SABÍAS QUE...

SABÍAS QUE... (KOALA)

Sabías que...

- O koala (Phascolarctos cinereus) é un herbívoro marsupial arbóreo espeso endémico de Australia, e o único representante da súa familia, Phascolarctidae.

- A palabra "koala" provén da palabra aborixe que significa "o que non bebe". Non é que non beban auga en si e non a necesiten, senón que a obteñen doutros alimentos ou doutras maneiras.

- Son os que máis dormen ao día: unhas 22 horas cada día. Que fan o resto do tempo? Non queda moito tempo, así que basicamente comer e  asearse.

- O tamaño medio dun koala adulto oscila entre os 60 e 85 cm e uns 4-15  kgs de peso. As femias, como na maioría de especies animais, son máis pequenas. Os koalas máis grandes viven nos lugares menos cálidos.

- Todas as crías de marsupiais chámanse joeys. Nacen con apenas 1 gramo de peso, como unha gominola e sen orellas, sen pelame e cegos. As crías desenvólvense na bolsa da nai durante uns seis meses e, despois deste tempo, viaxan sobre as costas da nai durante outros seis meses, utilizando unicamente a bolsa materna para alimentarse e durmir.

- Os machos comezan a aparearse aos tres ou catro anos de idade e as femias cando teñen dous anos de idade. Xeralmente dan a luz unha vez ao ano, durante os seguintes 10 a 15 anos. O período de xestación dunha  koala femia é de 35 días, e dá a luz unha soa cría. É posible que teñan xemelgos, pero é algo bastante raro. O nacemento do joey adoita ter lugar entre os meses de novembro e febreiro.

- O corpo do koala non posúe  glándulas  sudoríparas, así que non poden suar. E como refrescan o seu corpo?  Lamiéndose os brazos ou estirando ben o seu corpo entre as ramas frescas das árbores para que circule o aire.

- Aliméntanse a base de follas de eucalipto, pero son uns comedores voraces. Poden chegar a inxerir ata 1 kg de follas por día. É bastante rechamante, sobre todo considerando que o eucalipto é  venenoso para a maioría dos animais. Grazas a que posúe un órgano especial de dixestión de fibra son capaces de desterrar os químicos tóxicos presentes nas follas e gozar dun agradable refrixerio. Iso si, prefiren as follas máis altas das árbores, porque estas conteñen máis líquido e nutrientes

- Un koala en liberdade, en estado salvaxe, pode chegar a vivir uns 10 anos; normalmente as femias viven máis porque son menos conflitivas. En cativerio poden chegar a vivir 20 anos.

- Existen tres subespecies de koalas: o koala de  Queensland, o máis pequeno das tres subespecies que posúe unha pelame máis prateada e curta; o koala de Vitoria, que é o máis grande das tres subespecies e posúe unha pelame é moito máis longa e de cor marrón e o  koala de Nova Gales do Sur, de tamaño medio e o máis reconocible de todos os koalas pola súa pelame moito máis agrisada.

FONTE: Sarah Romero/muyinteresantes.es

SABÍAS QUE... (OSOS PANDA)

Sabías que os osos panda…

- Os osos panda ou pandas xigantes (Ailuropoda Melanoleuca) son animais endémicos do continente asiático.

- A súa rechamante pelame en branco e negro, combinado cun corpo voluminoso e unha cara redonda, dálle un aspecto cativador.

- Teñen seis dedos, ao presentar un falso polgar, é dicir, un sexto dedo para agarrar mellor as ramas de bambú que comen.

- Son carnívoros. A pesar de que a dieta destes animais é un 90 % bambú (a planta máis abundante de China), os osos panda posúen dentes caninos para desgarrar a carne e sistemas dixestivos preparados para dixerila, o que os converte en carnívoros. É por iso que tamén poden alimentarse de froitos, pequenos mamíferos, peixes e insectos.

- Son animais solitarios, pois os individuos desta especie prefiren pasar a maior parte do tempo en soidade, durmindo ou en áreas de alimentación. De cando en cando hibernan.

- Producen unha gran cantidade de excrementos, chegando a producir máis de 20 quilos ao día. É por iso que as súas feces poden servir como abono ou mesmo para fabricar papel.

- As crías pesan ao nacer de 90 a 130  gramos, e apenas teñen pelo. Os adultos, poden pesar entre 70 e 125  kg e medir ata 1,90 m.

- O período de xestación dura cinco meses e as femias dan a luz dunha a dúas crías totalmente cegas de apenas 140 g de peso. Nacen cunha cor rosada e conforme medran van adquirindo o seu particular coloración.

- A súa vida media é de doce a vinte anos. Cada vinte e cinco anos de vida dun oso panda representa cen anos de vida humana.

- Acadan a súa madurez sexual entre os catro e os sete anos de idade.

- Segundo a Lista Vermella de Especies Ameazadas da  UICN, crese que menos de 1900 pandas permanecen en estado salvaxe.

FONTE: muyinteresante.es e gal.wikipedia.org  Imaxe: muyinteresante.es

SABIAS QUE... (XIRAFAS)

Sabias que as xirafas…

- Son os mamíferos máis altos do mundo. As adultas poden chegar a medir ata 6 metros de altura e pesan un máximo de 2.000 kg, unhas dimensións que combinadas coa súa pelame danlles un aspecto único e fermoso.

- Cada especie e subespecie que vive hoxe día ten un deseño de pelame diferente entre si, podendo dicir máis aínda: cada xirafa ten un patrón único que nunca se repite noutro individuo, do mesmo xeito que nosas impresións dixitais. Non existen dúas xirafas iguais.

- Están adaptadas de forma única para alcanzar unha vexetación inaccesible para outros herbívoros. Os seus vasos sanguíneos inusualmente elásticos e as válvulas especialmente adaptadas axudan a compensar a acumulación repentina de sangue (para evitar desmaios, claramente) cando as cabezas das xirafas levántanse, baixan ou balancéanse rapidamente.

- Os seus "cornos" son en realidade protuberancias cubertas de pel e pelo por encima dos ollos que protexen a cabeza de lesións. Chámanse osiconos.

- Os seus pescozos conteñen a mesma cantidade de vértebras que nós (sete), agás que os seus ósos son extremadamente alongados, o que fai que o seu pescozo teña unha lonxitude duns 2,4 metros.

- O seu nome científico é Giraffa camelopardalis, sendo o nome da especie camelopardalis, en latín.  Camelopard é a palabra arcaica inglesa para xirafa derivada á súa vez do grego antigo que designaba a camelo e leopardo, animais aos que se pensaba que se parecía á xirafa, de aí o seu nome.

- As primeiras xirafas poderían evolucionar en Europa. Aínda que as xirafas viven actualmente só no África subsahariana, diversos estudos suxiren que os antepasados das xirafas modernas probablemente evolucionaron no centro sur de Europa hai uns 8 millóns de anos. Entraron en África a través de Etiopía hai uns 7 millóns de anos, segundo expón un traballo publicado en Transactions  of  the Royal  Society  of  South  Africa, e prosperaron mellor que os parentes que se mudaron a Asia e morreron uns millóns de anos despois.

- Hai catro especies de xirafas, un descubrimento que non dista moito no tempo. Foi en 2016, cando os científicos atoparon que os mamíferos terrestres máis altos do mundo estaban divididos en catro especies distintas. Anteriormente, os científicos pensaban que todas as xirafas pertencían á mesma especie, con moitas subespecies, pero esta suposición xa quedou fóra de toda dúbida. As catro especies de xirafas son a xirafa do sur (con dúas subespecies: as xirafas angoleñas e surafricanas), a xirafa do norte (con tres subespecies: xirafas Kordofan, Nubia e África Occidental) a xirafa  masai e a  xirafa reticulada.

- O seu período de xestación é de máis dun ano (400-460 días). Nada máis nacer xa son máis altas que a maioría dos humanos adultos, con ao redor de 1,8 metros de altura. As nais poden dar a luz mentres están de pé, o que significa que estas criaturas de cando en cando teñen unha escusa para deitarse. Á hora de nacer, a cría pode poñerse soa de pé e camiñar. Ás 10 horas pode correr tranquilamente coas súas familias sen ningún problema e tras unha semana, comezar a alimentarse de vexetación por si mesma.

- Aínda que son moi altas, non dormen moito. A maioría dormen entre 10 minutos e dúas horas ao día. Pero mesmo cando dormen non se deitan.

- Aliméntanse de 16 a 20 horas ao día, pero só poden consumir ao redor de 30 quilogramos de follaxe durante ese tempo. Estes mamíferos de dúas toneladas poden sobrevivir con tan só sete quilogramos de follaxe ao día. Con todo, aínda que podemos atopar na súa dieta ata 93 especies de plantas diferentes, as acacias son a súa fonte de alimento favorita.

- Poden vivir con éxito na natureza durante uns 20 a 25 anos coas condicións adecuadas. De entre os animais que poden supoñer un perigo para a súa supervivencia atópanse os leopardos, as hienas e os crocodilos, pero isto sobre todo ocorre coas xirafas máis novas e as enfermas. Iso si: non son unha presa fácil.

- O seu mecanismo de defensa é bastante interesante. Observa o grosor e a forza das súas patas e terás a resposta. A patada dunha xirafa é poderosa e letal, e así é como se defenden dos seus depredadores. Incluso os temibles leóns evitan tales impactos porque poderían morrer se lles alcanza de cheo unha patada directa. As nais, evidentemente, fan todo o posible para protexer aos seus indefensos descendentes, que son máis vulnerables aos ataques dos depredadores.

- O seu único momento de debilidade é cando beben, pois non poden vixiar que se lles achega e son máis vulnerables aos ataques.

FONTE: Sarah Romero/muyinteresante.es      Imaxe: lavanguardia.com/GettyImages/iStockphoto

SABÍAS QUE... (GORILAS)

Sabías que os gorilas…

- Son os máis grandes dos primates vivos.

- Que o seu ADN é un 97-98 % igual ao humano, sendo o máis próximo a este despois das dúas especies de chimpancé (98–99 %).

- Son polígamos (poden ter varias femias.

- Viven en grupos (denomínanse tropas ou bandas). Unha banda pode ter ata 50 membros, aínda que ás veces unha banda consta de tan só dous membros. As tropas están dirixidas por un macho dominante, chamado costas prateada.

- Os machos miden entre 1,65 e 2 m de altura, e pesan entre 170 e 250 kg. As femias pesan arredor da metade do que os machos.

- Son principalmente herbívoros, alimentándose na súa maioría de herbas, ramas, froitas (as favoritas son dos xéneros  Dialium,  Tetrapleura e  Landolphia), cortizas de árbore, bagas e brotes. Con todo, cando quedan sen alimentos poden chegar a comer pequenos insectos como formigas, termitas, caracois ou orugas. De media, os gorilas inxeren 18 quilos de vexetación ao día, aínda que algúns machos poden alcanzar incluso os 30 quilogramos.

- Case nunca beben auga directamente, xa que obteñen a maior parte do líquido do consumo de plantas.

- Constrúen niños; os gorilas novos adoitan facelos seus nas árbores, mentres que os maiores fanos no chan.

- Os seus brazos dos son máis longos que as súas pernas, permitíndolle camiñar sobre as catro extremidades mentres permanecen algo ergueitos.

- Non saben nadar.

- Son moi intelixentes, podendo utilizar ferramentas sinxelas e mesmo aprender a linguaxe de acenos.

- Están en perigo de extinción. Segundo WWF, a poboación total de gorilas de montaña supera os 1000 exemplares, aínda que están ameazados pola caza furtiva, a destrución dos bosques, o cambio climático...

FONTE: muyinteresante.es e gal.wikipwdia.org   Imaxe: wikipedia.org

SABÍAS QUE... (DIAPAUSA EMBRIONAL DOS CANGUROS FEMIAS)

Os canguros femias teñen tres vaxinas, dous úteros e son capaces de recorrer á  diapausa  embrional, é dicir, interrompen o desenvolvemento da súa cría esperando o bo momento para sacala ao mundo e que teña o maior éxito posible. As dúas vaxinas laterais son as que levan o esperma do macho a cada útero e a vaxina central é por onde descende o embrión para nacer. Despois duns trinta días de xestación, a cría, aínda moi diminuta, de non máis de dous gramos, pasa ao  marsupio, o peto externo no ventre da nai. Aí aléitase durante meses protexida por unha membrana e termina de formarse antes de asomar a cabeza. Durante este período, a nai é capaz de quedar embarazada de novo e poñer en pausa o que ocorre no seu útero.

En definitiva, cada cousa ao seu tempo.

FONTE: Agathe Cortes/elpais.com/ciencia    Imaxe: expertoanimal.com

SABÍAS QUE... (PARQUES EÓLICOS)

Sabías que o maior parque eólico mariño…

- Chamase Walney Extension e está situado no mar de Irlanda, a uns 19 quilómetros da costa da Illa de Walney (Reino Unido).

- Cobre 145 quilómetros cadrados de océano, o que sería equivalente a uns 20.000 campos de fútbol; posúe 189 turbinas, de 190 metros de altura cada unha, producindo unha enerxía renovable suficiente para abastecer 590.000 fogares cada ano.

- Ten unha capacidade de 659 MW, inaugurouse o 8 de setembro de 2018 e tal e como recolle o Libro Guinness dos Récords 2020.

- Parece que Noruega adiantará a Irlanda a finais diste ano, pois Hywind Tampen converterase no maior parque eólico mariño flotante do mundo. Está situado en Noruega e, alí, a instalación dispoñerá de 11 xeradores Siemens Gamesa SG 8.0-167 DD. Ademais, tamén será o primeiro parque eólico mariño en fornecer enerxía a instalacións como plataformas de gas e petrolíferas no mar.

FONTE: Laura Marcos e Sarah Romero/muyinteresante.es    Imaxe:  ambientum.com

SABÍAS QUE... (XESTACIÓN CURIOSA DO CABALIÑO DE MAR)

O cabaliño de mar é un dos exemplos máis emblemáticos en canto a xestacións curiosas, pois é o macho quen a leva a cabo. É un trazo único no reino animal. Estes animais poden medir desde dous centímetros, como é o caso do pigmeo (Hippocampus bargibanti), ata 20, como os que se atopan nas costas españolas. En función do tamaño, varía a cantidade de ovos que poden fabricar e incubar. Os máis pequenos non superan os 30 mentres que os máis grandes alcanzan os 2.000. Se todo sae ben e controlado, poden nacer todos vivos. Con todo, se as condicións ambientais e de alimentación non son as adecuadas, o cabaliño de mar é capaz de reabsorber os nutrientes que teñen os ovos de tal modo que se reduce o número.

 

Outro dato curioso é a total sincronización entre a parella. Unha femia produce ovos por lotes sucesivos e pásaos ao macho, un ciclo que se pode repetir unhas seis ou oito veces ao longo do ano. Mentres ela madúraos, el tarda o mesmo en desenvolver os cabaliños que xa ten no seu saco. O tempo de xestación sitúase entre 2 e 5 semanas, o que é moito tempo en comparación con outros animais mariños, como o rodaballo ou a dourada, que sacan larvas pequenas e cegas en apenas cinco días. Cando sae, un cabaliño de mar xa está perfectamente desenvolvido. Outra cousa interesante é que os nacementos adoitan ser ao amencer. Por que? Aínda non se sabe.

FONTE: Agathe Cortes/elpais.com/ciencia    Imaxe: myanimals.com/es

SABÍAS QUE... (FROITAS E VERDURAS)

Sabias que non é o mesmo froita que verdura?

- En termos botánicos, unha froita é a parte da planta que contén sementes. As froitas desenvólvense a partir do ovario da flor despois da polinización e posterior fertilización, formando así unha cuberta protectora sobre as sementes. Doutra banda, as verduras son todas as demais partes da planta como as raíces, os talos e as follas. Seguindo as premisas da botánica, as mazás, as cabazas e os tomates son todos froitas, mentres que algunhas raíces como a remolacha, os nabos ou as patacas son verduras. Tamén pertencen ao grupo das verduras as follas como a col rizada, as espinacas e a leituga e diversos talos como o brócoli ou o apio.

- Con todo, en termos culinarios e gastronómicos a percepción é bastante diferente. Mentres que algúns alimentos son froitas botánicamente falando, ao presentar un sabor salgado os chefs considérano verduras. Isto sucede con algunhas froitas botánicas como as berenxenas, os pementos e os tomates.

- O debate entre froitas e verduras é bastante antigo. De feito, esta controversia chegou ata a Corte Suprema dos Estados Unidos no século XIX. En 1987, aprobouse unha lei que asignaba impostos ás verduras importadas, pero non ás froitas. As empresas que se encargaban de importar tomates argumentaron que estaban exentas de pagar o imposto, xa que se trataba dunha froita e non dunha verdura. Ademais, recorreron á botánica para reforzar o seu argumento, demostrando que o tomate, ao ser o produto dunha flor, era unha froita. O goberno recoñeceu que, en termos botánicos, o tomate era unha froita. Con todo, alegaron que ao servirse como parte das comidas e non nas sobremesas considerábaselle unha verdura. As compañías víronse obrigadas a pagar os impostos, abrindo así un debate que permaneceu ata os nosos días.

FONTE: Rocío Sánchez Montilla/muyinteresante.es