Oliveira arrincada na rexión italiana de Apulia, onde Xylella fastidiosa obrigou a erradicar máis dun millón destas árbores / THINKSTOCK
Chámano "ébola da oliveira", aínda que este termo non gusta a quen cre que se está abordando o problema con excesivo alarmismo. En realidade Xylella fastidiosa non só cébase coas oliveiras, senón que que afecta a máis de 300 especies vexetais.
Que é a Xylella fastidiosa?
Descrita por primeira vez en California en 1892, trátase dunha bacteria que pode afectar a máis de 300 tipos de árbores e plantas, entre os que se atopan as oliveiras. É capaz de danar gravemente a outros cultivos de especial importancia para o sector agrario español, como cítricos, vide, pexegueiros ou almendros.
Cales son os seus efectos?
Esta bacteria provoca un rápido e progresivo decaemento da planta. Basicamente, tapona os seus vasos e impide a circulación da savia. Nos casos máis graves, as follas e as ramas sécanse, culminando o proceso coa morte da planta. En moitas das especies hospedantes, a infección é asintomática durante moito tempo, o que dificulta a súa detección.
Que tratamento existe?
Ata o momento non se coñece ningunha cura para esta enfermidade.
Detectouse en España?
A Xylella fastidiosa entrou en España polas Baleares. Crese que tivo tres focos diferentes. O primeiro caso detectouse en outubro de 2016 en Mallorca, a illa máis afectada, onde xa acabou co 70% do cultivo de almendros. A finais do pasado xuño, certificouse o pimer caso da Península Ibérica, na provincia de Alacante, onde en xullo contabilizouse un segundo foco. O máis probable é que a vía de entrada no noso país fosen cargamentos de plantas ornamentais, procedentes de países americanos como Costa Rica.
Cales son os seus principais vectores de transmisión?
O principal vector de transmisión son os insectos. Xylella fastidiosa é transmitida por varios xéneros de cicadélidos, que contraen a bacteria ao alimentarse do xilema e transmíteno da mesma maneira.
Cal é o protocolo unha vez detectada a Xylella fastidiosa?
A Unión Europea implantou un protocolo de erradicación que obriga a arrincar as árbores afectadas e os de 100 metros ao redor. Ademais, prohibe replantarlos.
Aínda que desde as diferentes administracións defenden a súa eficacia, boa parte dos agricultores cren que esta medida na práctica é inviable unha vez expandida a enfermidade, e cualifican este procedemento imposto como "moi radical" e avogan por "un protocolo de erradicación de vectores de transmisión proporcional ao protocolo de erradicación de cultivos".
Que medidas preventivas están a tomarse?
As principais medidas preventivas que se adoptaron en España foron controis en portos e aeroportos para vixiar a entrada de especies vexetais potencialmente hospedantes da bacteria ou de insectos vectores. A Unión Europea esixe ademais a todos os provedores de plantas potencialmente hospedantes da bacteria un pasaporte fitosanitario de cada planta que certifique a súa situación, e a quen comercien con elas que estean rexistradas a través do Servizo de Sanidade Vexetal da súa comunidade autónoma.
Que pasará...?
Segundo os expertos, en referencia á oliveira andaluza, opinan que "é unha enfermidade que vén para quedar" e que "a nosa referencia é California, non Apulia nin Baleares. Alí levan máis de 120 anos convivindo coa bacteria".
"A solución é aprender a convivir con ela, poñer cortalunes e estudar moi ben os vectores... Pero os únicos que realmente poden controlar o problema son os olivareros".
FONTE: Samuel A. Pilar/rtve.es
