O Camiño Portugués da Costa ou Caminho da Costa é un impresionante roteiro alternativo do Camiño de Santiago portugués. Seguindo a costa atlántica cara a Santiago de Compostela, o Camiño Portugués da Costa comeza na colorida cidade do Porto, declarada Patrimonio da Humanidade pola UNESCO, lévanos a encantadoras cidades e pobos costeiros no norte de Portugal antes de cruzar en ferry á Guarda, en Galicia, e o corazón das Rías Baixas.
Unha boa alternativa!
As proteínas, outro dos grandes macronutrientes, son o compoñente principal das células e desempeñan diversas funcións como formar ou reparar as estruturas corporais, así como ser partícipe de múltiples procesos fisiolóxicos. As recomendacións xerais manifestan que este macronutriente debe achegar do 10 ao 15 % da enerxía diaria. Están formadas por cadeas de aminoácidos, que se diferencian entre non esenciais e esenciais.
Os non esenciais son aqueles que o organismo pode sintetizar (glicina, serina ou alanina), mentres que os esenciais son aqueles que o corpo non logra producir e ,por tanto, faise indispensable obtelos a través da dieta. O organismo utiliza os aminoácidos para sintetizar proteínas con función plástica ou estrutural, sintetizar encimas e hormonas con función reguladora e anticorpos con función inmunolóxica.
Aínda que as dúas fontes de enerxía principais no corpo son os hidratos de carbono e os lípidos, o organismo podería chegar a obter enerxía das proteínas se fose necesario.
Cando un alimento contén todos os aminoácidos esenciais nas proporcións adecuadas para un individuo, considérase de calidade ou de alto valor biolóxico. Así, as proteínas de orixe animal (tales como as carnes, os peixes, os ovos ou os lácteos) teñen un valor biolóxico máis alto que aquelas de orixe vexetal, como os legumes, os froitos secos ou os cereais. É máis, para alcanzar unha calidade óptima neste tipo de proteínas, faise necesaria a complementación proteica, é dicir, combinar ao longo do día legumes con cereais ou patacas. Un exemplo diso é botarlle arroz ás túas lentellas.
Fontes de proteínas:
- O leite e os derivados lácteos considéranse alimentos moi completos xa que ofrecen unha achega de todos os nutrientes necesarios para as persoas en cantidades relativamente ideais. Desde proteínas de alto valor biolóxico, a graxas saudables ou vitaminas liposolubles. Iso si, sempre que sexan na súa versión enteira. A FEN aconsella tomar tres racións diarias.
- Os peixes teñen un elevado contido en auga, ademais de considerarse proteínas de alto valor biolóxico cunha elevada (ou fácil) digestibilidade. O seu valor nutritivo dependerá da especie. Se é peixe azul ademais de ser unha fonte de proteínas, o será tamén de graxas. En cambio, se é branco, limitarase á achega proteica. Recoméndase alternar o seu consumo ata completar de tres a catro racións por semana.
- A carne ofrece proteínas de alto valor biolóxico e é practicamente nula en hidratos de carbono. De novo, a graxa e o tipo (saturada ou insaturada) dependerá da especie e o tipo de corte. Os expertos recomendan priorizar as carnes magras, fronte ás máis graxas, cuxo consumo (unido ao dos embutidos) debe ser moderado. Así, a FEN lembra que se han de consumir carnes tres veces por semana.
- Os legumes son outro exemplo dun grupo alimenticio mestura de proteínas e hidratos de carbono complexos. Teñen moi pouca cantidade de graxa e unha alta achega de fibra. Cantas veces pódese comer? De tres a catro veces cada semana.
- O ovo é un alimento con alto valor nutricional, rico en aminoácidos esenciais, ácidos graxos, vitaminas e minerais. A clara está formada, basicamente, por auga e proteínas, mentres que a xema contén as principais vitaminas. A entidade nacional recomenda situar o seu consumo nunhas tres racións por semana.
Continuará!
FONTE: lavozdelasalud.lavozdegalicia.es Imaxe: prensalibre.com
Algúns dos afluentes do río Miño!
Os afluentes da sopa de letras, indicando dereita ou esquerda, concello e provincia de desembocadura:
ARNOIA, pola esquerda. Arnoia (Ourense)
ASMA, pola dereita. Chantada (Lugo)
AVIA, pola dereita. Ribadavia (Ourense)
BUBAL, pola dereita. Os Peares (Ourense)
CASELAS, pola dereita. Tui (Pontevedra)
DEVA, pola dereita. Arbo (Pontevedra)
LADRA, pola dereita. Outeiro de Rei (Lugo)
LOURO, pola dereita. Tui (Pontevedra)
NARLA, pola dereita. Lugo
SIL, pola esquerda. Os Peares (Ourense)
TAMUXE, pola dereita. O Rosal (Pontevedra)
TEA, por la derecha. Salvaterra do Miño (Pontevedra)
ARNOIA AVIA CASELAS
ASMA SIL DEVA
BÚBAL LOURO LADRA
TAMUXE TEA NARLA
Os hidratos de carbono, aos que tamén poden referirse como carbohidratos, glúcidos ou azucres, son un grupo de substancias nutritivas (macronutrientes: que se atopan en maior cantidade nos alimentos) cuxa función principal é a de proporcionar enerxía ao organismo. Considérase a maior fonte de combustible nunha dieta xeral, pois debe achegar entre o 50 e o 60 % do total. Tanto que, segundo a guía de alimentación da Fundación Española de Nutrición (FEN), "o cerebro é dependente da subministración de glicosa", fundamental no funcionamento do sistema nervioso.
Outro dos seus papeis, aínda que este caia no apartado da palatabilidade, é o de favorecer as propiedades sensoriais dos alimentos co poder edulcorante da glicosa e fructosa, como ocorre nas froitas. Neste sentido, ambos poden ser utilizados como aditivos e conservantes doutros alimentos, xa sexa de maneira caseira ou industrial. É o caso, por exemplo, das marmeladas ou das xeleas.
Que tipos de carbohidratos existen?
A estrutura química deste macronutriente fará que se clasifique en simples (monosacáridos, disacáridos e oligosacáridos) e complexos (polisacáridos). Aínda que isto pode soar a outro idioma, con exemplos todo enténdese mellor.
*Hidratos de carbono simples:
Os simples son os monosacáridos e os disacáridos. Teñen un sabor doce e absórbense rapidamente no intestino. Destes, a glicosa, a fructosa e a galactosa son os máis importantes.
- A glicosa ten unha gran importancia nutricional, porque forma parte tanto dos disacáridos, como dos polisacáridos. Ou o que é o mesmo, dos hidratos simples, como dos complexos.
- A sacarosa está presente nalgunhas verduras e froitas, e obtense da cana de azucre e da remolacha azucreira. E ollo, porque está na maioría de despensas españolas: é o azucre branco e moreno.
- A fructosa é o principal azucre das froitas, e do mel. En menor medida está nas hortalizas.
- Por último, no apartado dos simples, atópase a lactosa, que é o azucre do leite, e considérase o menos doce.
*Hidratos de carbono complexos
Pola súa banda, os hidratos de carbono complexos (polisacáridos) son o amidón, presente especialmente nos cereais, patacas ou legumes. A fibra dietética tamén entra dentro do grupo dos polisacáridos, aínda que se denominan como non amiláceos, porque non son dixeridos polas encimas dixestivas. Non se caracterizan por un sabor doce, e a súa absorción intestinal é moito máis lenta. Isto fai que aquel que os consuma permaneza máis tempo saciado.
Fontes de hidratos de carbono:
- Os cereais, presentes no pan, o arroz ou a pasta, e as patacas son alimentos ricos en hidratos de carbono complexos e supoñen a principal fonte de enerxía para o organismo. Recoméndase tomar seis racións ou máis cada día, dando prioridade aos cereais integrais ou de gran enteiro, polo seu alto contido en fibra, vitaminas e minerais. Considéranse cereais o trigo, o arroz, o millo, a avea, o centeo, a cebada e o sorgo, mentres que a quinoa, o trigo sarraceno e o amaranto é un pseudocereal.
- As froitas achegan hidratos de carbono simples que, debido ao seu alto contido en fibra, absórbense de maneira progresiva. Aconséllase consumir dous ou tres racións como mínimo ao día e, que polo menos una delas, sexa do tipo cítrico.
- As verduras e hortalizas posúen un alto contido en auga (en torno ao 85%) e en fibra. Ademais, considéranse unha gran fonte de vitaminas e minerais. Recoméndanse entre dous e tres racións, como mínimo, cada día. A FEN recomenda que polo menos, unha inxesta, realícese en cru.
Continuará!
FONTE: lavozdelasalud.lavozdegalicia.es Imaxe: onlinepersonaltrainer.es
Unha vacina é unha “molécula ou organismo que actúa como antíxeno, utilizado para producir inmunización preventiva”. Contámolo Déborah Vukusic, neste novo audiovisual da nosa serie Dicionario da Ciencia.
Das máis de 600 especies animais ameazadas en España, preto dun centenar son endémicas do país (é dicir, que en todo o mundo só atópanse aquí), segundo diversos estudos especializados.
A partir de hoxe, coñecermos as 10 que se atopan en maior risco. Comezamos!
1. Typhlatya miravetensis
O único camarón troglodita de España carece de nome común e vive nos fondos de lodo da Cova de Ullat, en Cabanes (Castelló). Aínda que se ignora o número exacto de exemplares, está en perigo crítico, pois existe unha única poboación, moi exposta ante desafíos como a sobreexplotación dos acuíferos da zona.
Continuará!
Unha ameba do xénero Paulinella / Instituro Carnegie
O estudo dun microbio microscópico que vive en lagos e mares aclara hoxe como sucedeu un dos capítulos máis importantes para a evolución da vida na Terra: a aparición de células complexas hai 2.500 millóns de anos.
Todos os animais, plantas e fungos estamos feitos de varias células eucariotas, que teñen orgánulos internos a diferenza das bacterias e arqueas unicelulares. A maioría de científicos pensa que a súa orixe está nun microbio que se tragou a outro. En lugar de dixerilo como fixera ata entón, sucedeu unha relación espontánea de dependencia: o microbio grande achegou protección do exterior e o pequeno, alimento. Despois de 2.500 millóns de anos de evolución conxunta, miles de mitocondrias emparentadas con aquel microbio devorado flotan no interior de cada unha das nosas células e transforman o alimento na enerxía que necesita o cerebro para pensar ou o corazón para latexar. Grazas a outros orgánulos, os cloroplastos, as plantas poden alimentarse de luz facendo a fotosíntese.
A aparición da célula moderna “foi unha revolución para a evolución da vida na Terra”, resume Vitoria Calatrava, bioquímica do Instituto de Ciencia Carnegie (EE.UU.). “Sen ela o noso planeta non se parecería en nada a como o vemos hoxe, nin estariamos aquí para contalo”, engade. O obxectivo desta científica de 32 anos é demostrar como sucedeu exactamente esa unión. É unha cuestión endemoñada porque os rastros moleculares diluíronse case por completo despois de tanto tempo.
Calatrava lidera un estudo que lanza luz sobre a orixe das nosas células estudando o microbio acuático Paulinella micropora. Este organismo é a unión dunha ameba que devorou a unha cianobacteria, un microbio capaz de facer a fotosíntese.
Este tipo de endosimbiose só produciuse dúas veces en toda a historia da evolución. Unha sucedeu hai 1.500 millóns de anos e deu lugar aos cloroplastos que achegan enerxía a todas as plantas. A segunda é a de Paulinella, que pasou hai apenas 120 millóns de anos. Isto convértea nunha fósil vivente. Moitas das pegadas borradas pola evolución noutros organismos seguen visibles neste microbio.
Nun estudo publicado onte na revista PNAS, da Academia Nacional de Ciencias de Estados Unidos, Calatrava e o resto do seu equipo explican como sucedeu a unión de dous seres vivos tan diferentes, o que á súa vez ben podería explicar o que sucedeu hai 2.500 millóns de anos coa aparición de mitocondrias na primeira célula complexa.
Os xenes da bacteria fotosintética comezaron a saltar fóra dela e a incorporarse ao xenoma da ameba hospedadora. Un proceso coñecido como retrotransposición fixo que algúns xenes copiásense moitas veces e que o seu funcionamento fose máis eficiente. Os científicos demostraron que este proceso de adaptación permitiu á ameba potenciar os xenes que permiten tolerar compostos tóxicos asociados á fotosíntese, que doutro xeito mataríana durante a unión.
Foi un paso irreversible. A bacteria cedeu tantos xenes que xa non podía vivir soa e o seu hóspede cambiou tanto o seu metabolismo que sería incapaz de volver ser un depredador. “Ambos benefícianse da existencia do outro e son completamente dependentes”, explica Calatrava, que convida a non ver este proceso como algo bondadoso. “Non creo que se trate dunha relación cooperativa na que ambos saen gañando a partida; máis ben non queda máis remedio que manterse vivos o un ao outro para non extinguirse”, destaca.
Esta condena para compartir recursos segue caracterizando a vida na Terra. Só hai que pensar que unha persoa está composta por 30 billóns de células humanas e contén outros 39 billóns de bacterias que viven no seu sistema dixestivo. Sen elas, non podería dixerir alimentos. As bacterias, a cambio, gañan unha contorna con menos depredadores que fose do corpo. Nada impide que estas relacións poidan romper, como sucede a miúdo coas infeccións por bacterias resistentes a antibióticos. Estes organismos que ameazan con reverter os maiores avances da medicina intercambian mecanismos de resistencia usando un proceso de transferencia xenética similar ao descrito na ameba Paulinella. “Os nosos resultados suxiren que este mecanismo foi crucial para a domesticación de xenes estranxeiros no contexto da endosimbiose e parece moi probable que fose clave para a estabilización de ndosimbiontes e a evolución de orgánulos noutros sistemas”, resalta Calatrava.
FONTE: Nuño Domínguez/lanacion.com.ar/elpais.com