ATOPAN DOUS MIMERAIS NUNCA VISTOS NA TERRA DENTRO DUN METEORITO DE 15 TONELADAS

Porción de 2.5 onzas que contén os dous minerais novos / Colección de meteoritos dá Universidade de Alberta

Dous minerais nunca antes vistos na Terra foron descubertos dentro dun meteorito masivo en Somalia e poderían conter pistas importantes sobre como se forman os asteroides.

Os dous minerais novos atopáronse dentro dunha soa porción de 70 gramos tomada do meteorito El Ali de 15 toneladas, que se estrelou contra a Terra en 2020. Os científicos chamaron aos minerais elaliite polo meteorito e elkinstantonite por Lindy Elkins-Tanton, director xerente da Iniciativa Interplanetaria da Universidade Estatal de Arizona e investigador principal da próxima misión Psyche da NASA, que enviará unha sonda para investigar o asteroide Psyche, rico en minerais, en busca de evidencia de como se formaron os planetas do noso sistema solar .

“Cada vez que atopas un novo mineral, significa que as condicións xeolóxicas reais, a química da rocha, era diferente á que se atopou antes“, argumenta Chris Herd, profesor do Departamento de Ciencias Atmosféricas e da Terra da Universidade de Alberta, dixo nun comunicado. “Iso é o que fai que isto sexa emocionante: neste meteorito en particular hai dous minerais oficialmente descritos que son novos para a ciencia”.

Os investigadores clasificaron ao Ali como un meteorito complexo IAB de ferro, un tipo feito de ferro meteórico salpicado de pequenos anacos de silicatos. Mentres investigaban o corte do meteorito, os detalles dos novos minerais chamaron a atención dos científicos. Ao comparar os minerais con versións deles que se sintetizaron previamente nun laboratorio, puideron identificalos rapidamente como recentemente rexistrados na natureza.

Os investigadores planean investigar máis a fondo os meteoritos para comprender as condicións nas que se formou o seu asteroide pai. “Esa é a miña experiencia: como se desentrañan os procesos xeolóxicos e a historia xeolóxica do asteroide do que algunha vez formou parte esta rocha”, dixo Herd. “Nunca pensei que estaría involucrado na descrición de novos minerais só por traballar nun meteorito”.

O equipo tamén está a investigar as aplicacións dos minerais na ciencia dos materiais.

Con todo, os coñecementos científicos futuros do meteorito El Ali poderían estar en perigo. O meteorito agora trasladouse a China en busca dun comprador potencial, o que podería limitar o acceso dos investigadores á rocha espacial para a súa investigación.

FONTE: gciencia.com/ceos

CINTAS DE VIDEO

 

Continúo cos novos episodios de Órbita Layka, programa de divulgación científica divertido e sorprendente, cheo de curiosidades e de sentido do humor, presentado polo matemático e profesor de Linguaxes e Sistemas Informáticos Eduardo Sáenz de Cabezón Irigaray.

Na sección de física deste programa, adicado á década dos 80, Javier Santaolalla, físico, enxeñeiro, doutor en física de partículas e divulgador científico, fala acerca dun fenómeno físico clave para realizar gravacións en cintas de vídeo e cassettes: o magnetismo.

Moi didáctico!

#DígochoEu: Como son os días da semana?

Un seguidor lusófono pregúntanos como son os días da semana en galego. Toma nota das dúas formas que temos!

#DigocgoEu

CANTO SABES SOBRE ASIA? XI

Continúo co a serie adicada a Asia, o maior e máis poboado dos cinco continentes do noso planeta.

A contestación correcta á pregunta do último día é Deserto do Gobi. É unha vasta rexión desértica comprendida entre o norte da China e o sur da Mongolia. A cunca desértica está delimitada polas montañas Altai, a estepa de Mongolia, a meseta do Tíbet e a chaira do norte da China. Esténdese sobre 1.600 km do suroeste ao nordeste e sobre 800 km do norte ao sur. A súa superficie estimase en 1.300.000 km², o que o fai o un dos máis grandes desertos do mundo. Contrariamente ás imaxes frecuentemente asociadas aos desertos, o Gobi non está recuberto de area senón sobre todo de pedras.

E imos coa pregunta de hoxe!

11. Cal é a Relixión maioritaria de Asia?

- Islam

- Induismo

- Budismo

- Xudaísmo

- Cristianismo

Mañá a solución e unha nova pregunta!

FONTE: gl.wikipedia.org    Imaxe: redhistoria.com

POR QUE NON HAI MOSQUITOS NO INVERNO?

As femiaA de mosquito hibernan e sobreviven aos rigores do invierno / Adobe Stock

 

Ao longo do ano o ciclo biolóxico dalgúns seres vivos segue unha serie de pautas marcadas pola climatoloxía. Así, por exemplo, coa chegada da primavera aparece a floración, nesa época as andoriñas retornan dos seus campamentos invernais africanos, durante os meses estivais increméntanse as picaduras de dípteros…

A ciencia que estuda a relación entre o ciclo da vida e o clima coñécese como fenoloxía. Os datos fenolóxicos utilízanse para comparar climáticamente diferentes zonas xeográficas e a partir deles é posible realizar mapas de isofenas (curvas de representación cartográfica).

O termo mosquito foi introducido no noso idioma cara ao ano 1.400 e deriva do italiano moschetto, un vocábulo que fai referencia a unha pequena frecha lanzada desde un dispositivo semellante a unha ballesta. Na actualidade este termo aplícase para designar a membros de varias familias de insectos da orde dos dípteros e do suborden dos nematóceros.

As femias destes insectos requiren da achega de certas proteínas do sangue para poder iniciar o ciclo gonotrófico e realizar a posta de ovos. No transcurso dunha semana son capaces de poñer entre 80 e 200 ovos, a metade dos cales darán lugar a mosquitos femias.

Os ovos, invisibles ao ollo humano, son depositados en grupos de cincuenta (coñecidos como navículas, pola súa semellanza a pequenas naves) en zonas de auga estancada, onde eclosionarán, pasadas 24-48 horas.

A duración da fase de larva dependerá basicamente da temperatura e ao final da mesma producirase unha transformación, tras a cal se iniciará a fase de pupa, que terá lugar na superficie da auga. Finalmente chegarán á fase adulta, durante a cal os mosquitos abandonan a auga e aliméntanse do néctar das flores.

A esperanza de vida dos mosquitos varía, habitualmente, entre 10 e 30 días, e depende de varios factores: o sexo, a alimentación, a humidade, a época do ano e a especie. Os mosquitos machos teñen unha vida máis curta que as femias, xeralmente viven tan só dez días despois do apareamiento, polo que nunca chegan a alcanzar os meses invernais.

Pola contra, as femias si sobreviven aos rigores do inverno. A súa estratexia consiste, basicamente, en incrementar o peso, ata dez veces o peso corporal normal, e buscar un refuxio no cal protexerse cando descenden as temperaturas. Entran nun estado de hibernación coñecido como diapausa no que poden permanecer ata seis meses sen necesidade de hidratarse.

Habitualmente os mosquitos femia escóndense ao amparo das árbores ou en zonas con auga estancada, de onde sairán do seu letargo cando suban as temperaturas, buscando sangue para alimentarse tanto elas como as súas crías.

Algunhas especies de mosquitos pasan a hibernación non na fase adulta senón na de larva. Fano sempre na auga, que ao estar tan fría teñen que suspender a respiración, permanecendo inmóbiles no fondo. Noutros casos, como o mosquito tigre, a hibernación prodúcese na fase de ovo.

Unha última curiosidade, no ano 2013 un paleontólogo estadounidense atopou un mosquito fosilizado en cuxo estómago aínda quedaban restos de sangue da súa última vítima. O sangue tiña unha antigüidade próxima a corenta e seis millóns de anos e pertencía a un ave.

FONTE: Pedro Gargantilla/abc.es/ciencia

#DígochoEu: 'Se non' ou 'senón'?

 

Sabes cando usamos ’se non’ e cando ’senón’? Esther Estévez explícanolo de forma rapidiña!

#DígochoEu

CANTO SABES SOBRE ASIA? X

Continúo co a serie adicada a Asia, o maior e máis poboado dos cinco continentes do noso planeta.

A contestación correcta á pregunta do último día é Israel. O séquel ou novo shekel, é a moeda de curso legal en Israel e, xuntamente co dinar xordano, tamén da Autoridade Nacional Palestina. Divídese en 100 agorot. Adoptouse en 1985, en substitución do anterior shekel ou siclo, a razón de 1000 dos antigos por cada novo shekel. Emitido polo Banco de Israel, circulan moedas 10 agorot e de ½, 1, 2, 5 e 10 shekels, e billetes de 20, 50, 100 e 200 shekels.

E imos coa pregunta de hoxe!

10. Cal é o maior deserto de Asia?

- Deserto de Karakun

- Deserto de Arabia

- Deserto do Gobi

- Deserto de Thar

Mañá a solución e unha nova pregunta!

FONTE: gl.wikipedia.org           Imaxe: es.wikipedia.org e miviaje.com

ZONA BALEIRA DETRÁS DA VÍA LÁCTEA

Na imaxe do Hubble, o bulbo central de Andrómeda, a galaxia veciña similar á nosa Vía Láctea e cuxa densidade impide ver o que hai alén / STSCI

Xusto detrás da nosa galaxia existe unha ampla zona de espazo que non podemos observar debido a que a propia Vía Láctea impídenolo. Os astrónomos coñécena como ’zona de evitamento’ ou, máis sinxelamente, como ’zona baleira’. Trátase dunha auténtica ’rexión pantasma’, un punto escuro no noso mapa do Universo. E un punto grande, que abarca entre o 10% e o 20% de todo o ceo nocturno.

Esa vasta rexión queda fóra do alcance da maior parte dos telescopios porque o bulbo central da Vía Láctea bloquea a visión. Sería como querer ver o que hai alén do edificio que temos xusto enfronte. Por iso, ata o momento os científicos solicitaron pouca ou ningunha información acerca desta misteriosa rexión do Universo, e non existe un mapa detallado que nos mostre o que pode haber alí. Pero un equipo internacional de investigadores conseguiu agora ’botar unha ollada’ á zona baleira, e o que atopou nela deixoulles coa boca aberta: unha xigantesca estrutura formada por decenas de galaxias individuais. O estudo, que se publicará proximamente en Astronomy and Astrophysics, pode consultarse xa no servidor de prepublicaciones ArXiv.

O centro da nosa galaxia é enormemente denso. Alí, de feito, concéntrase o maior número de estrelas, rodeadas por enormes nubes de po e gas, tan densas que non permiten o paso da luz dos obxectos que hai detrás. Pero os astrónomos teñen á súa disposición instrumentos que empezan a ’ver’ a través desa muralla: os telescopios de infravermellos. A radiación infravermella non é visible polo ollo humano, pero é o suficientemente poderosa como para que o seu brillo atravese as espesas nubes do centro galáctico.

Desde hai anos, numerosos astrónomos trataron de estudar por ese medio a zona baleira, e aínda que atoparon alí un bo número de galaxias individuais, non conseguiran relacionalas entre si e observar estruturas a gran escala. Pero agora, un equipo de investigadores dirixido por Daniela Galdeano, da Universidade Nacional de San Xoan, en Arxentina, combinou os datos das máis importantes campañas de observación en infravermellos e revelou a máis enorme das estruturas vistas ata o de agora na zona baleira.

A 3.000 millóns de anos luz da Terra, a misteriosa estrutura parece ser un gran cúmulo de galaxias unidas por un centro común de gravidade. Os investigadores contaron ata 58 galaxias diferentes, todas agrupadas nunha pequena porción da zona baleira. Sabemos que os cúmulos de galaxias atópanse entre os maiores obxectos do Universo, pero debido á gran distancia e ás múltiples obstrucións e dificultades para a observación, foi imposible determinar como de grande e masivo é o cúmulo recentemente descuberto. 

Con todo, o só feito de detectalo indica que empezamos a ter a tecnoloxía necesaria para estudar esta zona pantasma e ata o de agora inaccesible. Proximamente, novas observacións en infravermellos, entre elas as do Telescopio Espacial James Webb, axudarán sen dúbida aos científicos para descubrir os segredos que se ocultan alén da nosa galaxia.

FONTE: Jose Manuel Nieves/abc.es/ciencia