PREMIO NOBEL DE FÍSICA 2019

James E. Peebles, Michel Mayor e Didier Queloz, gañadores do Nobel de Física 2019 / Foto: Pixabay/elcomercio.pe

O Nobel de Física recoñeceu este martes os descubrimentos teóricos en cosmoloxía física e o primeiro achado dun planeta en órbita ao redor dunha estrela similar ao Sol fóra do noso sistema (exoplaneta).

O canadense-estadounidense James Peebles e os suízos Michel Maior e Didier Queloz foron distinguidos pola Real Academia das Ciencias sueca “pola súa contribución ao entendemento da evolución do universo e o lugar da Terra no cosmos”, segundo o fallo.

Parabéns!

COÑECES ESTA ÁRBORE? XVIII

A contestación correcta á pregunta do día anterior da serie: COÑECES ESTA ÁRBORE? é Pinsapo ou abeto español (Abies pinsapo). É unha especie de abeto, pertencente á familia Pinaceae e de distribución restrinxida ás serras mediterráneas do sur da península ibérica e máis do Rif. Árbore de até 30 m, de porte elegante que, nalgúns exemplares vellos se torna tortos ou dividido en varias pólas. Caracterízase por unha casca magra, cinsenta clara, con fendas escuras de pouca fondura. Follas grosas, de sección subcuadrangular, de cor verde escura e con bandas estomáticas brancas apreciábeis en ambas as dúas faces. Tenden a se dispor de xeito helicoidal sobre as franzas. Conos masculinos na periferia da copa, de cor vermella púrpura, excepcionalmente amarelos. Piñas grandes, ergueitas, situadas na parte superior da copa. A piña madura é lisa (a escama tectriz incluída fica oculta no estróbilo polas escamas seminíferas) a diferenza da piña do abeto branco no que as escamas tectrices sobresaen como un pequeno filamento entre as escamas seminíferas. Cando madurecen desfanse para ceibaren os piñóns, deixando caer no chan unhas pezas con dúas escamas pegadas (tectriz, e seminífera).

18. Identifica:

 

- Espiño

- Cerquiño ou rebolo

- Carrasco

Mañá a solución e remate da serie!

FONTE: Idea orixinal de Emilio Sánchez Hidalgo/verne/elpais.com, wikipedia e imaxes de Arbolapp

SABES DE QUE CIENTÍFICO/A ESTOU A FALAR? IX

A solución á proposta do día anterior é Werner Karl Heisenberg (1901-1976). Físico e filósofo alemán. Formulou o principio de incerteza, unha contribución fundamental ao desenvolvemento da teoría cuántica. Este principio afirma que é imposible medir simultaneamente de forma precisa a posición e o momento lineal dunha partícula. Foi galardoado co Premio Nobel de Física en 1932. 

E imos coa proposta de hoxe!

9. Protocolo ao extremo. Este científico murreu por non querer levantarse da mesa para ir ao baño...

- Paul Erdos

- Tycho Brahe

- Robert Hooke

Mañá a solución e unha nova proposta!

FONTE: nationalgeographic.com.es e muyinteresante.es

SER VALENTE CONSISTE EN...

 

Hai case vinte anos, o  exiptólogo José Manuel Galán percorría en bicicleta as ruínas de Luxor, en Exipto. Entre tumbas de faraóns, templos e obeliscos, buscaba un proxecto arqueolóxico que lle axudase a desenvolver a Exiptoloxía en España. Na actualidade, Galán dirixe a escavación da tumba de Djehuty, un ambicioso proxecto do Consello Superior de Investigacións Científicas (CSIC), que leva en marcha dende o ano 2002. Segundo explica, a Exiptoloxía ensinoulle a ser valente: “Ser valente é perseguir o que che apaixona, ás veces dun modo infantil, sen deixar que a comodidade ou o fácil atrápeche”. E engade: “A valentía tamén significa ter as túas propias ideas e ser crítico”.

José Manuel Galán é profesor de Investigación do Centro de Ciencias Humanas e Sociais do CSIC. Estudou Historia Antiga na Universidade Complutense de Madrid e doutorouse en Exiptoloxía na Universidade Johns Hopkins, Estados Unidos. Anos despois, obtivo unha bolsa de investigación postdoutoral no Instituto Exiptolóxico da Universidade de Tübingen, Alemaña. Nos anos 90 incorporouse ao Consello Superior de Investigacións Científicas (CSIC). Dende 2002 dirixe a escavación e investigación do ‘Proxecto Djehuty’.

PREMIO NOBEL DE MEDICINA 2019

Galardoados diste ano / Imaxe: infobae.com

William Kaelin (1957, EE UU), Peter Ratcliffe (1954, Reino Unido) e Gregg Semenza (1956, EE UU) gañaron hoxe o Premio Nobel de Fisioloxía ou Medicina polo seu descubrimento de "como as células senten e adáptanse ao osíxeno dispoñible". Este sensor de osíxeno celular é un mecanismo fundamental en cancro e doenzas cardiovasculares, entre outras.

Os descubrimentos dos tres científicos aclaran un primeiro paso fundamental para que as células dun organismo poidan adaptarse ao osíxeno dispoñible e transformalo en enerxía. En concreto desvelaron como os niveis dispoñibles de osíxeno inflúen no metabolismo das células e na función dos tecidos. Estes achados puxeron as bases para posibles tratamentos contra a anemia ou o cancro.

Parabéns!

FONTE: elpais.com/ciencia

SABES DE QUE CIENTÍFICO/A ESTOU A FALAR? VIII

Aristóteles / Imaxe: biografiasyvidas.com

A solución á proposta do día anterior é Aristóteles (384 a.C.-322 a.C.). Filósofo grego, un dos maiores pensadores de todos os tempos. As súas reflexións filosóficas (por un lado orixinais e por outro reformuladoras da tradición grega) acabaron por configurar un modo de pensar que se estendería por séculos. Prestou inigualábeis contribucións para o pensamento humano, destacando en ética, política, física, metafísica, lóxica, psicoloxía, poesía, retórica, zooloxía, bioloxía, historia natural e outras áreas de coñecemento. É considerado por moitos o filósofo que máis influíu no pensamento occidental.

E imos coa proposta de hoxe!

8. Quen formulou o principio de incertidumbre, concepto que revolucionou a física cuántica?

- Werner Karl Heisenberg

- Michael Faraday

- Pierre Simon Laplace

Mañá a solución e unha nova proposta!

FONTE: nationalgeographic.com.es e muyinteresante.es

COÑECES ESTA ÁRBORE? XVII

A contestación correcta á pregunta do día anterior da serie: COÑECES ESTA ÁRBORE? é Figueira (Ficus carica). É unha arboriña ou un arbusto da familia das moráceas (Moraceae), unha das numerosísimas especies do xénero Ficus. Orixinaria de Asia suroccidental, medra hoxe brava polo Mediterráneo e noutras rexións do mundo. De porte baixo, máis semellante ao dun arbusto que ao dunha árbore (entre 3-10 m), sobre todo cando emite unha especie espeques que sosteñen as pólas. Pouco esixente e canto ao solo, o seu crecemento é amodo. A casca é lisa e de cor cinsenta. As follas son caedizas, de 12 a 25 cm de longo e 10 a 18 de largo, profundamente lobuladas, formadas por 3 ou 5 lóbulos. Produce froitos compostos dun tipo especial, o sicono, aos que se coñece coma figos. Produce un látex abrancazado irritante.

17. Identifica:

 

- Corneira ou sangomiño

- Lodoeiro ou lodón bravo

- Pinsapo ou abeto español

Mañá a solución e unha nova proposta!

FONTE: Idea orixinal de Emilio Sánchez Hidalgo/verne/elpais.com, wikipedia e imaxes de Arbolapp

SOLUCIÓN CRUCIGRAMA XX

 

VERTICAIS: 1. Guitarra 2. Zanfona 3. Violoncello 6. Contrabaixo 7. Viola

HORIZONTAIS: 4. Lira 5. Clavecín 8. Cítara 9. Laúde 10. Arpa 11. Violín 12. Mandolina

Todos, instrumentos de corda!