxerimos alimentos ricos en graxa xéranse diferentes sinais, unha que viaxa ao cerebro e outras que, polo nervio vago, chegan ao intestino. Alí son capaces de estimular a produción de endocannabinoides, os cales activan, á súa vez, outras células que son as responsables do desexo insaciable de acabar co prato. Diversos estudos demostraron que este efecto non se reproduce cando os alimentos son ricos en proteínas ou azucres.

A boa noticia deste tipo de achados é que, nun futuro non moi afastado, será posible fabricar fármacos capaces de bloquear a produción de endocannabinoides intestinais e, por tanto, de eliminar o estímulo que nos fai inxerir máis graxas.

As patacas fritas teñen unha elevada composición de graxas, pero a adicción non reside aquí, polo menos, non só aquí. E é que un grupo de científicos da universidade teutoa Erlangen-Nurember, capitaneados por Tobías Hoch, demostrou que cando se daba patacas fritas ás ratas e realizábase unha resonancia magnética específica activábanse áreas cerebrais relacionadas coa recompensa, o pracer e a adicción.

Esta situación non se reproducía, como podía pensarse a priori, cando aos animais de laboratorio alimentábaselles con penso elaborado coa mesma composición das patacas, noutras palabras, as graxas e os carbohidratos non era razón suficiente para que houbese unha forma compulsiva para comer.

Aquí é onde entra en xogo o glutamato monosódico ou E-621, esa substancia saborizante e conservante á que xa fixemos referencia, que forma parte da composición da bolsa de patacas fritas e que desempeña un papel destacado na adicción ás patacas fritas.

Seguramente neste punto algún lector non senta totalmente identificado coa exposición, debido a que a el as patacas fritas non lle xeran ningún tipo de adicción. É capaz de dicir non á terceira pataca frita. En efecto, isto pode suceder. E é que existe unha terceira variable no polinomio: a xenética. Do mesmo xeito que sucede, por exemplo, co xogo, existe unha base xenética que provoca en certas persoas unha predisposición para desenvolver certas adiccións alimentarias.

FONTE: Pedro Gargantilla/abc.es/ciencia

CANTO SABES DE BRASIL? X

Continúo coa serie adicada a Brasil, o país máis grande de suramérica. Un país de contrastes, de xunglas de aceiro e selvas inexploradas, de favelas e rañaceos, de ondas salvaxes e centros históricos onde pasear é puro pracer, de picanha e caipirinha, de verde, azul e amarelo.

A contestación correcta á pregunta de onte é Brétema. Este pico está localizado no norte do Estado de Amazonas e é o punto máis alto de Brasil e de todo o Escudo Guayanés con 2.995,30 m de altitude (medición realizada por satélite/GPS polo Instituto Brasileiro de Xeografía e Estatística en 2004). Áchase a tan só 700 metros de distancia da súa montaña xemelga, o pico Phelps (tamén chamado 31 de Março) con 2.922 m, que marca a fronteira entre Brasil e Venezuela.

E imos coa pregunta de hoxe!

10. A Amazonía é unha vasta rexión da parte horizontal e setentrional de América do Sur que comprende a selva tropical da conca do río Amazonas. Está repartida entre nove países, dos cales 2  posúen a maior extensión. Brasil é o primeiro. Cal é o outro país?

- Colombia

-  Bolivia

- Venezuela

- Ecuador

- Perú

- Güiana

- Suriname 

- Güiana Francesa (colectividade territorial francesa)

Mañá a solución e unha nova pregunta!

FONTE: es.wikipedia.org               Imaxes:  bbc.com e es.wikipedia.org