Continuación!
Tamén durmido está o volcán valenciano de Cofrentes, situado no cerro de Agrás, a uns 527 metros de altitude e próximo á central nuclear do mesmo nome.
Volcán cerro de Agrás / cofrentes.es
Como o anterior, tamén permanece inactivo o volcán das Illas Columbretes, fronte á costa de Castellón, no que segundo algúns estudos houbo actividade hai uns 300.000 anos.
FONTE: Elaborado a partir artigo publicafo en farodevigo.es
O Día Mundial Sen Tabaco celébrase tal día coma hoxe en todo o mundo, o 31 de maio de cada ano. Esta celebración anual informa o público acerca dos perigos que supón o consumo de tabaco, as prácticas comerciais das empresas tabaqueiras, as actividades da OMS para loitar contra a epidemia de tabaquismo, e o que as persoas de todo o mundo poden facer para reivindicar o seu dereito á saúde e a unha vida sa, e protexer ás futuras xeracións.
O tabaco mata cada ano a máis de 8 millóns de persoas e destrúe o noso medio ambiente, prexudicando aínda máis a saúde das persoas debido ao cultivo, a fabricación, a distribución, o consumo e a eliminación dos produtos de tabaco.
Ao fumar, non só os fumadores son afectados, tamén son afectados as persoas máis próximas, os fumadores pasivos.
Fai un esforzo, por ti e polos demais. Deixa de fumar!
FONTE: who.int/es Imaxes: amazon.es e clinicalascondes.cl
Continuación!
Ademais, no medio da cidade de Olot atópase o Montsacopa, que cun cráter de 120 metros de diámetro alíñase entre os volcáns Mopntolivet e da Garrinada.
Volcán Montsacopa / aventuraenmoto.wordpress.com
Hai entre uns 15 e 16 millóns de anos que está documentado o vulcanismo en Cabo de Gata (Almería), cando se iniciou a actividade magmática no mar de Alborán. Non hai tampouco ningún signo activo, pero é o conxunto volcánico máis complexo da península ibérica xa que conta con volcáns submarinos e en superficie, como son os domos de lava, como o Frade e o Frade mozo, e as caldeiras volcánicas, como a caldeira do Chumbo ou a de Majada Redonda.
Cerro dos Frades / tripadvisor.es
Estes dous cerros, denominados “O Frade” e “O Frade Mozo”, foron en orixe un volcán illado que expulsou lava a través de dúas chemineas volcánicas. O cerro do Frade constitúe o punto máis alto da Serra de Cabo de Gata, cunha altitude de 493 metros.
Continuará!
FONTE: Elaborado a partir artigo publicafo en farodevigo.es
España conta con dúas áreas volcánicas consideradas activas (aquelas onde se produciron erupcións nos últimos 10.000 anos), que son as illas Canarias e a comarca da Garrotxa, en Xirona, pero tamén hai volcáns inactivos en Cabo de Gata (Almería), Cofrentes (Valencia), as Illas Columbretes (Castellón) e Campo de Calatrava (Ciudad Real). En total, son un case 100 os volcáns que ten España.
Segundo explica o Instituto Xeográfico Nacional (IGN), hai que diferenciar, por unha banda, o vulcanismo que se localiza no ámbito peninsular e nalgunhas das súas illas próximas e, por outra, o que se atopa en Canarias.
Mentres a orixe do primeiro está relacionado coa colisión entre as placas africana e euroasiática, o de Canarias estao coa formación dun punto quente no interior dunha placa oceánica, situada no contacto co continente africano.
Actualmente Canarias é a única zona de risco volcánico elevado en España e as illas da Palma, Tenerife e Hierro as de maior actividade, segundo indica o IGN. Neste arquipélago producíronse todas as erupcións volcánicas rexistradas nos últimos séculos en España, sete delas na illa da Palma.
A outra zona considerada activa, aínda que sen que rexistrase ningunha erupción desde hai miles de anos, é a comarca da Garrotxa, en Xirona, onde se atopa o Parque Natural da Zona Volcánica do mesmo nome.
Na área hai 40 conos volcánicos, entre os que se atopan o volcán de Santa Margarida, no municipio de Santa Pau, cuxa última erupción tivo lugar hai 11.000 anos; o Croscat, de tipo estromboliano, o máis novo e o máis grande da zona e tamén o de maior tamaño da península ibérica.
Continuará!
FONTE: Elaborado a partir artigo publicafo en farodevigo.es
Un xigantesco asteroide de case dous quilómetros de diámetro (catro veces o tamaño do Empire State Building) achegarase a nós hoxe, 27 de maio. Con todo, desde o Centro de Estudos de Obxectos Próximos á Terra ( CNEOS) da NASA queren enviar unha mensaxe de ’tranquilidade’: a pesar de ser catalogado como «potencialmente perigoso», debido a que o seu descomunal tamaño podería producir catastróficos danos na Terra, a rocha espacial achegarase como máximo a 4 millóns de quilómetros de aquí (dez veces a distancia media entre a Terra e a Lúa).
Bautizado como 7335 (1989 JA), é o asteroide máis grande que se achegará á Terra este ano. Os científicos estiman que viaxa a aproximadamente 76.000 km/h (47.200 metros por segundo), máis ou menos 20 veces máis rápido que unha bala. Este asteroide é un dos máis de 29.000 obxectos próximos á Terra (NEO) que a NASA rastrexa cada ano. Os NEO son calquera obxecto espacial que pasa dentro duns 48 millóns de quilómetros da órbita da Terra. A maioría destes obxectos son extremadamente pequenos, de entre poucos metros ata centímetros; con todo, 7335 (1989 JA) é a excepción polo seu gran tamaño, de 1,8 quilómetros de envergadura.
7335 (1989 JA) tamén é un asteroide tipo Apolo, as rochas espaciais que orbitan ao redor do Sol mentres cruzan periodicamente a órbita da Terra. Os astrónomos coñecen uns 15.000 asteroides desta clase e calcularon para moitos deles as súas traxectorias. Por exemplo, a próxima vez que esta rocha achéguese será o 23 de xuño de 2055, e viaxará moito máis lonxe: a unhas 70 veces máis de distancia que a que existe entre a Terra e a Lúa. De feito, a NASA segue de preto a outros asteroides con moito máis potencial para chocar contra nós, como Bennu, un asteroide duns 500 metros de diámetro que se achegará ao noso planeta moi preto o 24 de setembro de 2182. Ou a (29075) 1950 DA, outro asteroide cun diámetro comprendido entre 1 e 2 quilómetros, e cuxo un encontro moi próximo o 16 de marzo do ano 2880 preocupa ata certo punto aos astrónomos.
No peor dos escenarios, cunha rocha enorme dirixíndose cara a nós, aínda hai esperanza. Varias axencias espaciais han propuxeron diferentes plans para salvar á Terra. Por exemplo, a misión DART, da NASA, chocará unha nave contra o sistema de asteroides Didymos para ver canto podería desviar este tipo de corpos. Pola súa banda, China propuxo enviar varios dos seus enormes foguetes Long March V para cambiar a traxectoria do propio Bennu. E aínda existirían outros plans, como pulverizar o asteroide ’in extremis’ para que unha ’choiva’ de rochha moito máis inocua e controlable caese sobre a Terra.
FONTE: P. Biosca/abc.es/ciencia
En cosmoloxía física, a enerxía escura é unha forma de enerxía que estaría presente en todo o espazo, producindo unha presión que tende a acelerar a expansión do universo, resultando nunha forza gravitacional repulsiva. Considerar a existencia da enerxía escura é a maneira máis frecuente de explicar as observacións recentes de que o universo parece estar en expansión acelerada desde hai uns 6.000 millóns de anos. A causa sería que a densidade da materia seguiu diminuíndo, mentres que a enerxía escura permaneceu constante. No modelo estándar da cosmoloxía, a enerxía escura achega practicamente o 68 % da masa-enerxía total do universo.
No vídeo superior tedes unha explicación sinxela do que este tipo de enrexía.
Seguro que oíches falar algunha vez da hemoglobina. A hemoglobina é unha proteína do sangue que se atopa dentro dos hematíes (tamén chamados glóbulos vermellos ou eritrocitos), dunha cor vermella característica (por iso o sangue é vermella), que se encarga de transportar o osíxeno que chega ao noso torrente sanguíneo ata cada recuncho (tecidos) do noso corpo. Ademais, tamén transporta o CO2 que se desprende deses tecidos, como molécula de refugallo (produto do metabolismo), ata os pulmóns. Así, prodúcese un intercambio entre o osíxeno e o CO2, utilizando a hemoglobina como ponte.
Agora é fácil comprender que se non tivésemos hemoglobina suficiente, asfixiariámonos, porque non teriamos osíxeno suficiente onde o necesitamos. Habitualmente á falta de hemoglobina chámaselle anemia. Así pois, a anemia é unha das causas da falta de aire, por exemplo.
O que talvez non sabías é que unha persoa pode ter anemia por varias causas. Explícome: unha molécula de hemoglobina está formada, a grandes liñas, por unha banda proteica, a “globina”, e unha parte “hemo” (formada por protoporfirina e ferroso -Fe++-), responsable da cor.
Como talvez saibas, as proteínas poden ser estruturas complexas, con moitas partes ou “cadeas” formándoas (coma se fose un quebracabezas de LEGO, onde cada peza é unha proteína e todas xuntas son unha proteína máis grande).
Neste aspecto, a globina é unha proteína formada por cadeas que chamamos alfa, beta, delta e gamma. O 97% da nosa hemoglobina está formada por 2 cadeas alfa e 2 cadeas beta.
Entender isto tan técnico é relevante para comprender que calquera condición que afecte as cadeas alfa, beta, ao grupo hemo ou a súa formación, podería resultar nunha anemia, ao non poder ter hemoglobina que funcione con normalidade. Por exemplo, a falta de ferro fai que non se poida formar a parte “hemo”. Este tipo de anemia coñécese como anemia ferropénica (por falta de ferro). Ao ser esta parte responsable da cor, é fácil entender que nos casos máis graves, as persoas están pálidas.
Pois ben, se a afección en cuestión afecta as cadeas alfa, falamos de alfa-talasemias. Se afecta as cadeas beta, beta-talasemias. Pero, por que poden afectarse as cadeas que forman a hemoglobina? Principalmente, por xenética.
A talasemia é un trastorno hereditario, é dicir, transmítese a través dos xenes de pais portadores aos seus fillos. Como podedes imaxinar, se a hemoglobina é un dos ladrillos que forman os glóbulos vermellos, a alteración na formación da hemoglobina dá lugar a unha alteración na estrutura do hematíe. Ademais, con menos “ladrillos”, constrúense hematíes máis pequenos, capaces de albergar menos hemoglobina da habitual. Por iso, nas persoas con talasemia, atopamos uns glóbulos vermellos máis pequenos (microcíticos) e “menos vermellos” (hipocrómicos). Uns hematíes alterados con niveis insuficientes de hemoglobina dá lugar a unha menor osixenación dos órganos e tecidos do noso organismo. Así, os pacientes de talasemia poden padecer formas graves ou leves de anemia.
Todas as clases de talasemia teñen síntomas similares (fatiga, dificultade respiratoria, palidez, debilidade,...), que varían unicamente nunha escala de gravidade. Dado que a talasemia caracterízase pola redución dos niveis de glóbulos vermellos, as persoas afectadas poden presentar síntomas de anemia ou de baixo reconto sanguíneo.
A falta de glóbulos vermellos tamén pode desencadear afeccións asociadas e os seus síntomas. Cando o reconto de glóbulos vermellos é baixo, o corpo traballa en exceso para producir máis cantidade. Os glóbulos vermellos prodúcense principalmente na medula ósea, a sección branda e escura presente no interior dos ósos. Como a medula traballa horas extras para producir máis glóbulos vermellos, tende a aumentar de tamaño, e como consecuencia, os ósos tenden a agrandarse e expandirse, o que fai que se volvan fráxiles, máis finos e propensos a fracturarse facilmente.
O bazo é outro órgano onde se producen glóbulos vermellos, pero tamén realiza funcións adicionais, como filtrar o sangue e comprobar se hai infeccións subxacentes e as combate. Nos pacientes con talasemia, o bazo tamén se agranda, e, como dedica todo o seu tempo e esforzo á produción de glóbulos vermellos, non é tan eficaz para filtrar o sangue e combater as infeccións. Como resultado, dise que os pacientes con talasemia están "inmunocomprometidos", é dicir, que o seu corpo é incapaz de defenderse das infeccións. Por tanto, corren un maior risco de desenvolver infeccións.
Aos pacientes que padecen tipos graves ou moderados de talasemia adóitaselles diagnosticar a enfermidade durante a infancia, xa que empezan a manifestar os síntomas da anemia desde unha idade moi temperá. Os pacientes con formas leves de talasemia poden descubrir (a miúdo, máis tarde na vida) o trastorno sanguíneo subxacente cando empezan a mostrar os síntomas da anemia. Tamén se pode sospeitar a enfermidade tras unha análise de sangue. Nese caso, o seguinte paso será poñer ese sangue baixo o microscopio e observar a morfoloxía dos glóbulos vermellos (se faltan “ladrillos” -cadeas- na súa estrutura, a forma é anormal, e por iso tamén son hematíes máis pequenos do habitual).
Dado que o trastorno sanguíneo transmítese de pais a fillos, a enfermidade tende a ser hereditaria, así que algunhas persoas poden ser diagnosticadas de talasemia por ter antecedentes familiares da enfermidade. Aínda así, pode darse no caso de que os pais sexanportadores asintomáticos sen sabelo.
Tanto as mulleres como os homes teñen unha taxa similar de padecer a enfermidade.
Aproximadamente o 5% da poboación mundial posúe algunha alteración xenética que afecta á hemoglobina (hemoglobinopatía), sendo a afección máis frecuente a talasemia. Ademais, cada ano nacen ao redor de 300.000 nenos con talasemia en todo o mundo, o que significa que 4,4 de cada 10.000 nados vivos son afectados por este trastorno.
FONTE: Amyad Raduan (GlóbuloAzul)/muyinteresante.es Imaxe: revistamedica.com
A Lúa adquire unha cor vermella e alaranxada durante unha eclipse lunar /NASA
Durante esta noite, será posible observar unha eclipse total de Lúa desde Europa, África e América. O fenómeno poderase ver a primeira vista, aínda que mellor cuns prismáticos ou un telescopio, e non entraña ningún perigo nin require ningún tipo de instrumentación especial. Iso si, nesta ocasión haberá que madrugar en países coma o noso.
Segundo datos do Observatorio Astronómico Nacional (OAN-IGN), a totalidade comezará ás 05:29 h (hora peninsular española) e terminará ás 06:54 h, polo que durará aproximadamente unha hora e 25 minutos. De forma parcial poderase ver antes e despois, desde as 04:28 h na que dará comezo o evento astronómico, ata as 07:55 h que finaliza. No caso concreto da nosa provincia (Pontevedra) istes son os horarios:
Durante a eclipse total, a Lúa non estará completamente escura, senón que tomará un ton avermellado. Iso débese a que parte da luz solar é desviada pola atmosfera terrestre. Como se tingue de vermello, ás veces denomínase popularmente como lúa de sangue, como vedes na imaxe superior.
Nunha eclipse de Lúa, a Terra impide que a luz do Sol chegue ata a Lúa, xerando un cono de sombra que escurece a Lúa, que adquire a cor avermellada característica.
Debido ao tamaño angular do Sol, a sombra que proxecta a Terra consta de dúas zonas: a umbra e a penumbra. Na umbra non existe radiación solar directa, mentres que na penumbra a radiación solar é bloqueada só parcialmente.
Por iso as eclipses clasifícanse en totais, parciais e penumbrais. Un observador dirá que viu unha eclipse total cando a Lúa se situou completamente na zona limiar. Cando só unha parte dela se sitúe na umbra, a eclipse será parcial. Se se sitúa na penumbra, a eclipse será penumbral, e só se producirá un sutil escurecemento na superficie lunar.
Esperemos que o estado do ceo acompañe!
FONTE: gciencia.com/ceos e astronomia.ign.es