A Vía Láctea desde galicia / Imaxe: Xavier Fonseca/lavoz.es
2 de setembro: Lúa Chea
10 de setembro: Cuarto Minguante
17 de setembro: Lúa Nova
22 de setembro: Comezo do outono (ás 15 horas e 31 minutos)
24 de setembro: Cuatro Crecente
Remato co paseo pola galería de todos os monarcas que, baixo o apelido Borbón, sentáronse no trono de España e o repaso dos fitos máis importantes do seu reinado.
12. FELIPE VI
Filipe VI (Madrid, 30 de xaneiro de 1968), de nome completo Felipe Xoán Pablo Alfonso de Todos os Santos de Borbón e Grecia, é o rei actual de España. É o fillo menor de Xoán Carlos I de España e Sofía de Grecia. Logo da abdicación do seu pai o 2 de xuño de 2014, ascendeu ao trono o 19 do mesmo mes e ano co nome de Filipe VI, ao ser proclamado perante as Cortes Xerais.
Está casado con Letizia Ortiz Rocasolano (Oviedo, 1972), raíña consorte de España, coa que ten dúas fillas, a princesa Leonor e a infanta Sofía.
Durante os seus anos como rei, Felipe Vi tivo que facer fronte ao xuízo da súa irmá e cuñado, ao problema independentista catalán, ás tensións internas na familia, á inestabilidade política e aos numerosos escándalos que se ían descubrindo ao redor da figura do seu pai. Todo isto causou un forte deterioro na imaxe pública da Casa Real e certo rexeitamento por parte da poboación española.
Moito terrían que cambiar as tornas, tanto sociais como lexislativas, para que que a princesa Leonor, a súa herdeira, non acceda ao trono, continuando así coa dinaistia Borbón en España.
Ata a próxima serie!
FONTE: Idea orixinal Daniel Delgado/muyinteresante.es e wikipedia.org Imaxe: Fotografía de Felipe VI/Wikimedia Commons.
A tripulación da expedición número 62 á Estación Espacial Internacional (ISS) capturou unha instantánea incrible: unha aurora boreal xunto cunha luminiscencia nocturna, dous fenómenos da atmosfera terrestre nunha soa imaxe. A foto foi tomada o 16 de marzo, cando a ISS voaba ao sur da península de Alaska, mentres as partículas da atmosfera superior interactuaban de diferentes maneiras, segundo indican desde a NASA.
A aurora é o que máis resalta na foto: en verde brillante con puntos vermellos na zona esquerda, trátase dun fenómeno que se produce cando as partículas cargadas do vento solar golpean a magnetosfera da Terra, unha sorte de capa protectora. Mesturadas con gases atmosféricos, como osíxeno e nitróxeno, as partículas crean esas cores verdosas tan vistosos. En canto aos puntos vermellos, trátase do exceso de enerxía que liberan os átomos de osíxeno estimulados pola potencia do vento solar.
O outro fenómeno é a banda de luz amarelo e vermello que se pode observar á deracha da imaxe. Coñecido como «airglow» ou luminiscencia nocturna, trátase de emisións de luz causadas pola reestruturación de átomos en forma de moléculas que foran ionizadas pola luz solar durante o día, ou por raios cósmicos. É dicir, o osíxeno que se descompuxo durante o día recombínase e libera a súa enerxía extra como fotóns durante a noite.
As moléculas de nitróxeno e as reaccións entre o nitróxeno e o osíxeno tamén contribúen a este brillo. Os fotóns liberados neste caso aparecen verdes, como nesta imaxe, pero o amarelo ás veces ocorre nunha capa inferior (ao redor de 80 a 100 quilómetros sobre a superficie da Terra). Os meteoritos rompen nesta capa da atmosfera e liberan átomos de sodio no aire, por iso é polo que se lle chama acertadamente capa de sodio; os átomos de sodio crean un resplandor amarelo.
Por outra banda, o sol detrás da Terra fai que o bordo do planeta pareza azul escuro. Isto ocorre pola mesma razón pola que o ceo é azul durante o día: cando a luz solar incide nas moléculas da nosa atmosfera, a luz azul (unha das lonxitudes de onda máis curtas) dispérsase, mentres que a luz doutras cores déixase pasar. Unha instantánea máxica que nos lembra os marabillosos fenómenos que se producen nas capas máis altas do noso mundo.
FONTE: abc.es/ciencia
“O neno, co seu enorme potencial físico e intelectual, é un milagre fronte a nós. Este feito debe ser transmitido a todos os pais, educadores e persoas interesadas en nenos, porque a educación desde o comezo da vida podería cambiar verdadeiramente o presente e futuro da sociedade. Temos que ter claro, iso si, que o desenvolvemento do potencial humano non está determinado por nós. Só podemos servir ao desenvolvemento do neno, pois este realízase nun espazo no que hai leis que rexen o funcionamento de cada ser humano e cada desenvolvemento ten que estar en harmonía con todo o mundo que nos rodea e con todo o universo”. Maria Montessori
A poucos días do comezo do curso escolar, tal día coma hoxe, naceu María Montessori. Merece a pena coñecer a súa vida e o seu método de ensino coñecido como Método Montessori.
Maria Tecla Artemisia Montessori, naceu o 31 de agosto de 1870 en Chiaravalle-Arcona (Italia), e morreu o 6 de maio de 1952 en Noordwiik-Holanda (Paises Baixos).
Estudou enxeñería aos 14 anos, logo estudou bioloxía e por último foi aceptada na Facultade de Medicina da Universidade de Roma "A Sapienza". O seu pai opúxose ao principio pero a pesar diso terminou graduándose en 1896 como a primeira muller médica en Italia. Foi membro da Clínica Psiquiátrica Universitaria de Roma. Máis tarde, estudou antropoloxía e obtivo un doutoramento en filosofía, época na que asistiu a un dos primeiros cursos de psicoloxía experimental. É contemporánea de Freud e desenvolveu a súa propia clasificación de enfermidades mentais.
Entre 1898 e 1900 traballou con nenos considerados perturbados mentalmente. Deuse conta de que estes nenos tiñan potencialidades que, aínda que estaban diminuídas, podían ser desenvolvidas e que eran dignos dunha vida mellor sen representar unha carga para a sociedade. Neste momento decidiu dedicarse aos nenos durante o resto da súa vida.
Mentres desenvolvía o seu labor pedagóxico, Montessori descubriu os traballos de dous médicos franceses, Jean Itard e Eduardo Séguin. O primeiro destes é considerado o «pai» da nova pedagoxía, que establece a importancia da observación nos nenos e entende que aos nenos non se lles pode impoñer nada e, o segundo creou exercicios e materiais para axudar ao neno para desenvolver as súas facultades. Máis tarde, coñeceu os traballos do pedagogo suízo Johann Heinrich Pestalozzi, quen facía énfase na preparación do mestre, que primeiro debe lograr un cambio na súa persoa e debe ter amor ao seu traballo. Tamén debe haber amor entre o neno e o mestre.
Dun desafortunado romance con Giuseppe Montesano, psiquiatra e profesor seu, naceu o seu fillo Mario.
Aínda que o réxime de Mussolini distinguiuna membro honorario, acusou publicamente o fascismo de “formar á mocidade segundo as súas moldes brutais” e ao convertelos en “pequenos soldados”. As súas opinións causaron tanta molestia no réxime gobernante que á doutora non quedou outra alternativa que exiliarse. Abandonou Italia en 1933 ao ser clausuradas as súas escolas e foi a Barcelona, onde estivo a vivir un tempo e logo estableceuse en Holanda.
Principios do Método Montessori:
1. Aprendizaxe por descubrimento: A filosofía educativa de Montessori ten un carácter marcadamente constructivista. Enténdese que as persoas en xeral aprendemos mellor mediante o contacto directo, a práctica e o descubrimento que a través da instrución directa. Con todo, determinadas materias, sobre todo a partir dos 6 anos, requiren clases maxistrais puntuais.
2. Preparación da contorna educativa: No método Montessori utilízase unha “contorna preparada”; isto significa que se procura que estea adaptado ás necesidades dos alumnos en función da súa idade. Ademais debe propiciar o movemento e a realización de actividades, estar limpo e ordenado, ser esteticamente atractivo e contar con elementos naturais como plantas dentro e fóra da aula.
3. Uso de materiais específicos: Un dos compoñentes máis importantes da contorna preparada montessoriana é a inclusión de determinados materiais que foron desenvoltos pola propia Montessori e os seus colaboradores. É preferible utilizar materiais naturais, como a madeira, que outros máis artificiais.
4. Elección persoal do alumno: A pesar de que a contorna preparada conleva limitacións no rango de actividades ás que poden acceder os alumnos, este segue sendo maior que o da educación tradicional e durante a maior parte do tempo de clase dáse liberdade para escoller calquera material, xogo ou contido educativo de entre os que hai dispoñibles na aula. Montessori falaba de “autoeducación” para facer referencia á participación activa dos estudantes na súa propia aprendizaxe. Neste sentido o rol dos profesores relaciónase máis ben coa preparación, a supervisión e a axuda, como veremos máis adiante.
5. Aulas para grupos de idade: Un aspecto moi relevante do método Montessori é o feito de que se recomenda que as aulas conteñan un número elevado de alumnos e que estes teñan idades diferentes, aínda que se dividen por grupos de idade por mor das especificidades do desenvolvemento en cada período. Xeralmente a separación realízase en grupos de 3 anos (por exemplo de 6 a 9). Isto débese a que Montessori defendía que existen períodos sensibles nos cales os nenos teñen unha maior facilidade para adquirir uns ou outros tipos de destrezas e coñecementos. Así, na infancia temperá é importante desenvolver a linguaxe ou os sentidos, mentres que o pensamento abstracto foméntase sobre todo a partir dos 6 anos.
6. Aprendizaxe e xogo colaborativos: Posto que os alumnos teñen liberdade para escoller de que forma edúcanse, con gran frecuencia decidirán colaborar cos seus compañeiros. Isto permite a tutorización entre pares, é especialmente relevante en relación ao xogo (que cumpre funcións importantes no desenvolvemento sociocultural) e debe ser promovido polo profesorado.
7. Clases sen interrupcións: Outro dos trazos máis característicos do método Montessori é a presenza de clases de 3 horas ininterrompidas. Dado que se basean principalmente na autodirección por parte dos alumnos, estes deberían aburrirse moito menos que no ensino tradicional; o que se busca é favorecer o logro dun estado de concentración que potencie a aprendizaxe.
8. Profesor como guía e supervisor: No método Montessori o profesor guía a aprendizaxe dos alumnos evitando obstaculizar o seu proceso de autoeducación. Así, os seus roles relaciónanse coa preparación da contorna académica, a observación dos nenos para promover a aprendizaxe individualizada, a introdución de novos materiais educativos ou a achega de información.
O Método Montessori de educación, foi aplicado exitosamente con todo tipo de nenos e é moi popular en moitas partes do mundo, a pesar das críticas nos inicios da década dos trinta e corenta do século XX.
En 1907 Montessori estableceu a primeira Casa dos Nenos, Casa dei Bambini, en Roma. Xa por 1913, houbo un intenso interese polo seu método en EE. UU., interese que máis tarde diminuíu. Nancy McCormick Rambusch reviviu o método en EE. UU., establecendo a Sociedade Americana Montessori (American Montessori Society) en 1960.
FONTE: psicologiaymente.com/educomunicacion.es/es.wikipedia.org Imaxe: huellasdemujeresgeniales.com
Como que *desbrozar non vale en galego? Pois non! Pero tranquilidade, que Esther Estévez Casado tráenos a explicación.
#DígochoEu
Continúo co paseo pola galería de todos os monarcas que, baixo o apelido Borbón, sentáronse no trono de España e o repaso dos fitos máis importantes do seu reinado.
11. XOÁN CARLOS I
Xoán Carlos I (Roma, 5 de xaneiro de 1938), fillo de Xoán de Borbón e neto de Alfonso XIII, foi enviado a España para converterse no sucesor do ditador Francisco. Tras a morte do dictador, foi proclamado o 22 de novembro de 1975, de acordo coa Lei de Sucesión na Xefatura do Estado de 1947. A Constitución española, ratificada por referendo popular o 6 de decembro de 1978 e promulgada o 27 de decembro do mesmo ano, recoñéceo expresamente como rei de España e lexítimo herdeiro da dinastía histórica de Borbón, outorgándolle a xefatura do Estado.
En 1962 contraera matrimonio con Sofía de Grecia (Atenas,1938), tendo 3 fillos, un varón e dúas mulleres.
Con todo, o entón príncipe parecía ter outros plans máis acordes coas necesidades do país e os desexos dos españois, polo que acabou por converterse nun dos personaxes principais da Transición e a nova orde democrática que xurdiu en España en 1978.
Os momentos claves do seu reinado foron: A Trasición cara a democracia (1975-1982), os gobernos de Felipe González (1982-1996), os gobernos de Xosé Mª Aznar (1996-2004), os gobrenos de José L. Rodríguez Zapatero (2004-2011) e os gobernos de Mariano Raxoi (2011-2017).
Lembrado polo seu papel neste período e pola súa intervención durante o intento de golpe de estado de 1981 (23 F), os seus últimos anos de reinado encadearon numerosos escándalos e sospeitas en casos de corrupción que lle levaron a abdicar en xuño de 2014. A súa presenza mediática como representante da Casa Real decreceu desde entón, en parte porque non deixaban de aparecer novos casos ou escándalos nos que se vía envolvido o rei emérito. O 3 de agosto diste ano, 2020, anunciou que abandonaba España nun último intento de que os seus actos non afecten á Coroa nin ao actual rei, estando, ao parecer, nos Emiratos Árabes Unidos.
Mañá o último monarca Borbón, por agora!
FONTE: Idea orixinal Daniel Delgado/muyinteresante.es e wikipedia.org Imaxe: Fotografía de Xoán Carlos I /Wikimedia Commons.
A cara da Lúa: identificación de mares e recreación artística / L. Voiatour/Weeneido/Cranyx/Reddit
Gocemos estes días de lúa chea da ilusión óptica coñecida como ’a cara da lúa’, que lucirá brillante preto de Xúpiter e Saturno.
O último plenilunio do verán terá lugar o vindeiro mércores 2 de setembro. Pero durante istes días xa temos a superficie do noso satélite moi iluminada. Nesta noite, a lúa brillará xa moi xibosa e case enche á esquerda do planeta dos aneis, Saturno.
Con esta visibilidade, xa podemos aproveitar para ir localizando a pareidolia da "cara da lúa". Trátase dunha ilusión óptica, un fenómeno psicolóxico no noso cerebro, que nos suxire, caprichosamente, que a superficie da lúa forma unha cara humana.
A ’cara da lúa’ está formada polas grandes zonas escuras (’mares’) da superficie lunar que están marcados con números na imaxe superior: os ollos fórmano o Mare Imbrium (1) e o Mar Serenitatis (2), o nariz os mares Vaporum (3) e Insularium (4), e a gran boca os mares Cognitum (5) e Nubium (6).
Naturalmente estes mares non teñen nada que ver coa auga. Os mares lunares (ou ’maria’) creáronse ao longo de millóns de anos polo impacto de meteoritos que perforaron a superficie da Lúa producindo así grandes depresións no terreo que, máis tarde, foron enchidas e achandadas por lava basáltica procedente do manto lunar. O basalto destas grandes planicies é máis escuro que o regolito que está depositado sobre gran parte do chan lunar. O contraste de brillo (a súa eficiencia para reflectir a luz) entre os mares máis escuros e as terras altas circundantes, que é máximo na lúa chea, é o que forma a ilusión óptica de ’a cara da lúa’.
Aínda que con diferentes variantes, a cara da lúa foi percibida por moitas civilizacións ao longo da historia da humanidade. Pero non creo que haxa que tomar este fenómeno psicolóxico como un desexo de ver un ser superior que nos tutela ou nos vixía, senón, simplemente, o empeño do noso cerebro por recoñecer nunha imaxe amorfa, un patrón ou unha figura que nos resulte familiar.
FONTE: Rafael Bachiller/elmundo.es/ciencia
O capítulo de hoxe do vai dedicado aos que quedaron adormecidos en 2003. Pero tranquilos, que xa vén Esther Estévez Casado espertalos cantando!
#DígochoEu