SABÍAS QUE...

SABÍAS QUE... POR QUE A AUGA É TRANSPARENTE?

Todos os alimentos que consumimos teñen unha cor, un sabor e un cheiro específico debido aos seus diversos aromas naturais e colorantes. Por exemplo, a Coca-Cola é de cor negra debida a que na súa composición atópase un determinado colorante alimentario: o E150d, coñecido como cor caramelo.

A cor escura das cervexas negras é debido ao emprego de maltas na súa elaboración, as cales, á súa vez, obteñen a súa cor durante o proceso de toste, debido a que é o grao de queimado da malta o que determina a cor final da bebida.

O mojito é de cor azulado debido ao curazao azul, que se elabora a partir da destilación alcohólica de cascas de laranxas amargas, variedade Curazao, mesturadas con finos alcois e xarope de azucre refinado.

A luz consiste en ondas electromagnéticas, baseadas na influencia que teñen unhas partículas eléctricas sobre outras. Se movemos un electrón créase unha onda que se transmite polo espazo e é, precisamente, esa onda o que coñecemos como «luz».

Se a vibración da onda é moi lenta (baixa frecuencia) falamos de microondas, de ondas de radio ou de ondas infravermellas; se a frecuencia da luz é máis alta entramos no chamado espectro visible (o que percibimos cos nosos ollos) pero se a frecuencia segue subindo penetrámonos no espectro da luz ultravioleta, os raios X ou os raios gamma.

Se un corpo deixa pasar luz azul dicimos que é transparente ao azul, mentres que, se non a deixa pasar e absórbea, dicimos que ese corpo é «opaco» á cor azul.

A auga é unha molécula formada por tres átomos, dous de hidróxeno e un de osíxeno que están unidos por ligazóns covalentes. Un descubrimento que se produciu no ano 1.781 grazas aos experimentos do científico Henry Cavendish (1731-1810), xa que ata ese momento pensábase que era unha soa substancia química a responsable da composición da auga.

A diferenza doutros líquidos e bebidas, a auga carece de pigmentos que absorben certa lonxitude de ondas de luz e que reflicten outras, o cal proporcionaríalle unha cor determinada. Aínda que é certo, que a auga reacciona de forma moi diferente ante as distintas ondas electromagnéticas.

Así, por exemplo, se sometemos a auga á acción das ondas de baixa frecuencia (microondas) as súas moléculas axítanse e rotan rapidamente dun lado para outro a enorme velocidade (2.400 millóns de veces por segundo). Nese movemento chocan coas que hai na contorna e transmítenlles enerxía, de forma que a auga é opaca para este tipo de ondas.

Se aumentamos a frecuencia e pasamos á luz visible, leva demasiada enerxía como para excitar os movementos das moléculas, pero insuficiente como para mover os electróns dos átomos, por este motivo pasa a través da auga e fai que a luz visible sexa transparente. Se seguimos subindo en frecuencia, a luz ultravioleta excita os electróns dos átomos. Os raios X e gamma teñen tanta enerxía que poden arrincar electróns dos átomos, sendo a auga novamente opaca.

En conclusión, poderiamos dicir que a auga é transparente á luz visible, pero non á luz que os nosos ollos non poden captar.

FONTE: Pedro Gargantilla/abc.es/ciencia

SABÍAS QUE... POR QUE AS TAPAS DE SUMIDOIRO SON REDONDAS E NON RECTANGULARES?

Un dos maiores logros da humanidade son os sistemas de rede de sumidoiros, cuxo orixe remóntase case aos albores da civilización. O obxectivo das tapas de rexistro é, basicamente, selar o acceso aos sistemas subterráneos. Curiosamente, nos seus inicios o termo «pozo de rexistro» non gardaba relación coa rede de sumidoiros, empregábase para referirse aos buracos de acceso entre as cubertas dos barcos de vela.

Foi cara ao 350 a. de C. cando os romanos crearon o primeiro sistema de rede de sumidoiros subterránea, estaba formado por complexos acuedutos que drenaban os pantanos locais e transportaban os residuos a zonas extramuros.

Os sumidoiros romanos, escavadas a man e revestidas con ladrillos, contaban con vías de acceso para que os enxeñeiros civís puidesen realizar o correcto mantemento. Encima daqueles accesos colocábase unha pesada laxa de pedra, como sistema de selaxe, este ronsel pétreo sería o antecedente da nosa «tapa de sumidoiro».

Non sería ata o século XIX cando se desenvolveron o pozo e a tapa de sumidoiro moderno empregando materiais e técnicas de instalación máis avanzados, pero partindo da base e do deseño romano.

A tapa debe cumprir unha serie de características, por unha banda, debe ser robusta para resistir o paso de vehículos e persoas, pero ao mesmo tempo debe ser fácil de retirar para permitir o acceso dos equipos de mantemento.

O material co que se fabrican as tapas está determinado basicamente pola localización e o tipo de tránsito á que se verá sometida, desta forma hainas de aceiro galvanizado, de aceiro inoxidable, de aluminio, de formigón… Nos últimos tempos o roubo reiterado, para a súa posterior venda como chatarra, obrigou a utilizar materiais diferentes, como poden ser o popilpropileno ou o composite.

A xeometría que se utiliza no seu deseño non é casual, xa que unha tapa circular fai que se poida rodar dun lugar a outro para transportala e, ademais, que poida encaixar no seu sitio desde calquera ángulo.

Ademais, ao ser redondas teñen un diámetro constante e isto impide fisicamente que as tapas poidan caer polo buraco, xa que a distancia que une o centro con calquera punto é sempre o mesmo, algo que non sucede con outras figuras xeométricas. Se fose cadrada, por exemplo, podería virarse e caer á rede de sumidoiros.

Cando se utilizan tapas con forma paralepípeda é porque están deseñadas para protexer arquetas, redes de distribución de electricidade ou doutros tipos de cableado, como son os de telecomunicacións.

FONTE: Pedro Gargantilla/abc.es/ciencia

SABÍAS QUE... POR QUE HAI DISTINTOS TIPOS DE SANGUE E POR QUE NON SE PODEN MESTURAR?

Unha persoa de 75 quilogramos de masa posúe aproximadamente 6 litros de sangue, os cales flúen a través dun sistema semellante a unha autoestrada viscosa, conectando todas as células que compoñen o corpo humano a unha velocidade de 2 quilómetros por hora.

O sangue está composta por un 55% de plasma, un líquido de cor amarelada. O restante 45% está formado por glóbulos vermellos, brancos e plaquetas. Estes compoñentes son constantemente renovados, substituíndose a unha impresionante taxa de 3 millóns por segundo.

Existen distintos tipos de sangue debido ás variacións nas moléculas (antíxenos) presentes na superficie dos glóbulos vermellos. Os tipos de sangue A, B, AB e O se refiren a estes antíxenos específicos. Ademais, hai un factor Rh, que pode ser positivo ou negativo, o que dá lugar a tipos de sangue como A+, A-, B+, B-, AB+, AB-, O+ e O-.

Se se mesturan tipos de sangue incompatibles durante unha transfusión, o sistema inmunolóxico do receptor identifica os antíxenos descoñecidos como unha ameaza e lanza un ataque, o que pode levar a unha reacción transfusional que pode ser potencialmente mortal. Este ataque do sistema inmunolóxico pode causar coágulos e fallo renal, entre outras complicacións graves.

En situacións de emerxencia, cando non hai tempo para determinar o tipo de sangue dunha persoa, pódese administrar sangue do tipo O negativo, que se considera un doante universal. Isto significa que as persoas con calquera tipo de sangue poden recibir sangue O negativo sen risco dunha reacción de incompatibilidade. Con todo, mesmo en situacións de emerxencia, sempre é preferible coñecer o tipo de sangue do receptor para minimizar calquera risco potencial.

Noutras situacións, por exemplo, se se necesita un tipo de sangue específico e non está dispoñible, os médicos poden optar por un tipo de sangue compatible. Por exemplo, se alguén con tipo de sangue A necesita unha transfusión e sángrea tipo A non está dispoñible, sángrea tipo O (se é compatible co factor Rh) podería usarse porque é compatible.

Ademais, os pacientes con sangue AB son considerados receptores universais para as transfusións de plasma, o que significa que poden recibir plasma de calquera grupo sanguíneo. Con todo, os doantes de plasma universais son os de tipo AB, mentres que os doantes de glóbulos vermellos universais son os de tipo O negativo.

Dito isto, aínda que o sangue O negativa é universalmente compatible, non todos poden doala, e é relativamente rara. Por tanto, as subministracións de sangue O negativa poden ser limitados, especialmente en situacións de emerxencia a gran escala como guerras ou desastres naturais. Isto pon de relevo a importancia de ter unha subministración suficiente de todos os tipos de sangue para as transfusións.

Para concienciarnos sobre esta necesidade, onte, 14 de xuño, celebrouse o Día Mundial do Doante de Sangue, establecido pola Organización Mundial da Saúde (OMS) para agradecer aos doantes voluntarios de sangue. Este día tamén busca alentar a máis persoas en todo o mundo a doar sangue de maneira voluntaria e regular, xa que as doazóns de sangue son esenciais para o funcionamento dos sistemas de saúde.

FONTE: Sergio Parra/nationalgeographic.com.es/ciencia     Imaxes: bancosangrerioja.org e colsan.org.br

SABÍAS QUE...POR QUE NO SOLPOR O CEO TÍNGUESE DE COR VERMELLO

Solpor en Sevilla visto desde a Ponte de San Telmo / ADOBE/LUNA MARINA

No ano 2022, TripAdvisor realizou unha enquisa para coñecer cales eran os mellores amenceres e solpores do mundo. O top ten dous atardeceres disputáronllo Mallory Square en Caio Óso (Florida) con 9.811 mencións e Burj Khalifa (Dubai) con 5.275 mencións.

No noso país hai enclaves fantásticos para ver unha posta de sol, lugares que van desde o Cabo Fisterra en Galicia ata Es Vedrá en Eivissa, pasando polo Miradoiro de San Nicolás, en Granada, ou a praia canaria de Famara. Agora ben, o lugar que máis recensións acumulou en TripAdvisor foi o templo de Debod, en Madrid.

As cores do ceo son o resultado dunha mestura entre a composición da luz, a atmosfera e a fisioloxía da visión propia do Homo sapiens. Desde hai séculos sabemos que a luz é branca, que está formada polas cores do arco da vella e que a atmosfera non é uniforme, nela hai capas de gases e partículas en suspensión.

Cando a luz solar atravesa as capas descomponse coma se estivese a atravesar un prisma e ao contactar coas partículas rebota e reflíctese. O algo parecido ao que sucede no planeta Marte cando o po avermellado elévase no aire e dános a impresión de que o ceo marciano é vermello.

Non todas as cores dispérsanse por igual, o azul dispérsase máis que o resto, xa que o osíxeno e nitróxeno absorben maioritariamente a luz azul-violeta, deixando pasar a laranxa-avermellada.

Isto permite explicar por que o ceo adoita verse máis azul ao mediodía que á primeira hora da mañá ou a última hora da tarde, xa que o sol está no seu punto máis alto e a súa luz atravesa intacta a atmosfera.

Este fenómeno físico coñecémolo como dispersión de Rayleigh, en honra ao matemático e físico británico John William S Rayleigh, o descubridor do argon e ao que a Academia sueca galardoou co Nobel de Física no ano 1904. Os académicos premiaron os seus estudos no campo da óptica, en especial no estudo da polarización da luz, que contribuíron a coñecer mellor a teoría da radiación do corpo negro.

Cando o Sol comeza a desaparecer tras o horizonte, o ceo deixa de ser azulado e tínguese dunha luz avermellada, unha estampa que traduce que nese momento os raios solares atravesen unha parte da atmosfera maior, chocando máis veces coas partículas suspendidas no aire e que se «perda» o azul.

Agora ben, coa calima o ceo se colorea de tons alaranxados a pesar de que aínda é de día. Neste caso débese a que unha nube de po do Sahara envólveo todo e a que as partículas en suspensión teñen unha densidade maior, o que provoca que a luz solar choque con elas e reflíctase.

Así que xa saben, unha posta de sol é romántica, poética e conmovedora, en ocasións é indescritible e, mesmo, pódenos deixar sen palabras pero, ante todo, unha posta de sol é pura ciencia, e senón que llo digan ao físico británico John W Rayleigh.

SABÍAS QUE... POR QUE AO POÑER UN ALTOFALANTE BOCA ABAIXO O SON NON SAE AO REVÉS?

Para responder a esta pregunta necesitamos entender como funciona un altofalante. A parte fundamental do altofalante é unha membrana que se move seguindo as variacións de tensión dun sinal eléctrico. Esta membrana móvese adiante e atrás empuxando as moléculas do aire que están en contacto con ela, e así se crea a onda sonora que logo oímos. Imos ver como. Se pensas na parte dianteira da membrana, a que está á vista, ao moverse cara a adiante empuxa as moléculas de aire que están en contacto con ela, o que fai que o aire nesa zona adquira unha densidade maior que a do aire en repouso, ou sexa en silencio.

Como o aire é un medio elástico, as moléculas tentan recuperar o seu estado de equilibrio expandíndose outra vez. Isto provoca que a zona que antes tiña maior densidade, ou presión, do normal, agora teña menos do normal. Ademais, ao expandirse as moléculas de aire comprimen ás que están ao seu lado, que inmediatamente van tentar expandirse outra vez empuxando ás seguintes e así sucesivamente. Esta é a forma na que se propaga o son, que como ves é simplemente unha perturbación de presión que se propaga por un medio elástico, o aire neste caso, e chega ata o noso oído.

A parte traseira da membrana fai o mesmo, pero en contrafase, é dicir, cando a dianteira xera unha sobrepresión, a traseira xera unha rarefacción (presión por baixo do nivel de repouso), así que podemos dicir que a parte traseira da membrana xera outra onda sonora de signo contrario á dianteira. Para evitar que ambas interfiran e estraguen o campo sonoro que pretendemos que o altofalante xere, encerramos a membrana nunha caixa que impide que a onda traseira propáguese. Por iso, aínda que lle deas a volta ao altofalante, el segue radiando son só cara a adiante, porque está deseñado para funcionar así. Terías que facer un buraco na parte posterior da caixa para cambiar o seu funcionamento.

Un experimento interesante, e desde logo menos destrutivo, podería ser orientar o altofalante cara a unha superficie próxima, e escoitar o son que esa superficie reflicte. Se a superficie é dura, por exemplo a parede ou o chan, vai ser moi reflector, e o son que reflicta parecerase bastante ao orixinal, é dicir, o que percibirías co altofalante mirando cara a ti. Pero se a superficie é branda, por exemplo un sofá, non vai reflectir todos os sons por igual, porque absorberá os sons máis agudos. Entón o son reflectido, o que poderás oír, será máis grave.

E postas a experimentar, déixoche outra idea: se o altofalante non ten patiñas de goma, ou pódelas quitar, proba a poñelo encima dun moble non moi pesado, ou unha caixa de madeira. Cun pouco de sorte, a vibración do altofalante transmítese á superficie onde o pos, e esta compórtase como a táboa harmónica dun piano, amplificando o son.

E cando termines cos experimentos, se o teu altofalante forma parte dun equipo estéreo (que é antigo, pero aínda o temos en moitas casas), non esquezas volver poñelo no sitio correcto, é dicir, á altura da túa cabeza e formando un triángulo equilátero co outro altofalante e a túa cadeira de brazos favorita para escoitar música.

FONTE: Soledad Torres Guijarro/elpais.com/ciencia         Imaxe: thomann.de/es

SABÍAS QUE... COMO CONSEGUEN AS ABELLAS FABRICAR O MEL

Abellas fabricando mel nunha colmea / Adobe Stock

A nosa alimentación volveríase tan monótona como a música dun ascensor, a economía caería en picado e numerosos animais desaparecerían da face da Terra. Todo isto sucedería se as abellas deixasen de existir para sempre.

As abellas que producen mel son as Apis mellifera, de apis, abella, e mellifera, portadora de mel. Estas abellas viven en colonias e foron os exipcios hai máis de 4.000 anos os primeiros en ser capaces de ’domesticalas’.

Ata a data o mel é o único alimento comestible polo ser humano que é elaborado por un insecto, das 950.000 especies que existen no noso planeta.

Nas colonias de abellas podemos atopar diferentes tipos de obreiras, desde as ama de cría, que coidan e alimentan os ovos, ata as construtoras, que forman as estruturas nas que se almacena o mel, pasando pola pecoreadoras, que son as que buscan e colleitan o néctar das flores.

O néctar é o premio co que as plantas fanerógamas recompensan ás abellas polo servizo de polinización. Trátase dunha substancia aromática moi doce formada, fundamentalmente, por azucres naturais, que a abella introduce no seu abdome (buche melario) e transporta ata as colmeas.

Este proceso lévano a cabo obreiras adultas (teñen, polo menos, vinte e un días de vida) que sobrevoan e chupan as flores coas súas longas prosbócides (glosa). Cando a abella atópase en repouso o enorme complexo bucal áchase replegado debaixo da cabeza e do tórax.

Agora ben, non todas as flores son aptas para a elaboración do mel e isto sábeno os apicultores, os cales, cando queren obter meles de determinados tipos flores, colocan as colmeas xunto ás flores de acacia, de azar, de romeu…

Por outra banda, viuse que o néctar máis doce é o máis espeso e o que, ao mesmo tempo, necesita dunha lingua máis potente para poder ser succionado. Isto tradúcese en que o néctar das flores que son visitadas polas bolboretas é menos doce que o daquelas que son polinizadas polas abellas.

Para que comprendamos a importancia desta aseveración vaia por diante un dato: os modelos matemáticos, combinados con observacións de laboratorio, fixaron que a concentración de hidratos de carbono para que o néctar sexa elixido polas abellas é do 50-60%, unha cifra que descende ata o 30-40% no caso das bolboretas.

Unha vez que a abella pecoreadora, tamén chamada forraxeadora, chegou á colmea saca o mel do buche melífero e pásallo ás súas compañeiras que esperan na piquera ou entrada da colmea.

Serán elas as encargadas de regurgitar o néctar de forma repetida e mesturalo con encimas que actúan sobre os azucres formando fructosa e glicosa. Ademais, as abellas conseguen que a humidade do néctar pase do 70% ao 20% e que o pH sitúese en torno ao 3.9%. É o primeiro paso na transformación do néctar en mel.

Seguidamente depositan a mestura nunha celdilla do panal e proceden ao comezo do secado do mel. Este proceso é clave no proceso de elaboración, xa que o líquido introducido nas celas contén un elevado contido de auga que se vai secando pola acción da calor que hai no interior das colmeas e pola ventilación que xeran as propias abellas coas súas ás. Desta forma conseguen extraer ata un 80% de auga.

Cando o mel está seca procédese á selaxe da cela con cera natural, que evita a entrada de humidade e permite que se conserve en perfectas condicións. Calcúlase que son necesarias unhas oito abellas para obter unha pequena cullerada de mel.

O obxecto da fabricación de mel non é outro que poder alimentar ás súas larvas para que se convertan en abellas, xa que o mel é un produto moi nutritivo e enerxético.

FONTE: Pedro Gargantilla/abc.es/ciencia

SABÍAS QUE... POR QUE O PAPEL AMARALEA CO PASO DO TEMPO?

O primeiro «papel» da historia foi o papiro, un soporte que se fabricaba no Antigo Exipto a partir do vexetal que lle deu nome: Cyperus papyrus. En China, alá polo século II a. de C., comezouse a fabricar un soporte diferente, facíase a partir dos restos do algodón, da seda e do cáñamo, unha técnica que chegaría a Europa na Idade Media.

O método de fabricación de papel chinés consistía, basicamente, en xerar un entretexido de fibras de celulosa a partir dunha pasta obtida tras moer algunha materia prima (procedente de partir as fibras naturais de orixe vexetal) e mesturala con auga. Posteriormente a pasta era prensada e secada, obténdose así o papel.

Nos seus inicios usábase como materia prima todo aquilo que tivese celulosa, como eran os residuos de tea, cáñamo, algodón… Sería a demanda daquel invento a que obrigaría a usar madeira de plantas leñosas, como as árbores.

O papel é de cor branca debida á celulosa, aínda que en ocasións pode ser doutra tonalidade debido ás impurezas ou colorantes que a acompaña. Foi o gusto, a moda e as necesidades de resaltar a individualidade o que propiciou que, coa axuda dos colorantes, aparecesen follas con diferentes tons de cor.

En calquera caso, e a pesar de que a industria química é capaz de ofrecernos unha paleta infinita de cores, o papel que segue triunfando é o branco, xa que permite que haxa un contraste de luminosidade maior entre o que se escribe e o fondo.

O tempo deixou unha pegada recoñecible en todos os soportes que se utilizaron para escribir ao longo da historia. Todos sabemos que, no caso do papel, adopta un ton amarelo, vólvese quebradizo e, ademais, ten un cheiro característico.

A culpa non é da celulosa senón da lignina, un polímero que mantén as fibras da celulosa unidas, dotando á madeira da suficiente rixidez como para que os troncos das árbores mantéñanse ergueitos.

O proceso de elaboración do papel consiste en eliminar a lignina, para que o resultado sexa o máis branco posible, con todo, non se pode facer na súa totalidade, para iso é preciso engadir substancias alcalinas e aumentar o proceso de «branqueo» por medio de cloro, peróxidos e sulfitos.

Cando a lignina exponse ao aire oxídase e prodúcense cambios na estrutura química do polímero formándose unhas moléculas, cromóforos, que reflicten certas lonxitudes de onda que se corresponden ao amarelo e ao marrón.

Por ese motivo, canto menor sexa a cantidade de lignina que leve un papel máis tempo tardará en amarillear. Isto permite explicar por que o papel de xornal, que é o máis barato, amarillea tan pronto.

Hai algúns anos os científicos deron un paso de xigante ao descubrir o cromóforo da celulosa. Trátase dun aldehído, un grupo formado por un átomo de carbono que se une a un de osíxeno a través dunha ligazón dobre, e a outro de hidróxeno por unha ligazón simple. Este descubrimento abre a porta aos restauradores para eliminar a cor amarelada dos manuscritos antigos.

Pero o papel non só ten que loitar contra a lignina no seu proceso de envellecemento, ten que facer fronte tamén á acción dalgúns microorganismos capaces de degradalo por hidrólise ou oxidación da celulosa a través de encimas, celulasa, que ocasionan as manchas típicas do papel deteriorado. Entre eles atópanse Aspergillus niger e algúns vibrios.

Para finalizar, sinalar que os anglosaxóns utilizan o termo «pulp» para referirse ao refugallo de pulpa de madeira coa que se fabricaba un papel amarelado, de mala calidade. A partir dese termo xerouse un tipo de literatura (coñecida como pulp fiction) que se imprimía en papel de custo moi baixo, sen guillotinar e que, está claro, amarilleaba de forma moi precoz.

FONTE: Pedro Gargantilla/abc.es/ciencia       Imaxe: Creative Commons vista en pXhere

SABÍAS QUE... POR QUE SAEN OS CARACOIS CANDO CHOVE?

Os caracois saen cando chove porque necesitan unhas condicións de humidade moi altas para poder sobrevivir. A cuncha protéxeos dos depredadores e axúdalles a conservar a humidade do seu corpo. Estes animais foxen das temperaturas extremas. Cando o tempo é moi seco, entérranse, mesmo ata a dous metros de profundidade, ou se ocultan baixo rochas ou follas, en zonas resgardadas preto de ríos ou charcos, sempre en lugares onde se sentan protexidos da falta de auga. Esta mesma conduta lévana a cabo durante o inverno.

Os caracois desprázanse sobre unha estrutura muscular chamada pé, que está repleto de glándulas mucosas que segregan o que coñecemos como baba. Esta mucosidade é a que lles permite moverse. Canto menos seco sexa o substrato polo que se moven, máis fácil é para eles o desprazamento. Se hai pouca humidade, a mucosa vaise secando e chega un momento no que non se poden mover e eso pode provocar a súa morte. Esta seca que estamos a vivir en España, por exemplo, aféctalles moito. De feito, os caracois terrestres son dos animais máis afectados por ela.

Cando chove poden desprazarse máis facilmente, o que lles permite chegar aos sitios onde atopan alimento e realizar outras funcións fisiolóxicas como o apareamento e a reprodución. Ademais, os caracois son ovíparos e normalmente enterran os seus ovos, polo que necesitan que o substrato estea húmido e brando.

Pero realmente os caracois non adoitan saír no momento no que está a chover, senón despois, xa que as pingas de choiva poden facerlles dano ao impactar sobre o seu corpo e a súa cuncha. Tampouco saen se hai demasiada auga porque tampouco poden moverse facilmente nun terreo encharcado e pódense afogar. Unha situación óptima para eles é cando o ambiente ten unha humidade relativa de entre o 80 e 90%. As súas horas do día preferidas para saír son as do amencer e o anoitecer porque son os momentos do día nos que hai menor insolación.

Cando as condicións ambientais son pouco favorables, os caracois buscan refuxio dentro da súa cuncha e pechan a súa abertura co epifragma, que é unha lámina mucosa endurecida. Esto axúdalles a manter a humidade e tamén a protexerse da entrada de depredadores. Neste estado poden resistir moito tempo, durante o que non necesitan comer porque o seu metabolismo é moi lento e non gastan enerxía. No caso das babosas, que teñen cunchas moi pequenas ou carecen delas, entérranse, refúxianse en gretas na madeira ou nas rochas ou protéxense en zonas próximas á auga.

FONTE: Lola Bragado Álvaarez/elpias.com/ciencia     Imaxe: Ralf Hirschberger (Picture Alliance/Getty Images)