OS COMETAS MÁIS FAMOSOS DA HISTORIA

Os cometas son obxectos celestes fascinantes e moitos son responsables das chuvias de meteoros máis famosas da Terra.

Os grandes cometas son fixos ao longo da historia astronómica. Aparecen inesperadamente e poden cambiar a nosa forma de ver o ceo. Imos ver tres dos máis famoso!

1. Cometa Halley

Cometa Helly / Imaxe: viveagost.com

Halley é, probablemente, o cometa máis famoso da historia. Regresando á nosa veciñanza cósmica aproximadamente cada 75 anos. A última vez que pasou preto da Terra como para que fose visible foi en 1986, momento en que foi recibido no espazo por unha frota internacional de naves espaciais. A próxima ocasión non se dará ata 2062, aínda que cada ano contamos cunha choiva de meteoros coñecida como as eta acuáridas. 

Foi o astrónomo británico Edmund Halley a primeira persoa en calcular a órbita dun cometa e descubrir a periodicidade destes corpos celestes, por iso é polo que o cometa obxecto dos seus estudos, fose bautizado na súa honra. Halley examinou os informes dun cometa que se aproximaba á Terra en 1531, 1607 e 1682, concluíndo que se trataba do mesmo. Predixo que regresaría en 1758 usando as leis do movemento de Newton. As súas predicións foron correctas, pero desafortunadamente morreu dezaseis anos antes de que reaparecese o cometa. 

O cometa Halley, que ten 8 quilómetros de ancho e 16 km de longo, viaxa ao redor do Sol cada 75 a 76 anos nunha órbita alongada. Poucas persoas viron o cometa Halley dúas veces na súa vida; con todo, é posible. Cando nos volva a visitar, en menos de catro décadas, prevese que brille cunha magnitude de -0,3, 12 veces máis brillante que o seu pico en 1986.

2. Cometa Hale Bopp

Cometa Ale Boop / Imaxe: webs.ucm.es

Descuberto polo astrónomo estadounidense Alan Hale, e un astrónomo afeccionado, Thomas Bopp, o cometa Ale-Bopp, tamén coñecido como o Gran Cometa de 1997, foi un dos cometas máis espectaculares xamais observados nos anos 90. Alcanzou unha magnitude de 1,8 e foi visible durante 18 meses debido ao seu enorme núcleo, o dobre do tamaño do Gran Cometa de 1811. Este cometa xigante ten entre 40 e 80 km de diámetro e é un cometa de período longo. Foi visible a primeira ollada desde finais de maio do 1996 a setembro de 1997.

Hai un evento tráxico asociado a esta observación, xa que a famosa parella formada por Eugene Merle Shoemaker e Carolyn Jean Spellmann Shoemaker, que observou o cometa Shoemaker Levy-9 en 1993, quedou tan cativada polo brillo deste cometa que sufriron un accidente automobilístico mentres o observaban na estrada. Da mesma forma, corenta persoas da seita "Heaven’s Gate" (dirixida por Marshall Applewhite, un ex profesor de música que defendía a abstinencia sexual e que fora castrado), suicidáronse cando se achegou o cometa ao noso planeta. Foi un dos máis vistos da historia.

O cometa Ale-Bopp leva o nome de dous astrónomos; Alan Ale e Thomas Bopp que descubriron o cometa o 23 de Julio de 1995. Dá unha órbita elíptica ao redor do Sol cada 2.464 anos.

3. Cometa Shoemaker-Levy

O cometa Shoemaker-Levy impactou con Xupiter o 16 de xullo de 1994 / Imaxe: invdes.com.mx

Descuberto por primeira vez en 1993 polos astrónomos David Levy e Eugene e Carolyn Shoemaker, este cometa foi destruído nunha colisión con Xúpiter en 1994. En 1992, o cometa partiuse en 21 fragmentos e chocou con Xúpiter en xullo de 1994. Este evento proporcionou a primeira observación directa dunha colisión extraterrestre entre obxectos do sistema solar. Mesmo se fixeron películas sobre leste cometa, como ’Deep Impact’ ou ’Armageddon’. O espectáculo cósmico foi observado por telescopios en toda a Terra, en órbita e a bordo da sonda espacial Galileo.

O impacto, a unha velocidade duns 60 quilómetros por segundo, produciu unha explosión e unha bóla de lume equivalente a 6 millóns de megatoneladas de TNT. O seu impacto foi tan colosal que durante varios meses logrou ser ata máis visible que a propia e característica Gran Mancha de Xúpiter. De feito, os efectos de Shoemaker Levy-9 aínda son visibles a día de hoxe no planeta xoviano.

FONTE: Sarah Romero/muyinteresante.es

CANTO SABES SOBRE A CONSTITUCIÓN ESPAÑOLA? XVII (FIN)

Remato coa serie sobre a CONSTITUCIÓN ESPAÑOLA do 78. Unha gran descoñecida para boa parte dos españois e que desde aquí pretendo mellorar o seu coñecemento.

A contestación correcta á pregunta de onte, e última da serie é 6. A saber: 1812, 1837, 1845, 1869, 1876 e 1931. Indicar tamén que en 1834 promulgouse un Estatuto Real, otorgado pola rexenta María Cristina de Borbón, que non era unha Constitución, entre outras razóns, porque non emanaba da soberanía nacional senón da soberanía do rei absoluto que autolimitaba os seus poderes por propia vontade.

E así remato esta serie, que terá continuación, e que o único que pretendeu unha aproximar a carta magna un pouco máis a cada un de nós.

Ata a próxima serie!

FONTE: Adaptación propia da idea orixinal antena3.com  Imaxe: unprofesor.com

#DígochoEu: #ApuntamentoLusófono 2.5

 

No capítulo de hoxe do #ApuntamentoLusófono recordamos o momento en que nos dixeron que estamos propostos aos Mestres Mateo tanto ao mellor programa como a mellor comunicadora. E temos a segunda competición de ’fofinhos’: Duda contra Patrick.

#DígochoEu

PO LUNAR PARA MITIGAR OS EFECTOS DO QUECEMENTO GLOBAL

Localización de grans simulados de tamaño micrométrico lanzados continuamente desde un orbitador en L1 nunha instantánea vista desde a Terra / journals.plos.org/climate

Un estudo dirixido pola Universidade de Utah explorou o potencial de usar po lunar no espazo para facer de pantalla á luz solar e mitigar os efectos do quecemento global na Terra.

Analizaron distintas propiedades das partículas de po, cantidades de po e as órbitas que serían máis adecuadas para dar sombra á Terra. Os autores descubriron que lanzar po desde a Terra a unha estación de paso no "punto de Lagrange" entre a Terra e o Sol (L1) sería o máis eficaz, pero esixiría un custo e un esforzo astronómicos. Unha alternativa é utilizar po lunar. Os autores sosteñen que lanzar po lunar desde a Lúa no seu lugar podería ser unha forma barata e eficaz de dar sombra á Terra.

O equipo de astrónomos aplicou unha técnica utilizada para estudar a formación de planetas ao redor de estrelas afastadas, o seu obxecto de investigación habitual. A formación de planetas é un proceso desordenado que levanta moito po astronómico que pode formar aneis ao redor da estrela anfitrioa. Estes aneis interceptan a luz da estrela central e irrádiana de novo de forma que podamos detectala na Terra. Unha forma de descubrir estrelas que están a formar novos planetas é buscar estes aneis poirentos.

"Esa foi a semente da idea; se tomamos unha pequena cantidade de material e poñémolo nunha órbita especial entre a Terra e o Sol e rompémolo, poderiamos bloquear unha gran cantidade de luz solar cunha pequena cantidade de masa", dixo nun comunicado Ben Bromley, profesor de física e astronomía e autor principal do estudo, publicado na revista PLOS Climate.

"É asombroso contemplar como o po lunar -que tardou máis de 4.000 millóns de anos en xerarse- podería axudar a frear o aumento da temperatura da Terra, un problema que tardamos menos de 300 anos en producir", afirmou Scott Kenyon, coautor do estudo do Centro de Astrofísica | Harvard & Smithsonian.

A eficacia global dun escudo depende da súa capacidade para manter unha órbita que proxecte unha sombra sobre a Terra. Sameer Khan, estudante universitario e coautor do estudo, dirixiu a exploración inicial sobre que órbitas poderían manter o po en posición o tempo suficiente para proporcionar unha sombra adecuada. O traballo de Khan demostrou a dificultade de manter o po onde se necesita.

"Como coñecemos as posicións e masas dos principais corpos celestes do noso sistema solar, podemos utilizar as leis da gravidade para seguir a posición dun parasol simulado ao longo do tempo en diferentes órbitas", explica Khan.

Dous escenarios resultaron prometedores. No primeiro, os autores situaron unha plataforma espacial no punto de Lagrange L1, o máis próximo entre a Terra e o Sol, onde as forzas gravitatorias están equilibradas. Os obxectos situados en puntos de Lagrange tenden a permanecer nunha traxectoria entre os dous corpos celestes, razón pola cal o telescopio espacial James Webb (JWST) está situado en L2, un punto de Lagrange no lado oposto da Terra.

En simulacións por computador, os investigadores dispararon partículas de proba ao longo da órbita L1, incluíndo a posición da Terra, o Sol, a Lúa e outros planetas do sistema solar, e rastrexaron onde se dispersaban as partículas. Os autores descubriron que, lanzado con precisión, o po seguiría unha traxectoria entre a Terra e o Sol, creando sombra, polo menos durante un tempo. A diferenza do JWST, que pesa 5,8 toneladas, o po era facilmente desviado da súa traxectoria polos ventos solares, a radiación e a gravidade dentro do sistema solar. Calquera plataforma L1 necesitaría crear unha subministración interminable de novos lotes de po para lanzalos en órbita cada poucos días despois de que se disipe o rocío inicial.

"Foi bastante difícil conseguir que o escudo permanecese en L1 o tempo suficiente para proxectar unha sombra significativa. Aínda que isto non debería sorprendernos, xa que L1 é un punto de equilibrio inestable. Incluso a máis mínima desviación na órbita do parasol pode facer que se desprace rapidamente do seu sitio, polo que as nosas simulacións tiveron que ser extremadamente precisas", explica Khan.

No segundo escenario, os autores dispararon po lunar desde a superficie da Lúa cara ao Sol. Comprobaron que as propiedades inherentes do po lunar eran as adecuadas para funcionar eficazmente como escudo solar. As simulacións probaron como o po lunar dispersábase ao longo de varios percorridos ata que atoparon excelentes traxectorias dirixidas cara a L1 que servían como un eficaz escudo solar.

Estes resultados son unha boa noticia, porque se necesita moita menos enerxía para lanzar po desde a Lúa que desde a Terra. Isto é importante porque a cantidade de po dun escudo solar é grande, comparable á produción dunha gran explotación mineira aquí na Terra. Ademais, o descubrimento das novas traxectorias de blindaxe solar significa que podería non ser necesario transportar o po lunar a unha plataforma separada en L1.

Os autores subliñan que este estudo só explora o impacto potencial desta estratexia, en lugar de avaliar se estes escenarios son viables desde o punto de vista loxístico.

"Non somos expertos en cambio climático nin na ciencia de foguetes necesaria para trasladar masa dun lugar a outro. Só estamos a explorar diferentes tipos de po nunha variedade de órbitas para ver a eficacia deste enfoque. Non queremos perder a oportunidade de cambiar as regras do xogo nun problema tan crítico", afirma Bromley.

Un dos maiores retos loxísticos, a reposición dos fluxos de po cada poucos días, tamén ten unha vantaxe. Ao final, a radiación solar dispersa as partículas de po por todo o sistema solar; o escudo solar é temporal e as partículas do escudo non caen sobre a Terra. Os autores aseguran que o seu enfoque non crearía un planeta permanentemente frío e inhabitable, como na historia de ciencia ficción "Snowpiercer".

"A nosa estratexia podería ser unha opción para abordar o cambio climático", dixo Bromley, "se o que necesitamos é máis tempo".

FONTE: elmundo.es/ciencia             Imaxe: YURI CORTEZ/AFP

CANTO SABES SOBRE A CONSTITUCIÓN ESPAÑOLA? XVI

Continúo coa serie sobre a CONSTITUCIÓN ESPAÑOLA do 78. Unha gran descoñecida para boa parte dos españois e que desde aquí pretendo mellorar o seu coñecemento.

A contestación correcta á pregunta de onte é Porque hai que renovalo cada 5 anos. A constitución no artigo 122, apartados 2 e 3 establece: O Consello Xeral do Poder Xudicial é o órgano de goberno do mesmo. A lei orgánica establecerá o seu estatuto e o réxime de incompatibilidades dos seus membros e as súas funcións, en particular en materia de nomeamentos, ascensos, inspección e réxime disciplinario. O Consello Xeral do Poder Xudicial estará integrado polo Presidente do Tribunal Supremo, que o presidirá, e por vinte membros nomeados polo Rey por un período de cinco anos. Destes, doce entre Xuíces e Maxistrados de todas as categorías xudiciais, nos termos que estableza a lei orgánica; catro a proposta do Congreso dos Deputados, e catro a proposta do Senado, elixidos en ambos os casos por maioría de tres quintos dos seus membros, entre avogados e outros xuristas, todos eles de recoñecida competencia e con máis de quince anos de exercicio na súa profesión. Esta anomalía de non renovación está dende o 4 de decembro de 2018.

 E imos coa pregunta de hoxe e última da serie!

16. Antes da Constitución actual (1978), cantas Constitucións tivo o noso país?

- 3

- 5

- 6

- 8

Mañá a solución e remate da serie!

FONTE: Adaptación propia da idea orixinal antena3.com  Imaxe: maitearte.wordpress.com

#DígochoEu: #CiberEsther: Non digas *huella

 

En galego non temos *huella dixital. #CiberEsther cóntache como dicilo correctamente.

#DígochoEu

#DígochoEu: Rascando coa rasqueta

 

Nestes días de frío normalmente os parabrisas dos nosos coches quedan conxelados! E non hai nada mellor que usar unha rascadeira. Hoxe imos repasar todas as formas de dicilo.

#DígochoEu

UNHA VIDA DE INVESTIGACIÓN E DESCUBRIMENTOS SOBRE O CANCRO

 

O bioquímico Mariano Barbacid é o xefe do Grupo de Oncoloxía Experimental do Centro Nacional de Investigacións Oncolóxicas (CNIO), institución que fundou en 1998, e profesor AXA-CNIO de Oncoloxía Molecular, onde leva máis de catro décadas loitando contra o cancro. O seu descubrimento do primeiro oncoxén humano (xene mutado capaz de causar cancro) supuxo un xiro nos albores da oncoloxía molecular e a súa traxectoria e méritos na investigación foron recoñecidos co doutoramento ‘honoris causa’ da UNED e Medalla Echegaray, a máis alta distinción da Academia das Ciencias, entre outros galardóns. É, ademais, un dos oito españois membros da Academia das Ciencias de Estados Unidos e primeiro español en ser nomeado Fellow da Academia da Asociación Americana de Investigación en Cancro.

Barbacid defende a ciencia como patrimonio dos países e reivindica o esforzo e a vocación científica ao servizo da sociedade. “Non dediquei a miña vida á investigación, sígoa dedicando. Non considero a miña carreira terminada. Teño a mesma ilusión por facer o experimento da semana que vén que tiña hai 20 anos. Hai que traballar, hai que esforzarse, pero se un esfórzase con vocación, o esforzo non costa. Aos mozos que queiran dedicarse a esta profesión recoméndolles que se aseguren que teñen moita vocación. Se a teñen, van ser moi felices sendo investigadores”, conclúe o científico.