PODEMOS CONTROLAR A INTELIXENCIA ARTIFICIAL?

Os matemáticos John von Neumann e Irving John Good discutiron as primeiras nocións da singularidade tecnolóxica, o momento en que a tecnoloxía cambiaría para sempre a vida humana tal como a coñecemos. Outros autores como Vernor Vinge ou Ray Kurzweil popularizaron a singularidade asociada á Intelixencia Artificial (IA), a creación dunha superintelixencia que alteraría drasticamente a civilización e que podería destruíla. Se chega o día en que esa ameaza fágase presente, poderemos manter a IA baixo o noso control?

Modelos de linguaxe como ChatGPT, ou xeradores de imaxes como DALL-E ou Midjourney, fixeron saltar as alarmas ao utilizarse con fins maliciosos ou ilexítimos / Pixsell/Alamy Stock

Desde os seus primeiros balbucidos nos anos 40 e 50, a IA medrou de tal modo que hoxe está presente en infinidade de ferramentas tecnolóxicas que usamos a diario no móbil, o computador ou o asistente de voz. Con todo, son os modelos de linguaxe como ChatGPT, ou os xeradores de imaxes como DALL-E ou Midjourney, os que fixeron saltar as alarmas ao utilizarse con fins maliciosos ou ilexítimos. Pero os expertos disienten en prever cando se creará o que se coñece como IA xeral ou forte, a superinteligencia capaz de calquera tarefa que podería alcanzar a singularidade.

Son moitas as voces que alertaron sobre o risco de que estes sistemas futuribles causen unha catástrofe de proporcións incalculables. En 2014 o físico Stephen Hawking advertía na BBC de que a IA “podería traer o fin da raza humana”. Por entón o magnate tecnolóxico Elon Musk cualificou a IA como “a nosa maior ameaza existencial”. Ao ano seguinte ambos se unían a máis de 150 académicos e expertos para asinar unha carta a través do Future of Life Institute en que urxía a investigar “como cultivar os seus beneficios evitando os seus posibles inconvenientes”.

Ante a carreira actual cara á creación de sistemas cada vez máis potentes, en 2023 e a través da mesma institución, o Future of Life Institute, máis de 27.000 asinantes pediron unha moratoria de polo menos seis meses no adestramento de sistemas máis potentes que GPT-4, a versión máis recente de ChatGPT. Os expertos instan a “utilizar esta pausa para desenvolver e implementar conxuntamente un conxunto de protocolos compartidos de seguridade para o deseño e desenvolvemento de IA avanzada que sexan rigorosamente auditados e supervisados por expertos externos independentes”. Así mesmo, piden aos desenvolvedores que traballen cos organismos e gobernos para implantar regulacións de seguridade.

Son moitas as voces que alertaron sobre o risco de que estes sistemas futuribles causen unha catástrofe de proporcións incalculables / Getty Images

A regulación é hoxe o gran cabalo de batalla para limitar os perigos da IA. Italia bloqueou o uso de ChatGPT durante semanas ata que a compañía OpenAI asegurase o cumprimento das normativas de privacidade. Este é un dos aspectos que preocupan ás autoridades e que cubrirá a lei europea sobre IA, a primeira dun gran organismo regulador no mundo, que definirá distintos niveis de risco nas aplicacións. O Global Partnership on Artificial Intelligence lanzado en 2020 por iniciativa do G7 conta actualmente con 29 países membros, e organismos como Nacións Unidas ou a OCDE traballan nos seus propios marcos reguladores.

A regulación é o gran cabalo de batalla para limitar os perigos da IA, de aí iniciativas como a lei europea sobre IA ou iniciativas como o Global Parnership on Artificial Intelligence / John Lund/Getty Images

Pero dado que as compañías non mostraron intencións de frear os seus desenvolvementos, será suficiente unha regulación? Na película Xogos de guerra (1983) unha computadora de IA ameazaba con lanzar os mísiles nucleares. Os guionistas xustificaban que a máquina non podía desconectarse porque os silos dos mísiles interpretarían que a destrución comezara e que debían responder. En ficcións máis recentes, como as últimas entregas da saga Terminator, o problema actualizouse: non é unha máquina, senón todas; é unha rede. Quizá teñamos leis, pero obedeceranas os sistemas? Será posible inculcar nos seus programas as famosas leis da robótica de Isaac Asimov, segundo as cales un robot nunca podía danar a un ser humano? A ciencia ficción chega ao mundo real, e este guión aínda non está escrito.

FONTE: Javier Yanes/bbvaopenmind.com

AS CHAPUZAS DO DESEÑO DA ESPECIE HUMANA

 

Dicía Sigmund Freud que dous achados científicos afectaron dramaticamente á psicoloxía do ser humano: que a Terra non é o centro do universo e que levamos sobre a face do planeta só un moi pequeno lapso de todo o tempo transcorrido desde a súa formación, hai 4.500 millóns de anos. Todo existía sen nós.

Pero hai que engadir un trompazo máis: non somos perfectos, a nosa especie dista moito de estar ben “deseñada”. Vexamos!:

 
1. O aparello reprodutor masculino é un apaño evolutivo

O aparello reprodutor masculino é un claro exemplo do mal deseñados que estamos. Non parece ser moi intelixente ou óptimo ter un órgano tan sensible totalmente exposto. Sería moito mellor telo ben resgardado como o están os pulmóns ou o corazón.

 

O David de Miguel Anxo / elpais.com

O problema é que os nosos gametos masculinos, os espermatozoides, non se desenvolven de maneira correcta á temperatura do noso corpo (36,5ºC), e a solución para baixar un pouco esa temperatura foi a que todos coñecemos.

Outros organismos, que non son de sangue quente, por exemplo as ras, teñen os órganos reprodutores masculinos ben resgardados e protexidos. Mesmo nalgúns organismos de sangue quente, como os elefantes, están a recado sen que supuxese un prexuízo para os gametos masculinos.

FONTE: Marcial Escudero/quo.eldiario.es/ciencia

Continuará...

#DígochoEu: #ApuntamentoLusófono 2.17

 

No #ApuntamentoLusófono desta semana vivimos a primeira seminifinal do concurso dos fofinhos entre Diego e Amadeu! Isto está cada vez máis emocionante! Queda xa pouco para descubrir quen é o gañador da viaxe.

Foi un programa moi intenso no que falamos de racismo e violencia no fútbol e fixemos un test de galego. Ademais o noso fofinho Joselito recibiu un par de sorpresas... 

#DigochoEu

#DígochoEu: Non digas *sustentabilidade

 

Hoxe estivemos coa ’tiktoker’ @blondiemuser, e repasamos con ela vocabulario sobre o medio ambiente. 

 

#DigochoEu

SABÍAS QUE... POR QUE O PAPEL AMARALEA CO PASO DO TEMPO?

O primeiro «papel» da historia foi o papiro, un soporte que se fabricaba no Antigo Exipto a partir do vexetal que lle deu nome: Cyperus papyrus. En China, alá polo século II a. de C., comezouse a fabricar un soporte diferente, facíase a partir dos restos do algodón, da seda e do cáñamo, unha técnica que chegaría a Europa na Idade Media.

O método de fabricación de papel chinés consistía, basicamente, en xerar un entretexido de fibras de celulosa a partir dunha pasta obtida tras moer algunha materia prima (procedente de partir as fibras naturais de orixe vexetal) e mesturala con auga. Posteriormente a pasta era prensada e secada, obténdose así o papel.

Nos seus inicios usábase como materia prima todo aquilo que tivese celulosa, como eran os residuos de tea, cáñamo, algodón… Sería a demanda daquel invento a que obrigaría a usar madeira de plantas leñosas, como as árbores.

O papel é de cor branca debida á celulosa, aínda que en ocasións pode ser doutra tonalidade debido ás impurezas ou colorantes que a acompaña. Foi o gusto, a moda e as necesidades de resaltar a individualidade o que propiciou que, coa axuda dos colorantes, aparecesen follas con diferentes tons de cor.

En calquera caso, e a pesar de que a industria química é capaz de ofrecernos unha paleta infinita de cores, o papel que segue triunfando é o branco, xa que permite que haxa un contraste de luminosidade maior entre o que se escribe e o fondo.

O tempo deixou unha pegada recoñecible en todos os soportes que se utilizaron para escribir ao longo da historia. Todos sabemos que, no caso do papel, adopta un ton amarelo, vólvese quebradizo e, ademais, ten un cheiro característico.

A culpa non é da celulosa senón da lignina, un polímero que mantén as fibras da celulosa unidas, dotando á madeira da suficiente rixidez como para que os troncos das árbores mantéñanse ergueitos.

O proceso de elaboración do papel consiste en eliminar a lignina, para que o resultado sexa o máis branco posible, con todo, non se pode facer na súa totalidade, para iso é preciso engadir substancias alcalinas e aumentar o proceso de «branqueo» por medio de cloro, peróxidos e sulfitos.

Cando a lignina exponse ao aire oxídase e prodúcense cambios na estrutura química do polímero formándose unhas moléculas, cromóforos, que reflicten certas lonxitudes de onda que se corresponden ao amarelo e ao marrón.

Por ese motivo, canto menor sexa a cantidade de lignina que leve un papel máis tempo tardará en amarillear. Isto permite explicar por que o papel de xornal, que é o máis barato, amarillea tan pronto.

Hai algúns anos os científicos deron un paso de xigante ao descubrir o cromóforo da celulosa. Trátase dun aldehído, un grupo formado por un átomo de carbono que se une a un de osíxeno a través dunha ligazón dobre, e a outro de hidróxeno por unha ligazón simple. Este descubrimento abre a porta aos restauradores para eliminar a cor amarelada dos manuscritos antigos.

Pero o papel non só ten que loitar contra a lignina no seu proceso de envellecemento, ten que facer fronte tamén á acción dalgúns microorganismos capaces de degradalo por hidrólise ou oxidación da celulosa a través de encimas, celulasa, que ocasionan as manchas típicas do papel deteriorado. Entre eles atópanse Aspergillus niger e algúns vibrios.

Para finalizar, sinalar que os anglosaxóns utilizan o termo «pulp» para referirse ao refugallo de pulpa de madeira coa que se fabricaba un papel amarelado, de mala calidade. A partir dese termo xerouse un tipo de literatura (coñecida como pulp fiction) que se imprimía en papel de custo moi baixo, sen guillotinar e que, está claro, amarilleaba de forma moi precoz.

FONTE: Pedro Gargantilla/abc.es/ciencia       Imaxe: Creative Commons vista en pXhere

CANTO SABES DE SUÍZA? XV (FIN)

Remato coa serie adicada a Suíza. Neste estado federal, residen máis de 40.000 galegos e no que galego sitúase no quinto lugar entre as linguas estranxeiras máis faladas.

A contestación correcta á pregunta de onte, e ultima,  é Alain Berset. O presidente suízo non é (como o son, por exemplo, os presidentes en Austria ou Alemaña) o xefe de Estado do país: en virtude da Constitución federal suíza, o Consello Federal desempeña, de forma colexiada, a xefatura do Estado e do Goberno. Cando ocorre un voto empatado no Consello (que ás veces sucede, porque os outros seis conselleiros federais votan primeiro), o presidente (como presidente do consello) emite o voto decisivo (ou pode absterse). Ademais do control do seu propio departamento, o presidente leva a cabo algunhas das tarefas representativas que normalmente leva a cabo un só xefe de Estado noutras democracias.

Non confundir co chanceler da Confederación, que é Walter Thurnherr, o xefe de Gabinete do Consello Federal, pero non é o xefe do Goberno (función asumida polo Consello Federal) nin pertence ao devandito Consello. É elixido pola Asemblea Federal, segundo as regras que rexen a elección dos conselleiros federais.

Espero que esta serie servise para coñecer un chismo mellor este país tan curioso e fermoso!

Ata a próxima serie!

FONTE: es.wikipedia.org   Imaxes: es.wikipedia.org

#DígochoEu: Non digas *galpón

 

Moitos diredes: "Mátame, camión" Pero é así! *Galpón é un castelanismo que non está admitido! Esther Estévez cóntanos as alternativas que tes! 

#DígochoEu

CANTO SABES DE SUÍZA? XIV

Continúo coa serie adicada a Suíza. Neste estado federal, residen máis de 40.000 galegos e no que galego sitúase no quinto lugar entre as linguas estranxeiras máis faladas.

A contestación correcta á pregunta de onte é 3 ou catro veces. En xeral os votantes suízos van ás urnas unhas catro veces ao ano, nos meses de febreiro, maio, setembro e novembro. Existen tres tipos de votacións: Referendos obrigatorios, referendos facultativos (opcionais) e as iniciativas populares. Os primeiros, os referendos obrigatorios, levan a cabo desde 1848 cando o parlamento quere cambiar a constitución en calquera das súas partes, o país quere ingresar nalgunha organización supranacional ou se queiran adoptar leis de carácter urxente, nestes casos os cidadáns teñen a última palabra de se se aproban ou non estas decisións. Para o aprobo necesítase unha dobre maioría de voto popular e voto cantonal, noutras palabras, necesítase de maioría popular sumado a unha aprobación da maioría dos cantóns (13 ou máis). Os referendos facultativos por outra banda son de carácter opcional, é dicir que un non está obrigado a formar parte do mesmo. Este mecanismo entrou en funcionamento no ano 1874 e consiste en que cando o parlamento aproba unha lei e unha parte da poboación quere revogala, poden xuntar 50 mil asinas nun lapso menor de 100 días para habilitar un referendo en todo o país e que decida a poboación efectivamente se esa lei entrará en vigor ou será derrogada. O proceso apróbese cunha maioría simple dos votantes. Por último, temos as iniciativas populares que teñen a posibilidade de someter a votación leis cantonais, federais ou cambios na constitución do país, a condición de que se cumpra co seguinte requisito: Colleitar un mínimo de 100 mil asinas de cidadáns con dereito a voto nun lapso de 18 meses. En caso de conseguilo realizarase unha consulta popular para aprobala ou rexeitala, será opcional se se trata dunha lei normal e obrigatorio se é un cambio na constitución do país.

 

E imos coa pregunta de hoxe e última da serie!

14. Cal é o actual Presidente da Confederación Suíza?

- Walter Thturnherr

- Ignazio Cassis

- Alain Berset

Mañá a solución e remate da serie!

FONTE: es.wikipedia.org   Imaxes: zuriquesa.com e elpais.com