OS 10 ANIMAIS ENDÉMICOS DE ESPAÑA MÁIS AMEAZADOS (IX)

Continúo co noveno animal endémico do país (é dicir, que en todo o mundo só atópanse aquí), dos 10 que se atopan en maior risco, das máis de 600 especies animais ameazadas en España.

9. Lince Ibérico (Lynx pardinus)

En 2002, este felino alcanzou o seu mínimo histórico con menos de cen exemplares pero as políticas de repoboación permitiron multiplicar por dez o seu número, de maneira que a partir dos dous únicos núcleos poboacións onde se concentraba, o parque de Doñana e a serra de Andújar, estendeuse tamén cara a Extremadura, Castela-A Mancha e mesmo á veciña Portugal.

É un felino de aspecto grácil, con patas longas e unha cola curta cunha borla negra no extremo que adoita manter erguida baténdoa en momentos de perigo ou excitación. As súas características orellas puntiagudas están terminadas nun pincel de pelos negros ríxidos que favorece a súa camuflaxe ao descompoñer a redonda silueta da súa cabeza.

Tamén son características as patillas que colgan das súas fazulas. Aparecen a partir do ano de vida, cando apenas colgan por baixo do queixo e aumentan de tamaño coa idade. Os machos teñen as patillas e os pinceis negros e máis longos que as femias.

A súa  coloración varía de pardo a agrisado cos flancos moteados de negro.

Continuará!

FONTE: farodevigo.es/medio-ambiente  e es.wikipedia.org        Imaxe: Junta de Andalucia

#DígochoEu: Non andes de *puntillas

 

En galego só hai un tipo de puntillas: as do encaixe. Así que non podemos *andar de puntillas! Toma nota das expresións alternativas propostas por Esther Estévez.

#DígochoEu

O PEIXE MÁIS GRANDE DE AUGA DOCE, ATA AGORA

 

Unha subespecie de raia xigante capturada na parte camboxana do rio Mekong e que mide 4 metros de lonxitude e pesa 300 quilogramos é o peixe de auga doce máis grande descuberto ata a data, asegura un grupo de científicos. Un pescador local alertou ás autoridades e ao grupo Wonder of the Mekong, un proxecto conservacionista camboxano-estadounidense, tras atrapar este espécime o pasado día 13 de xuño preto da poboación Stung Treng, no noroeste de Camboxa.

Os científicos do proxecto ecoloxista, que traballa para protexer ás especies nesta zona de gran diversidade, quedaron asombrados polo tamaño do animal e tras medir a raia xigante certificaron o novo récord, aínda que non existe un rexistro oficial nin base de datos sobre peixes xigantes de auga doce.

A raia xigante foi devolta á auga tras serlle colocada unha etiqueta acústica para rastrexar o "patrón migratorio" co obxectivo de conservar esta especie catalogada como en perigo de extinción.

O récord anterior posuíao un peixe gato do Mekong que pesaba 293 quilos e foi descuberto en Tailandia en 2005, apuntou Wonder of the Mekong. "É unha criatura impresionante e é un exemplo das marabillas do Mekong. É unha marabilla da natureza", asegura o biólogo Dana Le, de Wonder of the Mekong, nun vídeo publicado este martes no perfil de Facebook do proxecto ecoloxista.

O rio Mekong destaca pola súa rica biodiversidade ao longo dos seus 4.880 quilómetros de lonxitude, o oitavo río máis longo do mundo, que flúen por China, Birmania, Laos, Tailandia, Cambodia e Vietnam. Con todo, a crecente contaminación das súas augas, a sobrepesca e a construción de numerosas presas durante o seu percorrido pon en risco a conservación deste valioso ecosistema.

FONTE: cadenaser.com

#DígochoEu: As cidades españolas en galego

 

Sabes  como se din os nomes nas cidades españolas en galego? Esther Estévez fai un repaso xeral!

#DígochoEu

PEIXES VOADORES EN GALICIA

 Exemplar presenciado na madrugada do pasado domingo / Antón Padín

O cambio climático segue transformando a vida tal e como a coñecemos. O peixe voador, unha especie propia do sur, sucou Galicia co inicio do verán atraído polo quecemento das nosas augas. A súa aparición esta vez foi na illa da Toxa, onde unha parella de pescadores capturou atónita as súas características ás.

"É o máis raro que vin desde que pesco", conta Antón Padín, pescador que inmortalizó a viaxe submarina do peixe voador pola illa grovense mentres faenaba coa súa parella, Marta Magariños, ás 2:00 horas da pasada madrugada. O ano pasado, acháronse dous exemplares similares, un a finais de maio na ría ferrolá e outro en plena época estival tamén nas Rías Baixas. Estes animais poden chegar a alcanzar o 60 km/h baixo auga cando están a piques de despegar e chegáronse a captar algúns que prolongan o seu voo, con varios planeos, ao longo de ata 400 metros, segundo estudos.

A presenza deste animal en Galicia é realmente inusual, pois se trata dunha especie que vive cómoda en augas cálidas, propias do sur. O quecemento global provocado pola descontrolada contaminación no planeta elevou nos últimos anos a temperatura dos mares galegos, polo que o peixe voador atopa cada vez máis favorable o hábitat mariño da nosa comunidade.

A primeira vez que se datou a existencia deste peixe nas rías autóctonas foi en 1936. Neste caso, tratouse dunha especie da que xamais volveu a haber rastro, a cheilopogon pinnatibarbatus. Con todo, a especie protagonista actualmente nos nosos dominios é outra, a cheilopogon heterurrus, citada por primeira vez en 1983 por Solórzano e colaboradores, aínda que foi no últimos tres-catro anos cando as súas visitas proliferáronse: "A súa aparición é cada vez máis frecuente debido ao quecemento das augas", expón o especialista vigués Rafael Banón (biólogo do GEMM), quen examinou uns catro exemplares na súa carreira.

A incógnita agora radica en destripar se os peixes voadores observados en Galicia viaxan desde o sur "ou se reproducen aquí", abunda Bañón. Tamén descoñécese por que adoitan nadar sós cando a súa natureza adóitalles empuxar a vivir en comunidade.

FONTE: Edgar Melhor/farodevigo.es/mar

OS 10 ANIMAIS ENDÉMICOS DE ESPAÑA MÁIS AMEAZADOS (VIII)

Continúo co oitavo animal endémico do país (é dicir, que en todo o mundo só atópanse aquí), dos 10 que se atopan en maior risco, das máis de 600 especies animais ameazadas en España.

8. Lagarto xigante da Gomera (Gallotia bravoana)

Redescubierto en 1999, todos os exemplares en liberdade do lagarto xigante da Gomera atópanse concentrados en menos de dúas hectáreas de terreo, acantonados nunha rocha inaccesible da illa, onde se resgardan do seu principal inimigo: o gato doméstico.

Teñen unha cabeza robusta, pero en xeral o seu corpo non é tan recio como o do lagarto xigante do Hierro (G. simonyi). A súa coloración é pardo-negruzca, cunha serie de  celos azuis en cada costado. A rexión gular e submaxilar é dunha notable cor branca, e a parte inferior das patas e o ventre esbrancuxados. Miden 20 cm cabeza-corpo e pesan 100 g, pero poden alcanzar os 50 cm e 300 g. Antes da chegada do home á illa eran significativamente máis grandes.

Continuará!

FONTE: farodevigo.es/medio-ambiente  e es.wikipedia.org        Imaxe: pinterest

O FOTÓGRAFO DA NATUREZA

"Ata hai poucos anos, os inuit saían a pescar e cazar coas súas zorras tiradas por cans ou por motos de neve. Agora, o mar tarda un mes máis en xearse e un mes antes chega o desxeo, así que teñen problemas para alimentarse. As súas casas con cimentos sobre o xeo destrúense. O cambio climático no Ártico é evidente e afecta non só á poboación, senón tamén á biodiversidade. Eu estiven alí e vin o retroceso dos glaciares". O fotógrafo e documentalista especializado en natureza Andoni Canela percorreu os cinco continentes para denunciar coa súa cámara a situación de especies en perigo de extinción e as ameazas que sofre o medio ambiente pola acción do home.

Licenciado en Xornalismo pola Universidade Autónoma de Barcelona, graduado en Fotografía no London College of Printing e recoñecido co Premio Godó de Fotoperiodismo, Canela desenvolveu a maior parte da súa carreira profesional en grandes medios internacionais como ’National Geographic’, ’El País’, ’La Vanguardia’, ’BBC Wildlife’ ou ’Newsweek’.

En 2016, a súa película documental ’A Viaxe de Unai’, que reflicte de forma autobiográfica a viaxe de 15 meses que realizou xunto á súa parella, a xornalista Meritxell Margarit e os seus fillos Unai e Amaia, en busca de sete especies en perigo de extinción, foi nomeada aos Premios Goya como Mellor Película Documental. Recentemente estreou a longametraxe e serie ’Panteras’, onde busca, xunto ao seu fillo Unai, os últimos grandes felinos da Terra. Ao seu traballo audiovisual súmase unha prolífica produción fotográfica e bibliográfica, con exposicións como "O Ártico rompe" e ’Terra de linces’, e títulos como ’A mirada salvaxe’, ’Durmindo con lobos’, ’A chamada do  puma’ e ’Panteras’.

DESCOBREN UNHA BACTERIA SE 2 CENTÍMETROS

Bacterias da especie Thiomargarita magnifica, cunha moeda de 10 centavos de dólar / Tomas Tyml

Un equipo internacional de científicos descubriu unha bacteria de case un centímetro de lonxitude nun manglar da illa francesa de Guadalupe, no mar Caribe. O insólito ser pódese ver a primeira ollada, así que contradi a propia definición de microbio: “Organismo unicelular só visible ao microscopio”. A bacteria, bautizada Thiomargarita magnifica, foi identificada pola microbióloga mexicana Silvina González Rizzo, da Universidade das Antillas, na localidade de Pointe-à-Pitre.

O tamaño habitual dunha bacteria rolda as dúas milésimas de milímetro, con excepcións dunhas 180 milésimas de milímetro (un pouco menos do grosor dun folio), como a Thiomargarita namibiensis, achada en Namibia en 1999. O organismo recentemente descuberto ten unha media de 9.000 milésimas de milímetro, case un centímetro. É unhas 50 veces máis grande que as bacterias ata o de agora consideradas xigantes, segundo recalcan os investigadores, que polo momento só publicaron un borrador provisional da súa análise en bioRxiv. O exemplar de Thiomargarita magnifica máis longo entre os atopados alcanza os dous centímetros.

A microbióloga Silvia G. Acinas considera que é “un achado incrible”, porque “descoloca varios paradigmas da bioloxía”. Os seres vivos dividíronse tradicionalmente en organismos procariotas, como as bacterias, e eucariotas, como os seres humanos. A principal diferenza é que os eucariotas están formados por células que teñen o seu manual de instrucións, o ADN, nun núcleo diferenciado, envolvido por unha membrana. Nas bacterias, en cambio, o ADN flota libre. A gran sorpresa é que a Thiomargarita magnifica posúe estruturas que lembran a unha membrana nuclear, segundo explica Acinas, unha investigadora do Instituto de Ciencias do Mar (do CSIC) de Barcelona que non participou no estudo.

A nova bacteria é asombrosa. O seu manual de instrucións posúe case 12.000 xenes, o triplo do habitual, e o organismo ten medio millón de copias deste xenoma, unha cantidade “sen precedentes”, segundo os autores do achado. Para Acinas, coautora ao longo da súa vida do descubrimento de miles de novas especies de microbios, a Thiomargarita magnifica é “un exemplo marabilloso” para investigar os mecanismos evolutivos que empuxaron a esta bacteria para ser así nun ecosistema tan singular como o dos manglares, terreos poboados por arbustos tropicais que toleran a auga salgada.

Hai polo menos 600 millóns de anos, a vida na Terra pasou de sinxelas e solitarias células a seres multicelulares, que acabaron evolucionando en organismos tan complexos como o ser humano, composto por 30 billóns de células perfectamente coordinadas. O equipo de Silvina González Rizzo recoñece que “a orixe da complexidade biolóxica é unha das preguntas máis importantes, aínda sen resposta, na bioloxía”.  

Os autores cren que non se atoparon máis bacterias xigantes polo chamado rumbo de confirmación: a tendencia para buscar resultados que confirman as crenzas persoais. Ninguén buscaba unha bacteria dun centímetro. “O descubrimento de Thiomargarita magnifica suxire que bacterias máis grandes e máis complexas poden estar escondidas a primeira ollada”, conclúen os científicos.

FONTE: Manuel Ansende/elpais.com