FÓSILES VIVENTES II
Continúo coa serie fósiles viventes, especies que evolucionaron moi pouco desde que apareceron na Terra, e iso é un signo de que o seu proceso de evolución foi un éxito e permitiulles sobrevivir durante tanto tempo.
Se onte falamos do celacanto e o cangrexo ferradura, hoxe farémolo…
3. Piñeiro Wollemi
O piñeiro Wollemi é unha árbore das coníferas, familia Araucariaceae, que se cría extinguida hai máis de 2 millóns de anos. Non obstante, en 1994 descubriuse un pequeno bosque destas árbores nun remoto canón de Australia. Desde o seu descubrimento, o piñeiro Wollemi fíxose moi popular e agora pódese atopar en xardíns e viveiros de todo o mundo.
É unha árbore de folla perenne que acada unha altura de 25 a 40 m. A súa casca é moi característica de cor marrón, escura e nudosa. As follas son planas lineais, de 3 a 8 cm de longo e de 2 a 5 mm de ancho.
4. Tuatara
Os tuataras son réptiles endémicos das illas veciñas a Nova Zelandia, pertencentes á familia Sphenodontidae. A primeira vista (por converxencia evolutiva) son parecidas ás iguanas, coas que, con todo, non están emparentadas. Miden uns 70 cm de lonxitude e son insectívoros e carnívoros.
As dúas especies actuais de tuataras e a extinta coñecida teñen parentes moi próximos que existiron hai xa 200 millóns de anos, a par dos dinosauros. Nesas épocas habitaban o supercontinente de Gondwana distribuíndose, segundo parece, desde a área que hoxe corresponde a América do Sur pasando pola Antártida ata Australia. Ao separarse de Australia por deriva continental, Nova Zelandia converteríase no único reduto actual de Sphenodontidae, motivo polo cal cualifícase a estes animais como fósiles viventes.
Continuará…
FONTE: quo.eldiario.es/ciencia e es.wikipedia.org Imaxes: John Tann e Bernard Spragg. NZ
#DígochoEu: Non digas *gañarse a vida
HIDRÓXENO VERDE
Detalle dun gasoduto europeo / Pexels
As consecuencias enerxéticas da Guerra da Ucraína están facer que os estados europeos alineados co bloque da OTAN busquen alternativas para tratar de emanciparse de Rusa e os seus aliados. Primeiro, sacaron do caixón a idea de resucitar o MidCat, unha interconexión gasista entre o Estado español e Francia que constaría dun gran tubo de 227 quilómetros que atravesaría os Pireneos para conectar as redes de ambos os países. Francia descartouno. Mais, a semana pasada, o Goberno de coalición conseguiu chegar a un acordo con Portugal e Francia para crear o que concordaron en chamar “corredor de enerxía verde”. Extraoficialmente denominado xa como BarMar, trátase dun novo gasoduto que transportará hidróxeno verde e “temporalmente” gas natural, entre a Península Ibérica e Francia. O obxectivo? Deixar de depender do gas ruso e reducir as emisións contaminantes. Aínda que o hidróxeno verde está chamado a ser o eixo fundamental para o futuro das enerxías renovables, non está exento de riscos.
Pero que é o hidóxeno verde?
O termo hidróxeno verde refírese ao hidróxeno xerado por enerxías renovables baixas en emisións. Distínguese doutros métodos de produción, como a produción do hidróxeno gris, que se obtén coa técnica de reformado por vapor de gas natural e que representa a práctica totalidade do mercado comercial actual, mais cuns procesos de produción contaminantes. Aínda que o hidróxeno é o elemento máis abundante do universo (supón máis do 75 % en materia normal por masa e máis do 90 % en número de átomos), apenas se atopa ao alcance con facilidade na Terra. Iso débese, entre outras cousas, a que tamén é o elemento máis lixeiro e isto fai que se desprace cara as capas máis exteriores da atmosfera.
Por iso, é preciso levar a cabo procesos de descomposición de moléculas nas que estea presente. Aínda que existen varios métodos para acadalo, o máis habitual é a electrólise da auga: a descomposición da auga nos gases osíxeno (O2) e hidróxeno (H2) por medio dunha corrente eléctrica continua que se conecta mediante eléctrodos. Tamén é habitual o reformado con vapor, que é un método para a obtención de hidróxeno a partir de hidrocarburos, e en particular gas natural. Este proceso require dunha gran cantidade de enerxía para realizar o reformado e, no caso dalgúns combustibles, necesítase unha remoción de contidos de xofre e outras impurezas. Mais o hidróxeno non é, per se, unha fonte de enerxía, senón que e é un transportador. Permite mover a enerxía dun lado a outro.
“O que fai tan só uns meses era considerado un proxecto sen sentido e descartado por falta de consenso, hoxe convértese nunha realidade. Moitos pensarán que isto foi por un cambio substancial no proxecto, pero nada máis lonxe da realidade. Simplemente foi un cambio de nome e de imaxe o que fixo florecer un acordo entre España-Francia e Europa para tender unha ponte gasista entre a península e o resto de Europa”, explica Marcial González de Armas, investigador no departamento de Enxeñaría Eléctrica da Universidade Carlos III de Madrid. E engade: “Un proxecto que nos seus inicios expúñase como un gasoduto polo que circularía hidróxeno nun futuro, agora é un hidroducto (un gasoduto de hidróxeno) polo que circulará gas nos seus primeiros anos de vida. Este gasoduto vén aprobado con urxencia para resolver a crise gasista que atravesa Europa, unha mágoa que se espera terminar a súa construción en 5 anos, cando o panorama enerxético europeo sexa moi diferente“.
Cales son as vantaxes do hidróxeno como fonte de enerxía?
Unha fonte de enerxía limpa e renovable. Velaquí unha das claves das potencialidades do hidróxeno: cando se queima non se liberan elementos contaminantes á atmosfera. A reacción que produce o hidróxeno ao polo en contacto co osíxeno non produce emisións contaminantes de CO2, senón auga, polo que non contamina. Tampouco emite gases de efecto invernadoiro durante a combustión. Só emite vapor de auga e non deixa residuo algún no aire.
Non produce monóxido de carbono. Na súa aplicación en caldeiras, a súa combustión non é tóxica para os seres humanos xa que non produce monóxido de carbono. Tampouco é corrosivo.
E as desvantaxes de empregalo como fonte de enerxía?
Difícil almacenamento. Un dos principais problemas aos que se enfrontan os investigadores é que o ser o hidróxeno un elemento tan lixeiro que se distribúe e consome en estado gasoso, complexiza tanto o seu transporte como o seu almacenamento. O seu volume tamén é un problema loxístico, xa que precisa infraestruturas máis grandes que as dos gasodutos de gas natural. Nesa mesma liña, e debido á súa baixa densidade e poder calorífico en volume de combustible en comparación co gas natural, precísase case tres veces máis hidróxeno verde que gas natural para producir a mesma enerxía. Isto implica almacenar e transportar o triple de gas.
Alto custo de produción. Tanto o proceso de reformado con vapor de auga como a electrólise son procesos caros que impiden a moitos países comprometerse coa produción masiva. Por exemplo, co método tradicional de electrólise, para producir 2,99kWh de enerxía tense que gastar 2.83 kWh de electricidade.
A seguridade e outros riscos. O hidróxeno é unha sustancia perigosa, do mesmo xeito que o gas natural, é inflamable e volátil. Ademais, é un gas difícil de detectar, é inoloro e incoloro. Aínda que é igual de perigoso que o gas natural, gas propano ou butano. En volume, o hidróxeno terá unha taxa de fuga tres veces superior á do gas natural, pero como o poder calorífico en volume é tres veces inferior, en termos de enerxía, a taxa de fuga será similar á do gas natural.
FONTE: gciencia.com/investigacion
FÓSILES VIVENTES
O termo fósil vivente utilízase para describir unha especie que permaneceu relativamente inalterada durante un longo período de tempo, quizá centos de millóns de anos. Noutras palabras, evolucionaron moi pouco desde que apareceron na Terra, e iso é un signo de que o seu proceso de evolución foi un éxito e permitiulles sobrevivir durante tanto tempo.
De seguido algúns que podes atopar se viaxas polo mundo. Hoxe falaremos de dous deles e en próximos días doutros catro máis:
1. O celacanto
O celacanto é un peixe que se cría extinguido hai máis de 65 millóns de anos. Con todo, en 1938 descubriuse un exemplar vivo fronte ás costas de Sudáfrica. En 1998 localizouse outro exemplar na illa de Célebes (Indonesia).
Xunto cos peixes pulmonados son os seres vivos mariños máis próximos dos vertebrados terrestres. Apareceron no período Devónico (hai 400 millóns de anos), aínda que a maior cantidade de restos fosilizados pertencen ao período Carbonífero (hai 350 millóns de anos).
Estímase que viven ata 100 anos en base á análise das marcas de crecemento anuais nas súas escamas, e alcanzar a madurez ao redor dos 55 anos. O espécime coñecido máis antigo tiña 84 anos no momento da súa captura en 1960.
2. O cangrexo ferradura
O cangrexo ferradura é unha criatura que permaneceu practicamente inalterada durante máis de 450 millóns de anos.
É unha especie de quelicerado da clase Merostomata. Chega a alcanzar 60 cm de longo e 30 cm de ancho. A pesar do seu nome, esta especie está máis próxima ás arañas e escorpións (arácnidos), que aos cangrexos (crustáceos), cos que non garda ningunha relación. Habita nas zonas costeiras e os estuarios fluviais.
Estes cangrexos pódense atopar nas costas de América do Norte e Asia. Ademais do seu aspecto único, os cangrexos ferradura tamén son valiosos para a ciencia porque o seu sangue contén unha substancia que axuda a combater as infeccións bacterianas.
Continuará...
FONTE: quo.eldiario.es/ciencia e es.wikipedia.org Imaxes: Laurent Ballesta/nationalgeographic.es e James St. John/quo.eldiario.es
COMO É POSIBLE QUE AO PRENDER LUME A UN BILLETE ESTE NON ARDA?
Volvo con novos episodios de Órbita Layka, programa de divulgación científica divertido e sorprendente, cheo de curiosidades e de sentido do humor, presentado polo matemático e profesor de Linguaxes e Sistemas Informáticos Eduardo Sáenz de Cabezón Irigaray.
Hoxe, na sección de física, Javier Santaolalla Camino, físico, enxeñeiro e doutor en física de partículas, fálanos de como é posible que, ao prender lume a un billete, este non arda? A clave deste truco é mollar o billete nunha solución de alcohol e auga. Ao ser o alcol o que se consome, o billete, protexido pola auga, non sae ardendo.
Curioso!
FONTE: rtve
CANTO SABES SOBRE EUROPA XXII (FIN)
Continúo coa serie, que onte comezamos, sobre Europa, no que poño a proba os teus coñecementos sobre o noso continente.
A contestación correcta á pregunta de onte é a) 1 Euro-3, b) 20 céntimos-1 e c) 20 céntimos-2.
A moeda de 1€ de Finlandia recolle o voo dunha parella de cisnes, obra do artista Pertti Mäkinen. A moeda de 20 céntimos de Austria mostra o barroco Palacio Belvedere, onde se asinou a soberanía do país en 1955. A moeda de 20 céntimos de Francia recolle o motivo da sementadora, unha constante na historia do franco francés, que foi deseñada por Laurent Jorlo.
E así remato esta serie, que foi unha primeira aproximación a Europa. Espero que fose útil.
Ata a próxima serie!
FONTE: ecb.europa.eu/euro Imaxes: ecb.europa.eu/euro
#DígochoEu: Non digas durmir de *cucharita
En portugués dise ’dormir de conchinha’ e en castelán ’de cucharita’. E en galego como sería?
#DígochoEu