Blogia

vgomez

#Dígochoeu: Non digas *mimoso

 

Non é correcto dicir *mimoso, porque a palabra ’mimo’ só ten un significado para a RAG.

#DígochoEu

CURIOSIDADES DO CORPO HUMANO IV

Continúo coa serie, que onte comezamos, adicada as curiosidades soprendentes do noso corpo, que nos acompaña a diario, desde que nos levantamos ata que nos deitamos.

Se onte falamos dos músculos, hoxe falaremos dos pulmóns.

4. Temos un pulmón máis grande có outro

Os pulmóns e o aparello respiratorio permítennos respirar. Permiten a entrada de osíxeno nos nosos corpos (inspiración ou inhalación) e expulsan o dióxido de carbono (expiración ou exhalación). Este intercambio de osíxeno e dióxido de carbono recibe o nome de "respiración".

Datos:

- En repouso, o corpo dun adulto inhala e exhala uns 6 litros de aire por minuto.   

- O pulmón dereito é lixeiramente máis grande que o esquerdo.   

- Os pelos do nariz axudan a limpar o aire que respiramos, ademais de quentalo.   

- A velocidade máis alta rexistrada para un esbirro é de 165 km/h.   

- A área dos pulmóns ten aproximadamente o mesmo tamaño que unha cancha de tenis.   

- Os capilares dos pulmóns medirían 1.600 quilómetros se se colocasen un detrás do outro.   

- Perdemos medio litro de auga ao día a través da respiración. É o vapor de auga que vemos cando exhalamos aire sobre un cristal.   

- Unha persoa en repouso respira normalmente de 12 a 15 veces por minuto.   

- O ritmo da respiración é máis rápido nos nenos e nas mulleres, que nos homes.

FONTE: Mar Aguilar/Srah Romero/Pedro Gargantilla/muyinteresante.es e universum.unam.mx

Continuará...

A LEI DO ESPELLO NA ADOLESCENCIA

 

Que fago co meu fillo adolescente? Por que me contesta con monosílabos? Por que só vístese de cor negra? Como xestiono o que vé no móbil e nas redes sociais? Estas e outras moitas preguntas adoitan xurdir na mente dos pais e nais con fillos adolescentes no século XXI. Segundo explica Diana Al Azem: “Os pais adoitamos ver a adolescencia como o ‘Parrulo feo’ na vida dos nosos fillos, porque non entendemos moitas cousas”. Pero engade: “Con todo, a adolescencia pode ser unha preciosa oportunidade, non unha etapa de crise, se a sabemos xestionar correctamente”.

Al Azem é profesora de secundaria desde hai máis de dez anos e nai de dous adolescentes. Tamén é a creadora do portal Adolescencia Positiva, que naceu da necesidade de axudar aos pais para educar aos seus fillos adolescentes de forma consciente, positiva e construtiva. A día de hoxe, conta cunha comunidade de máis de 200.000 seguidores que buscan recursos e consellos prácticos nos seus vídeos, podcast e cursos. En 2023 publicou o libro ’AdolescenteZ, da A á Z. Aprende a vivir e a gozar a adolescencia positiva’ (Plataforma Editorial), unha obra que busca responder, cunha linguaxe conciso e directo, a preguntas sobre os problemas e dúbidas habituais que xorden na convivencia con adolescentes.

CURIOSIDADES DO CORPO HUMANO III

Continúo coa serie, que onte comezamos, adicada as curiosidades soprendentes do noso corpo, que nos acompaña a diario, desde que nos levantamos ata que nos deitamos.

Se onte falamos do sangue, hoxe falaremos dos músculos.

3. Posuímos preto de 1200 músculos

 
Máis da metade dos músculos están na cabeza e no pescozo / Getty Images

Os humamos temos preto de 1200 músculos no corpo. Máis da metade deles están localizados na cabeza e no pescozo. Mentres que uns músculos activámolos a vontade, outros, como o corazón, funcionan por orde do sistema nervioso autónomo.

Datos:

- Hai aproximadamente 60 músculos na cara. Sorrir é máis fácil que engurrar o cello. Para sorrir interveñen 20 músculos, mentres que para engurrar o cello fan falta máis de 40.

- O músculo máis longo do corpo é o sartorio que, desde a parte exterior da cadeira, baixa pola perna e crúzaa ata o interior do xeonllo. Vira a coxa cara a fóra e dobra o xeonllo. 

- O músculo máis pequeno do corpo é o estapedio, no oído medio. Mide tan só 5 milímetros e é máis fino que un fío de algodón. Serve para a audición.   

- O músculo máis grande do corpo é o glúteo máximo, na nádega. Tira da perna cara atrás con forza para camiñar, correr e subir escaleiras.

- O glúteo maior, que intervén no labor de suxeitar a parte superior do corpo, é o músculo máis forte que temos. Axúdanos a manternos ergueitos e facilítanos a mobilidade.

FONTE: Mar Aguilar/Srah Romero/Pedro Gargantilla/muyinteresante.es e universum.unam.mx

Continuará...

#DígochoEu: Non confundas 'longo' e 'largo'

 

Hoxe falamos de medidas e explicamos a diferenza entre ’largo’ e ’longo’.

#DígochoEu

SABÍAS QUE... POR QUE O CAFÉ QUÍTANOS O SONO?

A medida que vai transcorrendo o día gastamos enerxía e o ATP (molécula adenosín trifosfato, a moeda enerxética dos seres vivos) descomponse liberando como subproducto adenosina, un neurotransmisor que transmite información entre as células.

Canto máis tempo levamos espertos máis adenosina acumulamos, o cal se traduce en cansazo e na necesidade de durmir, posto que esta molécula é capaz inhibir a secreción de dopamina e noradrenalina.

Desde un punto de vista bioquímico a adenosina parécese bastante á cafeína (1,3,7-trimetilxantina), unha similitude que explica por que a nivel molecular compitan polos mesmos receptores cerebrais e, por tanto, free a aparición do cansazo característico dunha longa xornada laboral.

O seu descubrimento (hai máis de douscentos anos) debémosllo ao químico alemán Friedrich Ferdinand Runge, quen ademais acuñou o termo Kaffein, por estar presente no café. Esta substancia tamén se atopa nos refrescos de cola, nalgúns medicamentos, no té e, mesmo, no café descafeinado, iso si, en pequenas cantidades.

A cafeína non se acumula no organismo e permanece varias horas antes de ser eliminada polos ouriños; os seus efectos son estimulantes e dependen de varios factores, entre eles da cantidade consumida e do metabolismo propio de cada persoa, por iso o seu efecto non sempre é igual.

A nivel cerebral observouse que é beneficiosa para a cognición, mellorando o nivel de alerta e de atención visual. Calcúlase que os efectos da cafeína comezan a notarse entre os 10-15 minutos tras a inxesta, alcanzando o seu máximo efecto á media hora.

Agora ben, o organismo daquelas persoas que consomen cafeína con regularidade acábase adaptando ao seu efecto, de forma que xera unha cantidade de adenosina extra, polo que ao final necesítase máis cafeína para conseguir a mesma sensación de estar alerta. A adenosina, ademais, é a responsable que ao deixar de forma súbita o consumo de cafeína apareza unha sintomatoloxía similar á dunha síndrome de abstinencia.

Investigadores da Universidade de Colorado-Boulder (Estados Unidos) descubriron que a cafeína que contén un café expreso dobre atrasa o reloxo biolóxico en, aproximadamente, corenta minutos.

O acto de durmir é un limpador natural de adenosina, de forma que cando nos espertamos a sensación de cansazo desaparecese e sintámonos plenos de enerxía.

Un estudo da Xunta de Seguridade no Transporte descubriu que a sesta facía máis eficaces aos controladores aéreos, atopando o máximo de eficiencia cando a sesta era de vinte e seis minutos, unha cifra na que melloraba nun 34% o rendemento e reforzaba o estado de alerta ata un 54%.

Foi precisamente neste escenario de «sestas curtas e reparadoras» onde apareceu hai algúns anos os chamados coffe nap, que consisten en tomar unha cunca de café antes de durmir unha sesta dunha duración de non máis de vinte minutos.

Con iso conséguese que a sesta remate no momento que a cafeína inxerida pasou desde o intestino delgado ao cerebro e bloqueou os receptores de adenosina. Isto tradúcese, segundo o resultado obtido por un grupo de investigadores xaponeses, en que se cometan menores erros en probas relacionadas co desempeño da memoria e nos simuladores de condución.

FONTE: Pedro Gargantilla/abc.es/ciencia

#DígochoEu: Non digas *todavía

 

Nada de *todavía en galego! Este adverbio é castelan e debemos usar outro no seu lugar. Sabes cal é? Esther dínolo!

#DígochoEu

CURIOSIDADES DO CORPO HUMANO II

Continúo coa serie, que onte comezamos, adicada as curiosidades soprendentes do noso corpo, que nos acompaña a diario, desde que nos levantamos ata que nos deitamos.

Se onte falamos dos ósos, hoxe falaremos do sangue.

2. Temos entre 4 e 5 litros de sangue


 

O home adoita ter algo máis de sangue que a muller / Getty Images/iStockphoto

Unha adulta media posúe entre 4,5 e 5,5 litros de sangue fluíndo polo seu corpo. O home adoita ter algo máis de sangue que a muller. A cifra tamén varía en función do momento da vida no que nos atopemos. Unha muller embrazada, por exemplo, ten aproximadamente un litro ou litro e medio máis de sangue que una que non o está.

Datos:

- Como media, o corazón latexa un 3 mil millóns de veces durante a vida dunha persoa.   

- Cada segundo morren no corpo humano 2 millóns de células sanguíneas e nace o mesmo número delas.   

- Dentro dunha diminuta pinga de sangue hai 5 millóns de glóbulos vermellos, 300.000 plaquetas e 10.000 glóbulos bancos.   

- Un glóbulo vermello tarda aproximadamente 1 minuto en circular ao redor de todo o corpo.   

- Os glóbulos vermellos realizan aproximadamente 250.000 viaxes ao redor do corpo antes de regresar á medula ósea, onde naceron, para morrer.   

- Os glóbulos vermellos poden vivir uns catro meses circulando por todo o corpo, alimentando aos 60 billóns de células doutros tipos do corpo.

FONTE: Mar Aguilar/Srah Romero/Pedro Gargantilla/muyinteresante.es e universum.unam.mx

Continuará...