#DígochoEu: Un lago cuberto de...caramelo!
Viches algunha vez un lago cuberto de caramelo? Pois é máis común do que pensas, atende ben!
CANTO SABES SOBRE O IMPERIO ROMANO? XIII
Continúo coa serie adicada a o Imperio Romano. A civilización romana é considerada unha das máis influentes da historia. Definiu a historia e os costumes de boa parte da humanidade e a súa influencia perdura aínda con forza nos nosos días.
A contestación correcta á pregunta de onte é Caligula. Caio Xulio César Augusto, máis coñecido como Calígula, foi o terceiro emperador romano, gobernando desde o ano 37 ata o ano 41. Foi un dos emperadores romanos con peor fama, era coñecido polo seu carácter errático e déspota, que finalmente o levou a ser asasinado. Tras a súa morte escribíronse numerosas historias sobre os seus caprichos e tolemias; unha das máis famosas, se nos fiamos das fontes romanas, sería a súa intención de converter a un cabalo en cónsul, unha das máximas magistraturas romanas. O animal en cuestión chamábase Incitato e era o cabalo preferido do emperador, que sentía verdadeira devoción por el. Tomaba parte nas carreiras de cabalos e Calígula durmía ao seu lado a noite anterior a unha competición; para que descansase ben se decretaba un silencio xeral e incumprilo supoñía a pena de morte. Na única ocasión na que Incitato perdeu unha carreira, Calígula ordenou executar ao auriga (o condutor do carro) o máis lentamente posible para alongar o seu sufrimento. O historiador Dion Casio describe algúns dos luxos dos que gozaba o animal, como unha alimentación a base de flocos de avea, marisco e pito; mantos de púrpura e xoiería; unha vila con serventes dedicados exclusivamente ao seu coidado; e unhas cortes de mármore con pesebres de marfil. En ocasións o cabalo comía na mesma mesa que o emperador e cando este facía brinde na súa honra, os demais comensais debían seguirlle o xogo se non querían acabar mortos. O emperador amaba ao seu cabalo coa mesma intensidade que desprezaba aos senadores romanos, aos que mostraba o seu desdén en cada ocasión que podía. Segundo o historiador Suetonio, en senllas ocasións anunciou a súa intención de nomear a Incitato sacerdote e cónsul, posiblemente para ridiculizar aos senadores e demostrarlles que o seu papel e dignidade importábanlle ben pouco e que un cabalo podía desempeñar perfectamente as mesmas funcións que eles.
E imos coa pregunta de hoxe!
13. O peso da provincia de Hispania na política de Roma comezou coa colonización da península ibérica, polas súas riquezas minerais como o ouro e a prata, e agrícolas e gandeiras como o aceite, o viño e os cabalos. En tempos do Imperio Romano naceron en Hispania algún emperadores. Cantos exactamente?
- 2
- 3
- 4
- 5
Mañá a solución e unha nova pregunta!
FONTE: es.wikipedia.org Imaxe: wikiwand.com/es
CANTAS ESPECIES EXISTEN NO MUNDO REALMENTE?
Aínda que os mamíferos e as aves son os seres vivos máis populares, non son, nin de lonxe, os grupos con máis número de especies.
Pode parecer que contar o número de especies debería ser unha mera actividade de cómputo. Unha, dous, tres… como quen conta cantos pratos hai na súa casa ou cantas persoas hai nun pobo, pero ao grande. Con todo, en realidade, esa pregunta está moi lonxe de ter unha resposta sinxela. Agora mesmo, a resposta máis honesta sería: “non o sabemos”. Pero, a pesar das grandes dificultades para satisfacer a nosa curiosidade neste sentido, é posible estimar un valor, con maior ou menor precisión.
Para saber cantas especies existen, primeiro debemos saber cantas coñecemos. Incluso ese dato non é fácil de calcular. A ciencia non é un paquete de coñecementos pechado e inmutable, senón que cambia cos novos descubrimentos. Cada ano descóbrense miles de especies novas e outras moitas extínguense; poboacións que antes se cría que pertencían a especies distintas, pódese descubrir despois que pertencen á mesma especie; e mesmo, co tempo, aparecen especies novas por mero efecto da evolución biolóxica. Á fin e ao cabo, e como predixo acertadamente Charles Darwin, todas as especies proceden dun mesmo devanceiro común.
Todo iso, sen contar coa ambigüidade do concepto ‘especie’ en segundo que contextos. Hai conxuntos de poboacións que, segundo como se estuden, pódense computar como pertencentes a unha soa especie ou a varias. Conceptos como ‘microespecies’ ou ‘especies anel’ dilúen a definición de ‘especie’ e dificultan aínda máis o cálculo.
Tendo en cuenta todas estas dificultades, estímase que o número de especies coñecidas no mundo rolda os dous millóns. Delas, apenas 310.000 son plantas, algo máis de 100.000 son fungos, e case 1.500.000 son animais, dos cales, ata dous terzos son insectos. Aínda que cando pensamos en animais, o primeiro que chega á mente son os mamíferos e aves, o certo é que non chegan ás 5.500 e 10.000 especies respectivamente. O número de especies coñecidas de organismos procariotas —incluíndo bacterias e arquexas— non chega ás 10.000.
Aínda que coñecemos apenas dous millóns de especies no mundo, sabemos que hai moitas outras especies que descoñecemos. E saber canto non sabemos non é tarefa fácil. Os cálculos realizados ao longo da historia recente para tratar de saber cantas especies permanecen ocultas ao noso coñecemento pasaron por moitas metodoloxías distintas, aínda que non todas son igual de fiables ou de rigorosas.
En 1982, o entomólogo Terry Erwin realizou unha aposta arriscada. Despois de asperxer de praguicida o dosel arbóreo da selva tropical en Panamá, colleitou múltiples especies de escaravello —algunhas descoñecidas para a ciencia—, concretamente, 163 especies por cada árbore. Asumiu entón que se cada especie de árbore tivese asociado un número similar de especies de escaravellos e, aceptando que os escaravellos supoñen en torno ao 40 % das especies do mundo, aventurouse a estimar que a terra tería uns 30 millóns de especies.
Aínda que valente, Erwin cometeu moitos erros no seu cálculo. Entre outros, asumir que todas as especies de árbores tivesen a mesma cantidade de especies de escaravellos asociadas —e máis aínda, que este valor fose extrapolable a partir do valor achado na selva tropical—, outro erro é aceptar que a proporción de especies de escaravellos coñecida é igual á proporción real ou crer que todas as especies de árbores están xa descubertas.
Desde os anos 80, realizáronse moitas máis estimacións neste asunto, algunhas máis acertadas e outras moito máis arriscadas. En 2011, un equipo de investigadores liderado polo profesor Camilo Moura, da Universidade de Hawai, tentou unha estimación partindo dun hipotético patrón consistente e predicible, baseado na clasificación taxonómica das especies.
Primeiro puxeron a proba o seu modelo empregando grupos de seres vivos moi ben estudados, dos que se cre que hai poucas especies descoñecidas, para extrapolar despois este cálculo a todos os dominios da vida. Seguindo esta metodoloxía, predixeron a existencia dunhas 8.700.000 especies.
Pero esta metodoloxía parece infravalorar a algúns grupos de seres vivos dos que, probablemente, descoñecemos moitísimas máis especies das que pensamos. Mentres que dalgúns grupos probablemente coñecemos moitas das especies que existen, como mamíferos, réptiles ou plantas ximnosperma; doutros grupos, como os insectos, os nematodos ou os fungos, o número de especies descoñecidas probablemente sexa moito maior que o de especies coñecidas. Esta falta de coñecemento é extrema entre os protistas, as bacterias e arquéxalas.
Os profesores Kenneth J. Locey e Jay T. Lennon, da Universidade de Indiana, tiveron en conta este rumbo do coñecemento no seu estudo, publicado en 2016 na prestixiosa revista Proceedings of the National Academy of Sciences de Estados Unidos. Empregando leis de escalado ecolóxico, a partir da compilación do maior inventario de datos moleculares ata a data, estimaron a existencia dunha enorme cantidade de especies bacterianas mariñas descoñecidas.
Segundo esta investigación, o planeta alberga máis dun billón de especies microbianas, ás que habería que sumar uns poucos millóns de especies macroscópicas.
Tal e como se pode deducir de todo isto, as estimacións aventuran datos moi dispares. Entre os menos de dez millóns que estima o equipo de Camilo Moura, ata o máis dun billón de Jockey e Lennon hai unha diferenza de magnitude equivalente á diferenza entre ter un euro e ter cen mil.
Diante de tales discrepancias, parece que estamos aínda moi lonxe de ter un dato fiable sobre o número de especies que existen realmente. Con todo, si sabemos que, con toda probabilidade, descoñecemos máis especies das que coñecemos. E tendo en cuenta que cada ano extínguense numerosas especies coñecidas, cantas máis se estarán extinguindo antes de que saibamos que chegaron a existir?
FONTE: Álvarao Beyón (Vary)/muyinteresante.es/naturaleza
SOLUCIÓN Á SOPA DE LETRAS CXIV
Cores!
CANTO SABES SOBRE O IMPERIO ROMANO? XII
Continúo coa serie adicada a o Imperio Romano. A civilización romana é considerada unha das máis influentes da historia. Definiu a historia e os costumes de boa parte da humanidade e a súa influencia perdura aínda con forza nos nosos días.
A contestación correcta á pregunta de onte é Denario. Aquí tes as equivalencias destas moedas:
| EQUIVALENCIAS | |||||
Denario | Quinario | Sestercio | Ás |
| |
Denario (símbolo X) | 1 | 2 | 4 | 10 | |
Quinario (símbolo V) | 1/2 | 1 | 2 | 5 | |
Sestercio (símbolo IIS) | 1/4 | 1/2 | 1 | 2,5 | |
Ás (símbolo I) | 1/10 | 1/5 | 2/5 | 1 | |
E imos coa pregunta de hoxe!
13. Moitos emperadores coidábanse de non exercer o seu poder dun modo despótico, xa que os romanos sentían unha gran aversión pola monarquía. Pero houbo algúns que quixeron exercer un poder sen límites e por iso son lembrados como tiranos; un en particular mesmo quixo nomear cónsul ao seu cabalo preferido. De que emperador falamos?
- Calígula
- Caracalla
- Nerón
Mañá a solución e unha nova pregunta!
FONTE: es.wikipedia.org Imaxe: elespanol.com/cultura/historia
#DígochoEu: Na neve
#DígochoEu na neve ❄️☃️
SOBRE O PEGAMENTO
A historia do pegamento e a historia da humanidade sempre viaxaron da man. Hai algúns anos un grupo de científicos descubriu a evidencia máis antiga do uso de pegamento, un adhesivo que foi usado polos neandertais hai uns 200.000 anos para deseñar as súas lanzas. Parece ser que aquel primeiro pegamento estaba fabricado a partir de alcatrán elaborado con cortiza de bidueiro.
Tamén existen sospeitas de que Otzi, o home de xeo, leva pegamento na súa ’equipaxe’ cando foi asasinado. Entre as súas pertenzas atopáronse un machada de cobre e dúas frechas con puntas de sílex, unha delas con restos dun pegamento orgánico: brea.
Se avanzamos na liña do tempo e penetramos na Historia, un dos pegamentos máis utilizados foi, sen dúbida, a cola animal, que se preparaba con tendóns, pel e ósos de diferentes animais. A mezcolanza cocíase nunha pota e removíase ata conseguir unha xelatina viscosa que, a temperatura ambiente, solidificábase.
Noutros casos os pegamentos realizábanse con caseína (proteína procedente do leite), amidón, caucho ou, mesmo, coa vexiga natatoria dalgúns peixes. En todos os casos conseguíanse substancias compactas que se introducían nos poros das superficies para fixar. En xeral, estas substancias adhesivas eran pouco duradeira, sufrían os efectos nocivos dos microorganismos e tiñan demasiadas impurezas.
A situación cambiou en 1912 cando o químico alemán Fritz Klatte descubriu o polivinilacetato, un composto químico que revolucionou o mundo dos pegamentos. Tratábase dunha substancia liquida e de fácil aplicación, que baseaba a súa adherencia na formación de ligazóns químicas.
E é que entre o adhesivo e o substrato establécense ligazóns de tipo iónico e/ou covalente, motivo polo cal debe existir entre ambos certa afinidade química. Cando isto non é posible hai que recorrer a aditivos parellos a ambos e que permita a selaxe firme das pezas.
Cando as forzas intermoleculares desenvólvense entre moléculas iguais dise que existen forzas de cohesión, mentres que se se desenvolven entre moléculas diferentes denomínanse forzas de adherencia.
Os pegamentos de fraguado rápido son monómeros de cianoacrilato, unha substancia que necesita entrar en contacto coa auga da atmosfera ou outra substancia rica en hidróxeno para polimerizarse, o cal permite, finalmente, unir as dúas superficies. Para evitar que esta reacción teña lugar dentro do tubo, na súa fabricación introdúcese osíxeno en forma de aire seco, para que inhiba a polimerización.
Na natureza tamén temos exemplos de pegamentos resistentes. Así, por exemplo, os gecos, eses lagartos de hábitos nocturnos que son capaces de camiñar polo teito, teñen nas súas patas numerosas microvellosidades que lles permiten adherirse ás porosidades de calquera superficie mediante forzas de Van der Waals, que son, á súa vez, o suficientemente débiles para que se poida despegar e seguir camiñando.
Moi posiblemente o pegamento máis forte xamais empregado atópese na natureza, concretamente nos balánidos ou landras do mar, unha das pragas máis frustrantes para a industria marítima, xa que se adhiren ao casco dos barcos e dificultan a súa navegación.
O seu «poder magnético», que xa foi descrito por Charles Darwin, débese a unha substancia formada por dous compoñentes, un líquido aceitoso e outro adhesivo en si mesmo -unha fosfoproteína- que se robustece ata formar un material resistente. Ao parecer, o elemento aceitoso actúa como unha capa hidrofóbica que permite á fosfoproteína asentarse sobre a superficie.
Este achado abre a xanela ao descubrimento de novos adhesivos, máis potentes e con capacidade de actuar en situacións extremas.
FONTE: Pedro Gargantilla/abc.es/ciencia
SOPA DE LETRAS CXIV
MEGRO LARANXA VERMELLO
ROSA AMARELO PÚRPURA
AZUL MARRÓN VERDE
GRIS