Continúo coa recuperación de partes dos programas de Órbita Laika, programa divulgativo da ciencia presentado por Eduardo Saénz de Cabezón emitido na cadea española TVE2, polo seu interese.
Neste caso A composición dos móbiles pola química Deborah García Bello.
O interior dos móbiles esconde materiais alucinantes. Deborah abre o teu smartphone para descubrir os principais elementos químicos con que se fabrican, poden conter até 70 diferentes!
Moi interesante!
LOBIOS ALLARIZ BANDE CELANOVA
ENTRIMO CUALEDRO MACEDA OÍMBRA
VERÍN PETÍN PUNXÍN RIÓS
En galego temos unha manchea de formas para insultar a alguén sen necesidade de chamarlle *racano nin *tacaño! E *racanear tampouco vale, claro! Esther Estévez danos as alternativas!
Seguimos resolvendo as dúbidas dos seguidores da conta do TikTok do #DígochoEu Encima ou enriba? Poñer a mesa ou poñe-la mesa?
O sistema solar estaría rodeado por unha especie de túnel magnético que mide 1.000 anos luz de ancho e que se pode percibir mediante as ondas de radio que emite.
Descubriuno unha investigación da Universidade de Toronto que está pendente de publicación na revista The Astrophysical Journal, aínda que xa está dispoñible no servidor de preimpresión arXiv.
A investigación está centrada en dúas enormes estruturas do sistema solar descubertas desde os anos 60 do século pasado, cos inicios da radioastronomía: ambas están a uns 500 anos luz de nós, compostas por partículas cargadas e un campo magnético.
Unha desas estruturas, coñecida como o North Polar Spur, é unha banda anómala de emisión de radio que forma parte dunha burbulla interestelar creada por ventos de estrelas novas e quentes e varias explosións de supernova. É a estrutura máis coherente e espectacular do ceo que pode observarse mediante ondas electromagnéticas de alta frecuencia (raios X).
A segunda estrutura está no lado oposto e é coñecida como The Fan Region. Trátase dunha das características dominantes no ceo observable tamén mediante ondas de radio. Esta rexión está algo desprazada con respecto ao plano galáctico, supostamente por unha deformación ocorrida na parte exterior da galaxia, segundo unha investigación de 2017.
A nova investigación suxire que, a pesar da enorme distancia que separa a ambas as rexións, as dúas están conectadas entre si por un amplo sistema de filamentos magnéticos paralelos que rodean o Brazo Local ou Brazo de Orión da nosa galaxia, no que está incrustado o noso Sol.
Ese amplo sistema de filamentos forma como unha especie de túnel magnético que une as dúas rexións do sistema solar e abarca tamén a outras estrelas próximas.
Iso significa que o North Polar Spur e The Fan Region están en todas partes cada vez que miramos cara ao ceo nocturno, sinalan os investigadores.
O descubrimento é a conclusión de simulacións que se corresponden cunha ampla gama de observacións contrastadas sobre ambas as rexións, especialmente sobre a súa forma, polarización da radiación electromagnética e o brillo que se desprende delas.
Iso non quere dicir que poida concluírse aínda a existencia dese túnel magnético que rodea ao sistema solar. En realidade, necesítanse novas investigacións para confirmar o que revelan estes modelos, así como para modelar a estrutura do suposto túnel con maior precisión.
Os autores desta investigación destacan no entanto a importancia do seu descubrimento, xa que contribúe a resolver un misterio aínda maior da cosmología moderna: como se forman e evolucionan os campos magnéticos nas galaxias e como se manteñen activos.
O magnetismo cósmico é un fenómeno observado nunha ampla gama de escalas espaciais, que aínda non se coñece moi ben.
Existen campos magnéticos en planetas, estrelas e nebulosas, así como en galaxias e cúmulos de galaxias: xogan un papel relevante en todas estas contornas, contribuíndo a un amplo espectro de fenómenos que necesitamos coñecer mellor.
A radioastronomía é a rama da astronomía que se encarga destes desafíos: estuda os obxectos celestes e os fenómenos astrofísicos medindo a súa emisión de radiación electromagnética na rexión de radio do espectro celeste.
A nova investigación ofrece unha perspectiva diferente para profundar neste coñecemento, así como para comprender outras estruturas filamentosas magnéticas que se atopan ao redor da nosa galaxia.
O equipo da Universidade de Toronto, liderado por Jennifer West, investigadora asociada do Instituto Dunlap de Astronomía e Astrofísica, traballa agora nun modelado máis complexo para afinar aínda máis os seus resultados.
Considera que observacións máis sensibles e de maior resolución axudarán a revelar detalles ocultos que mostren como o suposto túnel magnético encaixa nun contexto galáctico aínda máis amplo.
“Os campos magnéticos non existen de forma illada”, explica West nun comunicado. “Todos deben conectarse entre si. Entón, o seguinte paso é comprender mellor como este campo magnético local conéctase, tanto ao campo magnético galáctico de maior escala, como aos campos magnéticos de menor escala do noso Sol e a Terra”, conclúe.
FONTE: Eduardo Martínez de la Fe/farodevigo.es Imaxe superior: Mapa da Vía Láctea no que se mostra a posición e o tamaño dos filamentos magnéticos. O recuadro mostra unha vista máis detallada das contornas locais e a posición da burbulla local e varias nubes de po próximas (imaxe de NASA / JPL-Caltech / R. Hurt / SSC / Caltech con anotacións de Jennifer West)
Remato coa serie CANTO SABES SOBRE OS DESERTOS, ises biomas de clima árido, onde as precipitacións son escasas e onde, en contra da crenza xeral, son hábitats biolóxicamente ricos que albergan unha ampla variedade de flora e fauna adaptadas ás súas condicións de vida extremas, onde viven máis dun millón de persoas, que representan a sexta parte da poboación da Terra.
A contestación correcta á pregunta de onte, e última, é Si. Si os hai. A Antártida, por exemplo, ten precipitacións anuais de só 200 mm na costa e moito menos terra dentro. De feito, os vales secos de McMurdo, no interior, son considerados o punto máis árido do planeta, máis mesmo que o deserto chileno de Atacama. Están desprovistos de neve. Na imaxe podes ver o val de Wright, o val central dos vales secos de McMurdo dentro das montañas Transantárticas, na Antártida.
E así remato esta serie, esperando que servise para aproximar coñecementos sobre os desertos.
Ata a próxima serie!
FONTE: Idea orixinal elagoradiario.com Imaxe: es.wikipedia.org
Unha nova investigación desenvolvida na Universidade de Iowa logrou describir con precisión un mecanismo mediante o cal a mosca da froita activa un "corazón" na súa cabeza. A dinámica dun músculo situado no cerebro da mosca é similar á que leva adiante o corazón: permite bombear hemolinfa, o equivalente ao sangue nos insectos, cara ás antenas.
Aínda que xa se coñecía a existencia destes corazóns secundarios nos insectos e, concretamente, a presenza da cabeza-corazón da mosca, ninguén explorara ata o momento con detalle como funcionaba. A investigación foi publicada na revista Journal of Experimental Biology.
Os pulsos rítmicos producidos polo estraño órgano son xerados automaticamente por un pequeno músculo que atravesa o centro do cerebro, de adiante cara atrás, na cabeza da mosca. Un importante avance do novo estudo é lograr filmar a cabeza-corazón en acción nunha mosca viva. A hemolinfa é o líquido circulatorio que presentan certos invertebrados, como os artrópodos e moluscos, parecido ao sangue dos vertebrados. A súa composición varía notablemente dunha especie a outra: no caso da mosca da froita, este líquido é o que precisamente "bombea" o corazón situado no seu cerebro. Tanto a mosca da froita como outros insectos posúen un corazón principal no abdome, que distribúe a hemolinfa cara a distintos sectores do corpo. Con todo, a potencia desa bomba non é suficiente para chegar co líquido ás extremidades. En función desta limitación, os insectos posúen corazóns secundarios ou alternativos, que permiten que a hemolinfa chegue a determinadas áreas vitais, situadas en sectores externos. É o caso das antenas, encargadas de propiciar o olfacto e a audición.
A cabeza-corazón identificada no novo estudo é un deses corazóns complementarios, que xustamente está destinado a transportar a hemolinfa ata as antenas. Ademais, os biólogos descubriron que o sorprendente órgano posúe unha membrana elástica en forma de bocha, que cumpre unha tarefa de gran importancia.
Se o músculo situado na cabeza contráese, a membrana estírase e abre válvulas que "succionan" a hemolinfa presente nese ambiente, situándoa nunha cámara de 50 micrómetros de ancho. Cando a cabeza-corazón reláxase, as válvulas péchanse e a hemolinfa "resgardada" na cámara é empuxada a través de tubos directamente conectados ás antenas, chegando ás mesmas pola acción do mecanismo elástico.
FONTE: Pablo Javier Piacente/farodevigo.es
Como vai ser galego *riñonera se non temos *riñóns? Esther Estévez explícanos cal é a forma correcta!