Blogia

vgomez

A DANZA DAS ABELLAS

 

O apicultor e mestre Gerardo Pérez teno claro: o amor á natureza vén polo coñecemento. “Todos os animais son marabillosos, ata o verme máis  asqueroso. Todos son incribles... se os coñeces”, afirma. El empezou a traballar coas abellas hai máis de 30 anos, pero continúa fascinándose cada día con elas: “As abellas son grandes descoñecidas. Forman sociedades complexas e perfectamente organizadas, das que os seres humanos poderiamos aprender moito”, explica.

A desaparición das abellas é un problema moi grave para a humanidade”, engade. E é que calcúlase que estes pequenos insectos son os responsables da polinización dun terzo da alimentación mundial: “É moi probable que os produtos químicos debilitarían o sistema inmunolóxico das abellas. Os científicos están moi preocupados porque as consecuencias poderían ser graves para o planeta”.

Tras estudar Maxisterio en Madrid, Gerardo Pérez meteu na maleta a súa vocación de mestre e puxo rumbo a unha vida rural, afastado do ruído urbanita. Chegou á espectacular paraxe da Serra de Gredos e alí creou algo único: a ‘Aula Museo das Abellas’, un centro de educación ambiental onde nenos e maiores poden descubrir o apaixonante mundo destes insectos: “Creo que o amor á natureza vén polo coñecemento. Só poderémola amar e respectar se a coñecemos”, conclúe.

DígochoEu: Por que non usamos o acento circunflexo (^) en galego?

 

En galego temos vogais abertas e pechadas, pero non hai ningún signo ortográfico que sirva para indicalo. O portugués usa acentos agudos e circunflexos, mais o galego non. Por que? Esther Estévez acláranolo!

#DígochoEu

AS 5 PLANTAS MÁIS INVASORAS DE ESPAÑA V (FIN)

Remato coa serie adicada as plantas invasoras no noso país, que representan máis do 35 % das especies reguladas polo Ministerio de Transición Ecolóxica e que poden provocar impactos graves e de maior magnitude que moitas especies animais, ao actuar con ritmo lento e de forma pouco aparatosa, son ignoradas polo groso da sociedade. 

5. Xacinto de auga

É unha planta acuática da conca do Amazonas. O xacinto de auga (Eichhornia crassipes) colonizou o tramo baixo do Guadiana, causando un verdadeiro desastre ecolóxico.

Presenta un carácter invasor moi agresivo desde o inicio, colonizando rapidamente toda a contorna que lle resulta favorable. Cobre toda a superficie da auga, impedindo a entrada da luz ao fondo dos humidais e eliminando a vexetación do fondo. Ao descompoñerse, os niveis de osíxeno da auga caen de forma drástica.

As poboacións de xacinto de auga constitúen un medio ideal para a proliferación dos mosquitos, favorecendo a aparición de enfermidades que afectan tanto á fauna como á saúde humana. Entre outros impactos socioeconómicos destaca o impedimento ao paso de embarcacións, a redución da pesca, o taponamento de canalizacións, e mesmo o bloqueo de turbinas das centrais hidroeléctricas.

Para tratar de eliminar a invasión do xacinto de auga empregáronse medios físicos, químicos e biolóxicos. Con todo, cando a especie está xa moi estendida e asentada, erradicala faise imposible, o máximo que se consegue é controlar a súa expansión e mitigar os seus impactos.

FONTE: Vary (Álvaro Bayón)/muyinteresante.es

#DígochoEu: Moito ollo con arroxar!

 

En galego temos o verbo ’arroxar’, pero moito ollo co seu significado!

#DígochoEu

O ASTEROIDE 7335 (1989 JA), POTENCIALMENTE PERIGOSO, ACHÉGASE Á TERRA

Un xigantesco asteroide de case dous quilómetros de diámetro (catro veces o tamaño do Empire State Building) achegarase a nós hoxe, 27 de maio. Con todo, desde o Centro de Estudos de Obxectos Próximos á Terra ( CNEOS) da NASA queren enviar unha mensaxe de ’tranquilidade’: a pesar de ser catalogado como «potencialmente perigoso», debido a que o seu descomunal tamaño podería producir catastróficos danos na Terra, a rocha espacial achegarase como máximo a 4 millóns de quilómetros de aquí (dez veces a distancia media entre a Terra e a Lúa).

Bautizado como 7335 (1989 JA), é o asteroide máis grande que se achegará á Terra este ano. Os científicos estiman que viaxa a aproximadamente 76.000 km/h (47.200 metros por segundo), máis ou menos 20 veces máis rápido que unha bala. Este asteroide é un dos máis de 29.000 obxectos próximos á Terra (NEO) que a NASA rastrexa cada ano. Os NEO son calquera obxecto espacial que pasa dentro duns 48 millóns de quilómetros da órbita da Terra. A maioría destes obxectos son extremadamente pequenos, de entre poucos metros ata centímetros; con todo, 7335 (1989 JA) é a excepción polo seu gran tamaño, de 1,8 quilómetros de envergadura.

7335 (1989 JA) tamén é un asteroide tipo Apolo, as rochas espaciais que orbitan ao redor do Sol mentres cruzan periodicamente a órbita da Terra. Os astrónomos coñecen uns 15.000 asteroides desta clase e calcularon para moitos deles as súas traxectorias. Por exemplo, a próxima vez que esta rocha achéguese será o 23 de xuño de 2055, e viaxará moito máis lonxe: a unhas 70 veces máis de distancia que a que existe entre a Terra e a Lúa. De feito, a NASA segue de preto a outros asteroides con moito máis potencial para chocar contra nós, como Bennu, un asteroide duns 500 metros de diámetro que se achegará ao noso planeta moi preto o 24 de setembro de 2182. Ou a (29075) 1950 DA, outro asteroide cun diámetro comprendido entre 1 e 2 quilómetros, e cuxo un encontro moi próximo o 16 de marzo do ano 2880 preocupa ata certo punto aos astrónomos.

No peor dos escenarios, cunha rocha enorme dirixíndose cara a nós, aínda hai esperanza. Varias axencias espaciais han propuxeron diferentes plans para salvar á Terra. Por exemplo, a misión DART, da NASA, chocará unha nave contra o sistema de asteroides Didymos para ver canto podería desviar este tipo de corpos. Pola súa banda, China propuxo enviar varios dos seus enormes foguetes Long March V para cambiar a traxectoria do propio Bennu. E aínda existirían outros plans, como pulverizar o asteroide ’in extremis’ para que unha ’choiva’ de rochha moito máis inocua e  controlable caese sobre a Terra.

FONTE: P. Biosca/abc.es/ciencia

AS 5 PLANTAS MÁIS INVASORAS DE ESPAÑA IV

Continúo coa serie adicada as plantas invasoras no noso país, que representan máis do 35 % das especies reguladas polo Ministerio de Transición Ecolóxica e que poden provocar impactos graves e de maior magnitude que moitas especies animais, ao actuar con ritmo lento e de forma pouco aparatosa, son ignoradas polo groso da sociedade.

4. Acacia mimosa

É importante non confundir a chamada acacia mimosa (Acacia dealbata) coa verdadeira mimosa (Mimosa pudica). Ambas teñen similitudes, pero as diferenza un trazo inconfundible: a verdadeira  mimosa pecha as súas follas ao ser golpeada, e a acacia non.

Esta árbore, orixinario de Australia, introduciuse como ornamental, para fixar noiros e para a extracción de tinguiduras, aceites esenciais e goma arábiga. É unha planta invasora moi perigosa en áreas tépedas e subtropicais. Ten unha gran facilidade para xerminar e para rebrotar despois dun incendio, e o seu rápido crecemento convértea nunha excelente competidora, especialmente en zonas perturbadas por incendios ou pola deforestación, ou en áreas de matogueira.

Ao ser unha especie que non consegue invadir en bosque maduro, a prevención mediante o mantemento e a conservación da cobertura vexetal é unha das mellores formas de evitar a súa invasión. Eliminar a súa presenza en parques e xardíns é prioritario.

Mañá a quinta, e última, planta invasora!

FONTE: Vary (Álvaro Bayón)/muyinteresante.es

INFORME 2021 DA ORGANIZACIÓN METEOROLÓXICA MUNDIAL: "MEDIDAS CONTUNDENTES E URXENTES"

INFORME 2021 DA ORGANIZACIÓN METEOROLÓXICA MUNDIAL: "MEDIDAS CONTUNDENTES E URXENTES"

Malos tempos para a Terra. A temperatura mundial situouse o ano pasado 1,1º C por encima dos niveis preindustriais, o últimos sete anos van camiño de ser os máis cálidos xamais rexistrados e o aumento do nivel do mar alcanzou un novo nivel máximo. Así o revela o informe da Organización Meteorolóxica Mundial (OMM) sobre o estado do clima mundial en 2011, que reclama aos dirixentes políticos “medidas contundentes e urxentes” para atallar unha situación que está a levar ao planeta ao bordo do colapso climático.

As concentracións sen precedentes de gases de efecto invernadoiro na atmosfera e a calor acumulada na superficie terrestre e os océanos empuxaron ao planeta a un territorio descoñecido, o que trae aparelladas repercusións de gran alcance para as xeracións actuais e futuras”, alerta a OMM, tras analizar os datos meteorolóxicos do ano pasado.

E iso que debido para o efecto de arrefriado temporal provocado polo episodio de ‘A Nena’, que se produciu a principios do ano, 2021 ‘só’ será entre o quinto e o sétimo ano máis cálido do que se teña constancia. Pero esta circunstancia non anula nin reverte a tendencia a longo prazo de aumento das temperaturas globais, asegura a OMM.

Porque catro indicadores clave do cambio climático (concentracións de gases de efecto invernadoiro, subida do nivel do mar, contido calorífico dos océanos e acidificación dos océanos) rexistraron valores sen precedentes en 2021.

Segundo a OMM, trátase dun novo “exemplo patente” de que as actividades humanas están a provocar cambios a escala planetaria na terra, o océano e a atmosfera, e de que eses cambios entrañan repercusións nocivas e duradeiras para o desenvolvemento sostible e os ecosistemas.

O informe non deixa lugar a dúbidas. As concentracións de gases de efecto invernadoiro disparáronse. O dióxido de carbono está xa un 150% por encima dos niveis preindustriais; o metano, aínda máis, un 262%; e o óxido  nitroso, un 123%.

Máis: o buraco de ozono foi en 2021 máis grande e máis profundo que o 70% dos rexistrados desde 1979, alcanzando unha área máxima de 24,8 millóns de quilómetros cadrados, equivalente á suma das extensións de Rusia e Australia.

 

A praia da Patacona (Valencia), asolagada pola borrasca Gloria en xaneiro de 2020 / EFE

En 2021, Europa do Leste, o Sueste Asiático, o Continente Marítimo, áreas do norte de América do Sur e o sueste de América do Norte rexistraron precipitacións por encima do normal. Mentres tanto, as rexións con déficit de choiva incluíron o suroeste de Asia e o Medio Oriente, partes do sur de África, o sur de América do Sur e o centro de América do Norte.

Os océanos, onde se acumula o 90% do exceso de enerxía do sistema terrestre, rexistraron o ano pasado unha das temperaturas medias máis altas desde que hai rexistros. E non deixaron de aumentar nas dúas últimas décadas.

O nivel medio global do mar alcanzou un novo récord en 2021. Con todo, non sobe por igual en todas partes: os patróns rexionais de cambio do nivel do mar están dominados por cambios locais no contido de calor e a salinidade do océano, resalta o informe.

Un dos efectos do aumento da concentración de CO2 é a acidificación dos océanos. O océano absorbe ao redor do 23% das emisións anuais de CO2  antropoxénico á atmosfera, o que axuda a mitigar os impactos do cambio climático, pero a un alto custo ecolóxico para o océano: pon en perigo os organismos e os servizos dos ecosistemas, incluída a seguridade alimentaria, ao afectar severamente á pesca e a acuicultura. Tamén afecta a protección costeira ao debilitar os arrecifes de coral.

En canto ao xeo mariño do Ártico, a súa extensión diminuíu moi rapidamente en xuño e principios de xullo de 2021 nas rexións do mar de  Laptev e o mar de Groenlandia Oriental. Como resultado, a extensión do xeo mariño en todo o Ártico foi récord na primeira quincena de xullo.

Ola de calor en Berlín en 2019 / EFE

A extensión do xeo mariño no Océano Austral, mentres tanto, estivo xeralmente por baixo da media de 1981-2010 ao longo de 2021. E a capa de xeo de Groenlandia marcou o vixésimo quinto ano consecutivo de balance de masa negativo. As temperaturas e a  escorrentía de auga de desxeo estiveron na illa moi por encima do normal a fins de xullo e agosto de 2021. E o 14 de agosto, observouse choiva por primeira vez en  Summit  Station, o punto máis alto da capa de xeo groenlandesa.

Os glaciares, finalmente, perderon menos masa que nos últimos anos. Pero existe unha clara tendencia cara a unha aceleración da perda de masa en escalas de tempo de varias décadas.

O aumento das temperaturas globais está a provocar así mesmo que se rexistren cada vez máis fenómenos meteorolóxicos extremos, alerta a  OMM,

FONTE: Ramón Días/farodevigo.es/medio-ambiente

#DígochoEu: Non digas *pecas

 

 Como se lles chama ás *pecas en galego? Esther Estévez dínolo!

 #DígochoEu