SABÍAS QUE... POR QUE ASUBÍA O VENTO?
Un dos fenómenos atmosféricos menos desexados é o vento, o cal ten unha dobre peculiaridade: non se ve, pero si se oe. E é que, se nos poñemos ampulosos, podemos dicir que o vento é capaz de xerar unha melodía misteriosa que envolve a nosa contorna natural, que acariña os nosos oídos e que nos transporta a lugares remotos, ás veces fantasmagóricos.
Os escritores utilizaron diferentes adxectivos para describir o son do vento, desde silbante ata atronador, pasando por estentóreo, marteleante, bronco, ruxiente ou estrondoso. Esta riqueza lingüística xa nos pon sobre a pista de que o vento xera sons moi diversos.
O vento per se carece de son, pero cando se atopa un obxecto no seu camiño, ben sexa un toldo, fisuras nas xanelas ou plásticos, prodúcese unha fricción, unha perturbación, que se traducirá nun cambio de presión e, ao cabo, nunha vibración do aire. É precisamente esta vibración a responsable última do son.
Non todos os sons xerados polo vento son iguais, teñen diferentes frecuencias, as cales gardan unha estreita relación co tipo de perturbación. Neste sentido, a experiencia demostrounos que o vento que franquea montañas ou edificios xera un ruído turbulento e irregular, diametralmente oposto ao que se forma cando atravesa un campo aberto sen obstáculos, que é máis suave e uniforme. É máis, se no seu camiño atópase árbores é posible que estes sexan capaces de absorber algunhas das vibracións do aire, provocando que poida chegar moito máis lonxe e que se escoite coma se fose un queixume.
Os obxectos fan que a corrente de aire sepárese momentaneamente para logo volverse a unir. Se o vento é o suficientemente veloz o fenómeno producirá un ruído estraño que foi utilizado polos directores de cinema para infundir un clima de terror a algunhas escenas.
Dito doutra forma, é a aleatoriedade natural, a velocidade do aire e a superficie que se interpón no seu camiño a que fai que o vento dun lado sexa máis forte, máis sonoro, que cando as dúas correntes están unidas.
Outro dato para ter en conta é que a forma na que percibimos o vento tamén depende da dirección, se sopra na nosa, aumenta a velocidade das ondas sonoras e percibimos un son máis forte, e á inversa, se sopra en dirección contraria as ondas sonoras diminúen e escóitase moito máis suave.
Desde hai tempo observouse que o estado de ánimo dalgunhas persoas e, mesmo, a saúde mental depende dos cambios meteorolóxicos. No noso país comprobouse, por exemplo, que a tramontana, o vento sur do norte e o siroco están relacionados cunha maior presenza de hemicrania, cadros depresivos, ansiedade e irritabilidade.
Tal é así, que hai xa algún tempo que se acuñaron dous termos para referirse ao maridaxe saúde e fenómenos atmosféricos: meteorosensibles e biometeoroloxía. A primeira fai relación a aquelas persoas que experimentan malestar físico ou mental cos cambios de tempo, mentres que a biometeoroloxía é a disciplina encargada de estudar os procesos fisiolóxicos e patolóxicos.
Nesta liña, investigadores israelís analizaron os cambios meteorolóxicos e a incidencia de trastornos mentais en zonas semiáridas. Tras unha exhaustiva análise observaron que nunha mostra de máis de catro mil persoas que ingresaran no Centro de Saúde Mental da Universidade de Ben-Gurion do Neguev (Israel) existía certa relación entre este tipo de condutas e a dirección e velocidade do vento.
FONTE: Pedro Gargantilla/abc.es/ciencia Imaxe: tiempo.com
CURIOSIDADES DO CORPO HUMANO VII (FIN)
Remato coa serie, que onte comezamos, adicada as curiosidades soprendentes do noso corpo, que nos acompaña a diario, desde que nos levantamos ata que nos deitamos.
Se onte falamos do sistema inmunitario, hoxe falaremos do cerebro.
7. Sistema nervioso
O sistema nervioso ten dous partes principais: O sistema nervioso central está composto polo cerebro e a medula espinal. O sistema nervioso periférico está composto por todos os nervios que se ramifican desde a medula espinal e esténdense a todas as partes do corpo.
Datos:
- Cando nacemos, o noso cerebro pesa uns 350 gramos, chegando a “engordar” ata os 1,4 quilos de media na idade adulta.
- O cerebro ten o aspecto dunha noz xigante e engurrada.
- O cerebro e a medula espinal están rodeados e protexidos polo fluído cerebroespinal.
- Unha persoa ten máis de 80.000 mil millóns de neuronas só no cerebro. Este tipo de células tamén está presente na medula espinal e no sistema dixestivo.
FONTE: Mar Aguilar/Srah Romero/Pedro Gargantilla/muyinteresante.es e universum.unam.mx Imaxe: ceupe.com
Fin!
COMO ACENDER A FAÍSCA DA APRENDIZAXE
Con fundamentos de científica e intuición de nai, Melina Furman proponnos ideas para criar fillos curiosos a través de actividades e xogos estimulantes. A súa investigación céntrase en aplicar unha mirada educativa que dea ferramentas e prepare aos nenos para a vida, porque son esas experiencias compartidas as que van moldear o vínculo co coñecemento e o desexo para seguir aprendendo. “Nese aprender xuntos están os momentos de compartir a vida cos nosos fillos e conectar co que a nós como adultos apaixónanos”, reflexiona.
Os seus libros Ensinar distinto, Guía para criar fillos curiosos e Aprender a investigar na escola promoven contornas de aprendizaxe que potencian o pensamento crítico, curioso e creativo para seguir nesa viaxe que non termina nunca.
Furman é bióloga e doutora en Educación, ademais de investigadora do Conicet e profesora da Escola de Educación da Universidade de San Andrés. Especializada en programas educativos innovadores, asesora a escolas, docentes e organizacións para a implementación de “proxectos de aprendizaxe profunda e de mentalidade de crecemento”.
A súa lema: “Aprender e xogar é unha maneira de estar no mundo, e a mentalidade de crecemento pódese desenvolver con esforzo e autoconfianza”.
CURIOSIDADES DO CORPO HUMANO VI
Continúo coa serie, que onte comezamos, adicada as curiosidades soprendentes do noso corpo, que nos acompaña a diario, desde que nos levantamos ata que nos deitamos.
Se onte falamos dos pulmóns, hoxe falaremos dao sistema inmunitario.
6. Defenderse o corpo dos axentes patóxenos
O sistema inmunitario protexe o corpo do seu hujo de invasores externos tales como bacterias. virus, fungos e toxinas (substancias químicas producidas polos microbios). Está constituído por diferentes órganos, células e proteínas que traballan conxuntamente.
Datos:
- A pel segrega substancias antibacterianas. Estas substancias explican por que non nos levantamos pola mañá cunha capa de mofo medrando sobre a pel (a maioría das bacterias e esporas que se pousan sobre a pel morren rapidamente).
- As bágoas e a mucosidade conteñen unha encima chamada lisozima, que descompón a parede celular de moitas bacterias.
- Os nódulos linfáticos conteñen tecido filtrante e un gran número de células linfáticas. Cando se combaten certas infeccións bacterianas, os nódulos linfáticos ínchanse. A hinchazón dos nódulos linfáticos é por tanto un bo indicador de que se ten algún tipo de infección.
- As bacterias son parte importante do noso organismo, moitas nos protexen fronte a enfermidades e outras axudan a renovar partes do noso organismo. En total, temos a friorenta de 39 billóns. Noutras palabras, temos dez veces máis bacterias que células no noso organismo.
FONTE: Mar Aguilar/Srah Romero/Pedro Gargantilla/muyinteresante.es e universum.unam.mx Imaxe: enlinea.santotomas.cl
Continuará...
CURIOSIDADES DO CORPO HUMANO V
Continúo coa serie, que onte comezamos, adicada as curiosidades soprendentes do noso corpo, que nos acompaña a diario, desde que nos levantamos ata que nos deitamos.
Se onte falamos dos músculos, hoxe falaremos dos pulmóns.
5. Temos un pulmón máis grande có outro
O aparello dixestivo está formado por órganos que son importantes para dixerir os alimentos e os líquidos. Estes inclúen a boca, a faringe (gorxa), o esófago, o estómago, o intestino delgado, o intestino groso, o recto e o ano.
Datos:
- Un adulto inxere aproximadamente 500 quilogramos de alimento ao ano.
- Cada día prodúcense 1,5 litros de saliva.
- O esófago mide aproximadamente 25 cm.
- Os músculos contráense en ondas para facer avanzar os alimentos ao longo do esófago. Isto significa que chegarían o estómago dunha persoa mesmo aínda que estivese boca abaixo.
- O estómago dunha persoa adulta pode conter aproximadamente 1,5 litros de alimento.
- Cada día flúen a través do sistema dixestivo 11,5 litros de: alimentos dixeridos, auga e mollos dixestivos, e só se perden 100 ml. de fluído nas feces.
- Temos dous xogos de dentes.Na infancia os nosos 20 "dentes de leite" son substituídos, a partir dos 6-7 anos de idade, polos 32 dentes de adulto.
FONTE: Mar Aguilar/Srah Romero/Pedro Gargantilla/muyinteresante.es e universum.unam.mx Imaxe: concepto.de
Continuará...
UN LAGO COAS AUGAS MÁIS SALGADAS QUE O MAR MORTO
Temos que viaxar ata a Depresión de Afar en Djibouti, que forma parte do sistema Rift de África Oriental, no punto máis baixo de África, para atopar un lago cuxas augas son mesmo máis salgadas que as do mar Morto onde as súas augas hipersalinas posibilitan flotar con gran facilidade. O lago Assal é unha marabilla natural extraordinaria que fascinou a viaxeiros e científicos por igual.
Este lago hipersalino atópase a 155 metros baixo o nivel do mar, o que o converte no punto máis baixo do continente africano. Ten aproximadamente 19 quilómetros de longo e 7 quilómetros de ancho e está rodeado de montañas volcánicas, todas elas durmidas no punto de menor altitude deste continente.
Primeiro habemos de coñecer a salinidade do mar Morto para ver a diferenza: a salinidade do mar Morto oscila entre 350 e 370 gramos por litro; a súa concentración de sal é por tanto maior do 30%. A auga do lago é case dez veces máis salgada que os océanos. No lago Assal, os niveis de salinidade poden chegar ata o 34,8 %; a 20 metros de profundidade, esta cantidade ascende ao 40%.
A salinidade do lago xorde da intensa evaporación que ocorre na rexión, combinada coa falta dunha entrada significativa de auga doce. A auga evapórase, deixando depósitos de sal que forman unha enorme costra de sal que rodea o lago. Estes depósitos de sal, que poden medir ata 60 metros de espesor, foron un recurso valioso durante séculos, onde poboacións como o pobo Afar que foi extraendo o sal para o comercio. A día de hoxe, séguese cultivando o sal, o que proporciona unha fonte de ingresos importante para a poboación local.
O lago Assal é considerado o corpo de auga con maior salinidade fóra da Antártida. A súa concentración de sal é comparable coa do Garabogazköl e superior, tal como dixemos, ao mar Morto (a miúdo considerado incorrectamente o lago máis salgado do mundo). Só uns poucos lagos hipersalinos nos vales secos de McMurdo da Antártida, como a lagoa Don Juan, supérano en salinidade.
FONTE: muyinteresante.es e es.wikipedia.org Imaxe: es.wikipedia.org
A ORIXE DAS PALABRAS: ABRACADABRA
Abracadabra é unha palabra usada como feitizo ou encantamento en trucos de maxia escénica e por pequenos grupos tribais primitivos europeos que profesaban animismo e panteísmo. Historicamente críase que tiña poderes curativos cando estaba inscrita nun amuleto.
A primeira mención coñecida da palabra foi no século II nun libro chamado Liber Medicinalis (ás veces coñecido como De Medicina Praecepta Saluberrima) creado por Serenus Sammonicus, médico do emperador romano Geta, quen no capítulo 52 prescribiu que os enfermos de malaria levasen un amuleto que contiña a palabra escrita en forma de triángulo. O poder do amuleto, explicou, fai que as enfermidades letais desaparezan. Outros emperadores romanos, como Alejandro Severo, foron seguidores dos ensinos médicos de Serenus Sammonicus e tamén poderían usar o encantamento.
Os gnósticos da seita de Basílides utilizábana como fórmula máxica para invocar a axuda dos espíritos benéficos contra as enfermidades e os infortunios. Atópase nas pedras de abraxas que se usaban como amuletos. Posteriormente, o seu uso estendeuse máis aló dos gnósticos.
O ministro puritano Increase Mather descartou a palabra por carecer de poder. Daniel Defoe tamén escribiu despectivamente sobre os londinienses que colocaron a palabra nas súas portas para protexerse da enfermidade durante a gran peste de Londres, pero Aleister Crowley considerouna como posuidora de gran poder, dicindo que a súa verdadeira forma é «abrahadabra».
FONTE e IMAXES: es.wikipedia.org