Blogia

vgomez

UN ALEGATO POLA PAZ E A CULTURA


Viaxeiro incansable, namorado da vida e herdeiro da pluma do mítico autor austriaco Stefan Zweig. Así é o escritor Mauricio Wiesenthal, un home que desprende literatura por todos os seus poros e que afirma sentirse, ás veces, un exiliado do seu tempo. O seu pensamento e o seu estilo literario son herdeiros do gran legado cultural europeo. Desde moi novo, decidiu acumular experiencias para formarse no oficio de escribir: viaxou por toda Europa, uniuse a un grupo circense e embarcouse, mochila ao ombreiro, no lendario tren Orient Express. A súa vida enteira é unha novela que un pode compartir lendo os seus libros de memorias. Apaixonado pola cultura, defensor sen concesións do pensamento humanista, afirma: “A cultura é cultivo, non o esquezamos. Se non cultivamos, imos ao deserto”.

Ademais de escritor, autor de ensaios e libros de viaxes, Mauricio Wiesenthal foi profesor de Historia da Cultura e conferenciante convidado en numerosas universidades do mundo. Entre as súas obras destacan, entre moitos outros, os ensaios ‘A belle époque do Orient Express’ (1979), ‘Libro de Requiems’ (2004), ‘O esnobismo das andoriñas’ (2007) e ‘Luz de vésperas’ (2008). O seu último libro, ‘O dereito a disentir’ (2021), é unha análise crítica do noso tempo e unha bela alegación en favor da herdanza cultural da vella Europa.

SABÍAS QUE... A GRAVIDADE DA TERRA É DESIGUAL

O noso globo non é unha esfera perfecta. A Terra é un pouco máis ancha que alta, o que lle dá un lixeiro vulto no ecuador; esta forma coñécese como un elipsoide ou, máis correctamente, un xeoide. Así, o diámetro da Terra no ecuador é de 12.756 Km e a circunferencia da Terra no ecuador: 40.076 Km. Como consecuencia, a súa masa distribúese de maneira desigual. E unha masa desigual significa unha gravidade lixeiramente desigual. Unha misteriosa anomalía gravitacional existe na Baía de Hudson de Canadá. Esta zona ten unha menor gravidade que outras rexións, e un estudo de 2007 atopou que o derretimiento dos glaciares era o culpable.

E é que o xeo que unha vez cubriu a área durante a última glaciación derreteuse hai moito tempo, pero a Terra non se recuperou completamente diso. Dado que a gravidade sobre unha área é proporcional á masa sobre esa rexión, a gravidade é un pouco menos forte na pegada da capa de xeo. A leve deformación da codia explica do 25 ao 45% da gravidade inusualmente baixa. O resto pode explicarse por un arrastre causado polo movemento do magma no manto da Terra (a capa xusto debaixo da codia), segundo expuxeron os investigadores na revista Science.

FONTE: Sarah Romero/muyinteresante.es

FAUNA EN PERIGO DE EXTINCIÓN EN GALICIA IV

En Galicia, segundo o catálogo da Dirección Xeral de Patrimonio Natural, hai máis dunha vintena de especies en perigo de extinción. Continuo co apartado das aves, que supón a metade desas especies en perigo de extinción.

Imaxes: (Cerceta) Wikimedia Commons  e  (Escribenta das canabeiras) Andreas Trepte/gl.wikipedia.org

7. Cerceta (Anas crecca)

A cerceta (Anas crecca) é unha ave que só cría nun lugar da provincia de Pontevedra onde, ademais, está moi ameazada pola presión industrial. En outono e inverno Galicia recibe bastantes exemplares do resto de Europa, que están en plenos procesos migratorios. A principal ameaza para a súa conservación na comunidade é a degradación do hábitat de cría, consecuencia directa da deterioración xeral das zonas húmidas.

8. Escribenta das canaveiras (Emberiza schoeniclus subsp. lusitanica)

A subespecie de escribenta das canaveiras (Emberiza schoeniclus subsp. lusitanica) é endémica da península. Ocupa sobre todo zonas húmidas costeiras, onde procura os insectos que compoñen a súa dieta durante a época de reprodución. En Galicia distribúese nas pronvincias de Coruña e Pontevedra, con menos dun centenar de parellas reprodutoras en toda a comunidade. Está especialmente amezada pola destrución das zonas húmidas e pola intensificación agrícola.

Continuará!

FONTE: gciencia.com/medioambiental

SOLUCIÓN SOPA DE LETRAS C

SOLUCIÓN SOPA DE LETRAS C

Torres famosas do mundo!

FAUNA EN PERIGO DE EXTINCIÓN EN GALICIA III

En Galicia, segundo o catálogo da Dirección Xeral de Patrimonio Natural, hai máis dunha vintena de especies en perigo de extinción. Continuo co apartado das aves, que supón a metade desas especies en perigo de extinción.

Imaxes: (Avefría) Charles J. Sharp/Wikimedia Commons e (Becacina común) Durzan Cirano/Wikimedia Commons

5. Avefría (Vanellus vanellus)

As poboacións de avefría (Vanellus vanellus) en Galicia están moi localizadas: unha na Terra Chá, en Lugo, e outra na Limia, en Ourense. De todas formas, en inverno chegan moitos exemplares en migración, cando vén a época de frío intenso. O seu principal factor ameazante é a destrución do hábitat polo desecamento das lagoas e a intensificación agrícola. Así mesmo, a caza invernal “ten unhas consecuencias descoñecidas” sobre a poboación sedentaria.

6. Becacina común (Gallinago gallinago)

Esta especie é moi pouco común en Galicia e tan só aumenta a súa frecuencia durante o inverno. A Limia é o único lugar onde existe unha mínima poboación residente. De igual maneira que acontece con moitas outras especies de aves, as alteracións no hábitat son as súas principais ameazas: incendios, deforestacións, drenaxes…

Continuará!

FONTE: gciencia.com/medioambiental

#DígochoEu: Como se di 'prevalencia'?

 

Hai palabras que non están (aínda) no dicionario da RAG, pero son correctas. Este é un exemplo.

#DígochoEu

SOPA DE LETRAS C

SOPA DE LETRAS C

 

HÉRCULES          EIFFEL

ALMATÝ              GUANGZHOU

TASKENT            BLACKPOOL

KHALIFA              PISA

KIO                       CN

ASÍ SERÍA A TERRA SE A LÚA DESAPARECERA

Aínda que a Lúa afástase cada ano de nós aproximadamente a un ritmo de 3,78 centímetros e, cando se formou, estaba case 16 veces máis preto da Terra do que está hoxe, estamos afeitos vela cada noite no ceo (en todas as súas fases ao longo do mes), como ese astro marabilloso que visitamos algunha que outra vez no pasado e que planeamos volver pisar nun futuro non moi afastado.

Pero, e se desaparecese?

O campo da ciencia ficción ocupouse de probar cales serían as consecuencias de múltiples escenarios relativos ao noso satélite natural: que se trate dunha megaestructura alieníxena (como en Moonfall de 2022), que está habitada (como en Viaxe á Lúa de 1902), mesmo por un estraño ancián (como na Gran Sorpresa de 1964) e moitos outros argumentos máis.

Pero en realidade, pasarían moitas máis cousas. Para empezar, lembra que a lúa chea é, en media, unhas 14.000 veces máis brillante que Venus. Imaxina como serían as noites sen lúa chea. Serían noites tremendamente escuras. Quizá se non tivésemos tanta contaminación lumínica no mundo poderiamos dicir que sería unha formulación idónea para contemplar as estrelas todas as noites grazas aos ceos tan escuros. Sería coma se houbese lúa nova cada día. Máis escuro aínda, porque, aínda que sempre está escuro pola noite, é a luz reflectida da Lúa a que nos proporciona unha aparencia de iluminación: non poderías ver a man xusto en fronte da túa cara.

Probablemente sería un paraíso para os astrónomos. Sen Lúa, poderiamos ver obxectos moito máis tenues e distantes no espazo durante todo o ano, sen ter que esperar a fase correcta para a súa observación.

Con todo... este é o lado máis simplista desa realidade sen Lúa. Lembremos a Lúa ten unha gran influencia nas mareas da Terra. A Lúa tira da Terra e retarda a rotación da Terra. A atracción da lúa crea unha protuberancia preto do ecuador da Terra, o que significa que hai un nivel máis baixo de auga nos polos. Sen o noso satélite, as mareas altas e baixas reduciríanse aproximadamente un 75 %, algo que poñería en perigo a vida de moitos tipos de especies como mexillóns, cangrexos e carafio de mar que viven nas zonas de marea e tamén alteraría as dietas dos animais máis grandes que dependen deles para alimentarse. Moitos ecosistemas estarían en xaque. E as nosas mareas serían diminutas, case inexistentes. O único tirón que sentirían sería debido ao Sol, que é intranscendente.

Se acabase destruída sería unha catástrofe; daría como resultado aproximadamente 7 x 10 ^ 22 quilogramos de entullos, que con sorte non golpearían a Terra en grandes anacos. Cambiaría o noso mundo para sempre. Os entullos esparexeríanse en todas direccións. Se a explosión fóra o suficientemente débil, os entullos volverían formar unha ou máis lúas novas; ou quizá ningunha; mesmo podería xerar un sistema de aneis ao redor da Terra.

Precisamente polo que comentamos antes, sen a Lúa, un día na terra só duraría de seis a doce horas (teriamos anos de máis de 1.000 días). Isto débese a que a rotación da Terra retárdase co tempo grazas á forza gravitacional, ou atracción da Lúa, e sen ela, os días pasarían nun dicir amén. Sen a Lúa, poderiamos ter enormes cambios climáticos na Terra durante miles de millóns de anos, con diferentes áreas que se quentarían extraordinariamente e logo mergullaríanse en longas idades de xeo. Case non veriamos estacións. Tamén faría máis vento. Sen a Lúa, veriamos un aumento na velocidade do vento; poderían volverse moito máis rápidos e fortes sen ela.

Ao non existir a Lúa, xa non teriamos eclipses de ningún tipo. Nin solares nin lunares. As eclipses requiren que tres obxectos estean aliñados: o Sol, un planeta e a lúa dun planeta. Sen unha lúa, nada disto podería ocorrer. Sería o fin das eclipses para o noso planeta.

As mareas posibilitaron o xurdimento da vida? Sen a Lúa, podería ser que non estivésemos aquí. Hai 4.000 millóns de anos aproximadamente, cando comezou a vida, a Lúa estaba probablemente á metade da distancia da Terra que agora, as grandes mareas ían e viñan cada poucas horas e poida que estas mareas proporcionasen a faísca necesaria para converter a sopa primordial, unha colección de precursores químicos simples, en vida complexa. Así, segundo a teoría das mareas da vida de Richard Lathe, estas axitadas mareas crearon as condicións baixo as que as moléculas de ADN de dobre hélice se replicaron con cada ciclo de marea e con iso xurdisen as primeiras formas de vida.

FONTE: Sarah Romero/muyinteresante.es/ciencia