Blogia
vgomez

NOTICIAS DAS CIENCIAS

O TIRÓN GRAVITACIONAL DE VENUS E XÚPITER CAMBIAN O CLIMA DA TERRA

  Descubren que Júpiter y Venus están cambiando el clima de la Tierra

A distinta posición dos outros planetas do Sistema Solar inflúen na órbita da Terra / Imaxe: abc.es

O clima da Terra é un fenómeno extremadamente complexo do que só temos datos moi limitados. Por exemplo, ocorre que os rexistros máis antigos de temperaturas datan do século  XIX, e que as pegadas do clima pasado que quedan na xeoloxía son grosas e falan de períodos de tempo moi longos. A maioría dos expertos poden detectar un quecemento global acelerado polo home e agravado pola destrución da natureza, pero xunto a este proceso hai outros naturais que exercen unha influencia que non sempre podemos comprender. A actividade do Sol, as  erupciones  volcánicas, o comportamento da  magnetosfera ou a actividade dos seres vivos tamén pode cambiar o clima de formas difíciles de prever. Ás veces uns factores van nunha mesma dirección pero outras non. Isto mostra que no clima o único fixo é o cambio.

Un estudo publicado recentemente en "Proceedings of the National Academy of Sciences" (PNAS) proporciona evidencias sólidas doutro proceso capaz de cambiar o clima. Científicos da Universidade de  Rutgers (Estados Unidos) confirmaron que o tirón  gravitacional de  Venus e Xúpiter alonga a órbita da Terra nun cinco por cento cada 405.000 anos. Por iso, o planeta pasa por unha etapa media, aos 202.500 anos do comezo do ciclo, na que a órbita é case circular. Isto estivo influíndo na cantidade de luz solar que chegou ao hemisferio Norte e modulou o clima da Terra durante polo menos os últimos 205 millóns de anos.

"É un resultado impresionante, porque pensábase que este longo ciclo ocorrera hai 50 millóns de anos, pero agora confirmouse para polo menos os últimos 205 millóns de anos", dixo un dos autores do estudo. "Agora, os científicos poden vincular cambios no clima, o medio ambiente, a evolución dos dinosauros e os mamíferos e os fósiles en todo o mundo con este ciclo de 405.000 anos dunha forma precisa".

Dende hai moito tempo os  astrofísicos suxeriron que a resonancia dos planetas do Sistema Solar crean ciclos na órbita da Terra. Os cálculos matemáticos permiriron, mesmo, reconstruír a evolución deste fenómeno durante os últimos 50 millóns de anos. Pero agora, por primeira vez, os investigadores atoparon evidencias físicas para apoiar esta hipótese, o que ten relevancia para os estudos do clima, a evolución da vida e a propia evolución do Sistema Solar.

Este efecto sobre a órbita é causado sobre todo por  Venus e Xúpiter. O motivo é que o primeiro é o planeta máis próximo á Terra e que o segundo é, con moito, o planeta máis masivo do Sistema Solar. Pois ben, as órbitas destes planetas fan que cada varios centos de miles de anos a posición destes mundos "tire" da Terra en relación co Sol ou que o efecto sexa contrario.

FONTE: abc.es/ciencia

O QUE LLE PASARÁ AO SOL DESPOIS DE QUE "MORRA"

Abell 39, un bello ejemplo de nebulosa planetaria, muy similar a lo que se convertirá el Sol cuando muera 

Abell 39, un fermoso exemplo de nebulosa planetaria, moi similar ao que se convertirá o Sol cando morra / TARECTOR (NRAO/AUI/NSF Y NOAO/AURA/NSF) E BAWOLPA (NOAO/ AURA/NSF)

Non hai dúbida. É ineludible. Os científicos coinciden en que o Sol envellecerá, incharase e converterase nunha xigante vermella que arrasará a Terra e mesmo o afastado Xúpiter. Por entón, ninguén seguirá aínda neste planeta para contalo, pero a desolación continuará ata que a nosa estrela morra dentro duns 10.000 millóns de anos.

O que non estaba tan claro é o que sucederá despois. Ata agora, porque un equipo internacional de astrónomos cre saber como continúa a historia. A investigación, publicada na revista "Nature Astronomy", predí que tras a súa morte, o Sol converterase nun anel masivo de gas e po interestelar luminoso, coñecido como nebulosa planetaria.

Unha nebulosa planetaria marca o final do 90% de todas as vidas activas das estrelas e traza a transición do astro dunha xigante vermella a unha anana branca, que en realidade son xigantescos anacos de materia dexenerada sen unha fonte de enerxía interna. Pero, durante anos, os científicos non estaban seguros de se o Sol na nosa galaxia seguiría o mesmo destino, xa que se pensaba que tiña unha masa demasiado baixa como para crear unha nebulosa planetaria visible. Para descubrilo, o equipo desenvolveu un novo modelo estelar de datos que predí o ciclo de vida das estrelas. O modelo usouse para predicir o brillo (ou luminosidade) da envoltura exectada, para estrelas de diferentes masas e idades.

"Cando unha estrela morre, expulsa ao espazo unha masa de gas e po, coñecida como envoltura, que pode chegar á metade da súa masa total. Isto revela o núcleo da estrela, que neste punto está a quedarse sen combustible, eventualmente apagándose e finalmente morrendo", explica un dos autores do estudo. "É só entón cando o núcleo quente fai que a envoltura expulsada brille durante uns 10.000 anos, un breve período en astronomía", continúa o científico. Isto é o que fai que a nebulosa planetaria sexa visible. "Algunhas son tan brillantes que se poden ver desde distancias extremadamente grandes que miden decenas de millóns de anos luz, onde a estrela mesma sería demasiado débil para ser vista", afirma.

FONTE: abc.es/ciencia
 

O UNIVERSO É FINITO

universo

A teoría final do científico británico, Stephen Hawking, predí que eo universo é finito e es máis simple que moitas hipóteses actuais sobre o Big Bang / Imaxe: unamglobal.unam.mx

A última teoría sobre a orixe do universo de Stephen Hawking, desenvolvida en colaboración co profesor Thomas Hertog, da universidade KU Leuven, foi publicada esta semana polo Journal of High-Energy Physics. A teoría, que foi aceptada para a súa publicación antes da morte do físico británico o pasado 14 de marzo, predí que o universo é finito e máis simple do que establecen os actuais estudos sobre o Big Bang, segundo unha nota difundida polo European Research Council (ERC), que apoia o traballo de Hertog. 

O traballo fundaméntase na teoría de cordas da física (que postula que as partículas elementais son en realidade como minúsculas cordas que vibran) e no concepto de multiverso (que postula que existen múltiples universos).

As modernas teorías sitúan a creación do universo nunha breve explosión, durante unha mínima fracción de segundo despois do Big Bang, cando o cosmos expandiuse rapidamente. Crese que, unha vez producida a inflación, hai rexións que nunca deixaron de medrar e que, debido para os efectos cuánticos, este fenómeno é eterno. De acordo a esta tese, segundo a nota do ERC, a parte observable do noso universo é unha mínima porción onde o proceso terminou e formáronse estrelas e galaxias.

"A teoría habitual de inflación eterna predí que o noso universo é como un infinito fractal (obxecto xeométrico cuxa estrutura básica, fragmentada ou aparentemente irregular, repítese a diferentes escalas) cun mosaico de diferentes pequenos universos separados por océanos que medran", afirmou Hawking nunha entrevista o pasado outono. "As leis da física e a química poden ser diferentes entre un universo e outro que, xuntos, forman un multiverso. Pero nunca fun un defensor do multiverso. Se a escala dos diferentes universos no multiverso é grande ou infinita, non se pode probar", engadiu.

Na investigación recentemente publicada, Hawking e Hertog afirman que esta teoría da expansión infinita é errónea. “O problema habitual con esta teoría é que asume a existencia dun universo de fondo que evoluciona de acordo á teoría xeral da relatividade de Einstein e trata os efectos cuánticos como pequenas fluctuaciones o seu redor. Con todo, a dinámica da expansión eterna varre a separación entre a física cuántica e a clasica", afirma Hertog na nota difundida polo ERC. “Predicimos que o noso universo, a gran escala, é razoablemente liso e globalmente finito. Así que non é unha estrutura fractal", afirma Hawking na investigación publicada.

Hertog e Hawking utilizaron a súa nova teoría para derivar predicións máis fiables sobre a estrutura global do unvierso. Os seus resultados, se se confirman con novos traballos, terán implicacións para o paradigma do multiverso. "Os nosos achados implican unha significativa redución do multiverso a unha categoría moito máis pequena de posibles universos", defende a última teoría de Hawking.

Hertog planea estudar esta teoría a pequenas escalas que se achen ao alcance da capacidade dos nosos telescopios espaciais. Cre que as ondas gravitacionales primordiais son as máis prometedoras vías de probar o modelo. A expansión do universo desde a súa orixe significa que esas ondas gravitacionales terían unha moi longa lonxitude de onda, fóra do alcance dos nosos actuais detectores LIGO (Laser Interferometer Gravitational-Wave Observatory). Pero poderían ser detectadas polo previsto observatorio espacial europeo de ondas gravitacionales (LISA) ou por futuros experimentos de medicións do fondo de microondas cósmico.

FONTE: elpais.com e lavanguardia.com

DENTRO DE 200 ANOS, A VACA DOMÉSTICA SERÁ O MAMÍFERO TERRESTER MÁIS GRANDE QUE QUEDARÁ NA TERRA

Terneros

Xatos /Imaxe: gestacionde.com

Alí onde chegaron os humanos, a vida salvaxe resentiuse. A maioría das especies, salvo as oportunistas, minguaron e moitas delas, en particular as potenciais rivais polos recursos, foron levadas á extinción. Agora un estudo mostra que a expansión humana polo planeta foi en paralelo a unha redución do tamaño dos mamíferos que sobreviviron á súa chegada. E o fenómeno non é do século pasado, leva pasando desde que os primeiros humanos saíron de África. Diversos estudos mostraron que a biodiversidade está en retirada en todas partes. A taxa de extinción de especies dos últimos séculos é ata 100 veces maior que a taxa natural.

As causas son múltiples, aínda que a maioría levan a marca humana: conversión de espazos naturais en campos de cultivo, urbanización, caza, deterioración do hábitat, cambio climático... Pero o risco de desaparecer non é o mesmo para todos os animais. Canto máis grande, maior probabilidade de extinción.

Nas extincións masivas do pasado non se produciu este rumbo por masa corporal, nin sequera na extinción do Cretácico-Paleóxeno, a dos dinosauros, de hai 65 millóns de anos, que deu paso ao reinado dos mamíferos. Que variable non existía nas cinco masivas extincións anteriores? A presenza humana.

No estudo, publicado na revista Science, amósase que, desde finais do período Cuaternario (hai uns 125.000 anos), os fósiles cada vez eran máis pequenos. O máis rechamante deste empequenecimento da vida é que non se produciu antes en toda a era cenozoica, que inclúe ao Cuaternario, é dicir, desde a extinción dos dinosauros. Ao analizar os datos por continentes, o estudo mostra a coincidencia temporal entre a expansión humana, primeiro en África e despois fóra dela, e a xibarización das especies. Aínda que a datación do inicio da gran viaxe desde o continente africano aínda non está clara, os científicos están máis ou menos de acordo nos rangos temporais: entre hai 80.000 e hai 60.000 anos, os Homo sapiens xa habitaban tanto África como Eurasia. Ao redor de hai 50.000 anos chegaron a Australia e, moito despois, hai menos de 20.000 anos, fixérono ás Américas.

O estudo mostra que sempre despois da chegada dos humanos, nunca antes, as especies máis grandes foron as que máis se extinguiron. O fenómeno da extinción da megafauna de finais do Pleistoceno (mamut lanudo, tigre dentes de sabre...) é o máis estudado. Pero non é o único e a tendencia sempre foi na mesma dirección: as especies sobreviventes á chegada dos humanos son máis pequenas que as que había antes. "En termos globais, o tamaño corporal medio hai 125.000 anos era de 69 quilogramos e o máximo [as especies máis grandes, como os mamuts] ao redor das 10,8 toneladas. Hoxe, a media é de 16 kg e o máximo [elefantes] de 3.900 kg. No futuro, baixarán ata o 6,9 kg e un máximo de 900 kg", estimase no estudo.

E esa tendencia para minguar de tamaño, sostén este estudo, continúa. Segundo as súas predicións, dentro duns 200 anos a vaca doméstica podería ser o mamífero terrestre de maior tamaño que quede na Terra. "Sobrevivirán poucos animais do seu tamaño. A maior parte dos mamíferos serán moito máis pequenos", asegura a autora principal deste estudo. Se a vaca (Bos taurus) sobrevive, engade, será en gran medida porque foi domesticada.

FONTE:elpaes.es e elmundo.es/ciencia

O BRUTAL CHOQUE QUE FORMOU AS LÚAS DE MARTE

Esta imagen compuesta compara el tamaño de las lunas de Marte, Deimos y Fobos, como se ven desde la superficie del Planeta Rojo, en relación con el tamaño en que nuestra Luna es vista desde la superficie de la Tierra. Nuestra Luna es 100 veces más grande que Phobos, pero las marcianas orbitan mucho más cerca de su planeta, haciendo que parezcan relativamente más grandes en el cielo

Esta imaxe composta compara o tamaño das lúas de Marte, Deimos e Fobos, como se ven dende a superficie do Planeta Vermello, en relación co tamaño en que a nosa Lúa é vista dende a superficie da Terra. A nosa Lúa é 100 veces máis grande que Phobos, pero as marcianas orbitan moito máis preto do seu planeta, facendo que parezan relativamente máis grandes no ceo / NASA/JPL-Caltech/Malin Space Science Systems/Universidad de Texas A & M

Hai uns 4.500 millóns de anos, un obxecto do tamaño de Marte bautizado como Theia chocou contra a Terra e arroxou ao espazo unha gran masa de material que despois se condensou formando a nosa Lúa. Non foi o único evento similar ocorrido no Sistema Solar. Científicos do Southwest Research Institute (SwRI) cren que as diminutas lúas marcianas Fobos e Deimos tamén tiveron un nacemento violento, aínda que a unha escala moito menor que o impacto xigante que deu lugar ao noso satélite. Neste caso, un novo planeta Marte recibiu probablemente o golpetazo dun corpo do tamaño dun mundo anano. Así o explican na revista Science Advances.

A orixe das lúas pequenas do Planeta Vermello foi debatido durante décadas. As formas irregulares destes diminutos satélites parecían suxerir que foron asteroides «capturados» intactos pola gravidade de Marte, pero as traxectorias das súas órbitas contradin tal cousa. Outra proposta, que os investigadores apoian, é a formación tras un choque colosal, pero ata agora ninguén puidera demostralo de forma consistente. O novo estudo identifica o tipo de impacto necesario para a formación das dúas pequenas lúas marcianas. "Un resultado clave do noso traballo é o tamaño do impactador: atopamos que non se necesita un xigante (como se considerou anteriormente), senón un similar en tamaño aos asteroides máis grandes como Vesta e Ceres", sinala o autor principal do estudo.
 
A nosa Lúa puido formarse cando un obxecto do tamaño de Marte estrelouse na nacente Terra e os restos resultantes uníronse no sistema Terra-Lúa. O diámetro da Terra é de aproximadamente 12.742 km, mentres que o diámetro de Marte é de pouco máis de 6.750 km. A Lúa ten un diámetro de máis de 3.470 km, aproximadamente un cuarto do tamaño da Terra. Aínda que se formaron no mesmo marco de tempo, Deimos e Phobos son moi pequenos, con diámetros de só 12 e 22 km respectivamente, e orbitan moi preto de Marte. O impactador de formación destas lúas estaría entre o tamaño do asteroide Vesta, que ten un diámetro de 524 km, e o planeta anano Ceres, que ten 946 km de ancho.

O novo modelo tamén predí que as dúas lúas están formadas principalmente do material orixinal de Marte, polo que as súas composicións deberían ser similares ás do Planeta vermello na maioría dos elementos. Con todo, o quecemento do material expulsado e a baixa velocidade de escape suxiren que o vapor de auga perdeuse, o que implicaría que as lúas serían máis secas. Estes achados son importantes para a misión de exploración de Marte ( MMX) da Axencia de Exploración Aeroespacial de Xapón (JAXA), que se planea lanzar en 2024 e incluirá un instrumento proporcionado pola NASA. A nave espacial MMX visitará as dúas lúas marcianas, aterrará na superficie de Fobos e recollerá unha mostra da súa superficie que será devolta á Terra en 2029. "Un obxectivo principal da misión MMX é determinar a orixe das lúas de Marte, e ter un modelo que predí cales serían as composicións das lúas se se formasen por impacto proporciona unha restrición crave para lograr ese obxectivo", sinala o investigador.

FONTE: abc.es/ciencia

MILES DE BURACOS NEGROS NO CENTRO DA NOSA GALAXIA

Os círculos indican fontes de raios X de tipo 1 (vermello) e tipo 2 (azul). Estos últimos son sistemas binarios cun buraco negro / NATURE/UNIV. DE COLUMBIA/C. HAILEY

Sabemos que a rexión central da nosa galaxia está alagada por grandes cantidades de gas mesturado con partículas de material sólido similares ás do po. Toda esa materia, en forma de enormes e espesas nubes, non permite observar no óptico a poboación de astros que poboan a zona. Con todo, localizáronse numerosas estrelas explorando a rexión con telescopios infravermellos. Observando as súas órbitas en torno ao centro galáctico, deduciuse que o punto central da Vía Láctea está ocupado por un buraco negro supermasivo, coñecido como Saxitario A*, que posúe uns 4 millóns de masas solares.

Xa que os telescopios ópticos dan pouca información sobre a poboación de obxectos na rexión central da galaxia, pódese recorrer a outras lonxitudes de onda. Por exemplo, as ondas de radio (no dominio centimétrico) e os raios X e gamma permiten localizar os obxectos máis enerxéticos, como os sistemas binarios formados por unha estrela normal e un obxecto colapsado, xa sexa unha anana branca, unha estrela de neutróns ou un buraco negro. En tales sistemas binarios, o obxecto compacto vai arrincando material á súa estrela compañeira, e no proceso orixínanse os raios X e gamma que permiten localizalos.

Co fin de estudar os obxectos da rexión central da Vía Láctea, un equipo de astrónomos   estivo examinando as observacións de raios X realizadas polo telescopio espacial Chandra durante os últimos doce anos. En total, o centro galáctico observouse durante doce días e así, acumulando todas esas observacións, identificámdose un total de 92 fontes puntuais, é dicir, que ao non posuír estrutura detectable, parecen pequenos puntos de emisión X. Destes 92 obxectos, 26 están situados nunha rexión duns 3 anos-luz ao redor de Saxitario A*.

Os astrónomos examinaron os espectros destes obxectos, o que os levou a clasificalos en dous tipos. Hai 14 obxectos, que chamaremos "de tipo 1", que teñen un brillo en raios X que decrece coa enerxía e mostran brusca variabilidade. Estas propiedades corresponden a sistemas binarios que conteñen unha estrela anana branca. Os 12 obxectos restantes, de "tipo 2", teñen un brillo en raios X que aumenta coa enerxía, e non presentan variabilidade. A explicación máis plausible é que estes son sistemas binarios nos que un dos compoñentes é un buraco negro.

O buraco negro (presumiblemente de masa estelar) vai arrincando o material da súa estrela compañeira creando no proceso esa radiación X tan enerxética. Se esta interpretación é correcta, e se estes doce buracos negros formáronse na mesma zona onde os observamos, cabe esperar que existan moitos máis que non forman parte de sistemas binarios, pasando así desapercibidos nas observacións. Os astrónomos estiman que podería haber 10.000 buracos negros, ou máis, nesa pequena rexión en torno ao centro galáctico. Este estudo foi publicado na revista Nature. 
 
Con todo, as conclusións dos astrónomos non poden ser definitivas. De feito, é moi difícil distinguir observacionalmente entre os sistemas binarios que conteñen un buraco negro e os que conteñen unha estrela de neutróns (debido aos pulsos na súa emisión radio, as estrelas de neutróns tamén se denominan púlsares). E, doutra banda, os astrónomos levan anos especulando coa idea de que a rexión central da galaxia deben abundar as estrelas de neutróns, pois estas deberían ser separadas dos cúmulos globulares cando estes enxames estelares, nos seus movementos a través da Vía Láctea, aproxímanse ao centro.

Hai agora un ano que o telescopio espacial Fermi atopou un exceso de radiación gamma na rexión central da nosa galaxia. Inicialmente especulouse con que ese exceso podería ser ocasionado por "materia escura", ese tipo de materia que é moi abundante no universo, pero cuxa natureza se descoñece. Máis recentemente propúxose que tal exceso pode ser debido a unha poboación de estrelas de neutróns sometidas a rotación moi rápida, ou o que é igual: púlsares de moi curto período. Parece pois plausible que polo menos unha parte das fontes de raios X detectadas polos astrónomos sexan sistemas binarios nos que un dos membros da parella é unha desas estrelas de neutróns. Nese caso, o número total de buracos negros podería ser menor.

Para seguir estudando a poboación de obxectos colapsados no centro galáctico sería preciso observar con radiotelescopios de alta sensibilidade para tratar de detectar, de maneira directa, esa poboación de púlsares rapidamente rotantes. Pero, a pesar de todo, aínda que algunhas das fontes enerxéticas resultasen ser púlsares, a hipótese de que haxa miles de buracos negros na contorna do centro galáctico segue sendo razoable e constitúe un resultado espectacular. Se se confirma a gran aglomeración atopada na zona central, sería sumamente interesante estudar o seu potencial en emisión de ondas gravitacionales.

FONTE: Rafael Bachiller/Xornal El Mundo/Ciencia

UN LAGARTO EXTINTO DE CATRO OLLOS

<p>Muchos lagartos modernos tienen un tercer ojo, pero es la primera vez que se descubre un cuarto ojo en un vertebrado con mandíbula. / Sociedad Senckenberg de Ciencias Naturales (Alemania) / Andreas Lachmann / Digimorph.org</p>


Moitos lagartos modernos teñen un terceiro ollo, pero é a primeira vez que se descobre un cuarto ollo nun vertebrado con mandíbula / Sociedade Senckenberg de Ciencias Naturais (Alemaña)/Andreas Lachmann/Digimorph. org

Lagartixas, ras, sapos, lampreas, así como outros peixes como os atunes ou algunhas quenllas teñen un terceiro ollo parietal. Trátase dunha estrutura sensible á luz que pode desempeñar funcións claves na orientación xeográfica e os ciclos circadianos destes animais.

Aínda que este órgano estaba moi estendido entre vertebrados primitivos, nin aves nin mamíferos contan con el na actualidade. As lampreas, ademais, son os únicos animais que teñen catro ollos. Pero como evolucionaron estas estruturas nos vertebrados?

“Pensabamos que o terceiro ollo fora desaparecendo de maneira independente en moitos grupos de vertebrados, como mamíferos e aves, e que só se conservou en lagartos entre os vertebrados terrestres”, di Krister Smith, do Instituto de Investigación Senckenberg en Alemaña. “Pero doutra banda, tamén existía a idea de que o terceiro ollo da lagartixa desenvolveuse a partir dun órgano diferente, chamado parapineal, que está ben desenvolvido en lampreas. Estas dúas hipóteses non se correspondían”, recalca Smith.

O achado dun fósil de lagarto monitor (Saniwa ensidens) con catro ollos, pertencente a unha liñaxe que viviu hai uns 49 millóns de anos, axuda agora a dilucidar a historia evolutiva do terceiro e cuarto ollo. O estudo publícase na revista Current Biology. “Ao descubrir un lagarto de catro ollos, no que os órganos pineales e parapineales formaban un só ollo na parte superior da cabeza, puidemos confirmar que o terceiro ollo dos lagartos é realmente diferente do terceiro ollo doutros vertebrados con mandíbula”, continúa a experta.

Os científicos analizaron especímenes de museos descubertos hai 150 anos en Grizzly Buttes como parte da expedición da Universidade de Yale á conca de Bridger, Wyoming (EE UU). Os escáneres mostraron resultados inesperados: varios restos fósiles tiñan o espazo para o cuarto ollo. A pesar de que o catro ollo non era un órgano como o dos vertebrados e evolucionou de maneira independente ao terceiro ollo noutros grupos de vertebrados, para os científicos non hai nada de “místico” sobre estes órganos. Si saben que proporcionan ás animais habilidades extraordinarias, como sentir a polarización da luz e usar esa información para orientarse xeograficamente.

Os expertos aínda teñen moito que aprender sobre a evolución destes órganos e as súas funcións en animais vivos, pero os novos achados confirman o valor dos ósos depositados en museos fai máis dun século. Vendo o estado dos restos, moitos poderían pensar que son inútiles. “O noso traballo mostra que mesmo os fósiles pequenos e fragmentados poden ser enormemente útiles”, conclúe a científica.

FONTE: agenciasinc.es

MATIZACIÓNS Á TEORÍA SOBRE A DESAPARICIÓN DOS DINOSAUROS

Teorías de la extinción de los dinosaurios

Extinción dinosauos / Imaxe: dinosaurios.info

A teoría máis estendida acerca da desaparición dos dinosauros da face da Terra culpa ao impacto dun gran meteorito hai uns 65 millóns de anos no que hoxe é a Península do Iucatán, en México. O violento choque, que abriu un cráter submarino dun 200 km de diámetro, non só causou o fin do reinado destes animais míticos, senón que tamén acabou con máis do 70% de todas as especies vivas do planeta. Unha das extincións masivas máis terribles de todos os tempos.

Con todo, investigadores da Universidade de Albany (EE. UU.) cren que a historia pode contarse doutra maneira e que non foi a roca espacial a única culpable do exterminio, senón algo ben distinto. Segundo explican, a aparición de plantas tóxicas combinada coa incapacidade dos dinosauros para asociar o sabor de certos alimentos co perigo foi en realidade o que os puxo na picota. Estas circunstancias xa reduciran drasticamente a poboación de dinosauros cando o asteroide estrelouse.

A «aversión ao gusto aprendida» é unha defensa evolutiva que se observa en moitas especies, pola cal o animal aprende a asociar o consumo dunha planta ou outro alimento con consecuencias negativas, como sentirse enfermo.

As primeiras plantas con flores, chamadas anxiospermas, aparecen no rexistro fósil moito antes do impacto do asteroide e xusto antes de que os dinosauros comezasen a desaparecer gradualmente. investigadores afirman que a medida que as plantas evolucionaban e desenvolvían defensas tóxicas, os dinosauros continuaron coméndoas a pesar do malestar gastrointestinal. Aínda que hai incerteza sobre cando as plantas con flores desenvolveron toxicidade e canto tempo tardaron en proliferar, os investigadores observan que a súa aparición coincide coa desaparición gradual dos dinosauros. 

Ademais de estudar a proliferación de plantas tóxicas mentres os dinosauros estaban vivos, os investigadores examinaros se as aves (consideradas descendentes dos dinosauros) e os crocodilos (tamén relacionados) podían desenvolver aversións gustativas. Descubriron que as aves, en lugar de formar aversións ao gusto, desenvolveron aversións ás características visuais do que sexa que as enferme. Aínda así, saben o que non deben comer para poder sobrevivir. Nun estudo anterior no que dez crocodilos foron alimentados con diferentes tipos de carne, algunhas lixeiramente tóxicas, os investigadores descubriron que, do mesmo xeito que os dinosauros, os crocodilos non desenvolvían aversións aprendidas do gusto.

"Aínda que o asteroide certamente xogou un factor, o déficit psicolóxico que facía que os dinosauros fosen incapaces de aprender a absterse para comer certas plantas xa exercera unha gran presión sobre a especie", afirman. "A visión predominante da extinción de dinosauros baseada no impacto dos asteroides implica que a desaparición dos dinosauros debería ser repentina e os efectos deberían ser xeneralizados, pero a evidencia claramente mostra todo o contrario: os dinosauros comezaron a desaparecer moito antes do impacto do asteroide e continuaron desaparecendo gradualmente durante millóns de anos despois".

FONTE: Xornal abc/ciencia