3 de xaneiro: Lúa Chea (Lúa do Lobo)
10 de xaneiro: Cuarto Minguante
18 de xaneiro: Lúa Nova
26 de xaneiro: Cuarto Crecente
Chuvia de meteoros: Cuadrántidas: do 28 de decembro 2025 ao 12 de xaneiro 2026, con máximo o 3 de xaneiro. O seu corpo proxenitor é o asteroide 2003 EH1(196256) e o seu radiante a constelación do Boiero ou Boötes (Porén, reciben o nome da desaparecida constelación de Quadrans Muralis, que ocupaba parte do actual Boiero)
Oxalá este ano Novo abra novas portas, achéguevos persoas valiosas e impúlsevos cara a todo o que desexedes lograr.
Unha aperta!
VICTOR
Millán Ludeña, ecuatoriano e atleta extremo, converteuse nun referente global ao alcanzar límites insospeitados. Correu en escenarios tan dispares como o Sahara e a Antártida. As súas historias, que comparte con paixón, mesturan aventura, motivación e ciencia do rendemento humano, axudando a desafiar límites e alcanzar metas.
Ao longo da súa traxectoria, Ludeña levou o corpo e a mente a condicións extremas, convertendo cada desafío nunha lección de resiliencia, disciplina e crecemento persoal. A súa experiencia como deportista permitiulle explorar non só os confíns do planeta, senón tamén os da vontade humana, inspirando a miles de persoas a aceptar a imperfección, gozar o camiño e valorar en quen nos converteu mentres avanzamos.
Utilízase a expresión Ande eu quente, e que ría a xente cando alguén prioriza a súa comodidade e gustos persoais por encima das expectativas sociais ou a opinión allea.
O primeiro rexistro escrito que conservamos chegounos con Luis de Góngora e Argote (1561-1627), quen a utilizou, no século XVI, como inicio dun famoso poema satírico-burlesco, cuxa primeira estrofa dicía:
Ándeme eu quente
e ría a xente.
Traten outros do goberno
do mundo e as súas monarquías,
mentres gobernan os meus días
manteigas e pan tenro,
e as mañás de inverno
laranxada e augardente;
e ría a xente.
Numerosos son os expertos que indican que a locución xa era de uso común como refrán bastante antes de ser utilizada por Góngora, aínda que debemos a leste a súa difusión e popularización.
Co tempo, a variante culta do inicio ‘ándeme’ simplificouse a ‘ande’, máis fácil de pronunciar e lembrar. Desde entón a expresión úsase de forma metafórica para afirmar que un prioriza a súa comodidade e os seus gustos por encima das expectativas sociais e da opinión allea.
FONTE: Aldred López/20minutos.es/cultura Imaxe: ikonomultimedia.es
Continúo coa serie adicada aos bulos e noticias falsas sobre cambio climático e medio ambiente, que onte comezamos, e que baixo o título Detector de bulos ambientais, o xornal El País rastrexa esta desinformación para desmentir e aclarar algunhas das mentiras máis reproducidas e que rexorden en moitas ocasións.
6. Non, non se está provocando a seca en España con xeoenxeñería
Ronseis deixados no ceo polos avións na Rioxa / Getty Images
Periodicamente e desde hai anos, as teorías sobre os ronseis asolagan as redes. É, quizais, unha das conspiracións máis populares, talvez porque só fai falta mirar ao ceo para ver ese rastro que deixan os avións. Pero eses ronseis non son a proba de que se estea fumigando con produtos químicos á poboación. E tampouco son a proba de que se estea evitando a choiva con xeoenxeñería. Esta última mentira é a que se replicou durante abril e maio, cando a falta de choivas foi moi pronunciada na Península debido aos anticiclóns que bloqueaban a chegada de precipitacións. Esta conspiración saltou, como xa ocorreu noutras ocasións, á Fiscalía de Medio Ambiente, onde se presentaron decenas de denuncias (que non son admitidas). Un informe do Ministerio Público aclara que eses ronseis non son máis que "nubes de xeo" e non existe ningún plan secreto para bloquear a choiva en España.
A Axencia Estatal de Meteoroloxía (Aemet) leva anos negando tamén ese suposto plan secreto de xeoenxeñería. Neste documento de preguntas e respostas detalla que “os ronseis de condensación son nubes de xeo, en forma de longas liñas, que xorden en ocasións ao paso dun avión, por condensación do vapor de auga contida nas emisións dos motores”. “Os ronseis en si, son simples nubes de xeo, que non poden envenenarnos”, conclúe Aemet nese texto.
Continuará...
FONTE: Manuel Planelles/elpais.com/medio ambiente
O telescopio espacial James Webb da NASA descubriu un tipo raro de exoplaneta, é dicir, un planeta fóra do noso sistema solar, cuxa composición atmosférica "desafía nosa comprensión de como se formou", tal e como revela o organismo espacial estadounidense nun comunicado.
Oficialmente denominado PSR J2322-2650b, este obxecto coa masa de Xúpiter parece ter unha atmosfera exótica, dominada por helio e carbono, nunca vista ata o de agora, di a NASA.
Recreación artística do aspecto do exoplaneta con forma de limón, que orbita un púlsar /
É probable que nubes de feluxe floten no aire, e nas profundidades do planeta, estas nubes de carbono poden condensarse e formar diamantes, aínda que a formación do planeta é un misterio, di o artigo, que se publicou The Astrophysical Journal Letters.
"Foi unha sorpresa absoluta", di Peter Gao, coautor do estudo, do Laboratorio Carnegie da Terra e os Planetas en Washington. "Recordo que, despois de obter os datos, a nosa reacción colectiva foi: ’Que demos é isto?’. É extremadamente diferente do que esperabamos".
Sabíase que este obxecto de masa planetaria orbitaba un púlsar, unha estrela de neutróns que vira rapidamente. Un púlsar emite fas de radiación electromagnética a intervalos regulares, que adoitan variar entre milisegundos e segundos. Estes fas pulsantes só poden verse cando apuntan directamente cara á Terra, de forma similar aos raios dun faro, di a NASA.
FONTE: msn.com/es-es
Continúo coa serie adicada aos bulos e noticias falsas sobre cambio climático e medio ambiente, que onte comezamos, e que baixo o título Detector de bulos ambientais, o xornal El País rastrexa esta desinformación para desmentir e aclarar algunhas das mentiras máis reproducidas e que rexorden en moitas ocasións.
5. Non, as formigas non poden predicir o final da seca
Flamencos, na contorna de Doñana / JOSÉ MANUEL VIDAL (EFE)
Un método de suposta predición do tempo ancestral que non ten nada de científico estendeuse nos últimos anos. Trátase das cabañuelas, que usaban os pastores cando non existían nin a física atmosférica nin os satélites. Consiste en observar certos parámetros do tempo (como a temperatura, a forma das nubes e a dirección do vento) e algúns comportamentos animais (como o voo das aves, a presenza de formigas aladas e o orelleo das mulas) durante os primeiros 12 días de agosto en España, que se consideran de ida, e os 12 seguintes, de volta. Os seus resultados proxéctanse aos 12 meses do ano e son moi abstractos e locais.
Este método alcanzou unha gran visibilidade grazas ao espazo que conceden moitos medios de comunicación a Jorge Rey, un mozo de 16 anos ao que presentan como meteorólogo sen, obviamente, selo. Rey é un afeccionado que aprendeu as cabañuelas dun pastor do seu pobo, Monasterio de Rodilla (Burgos), e que as combina cos prognósticos dos modelos meteorolóxicos. Atribúeselle, falsamente, o fito de predicir Filomena, e todos os anos insiste en que haberá unha nova Filomena, aínda que nunca chega. A pesar diso, é entrevistado habitualmente en radios, televisións e xornais.
O mozo ten 65.400 seguidores en Instagram; Aemet (Axencia Estatal de Meteoroloxía), 22.300. Os verdadeiros expertos subliñan unha e outra vez que este sistema é unha mentira. “É unha tradición folclórica que non ten rigor nin validez, o horóscopo da meteoroloxía”, di Beatriz Hervella, de Aemet. “É como predicir o final da guerra de Ucraína cos pousos do té”, exemplifica o portavoz, Rubén do Campo, mentres que o experto en supercomputación aplicada á meteoroloxía Daniel Santos Muñoz compárao “coa marmota Phil de Pensilvania, o polbo Paul da Eurocopa, a homeopatía ou o tarot”.
Continuará...
FONTE: Victoria Flores/elpais.com/medio ambiente