ZONA VERDE

O MAGNOLIO DE TABAGÓN, ÁRBORE SENLLEIRA

 

O DOG de onte, publica a incorporación do Magnolio de Tabagón ao Catálogo de Árbores Senlleiras de Galicia.

Esta árbore pertence á familia Magnoliaceae, xénero Magnolia e especie Magnolia x soulangeana Soul.-Bod. Obtenida por cruce entre M. denudata e M. lilifolia é coñecido comunmente como magnolio chino, magnolio caduco ou magnolio de soulange, e un arbusto ou árbore pequena de folla caduca que normalmente nom supera os 5 ou 6 metros de altura, pero neste caso chega aos 19,5 metros.

Ten un peímetro de 2,70 m e unha idade estimada superior aos 200 anos. Atópase nunha casa de San Miguel de Tabagón (O Rosal) construída no 1.787.

De floración temperá, as súas grandes flores esbrancuxadas posúen veladuras de cor rosada máis intenso cara á base, aparecen antes que as follas, o que o fan aínda máis espectacular.

De aquí en diante goza dunha especial protección.

FONTE: es.wikipedia.org, DOG e telemarinas.com   Imaxe: telemarinas.com

QUE É UN HÁBITAT EDGE?

En todo o mundo, o desenvolvemento humano fragmentou paisaxes e ecosistemas que algunha vez foron continuos en parches illados de hábitat natural. Estradas, pobos, valos, canles, encoros e granxas son exemplos de artefactos humanos que alteran o patrón da paisaxe.

Nos bordos das áreas desenvolvidas, onde os hábitats naturais atópanse cos hábitats humanos invasores, os animais ven obrigados a adaptarse rapidamente ás súas novas circunstancias, e unha mirada máis próxima ao destino destas chamadas "especies de bordo" pode darnos unha visión aleccionadora da calidade das terras salvaxes que quedan. A saúde de calquera ecosistema natural depende significativamente de dous factores: o tamaño total do hábitat e o que sucede ao longo dos seus bordos.

Por exemplo, cando o desenvolvemento humano corta un bosque antigo, os bordos recentemente expostos están suxeitos a unha serie de cambios microclimáticos, que inclúen aumentos na luz solar, a temperatura, a humidade relativa e a exposición ao vento.

As plantas son os primeiros organismos vivos en responder a estes cambios, xeralmente cunha maior caída de follas, unha elevada mortalidade das árbores e unha afluencia de especies de sucesión secundaria. Á súa vez, os cambios combinados na vida vexetal e o microclima crean novos hábitats para os animais. As especies de aves máis solitarias múdanse ao interior do bosque restante, mentres que as aves mellor adaptadas ás contornas de bordo desenvolven fortalezas na periferia.

As poboacións de mamíferos máis grandes como cervos ou grandes felinos, que requiren grandes áreas de bosque intacto para manter o seu número, a miúdo diminúen de tamaño. Se os seus territorios establecidos foron destruídos, estes mamíferos deben axustar a súa estrutura social para adaptarse aos lugares máis próximos do bosque restante.

Os investigadores descubriron que os bosques fragmentados aseméllanse ás illas. O desenvolvemento humano que rodea unha illa forestal actúa como unha barreira para a migración, a dispersión e a mestizaxe dos animais (é moi difícil para calquera animal, incluso os relativamente intelixentes, cruzar unha estrada concorrida!).

Nestas comunidades similares a illas, a diversidade de especies réxese en gran medida polo tamaño do bosque intacto restante. En certo xeito, non todo son malas noticias; a imposición de restricións artificiais pode ser un importante impulsor da evolución e o florecemento de especies mellor adaptadas.

O problema é que a evolución é un proceso a longo prazo, que se desenvolve ao longo de miles ou millóns de anos, mentres que unha determinada poboación animal pode desaparecer en tan só unha década (ou mesmo nun só ano ou mes) se o seu ecosistema quedou esnaquizado sen posibilidade de reparación. .

Os cambios na distribución e poboación de animais que resultan da fragmentación e a creación de hábitats de bordo ilustran que dinámico pode ser un ecosistema illado. Sería ideal se, cando as escavadoras desaparecesen, os danos ambientais diminuísen; Por desgraza, isto non adoita ser o caso. Os animais e a vida silvestre que quedan deben comezar un complexo proceso de adaptación e unha longa procura dun novo equilibrio natural.

FONTE: Bob Strauss/cienciadehoy.com

FAUNA EN PERIGO DE EXTINCIÓN EN GALICIA XIII (FIN)

En Galicia, segundo o catálogo da Dirección Xeral de Patrimonio Natural, hai máis dunha vintena de especies en perigo de extinción. Remato esta serie co único mamífero que hai en Galicia en perigo de extinción, seguindo o catálogo de Patrimonio Natural da Xunta.

Oso / Magnus Johansson/Wikimedia Commons

24. Oso (Ursus arctos)

O oso (Ursus arctos) distribúese exclusivamente nas serras orientais. De cando en cando, os exemplares que habitan na cordilleira Cantábrica (o seu principal núcleo poboacional) visitan estas cordilleiras galegas. E malia que a comunidade conta cun Plan de Recuperación do Oso dende 1992, a situación desta especie é moi preocupante. As súas principais ameazas son a morte directa, ben polo furtivismo ou o veleno, e a alteración do seu hábitat, afectado principalmente polos lumes que asolan a zona e pola construción de novas infraestruturas.

Fin!

FONTE: gciencia.com/medioambiental

FAUNA EN PERIGO DE EXTINCIÓN EN GALICIA XII

En Galicia, segundo o catálogo da Dirección Xeral de Patrimonio Natural, hai máis dunha vintena de especies en perigo de extinción. Remato co apartado dos réptiles, coa terceira especia ameazada.

Un exemplar de engonzo ibérico / Nano Sánchez/Wikimedia Commons

23. Esgonzo ibérico (Chalcides bedriagai)

O terceiro réptil é o esgonzo ibérico (Chalcides bedriagai) que, como xa parece indicar o seu nome, é endémico da península. Porén, a súa presenza en Galicia é máis ben escasa e só se rexistran poboacións desta especie en zonas dispersas da costa atlántica, do interior da provincia de Ourense e nas illas Cíes e Ons. Malia que dende a Xunta aseguran que “se observou un importante retroceso” das súas poboacións, non se sabe o número de exemplares que pode haber en Galicia. De momento, as poboacións residentes nas illas son as que están en perigo de extinción. As do resto do territorio, de momento, só figuran como vulnerables.

Continuará!

FONTE: gciencia.com/medioambiental

FAUNA EN PERIGO DE EXTINCIÓN EN GALICIA XI

En Galicia, segundo o catálogo da Dirección Xeral de Patrimonio Natural, hai máis dunha vintena de especies en perigo de extinción. Imos co apartado dos réptiles, nos que hai tres especies ameazadas. Dúas delas son tartarugas, das que falaremos hoxe.

Sapoconcho común / Dudva/Wikimedia Commons e Tartaruga de coiro / Bernard Dupont/Wikimedia Commons

21. Sapoconcho común (Emys orbicularis)

Malia que a Xunta a inclúe ao sapoconcho común (Emys orbiculari)s como especie en perigo de extinción, o catálogo de Patrimonio Natural recoñece que a súa presenza en Galicia é “moi rara”, confirmándose en espazos moi concretos e illados do sur de Pontevedra e Ourense. O seu número en Galicia, polo tanto, é moi reducido e descoñécese a cifra total de exemplares que pode haber na comunidade.

Esta especie ocupa masas de auga doce con pouca corrente e con abundante vexetación nas ribeiras. Porén, a alteración deste hábitat, así como a captura de exemplares, son as súas principais amezadas. De igual modo, hai dúas especies introducidas que tamén contribúen a poñer en perigo ao sapoconcho común: o sapoconcho de Florida (Trachemys scripta elegans) e a perca americana (Micropterus salmoides).

22. Tartaruga de coiro (Dermochelys coriacea)

A outra especie ameazada é a tartaruga de coiro (Dermochelys coriacea) que, a diferenza da anterior, ten unha presenza regular nas costas galegas. De feito, é un dos sapoconchos mariños máis frecuentes nestas zonas. Agora ben, o seu estado de conservación está moi comprometido por dúas razóns principais: as capturas accidentais debidas á pesca e a contaminación mariña. Esta última, segundo indican dende Patrimonio Natural, está protagonizada pola inxestión de plásticos, que se adoitan confundir con medusas e provocan a morte da tartaruga.

Continuará!

FONTE: gciencia.com/medioambiental

FAUNA EN PERIGO DE EXTINCIÓN EN GALICIA X

En Galicia, segundo o catálogo da Dirección Xeral de Patrimonio Natural, hai máis dunha vintena de especies en perigo de extinción. Remato co apartado adicado aos artrópodos, cos dous últimos dos catro en perigo.

Gomphus graslini (Gomphus graslini) /Adolfo Cordero Rivera/Ministerio para la Transición Ecológica e Macromia splendens (Macromia splendens) / Adolfo Cordero Rivera/Ministerio para la Transición Ecológica

19. Gomphus graslini (Gomphus graslini)

En Galicia só consta unha poboación desta libélula na provincia de Ourense, sen que se saiba o número de individuos que a compoñen. Segundo Patrimonio Natural, adoita estar asoaciada a augas máis lentas en leitos con marxes sombreadas pola vexetación. As ameazas ao seu hábitat tamén son os seus principais perigos: a contaminación das augas e a variación do réxime hídrico dos ríos.

20. Macromia splendens (Macromia splendens)

De igual modo que a anterior, esta libélula tamén é considerada unha especie rara en Galicia e conta con poboacións illadas. Só se ten constancia de nove en todo o territorio galego, asociadas tamén a tramos lentos con vexetación acuática de ríos anchos e relativamente profundos. Debido á dificultade para detectar individuos adultos, non se coñece con exactitude cantos exemplares conforman cada poboación. De igual modo que a anterior, as alteracións do seu hábitat son as principais ameazas.

Continuará!

FONTE: gciencia.com/medioambiental

FAUNA EN PERIGO DE EXTINCIÓN EN GALICIA IX

En Galicia, segundo o catálogo da Dirección Xeral de Patrimonio Natural, hai máis dunha vintena de especies en perigo de extinción. Imos co apartado adicado aos artrópodos, no que falaremos de catro.

 

Bolboreta arlequín / Luis Fernández García/Wikimedia Commons e Caranguexo de río / David Gerke/Wikimedia Commons

17. Bolboreta arlequín (Zerynthia rumina)

As colonias de bolboreta arlequín (Zerynthia rumina) en Galicia están moi localizadas e illadas entre si. Exemplos disto son as do Parque Nacional das Illas Atlánticas e a do Parque Natural da Serra da Enciña de Lastra. Como tantas outras especies, a súa principal ameaza é a alteración do hábitat que se deriva, sobre todo, das repoboacións forestais. Máis especificamente, pola eliminación dos espazos abertos. Así mesmo, os insecticidas e o gando caprino, que consome a súa planta nutricia, son outros dos principais perigos para esta especie.

18. Caranguexo de río (Austropotamobius pallipes)

A presenza do caranguexo de río (Austropotamobius pallipes) en Galicia é pequena e dispersa, localizándose tan só nas provincias de Lugo e Ourense. Adoitan vivir en charcas e regatos de augas frescas e pouco profundas. A súa situación está moi comprometida, sobre todo polo fungo Aphanomices astaci, causante do “enorme declive” das súas poboacións. Así mesmo, as verteduras orgánicas e de deterxentes, a pesca furtiva, a dragaxe de ríos e regatos e as canalizacións de encoros e novas construcións contribúen a poñer en perigo esta especie.

Continuará!

FONTE: gciencia.com/medioambiental

FAUNA EN PERIGO DE EXTINCIÓN EN GALICIA VIII

En Galicia, segundo o catálogo da Dirección Xeral de Patrimonio Natural, hai máis dunha vintena de especies en perigo de extinción. Remato o apartado dos moluscos cos dous últimos dos catro en perigo.

Bolma rugosa (Bolma rugosa) / Merche S. Calle e Juán E. Gómez/wastemagazine.es e Eastonia rugosa (Eastonia rugosa) / J. Antúnez González/biodiversidade.eu

15. Bolma rugosa (Bolma rugosa)

O Bolma rugosa (Bolma rugosa) é un gasterópodo mariño de gran tamaño, que chega a medir cinco centímetros de altura e seis de anchura. Adoita vivir en zonas rochosas e distribúese dende o Cantábrico ao Mediterráneo. Nas áreas galegas nas que habita, malia a dificultade para inspeccionar o seu hábitat, todo parece indicar que se atopa “en franca regresión”.

16. Eastonia rugosa (Eastonia rugosa)

A cuarta e última especie de molusco en perigo de extinción en Galicia é a Eastonia rugosa que ten unha ampla presenza en Europa. Na nosa comundiade, todo parece apuntar a que non é demasiado frecuente. Porén, o seu estado de conservación é preocupante debido, sobre todo, ás verteduras contaminantes no litoral e a construción de infraestruturas que alteran as dinámicas das mareas.

Continuará!

FONTE: gciencia.com/medioambiental