A lingua galega dispón de sete vogais en posición tónica: /i/, /e/, /ɛ/, /a/, /ɔ/, /o/, /u/. A diferenza entre /e/ e /ɛ/, e entre /ɔ/ e /o/ reside no grao de abertura: /ɛ/ e /ɔ/ son máis abertas que /e/ e /o/. Este sistema vocálico é o mesmo do latín vulgar.
En posición átona, o número de vogais redúcese a cinco, pois suprímese a diferenza entre /e/ e /ɛ/, e entre /ɔ/ e /o/.
#DígochoEu
Serpe Phalotris Shawnella / Jean-Paul Brouard
Unha fermosa serpe non velenosa, ata o de agora descoñecida para a ciencia, foi atopada en Paraguai. O descubrimento publicouse na revista científica Zoosystematics and Evolution.
A nova serpe Phalotris é especialmente atractiva e distínguese doutras especies afíns do seu xénero pola súa cabeza vermella en combinación cun colar amarelo, unha banda lateral negra e escamas ventrais alaranxadas con manchas negras irregulares.
Descrita por investigadores da ONG paraguaia Para A Terra coa colaboración de Guyra Paraguai e o Instituto de Investigación Biolóxica do Paraguai.
Pertence ao xénero Phalotris, que conta con 15 especies semisubterráneas distribuídas no centro de Sudamérica. Este grupo de serpes destaca pola súa rechamante coloración con debuxos vermellos, negros e amarelos.
A nova serpe Phalotris shawnella é especialmente atractiva e distínguese doutras especies afíns do seu xénero pola súa cabeza vermella en combinación cun colar amarelo, unha banda lateral negra e escamas ventrales alaranxadas con manchas negras irregulares.
Só coñécense tres individuos, é endémica dos bosques de sabana do departamento de San Pedro no leste de Paraguai. A súa distribución coñecida consiste en dous puntos con chans arenosos nese departamento (Colonia Volendam e Lagoa Branca) que están separados por 90 km.
FONTE: Luca Landi/quo.eldiario.es/naturaleza
Inma Puig é psicóloga clínica, licenciada en Psicoloxía pola Universidade de Barcelona e colaboradora académica do Departamento de Dirección de Persoas e Organización de ESADE. Durante catro décadas traballou como consultora de organización en diversos proxectos. Foi psicóloga deportiva do Fútbol Club Barcelona durante 15 anos e é responsable do proxecto ‘Xestión das Emocións’ no Restaurante ‘O Celler de Can Roca’.
Puig comparte a súa filosofía de acción en óbralas ‘Retratos de Familia, todo o que sempre quixo saber sobre a empresa familiar e nunca se atreveu a preguntar’, ‘Tras as viñas. Unha viaxe á alma dos viños’ e no libro superventas ‘A Revolución Emocional’. Convencida da importancia de coidar ás persoas que forman equipos humanos, sostén: “O pasado foi dos fortes fisicamente, o futuro é dos sensibles”.
En Portugal, non pidas "gomas de borrar"! A alternativa dínola Rodrigo, na conversa con Esther!
#DígochoEu
VERTICAIS: 1. Neurona 2. Elcano 3. Bacoreta 4. Picallo 7. Tuvalu 9. Barro.
HORIZONTAIS: 5. Astrolabio 6. Pas 8. Leiro 10. Magarza.
Máis cultura xeral!
Continúo coa galería das bolboretas máis fascinantes e bonitas do mundo. As bolboreta, eses insectos lepidópteros fáciles de observar no campo.
15. Numerada ou almirante vermello
Esta preciosa bolboreta (Vanessa atalanta), conocida popularmente también como atalanta, é común en Europa, Asia e América do Norte. Caracterízase polas súas ás marrón escuro, vermello e negro. A eiruga aliméntase de ortigas, e o adulto liba néctar de flores como as do xénero Buddleja; tamén se alimenta de froita moi madura.
É unha especie migradora: na área mediterránea, entre os meses de outubro e novembro prodúcese a chegada masiva de migradores reprodutivos procedentes do centro e norte de Europa.
FONTE: muyinteresante.es/naturaleza e gl.wikipedias.org Imaxe: Alvesgaspar, wikicommons
VERTICAIS: 1. Célula do sistema nervioso 2. Apelido do mariño español que completou a primeira volta ao mundo, ao quedar ao frente da expadición tras a norte de Fernando de Magallanes 3. Nome da especie de peixe da familia Scombridae, do grupo dos túnidos, considerado o irmán menor do atún vermello e de nome científico Euthynnus alletteratus 4. Apelido do escultor galego, autor do Monumento ó Mariñeiro Desaparecido, sito no porto da nosa localidade (A Guarda) 7. Nome do país, antigamente Illas Ellice, que é un arquipélago pertencente á rexión da Polinesia, localizada no Océano Pacífico, aproximadamente a metade de camiño entre Hawai e Australia 9. Concello galego, situado no noroeste da provincia de Pontevedra, pertencente a comarca de Pontevedra, cuxa capitalidade atópase no lugar de San Antoniño, na parroquia de Perdecanal.
HORIZONTAIS: 5. Instrumento en forma de disco plano para observar a posición dos astros e, segundo esta, deducir a latitude e a lonxitude 6. Río da cornixa cantábrica, que nace en Monte Castro Valnera, que discorre polo centro da comunidade autónoma de Cantabria e desemboca no mar Cantábrico, formando a ría de Mogro 8. Apelido do pintor e escultor galego, nado en Cambados en 1957, e autor do do animal fantástico coñecido como Sireno, que se atopa na Pota do Sol de Vigo 10. Planta silvestre moi semellante á macela, usada en infusións polas súas propiedades medicinais, e da que existen diversas especies.
En galego non temos *codos así que tampouco temos *codazos! Esther Estévez danos a alternativa!