SOLUCIÓN CRUCIGRAMA IX
VERTICAIS: 1. Figo 2. Pexego 5. Ameixa 6. Framboesa 11. Creixa
HORIZONTAIS: 3. Pera 4. Amora 7. Mirabel 8. Kiwi 9. Marmelo 10. Amorodo 12. Néspera 13. Guinda 14. Arando
Un de froitas!
CRUCIGRAMA IX
VERTICAIS: 1. Froito da figueira, moi brando e doce, de pel fina e carne chea de sementes miúdas 2. Froito arredondado que ten a pel aveludada, de cor amarela tirando a vermella ou verde abrancazada, a carne doce e unha carabuña oval, dura e engurrada 5. Froito comestible da ameixeira, de pel lisa e polpa consistente apegada á carabuña, con moito zume, e que, segundo as variedades, pode ter forma redonda ou oval e cor amarela, morada etc. 6. Froito do framboeseiro 11. Froito da cerdeira, de forma arredondada, con carabuña, aproximadamente de dous centímetros de diámetro e de cor vermella, que está unido á árbore por un rabo delgado e longo.
HORIZONTAIS: 3. Froito comestible da pereira, de tamaño e forma variable segundo a caste 4. Froito da silva, de forma redonda e constituído por pequenos grans que cando están maduros son de cor negra 7. Froito típico do Rosal, coma unha ameixa de tamaño pequeno e de cor amarela, recuberta en ocasións dunha pequena pel comestible de aspecto ceroso 8. Froito comestible desta planta, de forma ovoide, coa pel de cor marrón cuberta de peluxe, carne de cor verde con pebidas negras moi pequenas e sabor agridoce 9. Froito do Cydonia vulgaris, de coramarelo, voluminoso, de polpa áspera e recendente, moi empregado en confeitaría para a elaboración de doces ou marmelada 10. Froito da amorodeira 12. Froito da nespereira, de forma ovada ou arredondada e cor alaranxada, con pebidas grandes e lisas 13. Froito da guindeira, moi parecido á cereixa, pero de sabor máis amargo e de cor vermella escura 14. Froito da arandeira.
TODO O MUNDO PODE APRENDER
Como pode axudar a neurociencia a mellorar a educación? E se puidésemos entender o cerebro para saber como funciona a atención ou a memoria? O físico e neurocientífico arxentino Mariano Sigman, especializado en Ciencias Cognitivas e fundador do Laboratorio de Neurociencia Integrativa da Universidade de Buenos Aires, explica as claves para descifrar os misterios do cerebro e a aprendizaxe. “Que é educación? Que significa aprender? A maioría da xente diríache que aprender é adquirir coñecemento. Pero o proceso vital de aprendizaxe está máis relacionado co uso que damos a ese coñecemento, discernir que é importante e saber transmitilo. Os nenos non estudaron pedagoxía, pero teñen a pulsión por compartir o que saben, é dicir, son grandes mestres en potencia”, explica o investigador.
Mariano Sigman é autor dos libros ‘A vida secreta da mente’ e ‘A lousa de Babel’, e publicou máis de 150 investigacións en revistas científicas, con grandes avances nas estratexias educativas. O seu traballo especializouse na área da neuroeducación, con iniciativas como o programa ‘One Laptop per Child’ e a ‘School of Education, Cognitive and Neural Sciences’. Foi galardoado con premios académicos internacionais como o Premio ao Mozo Investigador 2006, o Career Development Award outorgado por Human Frontiers Science Program, o Premio Enrique Gaviola 2011 da Academia Nacional de Ciencias Exactas, Físicas e Naturais, que entrega a Academia Nacional de Ciencias Exactas, Físicas e Naturais de Arxentina e o Scholar Award outorgado por James S. McDonnell Foundation Scholar.
PROTUBERANCIA OCCIPITAL EXTERNA: OS MÓBILES TEÑEN A CULPA?
O uso intensivo dos teléfonos móbiles non só está a limitar nosa vista e aumentando a habilidade dos nosos pulgares. Moi ao contrario, o tempo que pasamos «asomados» aos nosos smartphones podería estar a cambiar, tamén, os nosos cranios. Un equipo de investigadores da Universidade de Sunshine Coast, en Australia, cre que esa podería ser precisamente a razón pola que cada vez máis persoas, especialmente os máis novos, están a desenvolver un estraño «pico» de óso xusto encima do pescozo, na base do cranio.
Coñecido como «protuberancia occipital externa», o novo vulto óseo pode chegar a ser tan grande que é posible sentilo ao presionar cos dedos. "Son médico desde hai 20 anos -explica David Shahar, científico na universidade australiana- e durante a última década estiven descubrindo, cada vez máis, que os meus pacientes teñen ese abultamento na base do cranio". Para o investigador, trátase dunha fascinante proba de como o noso organismo non deixa nunca de cambiar.
Aínda que non se identificou unha relación de causa-efecto, Shahar cre que ese novo «reforzo óseo» ten que ver co feito de estar a dobrar continuamente o pescozo en incómodos ángulos para mirar as pantallas de móbiles e tabletas. A cabeza humana é moi pesada (4,5 quilogramos como media) e ao inclinala continuamente cara adiante para ler mensaxes en WhatsApp ou ver vídeos divertidos, estamos a obrigar ao pescozo para soportar todo ese peso durante moito máis tempo do que sería natural.
Para o investigador, é máis que probable que ao aumentar a presión xusto no punto no que os músculos do pescozo adhírense ao cranio, o noso corpo respondese colocando aí un novo óso de reforzo, que se manifesta como unha protuberancia puntiaguda e que consegue distribuír o peso da cabeza nunha área máis grande.
En 2016, Shahar e os seus colegas publicaron un estudo na revista Journal of Anatomy no que analizaban as radiografías de 218 pacientes novos, entre 18 e 30 anos, para determinar cantos deles tiñan eses vultos. Os picos «normais» debían medir polo menos 5 milímetros, mentres que os que se agrandaron duplicaban ese tamaño.
En total, o 41 por cento dos individuos estudados tiña o pico óseo agrandado, e un 10 por cento chegou a mostrar un pico especialmente grande, de polo menos 20 milímetros. Os investigadores acharon que, en xeral, as protuberancias de maior tamaño eran máis comúns en homes que en mulleres. O máis grande que atoparon foi o dun home, e medía 35,7 milímetros.
Noutro estudo, esta vez publicado en Nature en febreiro do ano pasado sobre 1.200 individuos con idades comprendidas entre os 18 e os 86 anos, Shahar descubriu que os picos óseos son máis frecuentes entre os mozos. De feito, acharon picos agrandados no 33 por cento dos integrantes do grupo. Ademais, os participantes de entre 18 e 30 anos de idade tiveron moitas máis probabilidades de telos que os que pertencían a xeracións anteriores.
Para Shahar, ademais, estas espiñas de óso chegaron para quedar. "Se as cousas non cambian e ninguén as molesta, seguirán medrando". Por fortuna, de cando en cando son causa de problemas médicos. E se alguén experimenta algunha incomodidade pola súa culpa, o mellor é tentar mellorar a nosa postura cando consultamos o móbil.
FONTE: José M. Nieves/abc.es
DOUS NOVOS PLANETAS NA CHAMADA "ZONA HABITABLE"
Reconstrución da estrela Teegarden e os seus dous planetas / Universidade de Gotinga/Centro Astronómico Hispano-Alemán
Astrónomos de varios países acharon un novo sistema solar con dous planetas como a Terra a 12,5 anos luz, a volta da esquina en termos astronómicos. O novo sistema planetario orbita ao redor de Teegarden, unha estrela anana vermella moito máis pequena e tenue que o Sol. Ambos os planetas atópanse tan preto do seu astro que a súa temperatura é relativamente tépeda, tanto que podería haber auga líquida na súa superficie, unha condición fundamental para albergar vida.
Os dous novos exoplanetas, Teegarden b e c, teñen un tamaño 1,25 e 1,33 veces maior que o da Terra, respectivamente. Segundo o estudo, publicado onte en Astronomy and Astrophysics, os dous orbitan moi preto da súa estrela, polo que completan unha volta completa, un ano terrestre, en 5 e 11 días, respectivamente. Ambos se atopan na chamada zona habitable, aínda que é o planeta c o que ten características máis aptas.
Case 200 astrónomos de 11 países asinan o achado, para o que fixeron falta “240 observacións” durante tres anos co instrumento Carmenes (nome que recibe polo seu acrónimo en inglés) no observatorio astronómico de Calar Alto (Almería), e outras instalacións complementarias de menor tamaño.
Normalmente este tipo de descubrimentos viñan facendo con instrumentos situados noutros países. O achado supón unha lombeirada para o equipo do observatorio almeriense, que a pesar de ser o maior de Europa continental sufriu hai uns anos importantes recortes de orzamento.
O estudo conclúe cunha reflexión inquietante. Teegarden formouse hai uns 9.000 millóns de anos, o dobre que o noso sistema solar. Houbo dúas veces máis tempo para alumar unha civilización intelixente. Desde o punto de vista de Teegarden, o noso sistema solar atópase agora mesmo pasando fronte ao Sol. “Se existen os teegardianos”, explican as conclusións do estudo, “poderían observar a Terra transitando fronte ao Sol entre 2044 e 2496”.
FONTE: Nuño Domínguez/elpais.com/ciencia
A DANZA DOS PÉNDULOS
O inventor deste obxecto é o físico austriaco Ernst Mach. Creou o dispositivo no século XIX, co obxectivo de explicar os movementos pendulares aos seus alumnos universitarios.
Como funciona? Segundo explica Carmen Palacios, profesora xubilada de Física da Universidad de Navarra, que publicou unha investigación sobre o tema, un dos aspectos máis importantes é a lonxitude de cada péndulo. Ao ser diferentes, cambia o período, é dicir, o tempo que o péndulo tarda en completar unha oscilación. O movemento completo de dereita a esquerda, ou viceversa. Os péndulos máis longos teñen o período máis longo e os máis curtos, o máis curto.
Non todos os péndulos fan o mesmo número de oscilacións no experimento: a medida da corda axústase para que o péndulo seguinte faga sempre unha oscilación máis no mesmo período de tempo. É dicir, se o máis curto fai 30, o seguinte fai 31 e o seguinte 32.
En función de cantas oscilacións de diferenza haxa entre cada péndulo, a imaxe que vemos é unha ou outra. E, tamén en función disto, cada péndulo parece máis sincronizado cuns ou outros. Así se van creando eses movementos que por momentos parecen de serpe, ás veces separados en dous equipos ou completamente ás toas. Ao final, todas terminan de balancearse no mesmo momento. Se queres ver a explicación de Carmen Palacios con moitos detalles máis técnicos preme AQUÍ.
Fascinante!
FONTE: Emilio Sánchez Hidalgo/Verne/elpaís.com
SOLUCIÓN Á SOPA DE LETRAS VII
Moi fácil! A segunda parte será máis compricado!
UNHA SOLUCIÓN AO PROBLEMA DO LIXO ESPACIAL ESTARÁ NO TEIDE
A Estación Óptica Terrestre do Teide usa un telescopio láser para comunicación con satélites e eliminación de lixo espacial / ESA
Un raio láser disparado desde as alturas do Teide pode ser a solución ao problema do lixo espacial. Desde o comezo da exploración espacial hai máis de 60 anos acumulouse na órbita terrestre unha masa de chatarra feita de fragmentos de foguetes e satélites vellos. Actualmente hai case un millón de obxectos de máis dun centímetro que viaxan polo espazo próximo sete veces máis rápido que unha bala. Estes enxames de metralla son capaces de arruinar custosos satélites ou provocar un desastre no único lugar habitado fóra da Terra: a Estación Espacial Internacional, que orbita a uns 400 quilómetros de altura.
“Houbo un incremento enorme de lixo espacial nos últimos anos e nalgunhas zonas estamos preto do punto de non retorno despois do cal as colisións entre obxectos resultan imposibles de controlar”, explican dende a Oficina Lixo Espacial da Axencia Espacial Europea (ESA). Segundo os modelos que manexa a axencia, isto podería suceder dentro de poucas décadas nas zonas máis contaminadas da órbita baixa terrestre, como a que está a entre 700 e 800 quilómetros de altitude e a que hai entre os 1.200 e 1.400 quilómetros. É nestas zonas onde hai máis satélites despregados e onde se espera que no futuro sitúense constelacións de satélites de observación e comunicación. “O maior risco é que haxa áreas da órbita terrestre que queden completamente inutilizadas”, explican. O lixo espacial chega moito máis lonxe, ata a zona na que orbitan os satélites xeoestacionarios a uns 36.000 quilómetros da superficie terrestre.
Cada ano gástanse 14 millóns de euros en desviar satélites para evitar choques con lixo espacial. O 99% dos avisos resultan ser falsas alarmas, segundo a ESA. Isto débese a que os modelos actuais que se encargan de predicir o comportamento do lixo espacial en base aos obxectos que xa se detectaron e catalogado (uns 22.000) non son perfectos. Un dos obxectivos da ESA é perfeccionar os métodos de detección para afinar os modelos preditivos e asegurarse de que non se van a arruinar naves que poden custar centos de millóns de euros.
Parte da solución da chatarra espacial empeza nun remoto edificio circular situado a 2.400 metros de altura na illa de Tenerife, preto da cima do Teide. A Estación Óptica Terrestre, inaugurada en 1995, é unha instalación experimental da ESA para estudar a comunicación espacial usando luz láser. Este tipo de luz amplificada ofrece unha gran potencia e edireccionalidad para transmitir información. De feito, as comunicacións ópticas, que empregan láseres para enviar sinais a través do espazo, ofrecen un ancho de banda e unha seguridade moito maiores que os seus equivalentes de radio. Desde esta estación demostráronse sistemas para comunicarse con satélites que están en órbita xeoestacionaria e mesmo con sondas que orbitan a Lúa, a uns 384.000 quilómetros.
A ESA planea instalar aquí un novo telescopio láser cuxo obxectivo será o seguimento de fragmentos de lixo espacial. No futuro podería funcionar como un canón para eliminar os pedazos de lixo espacial máis ameazadores.
A idea é “usar este tipo de instalacións para desviar obxectos cara á atmosfera da Terra e que se desintegren polo rozamento”, explica o director do Instituto de Astrofísica de Canarias (IAC), que alberga a instalación da ESA dentro do complexo de telescopios do Observatorio do Teide.
O novo telescopio é un prototipo experimental que tentará “probar que o láser pode comunicar un momento lineal a unha peza de lixo dun tamaño relativamente pequeno, de menos de 10 centímetros, para desprazala e conseguir o seu pulverización na atmosfera”, detalla. O director do IAC espera que o telescopio entre en operación en tres ou catro anos e sirva de modelo de demostración para que despois póidanse usar estes canóns láser de forma rutineira para limpar as zonas máis contaminadas.
FONTE: Nuño Domínguez/elpaís.com/ciencia