Continúa o #ApuntamentoLusófono na canle de Twitch da CRTVG, e con el os bailes e as cancións! Desta vez Rodrigo e Esther aprenderon a soletrear, tolearon un pouco con ’Dança kuduro’ e ata tiveron a visita de Quim Barreiros!
A beleza asolaga o discurso de Carmen Guaita cando fala de educación. As palabras desta escritora e mestra xubilada están cheas de amor por unha profesión á que dedicou máis de corenta anos. En realidade, toda unha vida. “Sendo nena facíame moi feliz contar e transmitir o que eu aprendera, se lle preguntas ao meu irmán pequeno traíao fritido a explicacións e exercicios”, relata Guaita coa súa característica alegría. A alquimia, asegura a educadora, produciuse grazas ao seu profesores universitarios da ESCUNI.
Esta mestra, Licenciada en Filosofía, profesa un intenso querer polo ensino público. Un amor que exportou fóra da clase: foi vicepresidenta do sindicato de profesores ANPE, membro do Consello Escolar do Estado, da Comisión de Arbitraxe, Queixas e Deontoloxía da Prensa, e da comisión EDUC que asesora ao Consello de Europa. “Son unha mestra xubilada, pero xubilada é só un adxectivo”, apunta Guaita.
Acaba de ausentarse das aulas pero non se separa da tarefa educativa. Carmen Guaita exerce actualmente como titora na Universidade de Pais, en Escolas de Pais e na plataforma ‘Educar é todo’. Como escritora publicou dez ensaios sobre ética, interioridade e educación entre os que se atopan ‘Contigo aprendín’, ‘Cronos vai á miña clase’ ou ‘O que os meus alumnos me ensinaron’. Tamén é autora de catro novelas e da biografía de Víctor Ullate, ‘A vida e a danza’.
Esta inquieta mestra complementa a súa activa carreira co blog ‘A sala de profesores’ e forma parte do consello de redacción de Cadernos de Pedagoxía e da ONGD Delwende, que sostén proxectos educativos en África, Asia e América Latina. Guaita, recorre ao poema ’Isto é amor’ de Lope de Vega para definir o seu traballo: “Ser mestra é a profesión máis bonita do mundo. Quen o probou, sábeo”.
Continúo coa serie Canto sabes sobre os océanos. Eles desempeñan un papel fundamental nas nosas vidas, xa que nos provén de boa parte do osíxeno que respiramos, absorben o dióxido de carbono que día tras día emitimos á atmosfera, regulan a temperatura e dannos para comer.
A contestación correcta á pregunta de onte é Ao redor dun 71 % da superficie terrestre é auga. E desa porcentaxe un 96,5 % aproximadamente está formado por océanos, mentres que o restante 3,5 % é auga doce que se atopa a nivel superficial en forma de ríos e arroios, a nivel subterráneo en forma de acuíferos naturais, e en forma de xeo nos polos e cimas de montañas.
E imos coa pregunta de hoxe!
2. Qué océano é máis grande?
- Pacífico.
- Atlántico.
- Índico.
Mañá a solución e unha nova pregunta!
FONTE: Idea orixinal muyinteresante.es/naturaleza
Unhasorprendente anemone de mar preséntanos ao seu "invitado". Rexión de Ngemelis, Palau, Pacífico Sur. Unha das fotos gañadoras do concurso fotográfico da ONU sobre os océanos / Foto: Michael Gallagher
O pasado día 8 de xuño, celebrouse o Día Mundial dos Océanos. Os océanos desempeñan un papel fundamental nas nosas vidas, xa que nos provén de boa parte do osíxeno que respiramos, absorben o dióxido de carbono que día tras día emitimos á atmosfera, regulan a temperatura e dannos para comer.
Os océanos albergaron aos primeiros seres vivos hai uns 3.500 millóns de anos. Só cando as condicións en terra firme foron as adecuadas para non morrer abrasados pola radiación, moitos destes seres vivos cambiaron o hábitat acuático por un terrestre. Cinco son os océanos que bañan o noso planeta: o Pacífico, o Atlántico, o Índico, o Ártico e o Antártico, ocupando unha boa parte del, máis de máis de 360.132.000 km². Non en balde, á Terra coñécella como o “planeta azul”.
Habitamos un planeta azul, pero sabemos moi pouco das súas augas. Tanto é así que visitamos máis veces a Lúa que o fondo do mar. Destínase máis diñeiro á exploración espacial que á oceánica e iso que con esta última non só obtemos coñecemento, que tamén, senón que, grazas a esta análise os científicos poden predicir, por exemplo, cambios climáticos e meteorolóxicos a longo prazo. Tamén permite explotar de maneira máis eficiente os recursos do planeta, o que á súa vez se traduce nunha mellor xestión do medio ambiente en xeral.
Na actualidade os océanos están seriamente ameazados. A sobrepesca que pode acabar esquilmando especies, os refugallos plásticos que acaban nos mares e que se van degradando co tempo converténdose en perigosos microplásticos que os animais e nós mesmos inxerimos e as emisións de carbono que fan que as augas se acidifiquen e quenten, contribuíndo á destrución da fauna, a perda de hábitats naturais e a subida do nivel do mar, son os principais inimigos aos que se enfrontan os océanos e que nos urxe afrontar coa máxima celeridade posible.
Propóñoche averiguar canto sabes sobre os océanos. No te preocupes se non sabes moito, seguro que algo novo aprendes. Anímaste? Pois empezamos!
1. Canta auga hai na Terra?
- Aoredor dun 41 % da superficie terrestre é auga.
- Ao redor dun 51 % da superficie terrestre é auga.
- Ao redor dun 71 % da superficie terrestre é auga.
Mañá a solución e unha nova pregunta!
FONTE: Idea orixinal muyinteresante.es/naturaleza
Reprodución dO telescopio James Webb /
O Telescopio Espacial James Webb (JWST), unha potente "máquina do tempo" co que se aspira a desentrañar a formación do universo, será lanzado entre o 31 de outubro e principios de decembro.
Esta misión conxunta da estadounidense NASA, a europea ESA e a canadense CSA tiña xa a súa data fixada para finais de outubro, pero a marxe de manobra amplíase diante posibles eventualidades na preparación do instrumento en si, do seu foguete, o Ariane 5, ou das instalacións do porto espacial europeo de Kurú, na Guayana Francesa.
Previsto nun primeiro momento para maio de 2020 e despois para marzo deste ano, o seu despegamento sufriu un novo atraso, a outubro, pola repercusión da pandemia do Covid-19 e outros desafíos técnicos. Pero unha vez que estea no espazo a confianza dos científicos nas súas posibilidades son enormes.
O JWST está deseñado para "expandir os éxitos científicos" do telescopio Hubble e complementalo. Será o máis grande e potente que se lanzou xamais ao espazo e tardará un mes en chegar á súa órbita, a un millón e medio de quilómetros da Terra.
Ofrecerá unha vista inédita do universo a lonxitudes de onda do infravermello próximo e o infravermello medio e permitirá estudar unha gran variedade de obxectos celestes, desde galaxias veciñas ata os confíns do universo máis distante.
O seu espello primario, en forma de panal con 18 segmentos hexagonais, mide 6,5 metros de altura, fronte aos 2,4 do Hubble, e axudará a mirar ao que ocorreu hai uns 13.500 millóns de anos, 1.000 millóns máis que o outro telescopio.
Está deseñado para aclarar desde a que se parecía o universo cando as súas primeiras estrelas e galaxias formáronse, ata a evolución dos buracos negros ou o ciclo vital das estrelas, do seu nacemento á súa morte. A resolución das súas imaxes será clave.
O telescopio ten unha altura de 8 metros e o seu parasol, unha vez despregado, o tamaño dunha pista de tenis, polo que un dos retos loxísticos é a súa instalación nun foguete de 5,4 metros de diámetro, dobrado coma se fose origami, segundo a ESA.
Europa contribúe co servizo de lanzamento desde Kurú a bordo dun Ariane 5 e con dúas ferramentas científicas clave: o espectrógrafo NIRSpec e a metade do instrumento do infravermello medio MIRI.
FONTE: elmundo.es/ciencia
Relixión e ciencia encabezan a lista de libros con máis éxito da historia. Mentres a Biblia mantense en primeira posición, sorprende que a segunda a ocupe un tratado escrito cara ao ano 300 a. C. por un autor do que apenas sabemos nada. Elementos, do grego Euclides, foi editado máis de mil veces e consta de trece volumes sobre xeometría e aritmética, que recompilaron tres séculos de pensamento matemático. Copérnico, Galileo, Kepler ou Newton construíron as súas teorías despois de aprender con este libro de texto, que aínda segue vixente e que durante moitos séculos impulsou a física e a astronomía, non só as matemáticas.
Baixo o reinado de Ptolomeo I (367 a.C.–283 a.C.), Euclides instalouse en Alexandría. Naquela cidade (un dos centros intelectuais da época, coa súa Biblioteca e o seu Museo) fundou unha importante escola matemática e escribiu Elementos, cuxo orixinal non se conserva, pero do que hai copias posteriores tanto gregas como latinas e árabes.
Papiro Oxyrhynchus que amosa o fragmento de Elementos de Euclides / Wikimedia
Segundo o filósofo Proclo de Licia, Euclides formouse na Academia de Platón, cuxa influencia apréciase na súa obra, que dedica unha parte á construción dos cinco sólidos platónicos (tetraedro, cubo, octaedro, dodecaedro e icosaedro). O resto da súa vida é un misterio, tal e como afirmou o escritor británico Edward M. Foster: “En verdade, non sabemos nada del, hoxe considerámolo máis como unha rama do saber que como un home”.
Tras o esplendor do pensamento grego, Euclides puxo orde e ampliou o traballo doutros matemáticos anteriores. Tan importante é o contido da súa obra como a estrutura que lle proporcionou. A partir dunhas poucas de ideas, demostrou un longo número de resultados nos que ademais visibilizou os principios do razoamento matemático. Fronte a ideas anteriores deslavazadas e eminentemente prácticas, Euclides demostrou teoremas usando regras deductivas claras, a partir de certos axiomas prefixados, co obxectivo de non deixar ningún cabo solto. Elementos presenta 131 definicións, 5 postulados ou axiomas, 5 nocións comúns e 465 proposicións. Dos seus 13 volumes, 8 abordan a xeometría no plano e o espazo, mentres que o resto están dedicados á teoría da proporción, a aritmética e a teoría da inconmensurabilidade, precursora dos números irracionais.
O Libro I de Elementos é o máis famoso: recolle os 5 postulados da xeometría no plano, que deron tema de conversación aos sabios matemáticos durante moitos séculos. Estes axiomas indican que as figuras xeométricas que manexaba Euclides podían construírse con só regula e compás, sen necesidade de ferramentas máis complexas. Os primeiros 4 postulados son bastante intuitivos, por exemplo, é posible trazar unha liña recta desde calquera punto a calquera outro ou todos os ángulos rectos son iguais. Con todo o quinto axioma é menos obvio, e provocou que moitos matemáticos posteriores tentasen enuncialo doutra maneira. En calquera caso, cando un plano cumpre os cinco axiomas de Euclides, dicimos que é un plano euclídeo e falamos de xeometría euclidiana.
“Se unha recta incide sobre outras dúas, formando do mesmo lado ángulos internos menores que dous rectos, ao prolongalas indefinidamente atoparanse polo lado en que os ángulos sexan menores que dous rectos”.
Xa desde a época de Euclides, pensouse que o seu quinto postulado da xeometría do plano era demasiado complexo e podía enunciarse de maneira máis sinxela. Para abordar ise reto, buscáronse formulacións equivalentes dese axioma, pero de maneira que a xeometría que o cumprise seguise sendo euclidiana. Así chegouse a enunciados máis simples, por exemplo “por un punto exterior a unha recta pódese trazar unha única recta paralela” ou “a suma dos ángulos dun triángulo é de 180º”.
Non foi ata principios do século XIX, cando matemáticos como Lobachevski, Bolyai ou Gauss expuxeron a posibilidade de crear xeometrías do plano a partir de postulados diferentes aos de Euclides, o que se coñece como xeometrías non euclidianas. A xeometría hiperbólica de Lobachevski, que só satisfai os catro primeiros postulados de Euclides, é un exemplo. Nese caso, o quinto substitúese por outro que é totalmente novo. Na xeometría hiperbólica, a suma dos ángulos dun triángulo é menor que 180º.
As ideas de Lobachevski tardaron en aceptarse. Aínda que a súa teoría considerouse matematicamente correcta, parecía contraria ao sentido común. Co tempo atopouse utilidade á súa xeometría (o universo presenta, a gran escala, unha xeometría hiperbólica), o que supuxo unha revolución para as matemáticas, ao ter que revisarse conceptos que se consideraban verdades absolutas ata entón.
Un triángulo hiperbólico / Wikimedia
A estrutura do Libro I de Elementos marcou a do resto de volumes, que a repiten e recollen cuestións habituais da matemática grega. Un exemplo é o problema da cuadratura dun rectángulo, que consiste en construír un cadrado de igual área á dun rectángulo dado. Un problema que lembra á famosa cuadratura do círculo, que desde a Antiga Grecia e durante séculos trouxo de cabeza aos matemáticos; pero hoxe sabemos que non pode resolverse empregando só regula e compás, igual que tampouco pode representarse dese modo o número pi.
Na parte dedicada á aritmética aparece tamén o famoso algoritmo de Euclides, que aínda hoxe emprégase con frecuencia para calcular o máximo común divisor. Máis de 2.300 anos despois, as matemáticas deste case descoñecido grego séguense aplicando nas aulas de Secundaria.
FONTE: Bibiana García Visos e Daniel Arias Mosquera/bbvaopenmind.com
Verán, verán... / Imaxe: okdiario.com
Hoxe, luns, 21 de xuño, comeza o verán 2021. Concretamente comezou ás 5 horas e 32 minutos.
Durará 93 días e 15 horas, ata o mércores, 22 de setembro, no que comezará o outono, exactamente ás 21 horas e 21 minutos.
A data de comezo do verán é variable e depende do solsticio de verán, neste caso o 21. É xusto o día máis longo do ano e tamén a noite máis curta. A partir deste intre os días comezan a acurtarse aos poucos.
Tempo de descanso e vacacións, esperando que a COVID vaia a menos e desapareza definitivamente.
Bo verán!