#DígochoEu: Non digas *alquiler nin *aluguer
En galego non temos *alquiler, pero ollo porque tampouco *aluguer. Entón cal é a forma corecta?
#DígochoEu
CANTO SABES SOBRE A TÁBOA PERIÓDICA? XIII
Continúo coa serie adicada á táboa periódica dos elementos, unha disposición en formato de táboa dos elementos químicos, ordenados polo seu número atómico, configuración electrónica e propiedades químicas recorrentes.
A contestación correcta á pregunta de onte é…
Sodio - Na
Prata - Ag
Ouro - Au
Estaño - Sn
E imos coa pregunta de hoxe!
13. Pode parecerche estraño que a letra “J” non apareza en ningún momento na táboa periódica (podes comprobalo na taboa superior). Saberías decir por que?
Mañá a solución e una nova pregunta!
FONTE: es.wikipedia.org e zschimmer-schwarz.es Imaxe: mundoprimaria.com
LETRAS GALEGAS 2026
A Real Academia Galega dedicaralle o Día das Letras Galegas 2026 a Begoña Caamaño (Vigo, 14 de outubro de 1964 – Santiago de Compostela, 27 de outubro de 2014). Así o decidiu a institución no pleno ordinario celebrado o pasado venres, 20 de xuño, no pazo municipal de María Pita (A Coruña), unha sesión na que tamén se valoraron as candidaturas de Antón Tovar, Miguel González Garcés e Enrique Labarta Pose.
A RAG celebrará a narradora, autora serodia de dúas novelas nas que reescribiu os mitos da Odisea e o artúrico, e mais a xornalista, nun momento en que urxe reconstruír o espazo dun xornalismo para a cidadanía, comprometido coa verdade e co uso do galego. Coa lembranza de Begoña Caamaño, as Letras 2026 serán unha festa asomada á contemporaneidade, á pulsión do presente e á ollada feminista que vertebrou o seu pensamento, o seu traballo intelectual e a súa biografía.
FONTE: academia.gal
Que é a alta capàcidade?
Jana Martínez-Piqueras é unha destacada experta en altas capacidades e presidenta de Indifferent Minds Foundation, onde ofrece asesoría, formación e atención a familias e profesionais neste ámbito. O seu labor céntrase en transformar a percepción e o apoio a persoas con altas capacidades, promovendo unha educación inclusiva e adaptada ás súas necesidades únicas. Ademais, comparte o seu coñecemento e experiencia a través de conferencias e talleres de enriquecemento a profesores e psicólogos, contribuíndo significativamente ao avance e comprensión das altas capacidades na sociedade. Segundo explica: “Un 15% das persoas ten alta capacidade. Isto significa que aprenden, pensan e senten de forma diferente. Non é unha patoloxía, pero se non se detecta e atende, si pode xeralas”. E engade: “A neurociencia demostrou que o cerebro con alta capacidade é funcional e morfoloxicamente distinto. Así que temos que tratalo distinto… se queremos que funcione”.
Martínez-Piqueras foi directora do ‘Programa de atención á Alta Capacidade’ no colexio San Patricio de Madrid e, tamén, cofundadora e directora da ‘Unidade de Altas Capacidades’ da aseguradora de saúde Sanitas. Na actualidade, deseña e imparte formación no ámbito sanitario, educativo e empresarial para a súa detección. Tamén asesora a centros educativos para a atención na aula e orienta ás familias coas xestións e necesidades que se presentan. Todo iso, conclúe, “para que cando se sospeite unha "diferenza", atópese a resposta e un acompañamento na pregunta de: "E agora que?"
CANTO SABES SOBRE A TÁBOA PERIÓDICA? XII
Continúo coa serie adicada á táboa periódica dos elementos, unha disposición en formato de táboa dos elementos químicos, ordenados polo seu número atómico, configuración electrónica e propiedades químicas recorrentes.
A contestación correcta á pregunta de onte é Cadmio. En efecto, o cadmio. E mellor que te manteñas o máis afastado posible del, xa que é dun dos elementos máis tóxicos e perigos para a vida. De número atómico 48 situado no grupo 12 da táboa periódica dos elementos. O seu símbolo é Cd. É un metal pesado, brando, branco azulado, relativamente pouco abundante. Normalmente atópase en minas de zinc e emprégase especialmente en pilas.
E imos coa pregunta de hoxe!
12. Relaciona os elementos químicos co seu símbolo:
Sodio Sn
Prata Au
Ouro Na
Estaño Ag
Mañá a solución e una nova pregunta!
FONTE: nationalgeographic.com.es e es.wikipedia.org Imaxe: es.wikipedia.org e mimoke.com
A astronomía entra nunha nova era coas imaxes máis detalladas do cosmos xamais gravadas
O Observatorio Vera C. Rubin, situado no cume do cerro Pachón ao norte de Chile, liberou a súa primeira quenda de imaxes a toda cor. As novas instantáneas e datos científicos publicados onte, luns, retratan a vista a cámara rápida (estafe-lapse) máis detallada do cosmos. Unha verdadeira película que dará vida ao universo, revelando un tesouro de descubrimentos: asteroides e cometas, estrelas pulsantes e explosións de supernovas que aínda son descoñecidos para a humanidade.
As fotografías marcan o comezo das operacións científicas do observatorio despois dunha década de construción, desenvolvido baixo a supervisión de AURA, un consorcio conformado por 49 universidades estadounidenses e afiliados internacionais. O clima seco desa zona situada ao sur do deserto de Atacama ofrece un escenario perfecto para contemplar o ceo e, durante un tempo, será o instrumento astronómico máis potente do mundo. O Rubin únese á xa extensa rede de observatorios científicos da rexión de Coquimbo, como é o caso de Gemini Sur.
O Observatorio Rubin conta co Large Synoptic Survey Telescope (LSST), unha xigantesca cámara de oito metros de longo cunha resolución de 3.200 megapíxeles que permite que cada imaxe que tome teña unha extensión similar ao diámetro de 40 lúas cheas. Yusra AlSayyad, subdirectora asociada de xestión de datos de Rubin, asegura que co proxecto é posible observar o dinamismo constante do ceo: “Rubin permitiranos capturar ese movemento con tecnoloxías que fai vinte anos eran inimaxinables. Cada 30 segundos tomará unha imaxe”, dixo durante unha rolda de prensa organizada pola Fundación Nacional de Ciencias e a Oficina de Ciencia do Departamento de Enerxía de EE UU.
O enorme campo de visión (resultado do traballo conxunto de centos de científicos de Estados Unidos e Francia), permitirá aos expertos tanto afastarse para observar galaxias como achegarse para seguir fondos densos. O ritmo que terá o observatorio será demasiado rápido para a intervención humana, polo que a intelixencia artificial terá un gran protagonismo á hora de recompilar datos. A IA apoiará a cadea de procesamento de imaxes, clave para filtrar petabytes de datos e indicar movementos en tempo real.
O sistema posúe dúas modalidades de entrega, a través de alertas inmediatas (ata 10 millóns de eventos cada noite) que se farán públicas e estarán dispoñibles en tempo real, ademais de lanzamentos anuais de datos que serán acumulativos e calibrados.
Unha das primeiras imaxes publicadas:
Nebulosas Trífida e Lagoa: son dúas rexións de formación estelar situadas na constelación de Saxitario, a uns 5.000 anos luz da Terra. Esta imaxe combina 678 imaxes independentes tomadas polo Rubin en pouco máis de sete horas de observación. Nelas revélanse con claridade detalles que doutro xeito serían tenues ou invisibles, como as nubes de gas e po.
FONTE: Constanza Cabrera/elpais.com/ciencia Imaxe de cabeciera: rubinobservatory.org/es
CANTO SABES SOBRE A TÁBOA PERIÓDICA? XI
Continúo coa serie adicada á táboa periódica dos elementos, unha disposición en formato de táboa dos elementos químicos, ordenados polo seu número atómico, configuración electrónica e propiedades químicas recorrentes.
A contestación correcta á pregunta de onte é Hidróxeno. É o elemento químico máis abundante no universo, forma parte tanto das estrelas, como da auga que bebemos. Supón o 75% da materia, e o 90% de todos os átomos do universo son de hidróxeno.
E imos coa pregunta de hoxe!
11. O hidróxeno é tamén un dos 6 elementos que conforman a materia viva. Pero existen outros 5 elementos máis necesarios para que se forme a vida tal e como a coñecemos. Son os ladrillos básicos da materia orgánica. Darémosche unha pista: 2 deles son o osíxeno e o carbono. Entre estes outros 4 elementos hai un intruso. Es capaz de identificalo?
- Fósforo
- Xofre
- Cadmio
- Nitróxeno
Mañá a solución e una nova pregunta!
FONTE: nationalgeographic.com.es e es.wikipedia.org Imaxe: química.net e es.wikipedia.org
#DígochoEu: Imos á praia!
Con esta calor non hai quen pare! Por iso ir á praia e tráenos varias palabriñas coas que ás veces metemos a zoca!
#DígochoEu