Blogia
vgomez

OUTRAS COUSAS

HOXE É MARTES 13



Hoxe é martes 13, unha data que está asociada á mala sorte, ao mal agoiro, á calamidade. Algo que, como moitas outras lendas e supersticiones, está incorporada no día a día ata o punto de formar parte do refraneiro español.

"Un martes 13...", probablemente non faga falta nin terminar de escribir esta frase para que calquera lector complétea na súa mente. Pero isto, como moitas outras supersticiones, ten unha explicación.

A historia está infestada de episodios que se relacionan con números e datas, tanto positivos como negativos. Neste caso, a relixión ten moito que ver. E é que os máis medorentos temen ao número 13 polo que representa en distintas crenzas. O cristianismo rexéitao porque na última cea, ese era o número de presentes se se conta a Xudas. Un personaxe escuro canto menos para esta relixión.

Tamén se adoita pensar que Xesucristo foi crucificado un día 13, aínda que neste caso sitúase nun venres, motivo polo que en Italia este é o día da mala sorte.

E xa nun plano máis infernal, o Anticristo aparece no decimoterceiro capítulo do Libro da Apocalipse.

Nin occidente, nin moito menos o cristianismo son os únicos que cren no martes 13 como data maldita. A Cábala xudía tamén o ten marcado no seu calendario debido a que 13 son os espíritos malignos, e por tanto, é o número da morte.

Os viquingos, lonxe da influencia destas crenzas, tamén, xa que se relaciona co deus Loki, caótico e traizoeiro.

Aínda que o trece está máis comunmente relacionado coa mala sorte, non sucede o mesmo co martes. E iso débese a que esta é unha herdanza da cultura romana, que contaba no seu catálogo de deidades con Marte, señor da guerra. Mesmo se chega a poñer, erroneamente, como data da caída de Constantinopla.

Supersticioso ou non, este martes 13 será probablemente un día difícil, especialmente para quen aínda teñen en mente as vacacións que acaban de rematar.

FONTE: Alfredo Teja/laregion.es

A MOREA DE PALABRAS EN GALEGO PARA DESIGNAR A CHUVIA

Existe a crenza de que os esquimós inuit teñen centos de palabras distintas para designar a neve. Pero é falso. A falacia foi propalada polo antropólogo estadounidense Franz Boas en 1911. En realidade, as linguas inuit son polisintéticas, co que crean longas palabras que funcionan como frases completas. E por iso só teñen dúas raíces léxicas ou ‘palabras’ para a neve: ‘ganik‘, para os copos no aire; e ‘aput‘, para a que se acumula no chan. Que logo, cando se escoitan, parezan longas palabras só responde a que lle suman afixos que en galego serían adxectivos ou preposicións como ‘branca neve’, ‘neve a derreter’ ou ‘neve en po’.

Así que non é certa a lenda dos esquimós e a palabra neve. Pero si é verdade que os galegos temos máis de cen palabras para designar a chuvia, das que 61 a denominan directamente.

Para resumir aquí están 61 palabras galegas distintas para denominar a chuvia. E outras dezaseis máis relacionadas co mesmo concepto:

Para chuvia feble: Babuña, Babuxa, Barbaña, Barbuza, Barrallo, Barrufa, Barruñeira, Barruzo, Borralla, Breca, Chuvisca, Chuviscada, Chuviñada, Froallo, Lapiñeira, Marmaña, Orballo, Parruma, Parrumada, Patiñeira, Patumeira, Poalla, Poallada, Poalleira, Poallo, Zarzallo…

Para chuvia forte: Arroiada, Ballón, Basto, Bátega, Bategada, Cebra, Cebrina, Chaparrada, Chuvascada, Chuvasco, Chuvieira, Cifra, Ciobra, Dioivo, Treixada, Xistra, Zarracina…

Cando hai raios e tronos: Treboada, Torboada, Torbón, Trebón…

Se vén con neve e xeo: Auganeve, Cebrina, Cebrisca, Escarabana, Nevada, Nevarada, Nevareira, Nevarío, Nevisca, Nevarisca, Pedrazo, Salabreada, Sarabiada, Torba…

Cando remata de chover: Amizar, Delampar, Escambrar, Escampar, Estear, Estiñar, Estrelampar…

E cando hai condensación de auga: Borraxeira, Borraxoia, Brétema, Cegoña, Fuscallo, Néboa, Neboeiro, Nebra, Zarrazina…

Para que despois digan do noso idioma!

FONTE: gciencia.com/tolociencia

LENDA: ILLA COELLEIRA

Nunca oíches as campás da illa Coelleira? Pois pon atención, sobre todo nas noites sen lúa, cando o vento galga as ondas e a néboa enchoupa os montes. Contan que, unha noite escura, o rei enviou uns guerreiros para exterminar os cabaleiros da Orde do Temple e degolaron todos os cabaleiros e monxes que descansaban no cenobio da illa Coelleira.

Cando deron por rematada a matanza, escoitaron as campás da torre. Alí atoparon un raparigo louro, de ollos azuis que, axeonllándose perante eles e mirando ao ceo, clamou, desesperado: “Aquí me tedes, son o último templario da miña Orde!” e, segundos despois, foi degolado.

Durante moitos anos, nas noites tenebrosas, o tanguemento das campás estarreceu toda a bisbarra. Ata que morreu en Viveiro un nobre pertencente á familia baixo cuxa domina- ción se argallou a arrepiante matanza e, arrepentido pola súa crueldade, deixou dito no seu testamento: “Mando que se digan trinta e seis misas polo descanso das almas dos templarios que fixen matar por orde do rei en San Miguel da Coelleira”.

As almas dos templarios repousaron en paz, mais non as campás, que aínda arreguizan na escuridade das noites de lúa negra e vento.

FONTE: syngenta.es/almanaque-agricola-2022

UN CONTO DE CESTOS

Proceso fabricación cesto / Imaxe: Javier Carballo/gipuzkoa.eus/es

Segundo se conta houbo un cesteiro un tanto peculiar pola razón que cada mes só facía un determinado número de cestos por riguroso turno de pedido e se alguen chegaba tarde limitábase a dicirlle:

– Xa está completo o cupo.

Por iso entre outras cousas sempre andaba de rifa cos seus veciños así un día lle dixo un:

– Eu pedínche que me fixeras uns cetos como ao meu veciño non obstante sendo o mesmo número a el faslle un desconto no precio e a min non.

Ao que lle respondeu o cesteiro moi tranquilo:

– Mira cando volvas para a casa e pases pola leira de carballos do teu veciño, que che queda en camiño, poderás saber a razón.

Así o fixo o veciño e así o home esculcou abraíado que apenas quedaban carballos.

Entón dixo asorado:

– Madia leva! O desconto, visto así, resulta demasiado caro.

FONTE: Xosé Lois Ripalda/syngenta.es/almanaque-agricola-2022

A VOLTA 2022

Hoxe, 19 de agosto, comeza a 77ª edición da Volta Ciclista a España, tendo o seu remate o 11 de setembro.

Un total de 3.280,5 km repartidos es 21 etapas. A etapa inicial será fóra de España, concretamente en Utrecht (Holanda), discorrendo tamén as dúas seguintes neste memo país. Xa en España, comezará en Vitoria-Gasteiz, o día 23 de agosto, e rematará, o día 11 de setembro, en Paisaxe da Luz-Madrid.

Participarán 18 equipos UCI WorldTour + 2 equipos UCI ProTeams 2021 + 3 equipos españoles invitados.

Lamentablemente, nesta ocasión, non pasará por Galicia!

Para seguir toda a información preme AQUÍ ou véndoa pola TVE.

Que a disfrutedes!

FONTE: lavuelta.es

CAMPAMENTO ROMANO AQUIS QUERQUENNIS A VISTA DE DRON



O campamento romano e a mansión-viaria de Aquis Querquennis, coñecido popularmente como A cidá, garda a pegada dun pasado que se remonta dous milenios no tempo. Permaneceu ocupado entre o último cuarto do século I e ata os anos 20 do II, durante a construción da Vía XVIII ou Vía Nova, calzada que comunicaba Bracara Augusta e Asturica Augusta

Está situado na parroquia de Baños (Bande-Ourense) á beira do río Limia no encoro de As Conchas, que se atopa ao 49,5% da súa capacidade máxima, segundo os datos da Confederación Hidrográfica do Miño-Sil (CHMS).



O encoro das Conchas, onde se atopa o campamento romano, está actualmente ao 49,5% / BRAIS LORENZO

Durante unha parte do ano o xacemento, un Ben de Interese Cultural desde 2018, non pode ser visitado. Cando sobe o nivel de auga do encoro os restos arqueolóxicos quedan asolagados. Coa seca baixou a presa e os restos do asentamento son máis visibles.

Desde o século XVI había xa noticias destes restos arqueolóxicos, coñecidos na zona como A Cidá, aínda que non foi ata o século XX cando se realizaron as primeiras intervencións arqueolóxicas, dirixidas por Florentino López Cuevillas a comezos dos anos 20. Naqueles momentos pensaban que se trataba dunha mansión romana, non dun campamento militar. Foi na década dos anos 80, grazas a novos achados e fotografías aéreas, cando se expuxo a verdadeira natureza do recinto.

Atravesa o lugar unha ruta de peregrinación a Santiago de Compostela, coñecida como Ruta da Raíña Santa, nome debido á peregrinación realizada por Isabel de Portugal, no século XIV e seguida nos séculos posteriores por numerosos camiñantes. Tal ruta coincide coa citada calzada romana Vía Nova no seu tramo inicial ata Bande e está a ser reivindicada como "camiño xacobeo" por diversas asociacións da comarca.

No lugar atópase o moderno Centro de Interpretación Aquae Querquennae-Vía Nova, que alberga un museo e varias salas explicativas do complexo arqueolóxico.

Un lugar que merece a pena visitalo!

FONTE: J.F./farodevigo.es e gl.wikipedia.org

LENDA: A FONSAGRADA

Era noite pecha, o candil tremelucía no muro, a cheminea estaba acesa e o vento, furioso, estrelaba a choiva contra os cristais. Entón, a miña avoa bebeu un vaso de auga da Fonsagrada e dixo que me debía un conto, porque quen quixer que bebese auga desa fonte debía contar un. E, así, contoume esta historia.

Preto da Pobra de Burón había un pequeno manancial no que unha fermosa nena lle ofrecía auga fresca a todo o que pasase por alí a cambio de que lle contase un conto. Peregrinos, ferreiros, arrieiros, facían un alto no seu camiño para gozaren da auga fresca e entreterse e deleitaren os demais coas súas historias.

Tantas foron as boas xentes, tantos os relatos, tal a algueirada, que os da Pobra advertiron o negocio e abriron unha panadería, logo unha tenda e despois unha pousada. Ao pouco tempo, todo o pobo se trasladou alí.

Un día, na igrexa, o cura viu a nena contándolle á Virxe os relatos dos viaxeiros. “Por que fas iso?”, preguntoulle. “Porque a Virxe díxome que está moi soa e triste e quere saber da xente”, contestou a nena.

Entón, o pobo construíulle unha capela na Fonsagrada. A auga abrollou con abastanza e comezou unha época de feliz prosperidade para todos.

FONTE: syngenta.es/almanaque-agricola-2022

LENDA: O CESTO E O DIAÑO

O cesto e o diaño / Imaxes: realfabrica.com e raicesdeperaleda.com

En certo lugar os veciños quixeron facer unha escaleira de cestos que chegase ata o ceo, malia cando pensaban que xa acadaran o que se proponían,  esculcaron que lles faltaba un cesto, porén como xa non quedaba ningún laíabanse en gran maneira. Entóno diaño, que sempre está ao axexo para non perder ocasión de aproveitarse dos humanos, presentouse e díxolles:

– Eu podo arranxar o problema traendo o cesto que falta.

Non obstante díxolle un dos veciños:

– Porén ti endexamais fas nada sen pedir algo a cambio.

– Pois non che falta razón e pido a alma de cada un de vós.

Ante a resposta os veciños quedaron moi contentos polo que dixo un deles:

– Este diaño senón é parvo pouco lle falta xa que unha vez que estemos aporta do ceo imos entrar decontado.

E así sucedeu, malia ao atoparse co porteiro do ceo díxolles:

– Non podedes entrar xa que só o poden facer os que teñen alma, poisa a vosa vendéstela ao diaño, así que ide para xunto de quen vola mercou.

E que nunca foi doado enganar ao diaño!

FONTE: Xosé Lois Ripalda/syngenta.es/almanaque-agricola-2022