SEPARACIÓN E RECICLAXE DOS OURIÑOS

Os sistemas de inodoros especializados recuperan o nitróxeno e outros nutrientes dos ouriños para usalos como fertilizantes e outros productos / MAK/Georg Mayer/EOOS NEXT

A separación e a reciclaxe dos ouriños, se se instaurase a gran escala, supoñería enormes beneficios ambientais e de saúde pública. En lugar de contaminar as masas de auga, os ouriños transformados podería destinarse a abonar os cultivos ou a alimentar os procesos industriais.

Grazas aos avances en inodoros e estratexias de tratamento, a separación e a reciclaxe poderían estar a punto en breve para a súa posta en marcha. Con todo, deben superarse obstáculos sociais e culturais de gran calado para remodelar de modo drástico unha das principais formas de saneamento.

En Gotland, a maior illa de Suecia, a auga doce é escasa. Ademais, os seus habitantes enfróntanse a un perigoso nivel de contaminación procedente da agricultura e do sistema de rede de sumidoiros, que xera unha proliferación prexudicial de algas no mar Báltico que a rodea. Esta pode matar os peixes e facer enfermar ás persoas.

Para axudar a resolver esta serie de ameazas ambientais, a illa está a encomendarse a unha única e insospeitada substancia que os une: os ouriños humanos.

En 2021, un equipo de investigadores empezou a colaborar cunha empresa local que aluga retretes portátiles. O obxectivo é recoller, durante a buliciosa tempada turística estival e ao longo de tres anos, máis de 70.000 litros de ouriños procedentes de inodoros sen auga e de váteres especializados situados en varios emprazamentos. O equipo pertence á Universidade de Ciencias Agrícolas de Suecia (SLU), en Uppsala, que creou unha empresa chamada Sanitation360. Mediante un proceso desenvolvido polos investigadores, secan os ouriños para obter bloques similares ao formigón que logo trituran ata convertelos nun po que compactan en gránulos de abono aptos para os equipos agrícolas habituais. Un agricultor local aplica o fertilizante para cultivar cebada, que é transportada a unha fábrica de elaboración de cervexa que, tras ser inxerida, pode volver de novo ao ciclo.

Se en lugar de verter ao medio mariño os ouriños cargados de nitróxeno empregámola como fertilizante orgánico, desastres como o do Mar Menor poderían ser menos graves.

As comunidades piloto nas que se está empezando a probar o sistema daran ou quitarán a razón a este sistema.

E como punto final, unha pregunta: Comerías verduras ou froitas que foron fertilizadas con ouriños?

FONTE: investigacionyciencia.es e weareemotion.es        Estudo e imaxe: nature.com

GLOSARIO NUTRICIONAL: MINERAIS

Os minerais son nutrientes que o ser humano precisa en cantidades pequenas respecto a os macronutrientes, de aí, o seu nome. Teñen unha importante función reguladora. Ao non ser sintetizados polo organismo, é imprescindible que se acheguen a través da dieta.

Poden atoparse nunha ampla variedade de alimentos, e resulta difícil destruílos mediante tratamentos tecnolóxicos e culinarios. É dicir, non ven afectados pola luz, nin pola calor, aínda que se poden perder nas augas de cocción ou na fibra que non se logra absorber. Non só isto, senón que hai alimentos que conteñen substancias que funcionan como antinutrientes, é dicir, impiden a absorción de minerais como ocorre co ácido fítico presente en moitos vexetais.

Tipos de minerais

- Calcio: É un dos minerais de maior importancia para o corpo e tamén dos máis coñecidos. O 99 % atópase como fosfato cálcico como parte dos ósos e dentes, mentres que o 1 % restante ten unha función reguladora e intervén, entre outros procesos, na contracción muscular, na transmisión de impulsos nerviosos ou na coagulación do sangue.

O alimento que conta cunha mellor biodisponibilidade deste mineral é o leite, porque ten vitamina D e  lactosa que favorecen a súa absorción. Outras fontes dietéticas son os derivados lácteos, os froitos secos, as leguminosas, as verduras de folla verde, os mariscos ou os peixes. E ollo, porque non é ouro todo o que reloce. Do calcio que obtemos a través da dieta só absórbese entre un 20 e 30 %. Sálvanse os nenos e as embarazadas, cuxa asimilación aumenta ata o 50 %.

- Ferro: É outro dos minerais con maior renome. Un 70 % da súa concentración no corpo forma parte da hemoglobina do sangue, que participa no transporte de osíxeno. Podemos atopar o ferro hemo nos alimentos de orixe animal, e o ferro non hemo, nos de orixe vexetal. Este último conta cunha absorción máis pobre.

A fonte dietética de ferro é principalmente a carne vermella, o sangue, as vísceras de animais. Tamén se pode atopar no marisco, en xema do ovo, nos froitos secos, legumes e no leite. E aínda que esta bebida ofrece unha achega moi baixa, a súa absorción é moi boa.

- Iodo: Absórbese en forma de ioduro. Xoga un papel esencial na produción de hormonas da glándula tiroides, moi importantes no crecemento, a reprodución, o sistema nervioso ou a formación de ósos, entre outros. As fontes dietéticas máis populares son o peixe e o marisco, e en materia de prevención, utilizar sal iodada pode contribuír a unha menor deficiencia.

- Magnesio: Adoita asociarse á actividade do calcio. Forma parte do esqueleto, dos músculos, dos tecidos brandos e dos líquidos corporais. As fontes dietéticas principais son as hortalizas de folla verde, os cereais, os legumes, o cacao, as sementes e os froitos secos.

- Zinc: Ten un papel crave no sistema inmunolóxico, é un elemento importante no funcionamento da retina e intervén na dixestión, síntese proteica ou utilización da vitamina A, entre outros.

Onde atopalo? No xerme de trigo, na soia, nos mariscos, na carne, nos legumes e froitos secos, no fígado, nos ovos ou no leite.

- Sodio: É un mineral de importante papel no mantemento dos fluídos, coñecido como homeostase. Por regra xeral, non é abundante nos alimentos frescos, pero mediante procesos culinarios aumenta o seu contido. Ocorre por exemplo co enlatado ou a salgadura. Pódese atopar no sal, o touciño, as olivas, os queixos, as salsas, as conservas ou os alimentos precociñados.

- Potasio: O potasio está moi asociado ao sodio, polo seu papel no mantemento dos fluídos e a integridade celular. Abunda en plátanos e aguacates, polo que si existe un consumo habitual de froitas e verduras supoñerá unha achega suficiente. Outras fontes dietética deste mineral son o leite ou a carne.

- Fósforo: É o segundo mineral máis abundante no organismo e o 80 % atópase formando parte do esqueleto. Tamén está presente en todas as células e no material xenético. Pódese atopar en case todos os alimentos, polo que resulta difícil diagnosticar unha deficiencia. Algúns exemplos poden ser os lácteos, a carne ou os froitos secos.

- Selenio: Éun axente protector do estrés oxidativo. Tal e como actúa a vitamina E, este mineral está implicado na defensa da formación de radicais libres. Localízase, principalmente, en alimentos ricos en proteínas como as carnes ou os peixes, aínda que tamén nos cereais. Iso si, a súa presenza en alimentos de orixe vexetal dependerá en gran medida da cantidade que exista no chan.

Continuará!

FONTE: lavozdelasalud.lavozdegalicia.es       Imaxe: biotrendies.com

#DígochoEu: Non digas *bretona

 

 O #DígochoEu está en Quimper nos premios do Celtic Media Festival. Aproveitamos esta viaxe para aprender que o feminino de bretón non é *bretona.

 #DígochoEu

MITOS E CERTEZAS NAS RELACIÓNS PERSOAIS

María Esclapez é psicóloga, sexóloga, terapeuta de parellas e autora do libro ‘Quérome, quérote’. E como tantas outras persoas, ela tamén viviu experiencias traumáticas nas súas relacións de parella, tóxicas e dependentes, ata atopar a forma de saír desa dinámica. “Despois de ver e vivir moitos vínculos tóxicos, sei que só son iso: vínculos que se reflicten en comportamentos. Non existen as persoas tóxicas, senón persoas con historias e aprendizaxes que emiten comportamentos tóxicos”, describe Esclapez, que comparte en redes sociais, consellos sobre psicoloxía e trucos para manter relacións afectivas sas.

“Todo o que aprendemos ao longo da vida de maneira consciente ou inconsciente cambia a nosa maneira de vivilas, mesmo se o que aprendemos facémolo dentro da mesma relación. O ser humano é como unha esponxa, aprende comportamentos, situacións, palabras, imaxes, formas de pensar e mesmo actitudes”, explica a experta. E conclúe: “Moitas veces, estas vivencias pódense chegar a converter en auténticos traumas. Nas relacións cos pais, as amizades ou a parella, calquera vivencia que supoña un sufrimento emocional ou físico considérase traumática porque afecta a parte íntima e afectiva da persoa. Este tipo de traumas serán os que máis adiante poidan condicionar o tipo de vínculo nunha relación, que poderá ser tóxico ou non”.

GLOSARIO NUTRICIONAL: GRAXAS

Os lípidos ou graxas, distínguense dos seus compañeiros polo seu maior achegue calórico. Son substancias estruturais que forman parte das membranas celulares e constitúen entre un 50-60 % da masa cerebral. Protexen a integridade da pel e actúan como un airbag dos traumatismos en zonas próximas aos órganos, como o corazón ou o ril. Ademais, son indispensables para o crecemento e/ou rexeneración dos tecidos. Noutro apartado, as graxas actúan como vehículo de vitaminas liposolubles (A, D, E e K) e participan na síntese de sales biliares e hormonas. Tamén funcionan como un illante térmico, axudando a equilibrar a temperatura corporal. Os lípidos deben supoñer entre un 20 e un 30 % da enerxía diaria.

Tal e como ocorre nas proteínas, existen ácidos graxos considerados nutrientes esenciais (ácido linoleico e ácido linolénico) porque o noso corpo non é capaz de sintetizalos en por si.

Ao contrario do que se pode pensar, o colesterol non se considera esencial, pois o propio corpo pode fabricalo. Iso si, a principal vía de achega é a dieta, medianamente alimentos de orixe animal. Esta substancia resulta fundamental para o correcto funcionamento do organismo: participa na formación de membranas celulares, intervén na creación de ácidos biliares e actúa como materia prima na síntese da vitamina D e nas hormonas sexuais e tiroideas.

Que tipos de graxas existen?

As graxas son mesturas de triglicéridos, formados por tres moléculas de ácidos graxos e unha de glicerol. A diferenza entre os distintos tipos está marcada pola súa composición en ácidos graxos. Existen tres tipos:

-Ácidos graxos saturados: Este tipo está asociado ao risco de sufrir unha enfermidade cardiovascular. Atópanse na graxa animal, na  margarina, na manteiga, e nos aceites de coco e de palma.
- Ácidos graxos monoinsaturados, cun efecto preventivo cardiovascular. O maior exemplo de leste será o aceite de oliva, e sobre todo, aceite de oliva virxe extra.
- Ácidos graxos poliinsaturados que, do mesmo xeito que o anterior, teñen un efecto protector. Os máis comúns son o omega-6 e omega-3 (presente no peixe). O aguacate, por exemplo, destaca pola súa achega de ácido oleico e ácidos graxos poliinsaturados.

Fontes de graxas saudables na dieta:

- Os froitos secos tales como as abelás, as améndoas (rica en coenzima Q10), as noces ou os pistachos son alimentos ricos en proteínas e lípidos. Polo seu interese nutricional, no que destaca tamén a fibra, poden incluírse de dúas a catro racións (25 gramos) por semana. Aconséllase que sexan consumidos crus, lixeiramente tostados, sen azucre ou sal engadida.
- Aceite de oliva. O ouro líquido do mediterráneo é o tipo de graxa que ocupa o primeiro posto en todas as recomendacións oficiais. Achega, sobre todo, ácido oleico (monoinsaturadas), presenta unha boa resistencia ás altas temperaturas e contén altas concentracións de compoñentes minoritarios e de gran valor nutricional como os polifenois.
- O aceite de xirasol non tivo a mesma fama que o seu compañeiro, o de oliva. Con todo, non é tan mala opción como se adoita pensar. É rico en ácido linoleico (poliinsaturadas), e unha boa fonte de vitamina E e fitoesterois. Aínda que o aceite de xirasol alto oleico presenta unha composición en ácidos graxos similar ao de oliva, non contén polifenois, o que o fai menos valioso en termos nutricionais. Para ambos, recoméndanse de tres a catro racións cada día.

Continuará!

FONTE: lavozdelasalud.lavozdegalicia.es       Imaxe: libbys.es/blog/habitos-saludables

COMBATES A CABEZAZOS POR SEXO ALARGARON O PESCOZO DAS XIRAFAS

Competiciones entre machos de xirafa. En primeiro plano, Discokeryx xiezhi. No fondo, Giraffa camelopardalis / WANG Yu y GUO Xiaocong

As impoñentes xirafas marabillaron aos seres humanos desde hai miles de anos. Quen as representou nos famosos petróglifos neolíticos de Dabous, no deserto de Teneré (Níxer), probablemente admiráronse igual que os habitantes de Florencia do século XV cando lle regalaron un exemplar vivo a Lorenzo de Médici, e aínda seguen sendo unha das principais atraccións dos zoológicos. Especialmente polo seu longo e elegante pescozo, unha excentricidade estética que non é outra cousa que un prodixio da evolución.

Durante moito tempo, esa estrutura asombrosa considerouse un exemplo clásico do que Charles Darwin describiu como evolución adaptativa e selección natural. Existe o consenso científico de que foi a competencia pola comida o que impulsou o alongamento do pescozo e permitiu ás xirafas alimentarse das follas das árbores, fóra do alcance doutras especies de ruminantes nos bosques da sabana africana.

Con todo, a historia pode ser máis complexa. O achado duns estraños fósiles dunha nova especie de xirafa de hai 17 millóns de anos na conca de Junggar, Xinjiang (China), levou a un grupo de investigadores a concluír que, ademais da competencia pola comida, foi outra competencia, a dos machos polas femias, a impulsora dos pescozos longos. A investigación aparece publicada na revista Science.

Os fósiles, un cranio completo e catro vértebras cervicais, pertencen a Discokeryx xiezhi, nomeado así porque lembra a unha criatura dun só corno da antiga mitoloxía chinesa. A xirafa antiga destaca por unha gran protuberancia (osicono) en forma de casco no medio da súa cabeza. Ademais, as súas vértebras cervicais son moi robustas e as súas articulacións entre a cabeza e as vértebras cervicais, as máis complexas xamais vistas nun mamífero.

O equipo demostrou que esas complexas articulacións estaban particularmente adaptadas ao impacto cabeza a cabeza a alta velocidade. Descubriron que esta estrutura era moito máis efectiva que a dos animais actuais, como os bois almizcleros, que están adaptados a dar ese tipo de golpes. De feito, segundo os autores, Discokeryx xiezhi puido ser o vertebrado mellor adaptado ao impacto na cabeza que existise.

"Tanto as xirafas vivas como Discokeryx xiezhi pertencen á Giraffoidea, unha superfamilia. Aínda que as súas morfoloxías de cranio e pescozo difiren moito, ambas están asociadas con loitas de cortexo masculino e ambas evolucionaron nunha dirección extrema", di Wang Shiqi, da Academia de Ciencias de China e primeiro autor do estudo.

O equipo comparou a morfoloxía dos cornos de varios grupos de ruminantes, incluídos xirafas, vacas, ovellas, cervos e antílopes americanos. Descubriron que a diversidade de cornos nas xirafas é moito maior que noutros grupos, cunha tendencia cara a diferenzas extremas na morfoloxía, o que indica que as loitas de cortexo son máis intensas e diversas nelas que noutros ruminantes.

O ambiente que habitaba Discokeryx xiezhi puido influír neste comportamento de loita violenta. Entón, a Terra estaba nun período cálido e, en xeral, densamente cuberta de bosques, pero a rexión de Xinjiang, onde foron achados os fósiles, era algo máis seca porque a meseta tibetana cara ao sur elevouse drasticamente, bloqueando así a transferencia de vapor de auga.

A análise do esmalte dental da xirafa antiga indica que vivía en pasteiros abertos e podía ter migrado estacionalmente. Para os animais da época, a contorna dos pasteiros era máis árido e menos cómodo que os bosques. E ese estrés pola supervivencia puido facer que Discokeryx xiezhi désese de cabezazos.

Ao comezo da aparición do xénero Giraffa, hai uns sete millóns de anos, existía unha contorna similar. A meseta de África Oriental tamén cambiou dunha contorna  boscoso a unha pradería aberta, e os devanceiros directos das xirafas tiveron que adaptarse aos novos cambios. É posible que, entre os antepasados ​​das xirafas durante este período, os machos en apareamento desenvolvesen unha forma de atacar aos seus competidores balanceando o pescozo e a cabeza. Esta loita extrema, apoiada pola selección sexual, conduciu ao rápido alongamento do pescozo da xirafa durante un período de dous millóns de anos.

As xirafas modernas usan os seus pescozos oscilantes de dous a tres metros de longo para lanzar os seus pesados ​​cranios, equipados con pequenos osiconos e osteomas, contra as partes débiles dos competidores. Como resultado, canto máis longo sexa o pescozo, maior será o dano que provoquen. De feito, o tamaño do pescozo das xirafas macho está directamente relacionado coa xerarquía social, e a competencia de cortexo é a forza impulsora detrás da evolución dos pescozos longos.

Co pescozo longo, as xirafas xa podían alcanzar as follas das árbores e atopar un nicho biolóxico sen competencia. Con todo, segundo os investigadores, o seu estado ecolóxico era menos seguro que o dos bóvidos e cérvidos. Ese ambiente puido promover unha competencia de cortexo extrema, que á súa vez puido promover unha evolución morfolóxica extrema. En resumo, todo é sexo e comida.

FONTE: Judith de Jorge/abc.es/ciencia

SABÍAS QUE... O LAGO NATRÓN

 

Sen dúbida é o lugar máis arrepiante de todos. Dá calafríos. Situado en Tanzania, este aterrador lago africano fai que os animais que morren nel acaban convertidos en estatuas mediante a calcificación grazas á presenza dun gran volume de bicarbonato de sodio presente nas súas augas. Esta concentración alcalina tan alta fai tamén que se vexa de cor vermella, sobre todo durante os meses de verán.

CAMIÑO PORTUGUES DA COSTA

 

O Camiño Portugués da Costa ou Caminho da Costa é un impresionante roteiro alternativo do Camiño de Santiago portugués. Seguindo a costa atlántica cara a Santiago de Compostela, o Camiño Portugués da Costa comeza na  colorida cidade do Porto, declarada Patrimonio da Humanidade pola UNESCO, lévanos a encantadoras cidades e pobos costeiros no norte de Portugal antes de cruzar en ferry á Guarda, en Galicia, e o corazón das Rías Baixas.

Unha boa alternativa!