#DígochoEu: Non digas *San Antón
Xa falamos de gran, que pode ser a apócope de grande. Pois Esther Estévez Casado séeguenos a falar de apócopes!
CANTO SABES DE ARQUEOLOXÍA?
A arqueoloxía (do grego ἀρχαιολογία (archaios), "vello" ou "antigo", e logos, "ciencia", "saber") é a ciencia que estuda as sociedades antigas a partir dos seus restos materiais. A través da análise dos obxectos e aquelas obras construídas polos pobos antigos, esta ciencia pode arribar a conclusións ao redor da súa cultura e as súas formas de vida.
As persoas que se dedican a estudar o pasado enmarcados nesta ciencia coñécense como arqueólogos. O seu traballo consiste en reconstruír a vida de poboacións antigas a partir das manifestacións materiais que deixaron.
A arqueoloxía é unha mestura de descubrimentos de restos materiais, a súa intervención con metodoloxía rigorosa, xunto ao paciente traballo de analistas científicos, e xunto á etapa de interpretación, que permite entender que significaron os elementos descubertos ou explorados na historia da humanidade. En consecuencia, a arqueoloxía é tanto unha actividade física de campo como unha procura e exploración intelectual no laboratorio.
Queres ver cuánto sabes sobre os descubrimentos arqueolóxicos e o seu campo?
Anímaste? Ben, pois empezamos!
1. Cantos tipos principais de arqueoloxía existen?
- 1
- 2
- 3
Mañá a solución e unha nova pregunta!
FONTE: Idea orixinal muyinteresante.es e gal.wikipedia.org Imaxe: aprendum.com
A ORIXE DAS PALABRAS: DURMIR A PERNA SOLTA
Adoitamos utilizar a expresión ‘durmir a perna solta’ para referirnos a aquelas ocasións no que logramos durmir de vez, o descanso da noite foi reparador e/ou non tivemos ningún problema para conciliar o soño.
Pero cal é a orixe desta expresión?
A orixe atopámola na época na que aos presos colocábaselles uns grillóns nos nocellos para que non puidesen escapar, habendo algúns casos excepcionais nos que, pola boa conduta dun reo, este recibía como premio o poder pasar a noite sen estar suxeito a ningunha cadea ou outro preso, polo que ‘durmía a perna solta’ (sen suxeición algunha), o que conlevaba un bo descanso e estar en mellores condicións pola mañá (hai que ter en conta que por aquel entón a maioría dos presos cumprían a condena realizando traballos forzados).
FONTE: blogues.20minutos.es Imaxes: vivefeliz.es e blogues.20minutos.es
REFRANEIRO POPULAR GALEGO DO MES DE NOVEMBRO
"Se queres ter allo fino, plántao polo San Martiño" (11 de novembro)
"As castañas polo San Martiño, teñen sede e queren viño"
"Polo San Martiño, nin fabas nin liño"
"Polo san Martiño remonta casa día un ferradiño"
"Castañas, viño novo e chourizos, no mes de Santos son vicios"
"En novembro, cavar non se che lembre; a aixada de cavar emprégaa en aburatar"
"Polo San Martiño veranciño, por Sta. Isabel inverno e encher" (11 e 19 de novembro)
"Polos Santos, o que sementa millo come cardos"
"Meu santiño Santo André, eu como foi non sei, fomos dous e viñemos tres" (30 de novembro)
FONTE: Almanaque agrícola ZZ/syngenta.es
#DígochoEu: Aprende os países europeos co Festival de Digochovisión
Esther Estévez Casado vai de festival para explicarnos os nomes dos países europeos e os seus xentilicios!
XESTO AMBIENTAL DO MES DE NOVEMBRO
As tarefas de limpeza tamén adoitan supoñer que, ao longo do ano, decenas de plásticos acaben no lixo: botes de fregapratos, deterxente, estropallos, bolsas de lixo, etcétera. A maioría destes produtos teñen alternativas sen plástico, e novembro pode ser un bo mes para ir expondo o cambio a algunhas delas cando chegue o momento de substituír os produtos de limpeza do fogar. Por exemplo:
- Fregapratos: existen tanto en pastilla como en escamas de xabón que, ademais, poden diluírse en auga para utilizalos en formato líquido.
- Deterxente: os formatos en po adoitan utilizar envases de cartón.
- Fregasolos: do mesmo xeito que outros moitos produtos de limpeza, pode atoparse a granel en tendas especializadas. Lembra conservar o teu antigo envase para enchelo.
- Panos desbotables: poden substituírse por unha reutilizable de fibras vexetais ou por panos lavables.
- Estropallo: existen alternativas de procedencia vexetal, como a luffa, os cepillos de fibras vexetais ou os estropallos de coco; e de cobre ou aceiro inoxidable. Tamén os de estopa ou yute de toda a vida, que venden en rolos en ferraxerías. Así, ademais, evitamos que cheguen a casa sobreenvasados.
- Bolsas de lixo: polo momento, teñen difícil substituto, aínda que moitos blogues de plasticarianos recomendan crealas con outros desperdicios, por exemplo, facendo sobres ou paquetes con folletos publicitarios de papel.
FONTE: P. Cantó/L. Bou (Ilustración)/Verne/elpaís.com
O CEO DO MES: NOVEMBRO 2020
Explosión de meteoros das Leónidas / NASA/Ames Research Center/ISAS/Shinsuke Abe and Hajime Yano
8 de novembro: Cuarto Minguante
15 de novembro: Lúa Nova
22 de novembro: Cuarto Crecente
30 de novembro: Lúa Chea
Chuvia de meteoros: Leónidas: do 6 ao 30 de novembro con máximo na noite do día 17. Corpo proxenitor: cometa 55P/Tempel-Tuttle. Radiante: constelación de Leo.
BETELGEUSE, MÁSI PRETO DA TERRA DO QUE SE CRÍA
Comparación de tamaños entre diferentes estrelas, incluido o Sol, e Betelgeuse / Universidade Nacional de Australia
A principios diste ano, todas as alarmas disparáronse cando os astrónomos detectaron que o brillo de Betelgeuse, unha estrela xigante vermella que se atopa ao final da súa existencia, reducíase drasticamente en tres ocasións diferentes e durante un período de apenas tres meses (entre outubro de 2019 e xaneiro de 2020). Un comportamento así non se viu nos últimos 150 anos, e os científicos pensaron que podía ser un síntoma inequívoco de que a xigantesca estrela, máis de mil veces maior que o Sol, estaba a esgotar o seu tempo e dispoñíase a estalar como supernova, un dos fenómenos máis violentos e espectaculares de todo o Universo.
Tras dous meses de intensos estudos, con todo, os investigadores déronse conta de que, a pesar de que efectivamente Betelgeuse está ao final da súa vida e de que terminará converténdose nunha supernova, a súa explosión podería non ser, despois de todo, tan inminente. O primeiro dos tres escurecementos da estrela, en efecto, debeuse a unha emisión de material, en forma de po, que durante uns meses ocultou parte da súa luz. Despois, ao disiparse a nube, o brillo volveu ser normal.
Agora, un novo estudo realizado por un equipo internacional de investigadores da Universidade Nacional de Australia, suxire que poderían pasar outros 100.000 anos antes de que a xigante vermella estoupase. Un suspiro en tempo estelar, aínda que unha eternidade para o ser humano. Pero non só iso. Os investiadores descubriron que en realidade a estrela é máis pequena e próxima á Terra do que se cría ata o de agora. O traballo acaba de publicarse en The Astrophysical Journal.
Segundo o estudo, esta superxigante vermella, parte da constelación de Orión e que leva moito tempo fascinando aos científicos "estívose comportando de forma estraña ultimamente. Sabemos que o primeiro evento de atenuación involucrou unha nube de po. E descubrimos que o segundo evento, máis pequeno, debeuse probablemente a pulsacións da estrela".
Os investigadores utilizaron modelos hidrodinámicos e sísmicos para aprender máis sobre a física que impulsa esas pulsacións e facerse unha idea máis clara de en que fase da súa vida atópase exactamente Betelgeuse.
"A estrela está a queimar helio no seu núcleo neste momento, o que significa que non está nin preto de explotar. Poderiamos estar á observar preto de cen mil anos antes de que ocorra unha explosión", indican. Cando chegue por fin ise momento, a estrela xigante converterase nun dos obxectos máis brillantes do ceo. O seu brillo será tal que proxectará sombras durante a noite e será, durante meses, perfectamente visible durante o día.
A boa noticia, con todo, é que Betelgeuse aínda está demasiado lonxe da Terra como para que a súa explosión teña un impacto significativo no noso planeta. En palabras dos investigadores, "segue sendo un gran problema cando estala unha supernova. E iste é o noso candidato máis próximo. Dános unha oportunidade única de estudar o que lles sucede ás estrelas como esta xusto antes de que exploten".
FONTE: J. Manuel Nieves/abc.es/ciencia