#DígochoEu: Nunha piscina non fagas un *largo
Nunha piscina non se pode nadar un *largo en galego. Daquela, como se di correctamente? Esther Estévez dínolo!
ANIMAIS EXTINTOS XIV
Continúo coa serie adicada a animais extintos. A extinción dunha especie animal ocorre cando morre o último membro individual desa especie. Aínda que unha especie pode estar extinta na natureza, a especie non se extinguirá ata que cada individuo, independentemente da súa localización, catividade ou capacidade de reprodución, morrese.
Se onte falamos do Uro euroasiático, hoxe tócalle o turno á...
14. Parrulo do Labrador
O parrulo do Labrador (Camptorhynchus labradorius) foi descuberto en 1789, e apenas 89 anos despois extinguiuse. Descoñécese a razón da súa desaparición, pero probablemente foi a caza indiscriminada. Este parrulo de varias cores de América do Norte migraba anualmente desde Nova Jersey a Nova Inglaterra. Non hai rexistros desde a recolección do último espécime en 1875.
Continuará...
FONTE: Sarah Romero/muyinteresante.es/natureza
ANIMAIS EXTINTOS XIII
Continúo coa serie adicada a animais extintos. A extinción dunha especie animal ocorre cando morre o último membro individual desa especie. Aínda que unha especie pode estar extinta na natureza, a especie non se extinguirá ata que cada individuo, independentemente da súa localización, catividade ou capacidade de reprodución, morrese.
Se onte falamos do Smilodon, hoxe tócalle o turno á...
13. Uro euroasiático
Crese que o uro euroasiático (Bos primigenius primigenius) apareceu hai aproximadamente 2 millóns de anos, co Bos acutrifons, como primeiro expoñente deste xénero. Podemos consideralo o antepasado do gando doméstico. Estes animais vivían en diferentes partes do norte de África, Asia e mesmo Europa, onde adoitaba ser un dos herbívoros de maior tamaño. Considérase extinto desde 1627 debido á caza, o retroceso dos bosques e a domesticación.
Continuará...
FONTE: Sarah Romero/muyinteresante.es/natureza
PEGADA XIGANTE DUN DINOSAURO DE HAI 160 MILLÓNS DE ANOS
A arqueóloga inglesa Marie Woods foi quen atopou a rara pegada grande de dinosauro con díxitos acolchados con garras en abril de 2021 na Formación Scalby, na conca de Cleveland de Yorkshire, Reino Unido.
“Non podía crer o que estaba a ver, tiven que facer unha dobre toma. Vin algunhas pegadas máis pequenas cando saio con amigos, pero nada como isto”, dixo Woods, coautora do estudo que foi publicado na revista Proceedings of the Yorkshire Geological Society. "Xa non podo dicir que ’os arqueólogos non fan dinosauros’. No momento do descubrimento, xerou moito interese público e atafegáronme as mensaxes nas redes sociais de persoas de todo o mundo".
A pegada mide 80 centímetros de longo e o responsable da mesma foi un dinosauro terópodo de gran tamaño, probablemente megalosáurido hai, polo menos, 166 millóns de anos durante o Xurásico.
O período Xurásico foi un período xeolóxico que ocorreu hai aproximadamente 201 millóns a 145 millóns de anos. O clima nesta época era cálido e húmido, non había casquetes polares e os dinosauros dominaban a Terra, incluídos estegosaurio, braquiosaurio e, por suposto, Tyrannosaurus rex. Atopáronse fósiles do período Xurásico en todo o mundo, mesmo en lugares como China, Arxentina e Reino Unido, como nesta ocasión.
"A costa este de Yorkshire coñécese como a Costa dos Dinosauros por moi boas razóns", apuntou Mike Romano, paleontólogo da Universidade de Sheffield e coautor da investigación. “Descubriuse unha gran cantidade de pegadas de dinosauros, que van por miles. Como resultado, este tramo de costa considérase un dos mellores lugares do mundo para atopar pegadas de dinosauros”.
A pegada xigante atopada en Yorkshire / Hudson et al.
Segundo comentan os investigadores, Megalosaurus foi o primeiro dinosauro en ser descrito formalmente, en 1824, por iso é polo que o seu achado sexa tan rechamante.
“Este espécime non só representa a pegada de terópodo máis grande atopada en Yorkshire, senón que ao estudar o ángulo da pegada, a súa forma e as impresións das garras, o fósil proporciona información sobre o comportamento deste individuo hai uns 166 millóns de anos. De feito, as características da pegada poden mesmo suxerir que este gran depredador púxose en crequenas antes de poñerse de pé”, conclúen os expertos.
FONTE: Sarah Romero/muyinteresante.es
O CEO DO MES: MARZO 2023
Equinoccio de primavera /
7 de marzo: Lúa Chea
15 de marzo: Cuarto Minguante
20 de marzo: Comezo da Primavera
21 de marzo: Lúa Nova
26 de marzo: Cambio de hora. Horario de verán
29 de Marzo: Cuarto Crecente
Chuvia de meteoros: Nada reseñable
#DígochoEu: #DígochoWHAT: How old are you? / Cantos anos tes?
No capítulo do #DígochoWhat desta semana continuamos coñecendo os números en galego, e Christina aprende como preguntar pola idade.
This week on #DigochoWhat, we continue with more numbers in Galician, and Christina learns how to ask about age.
POR QUE AS FIESTRAS DOS AVIÓNS SON REDONDAS
A mediados do século pasado as aeronaves das aerolíneas comerciais comezaron a voar a maior altitude, unha medida coa que pretendían reducir os custos, xa que unha menor densidade de aire significaba menos arrastre no avión e, polo tanto, menos combustible.
Para que as aeronaves puidesen voar a maior altitude os enxeñeiros tiveron, ademais, que modificar o deseño, a cabina tivo que ser presurizada e o aeronave adquiriu unha forma cilíndrica.
Pensouse que con estas dúas innovacións sería suficiente e que a seguridade aérea estaba plenamente garantida, con todo, non foi así.
O 7 de abril de 1954 o elegante Havylland Comet G-ALYP, de catro motores turbojet, despegou do aeroporto de Roma con destino a Londres. Pouco despois de pasar por Nápoles, mentres sobrevoaba a illa de Estrómboli, o avión sufriu un terrible accidente e desintegrouse. Pasados uns meses, outro avión de similares características estrelouse no mesmo lugar, nesta ocasión saíra de Londres e o seu destino era Johannesburgo.
Por mor destes dous desgraciados sucesos realizouse unha exhaustiva investigación para determinar as causas do accidente, en ambos os casos os investigadores descubriron a existencia de numerosas gretas nos restos da fuselaxe, a nivel nas esquinas das xanelas.
Naqueles momentos as fiestras do avión tiñan forma cadrada, o cal provocaba unha enorme tensión nas esquinas, o que favorecía que cando a presión era demasiado elevada a xanela rompese e estalase. Os enxeñeiros calcularon que o 70% da presión da cabina concentrábase precisamente neses puntos.
En moi pouco tempo o deseño modificouse e as fiestras dos avións tornáronse redondas, desta forma a presión repartíase por toda a estrutura e os voos fixéronse moito máis seguros. Noutras palabras, o deseño das fiestras actuais son froito dunha innovación relacionada coa seguridade e non con motivos estéticos.
As fiestras dos avións están fabricadas de plástico e cristal. As capas máis interiores son de plástico, mentres que a exterior, a máis resistente, é de cristal. O seu tamaño varía segundo o modelo do avión, tendo as máis modernas unha superficie similar á dun folio A4.
Na parte inferior das xanelas do avión hai un pequeno e, aparentemente, insignificante buraco. Este orificio non está conectado coa atmosfera exterior, senón coa estrutura interna do avión e coas últimas capas da fuselaxe, de forma que se poida manter a presión e a humidade.
A perforación das xanelas permite que a presión da cabina de pasaxeiros iguálese co resto das capas que ten a fiestra de forma homoxénea. De non ser por ela a diferenza de presión podería provocar que as capas interiores da fiestra gretásense e puidésense romper. Pero iso non é todo, ten unha función adicional, evitar que a fiestra se embace debido ás diferenzas de temperatura e que a humidade poida escaparse, evitando que as capas interiores póidanse conxelar.
Unha última curiosidade, as fiestras situados no morro do avión son diferentes ás do resto do avión, xa que teñen que soportar posibles impactos e unha presión moito máis elevada.
FONTE: Pedro Gargantilla/abc.es/ciencia