Blogia

vgomez

CIENCIA E FICCIÓN, O FUTURO CONSTRÚESE AGORA

Julio Rojas é un dos guionistas máis premiados de Chile, creador de longametraxes de éxito internacional como A vida dos peixes (Premio Goya á Mellor Película Iberoamericana 2012), Sábado, O meu Mellor inimigo, Na cama ou A Memoria da auga. Con todo, un dos guións cos que alcanzou o recoñecemento e popularidade a niveis nunca vistos foi a audioserie Caso 63, adaptada en India, Brasil e Estados Unidos (cuxa versión en inglés interpretaron Julianne Moore e Óscar Isaac). Esta serie, da que recentemente o autor emitiu o seu spin off, titulado Enigma, foi recoñecida polo xornal The New York Times como unha das mellores audioficcións de 2020 (número 1 en todas as clasificacións mundiais) e recibiu o Premio Ondas ao Mellor Podcast de Ficción en 2022.

Cal é o secreto do éxito deste autor e como é posible que as súas predicións distópicas cúmpranse? Posiblemente, a clave está nunha combinación de creatividade, imaxinación e saber ler a actualidade para interpretar o futuro. A infancia de Rojas transcorreu entre a colección familiar da revista Reader’s Digest, que na década dos anos 50 auguraba coches voadores e robots para o ano 2000, e a máquina de escribir Remington portable do seu pai, que lle deu unha resma de follas en branco para que puidese escribir. Así comezou a súa longa e frutífera carreira como autor. “Temos unha obsesión por contar historias. Temos unha obsesión por configurar escenarios futuros porque somos unha especie que lle ten medo á morte, que é consciente de si mesma, pero que tamén quere mellorar. Aínda que pareza que non, é unha especie que quere mellorar e non hai maneira mellor de mellorar que visualizar o futuro”, reflexiona o guionista, especializado en crear thrillers distópicos e escenarios de ciencia ficción, como recollen os seus libros ‘O visitante estranxeiro’, ‘O final do metaverso’, ‘Freeland’ e ‘Retornados’.

CANTO SABES DE CAMERÚN? XVI (FIN)

Remato coa serie adicada a Camerún, ese país centroafricano que é como un África en miniatura dada a súa diversidade cultural e sobre todo orográfica: ten praia, deserto, selva, sabana e montaña.

A contestación correcta á pregunta de onte, e última da serie, é 26. En Camerún, atópase unha extensión de case 50.000 km² de territorio protexido, o que representa aproximadamente o 10,6% do total do país. Ademais, cóntase cunha superficie mariña de 502 km², que equivale ao 3.41% das augas territoriais, alcanzando un 14,700 km². En total, os parques nacionais de Camerún son 26, dos cales 6 son santuarios de vida salvaxe e 5 reservas de fauna, así como 3 reservas da biosfera, 2 sitios recoñecidos como Patrimonio Mundial e 7 sitios Ramsar dedicados á protección de aves. 

Parques nacionais:

  • Parque nacional de Bakossi, 293,2 km²
  • Parque nacional de Bénoué, 1.800 km²
  • Parque nacional de Boubandjida, 2.200 km²
  • Parque nacional de Boumba Bek, 2.382 km²
  • Parque nacional de Campo-Ma’an, 2.604 km², fronterizo coa Reserva natural de Río Campo, de Guinea Ecuatorial (330 km²).
  • Parque nacional del Faro, 3.300 km²
  • Parque nacional de Korup, 1.260 km²
  • Parque nacional de Lobéké, 2.178 km², sudeste de Camerún. Xunto co parque nacional de Nouabalé-Ndoki (3.921 km²), da República del Congo, e o parque nacional Dzanga-Ndoki (1.143 km²), da República Centroafricana, forma o Sitio trinacional de Sangha, unido por un corredor ao parque nacional de Boumba Bek.
  • Parque nacional de Mbam e Djerem, 4.235 km²
  • Parque nacional de Nki, 3.093 km²
  • Parque nacional de Takamanda, 676 km²
  • Parque nacional de Waza, 1700 km². Parte dunha ampla zona de sabana no norte, xunto co parque nacional do Faro, fronterizo con Nixeria e o parque nacional de Kalamaloué, na frontera con Chad.
  • Parque nacional do Val del Mbéré, 741 km²
  • Parque nacional de Kimbi-Fungom, 990 km²
  • Parque nacional do Monte Camerún, 581 km²
  • Parque nacional de Deng Deng, 687 km²
  • Parque nacional de Kalamaloué, 66.89 km² (proposto)
  • Parque nacional de Mefou, 11.01 km² (proposto)
  • Parque nacional de Tchabal Mbabo, 1.068 km² (proposto)
  • Parque nacional de Manyange na Elombo-Campo, 1.103 km² (proposto)
  • Parque nacional de Ndongere, 2.345 km² (proposto)
  • Parque nacional de Ma Mbed Mbed, 142 km² (proposto)
  • Parque nacional de Mozogo Gokoro, 17,24 km² (proposto)
  • Parque nacional de Kom, 678 km² (proposto)
  • Parque nacional de Ebo (1.417 km² (proposto)

Santuarios da natureza

  • Santuario da natureza de Bayang-Mbo, 664 km²
  • Santuario da natureza de Kilum Ijim, 11 km²
  • Santuario da natureza de Kagwene, 19 km²
  • Santuario da natureza de Tofala, 1.567 km²
  • Santuario da natureza de Rumpi Hills, 452 km²
  • Santuario da natureza de Mengame, 267 km²

Reservas da natureza

  • Reserva de fauna de Ngoyla-Mintom, 1.566 km²
  • Reserva de fauna de Dja, 5.266 km²
  • Reserva de fauna del lago Ossa, 45,39 km²
  • Reserva de fauna de Douala Edéa, 2.715 km²
  • Reserva de fauna de Santchou, 95 km²

Reservas da biosfera

  • Reserva da Biosfera del Dja
  • Reserva da Biosfera do Monte Camerún
  • Reserva da Biosfera de Campo-Ma’an

Sitios Ramsar e Humedais de Importancia Internacional

  • Lago Chad
  • Lagos da rexión de montaña
  • Esteiros e deltas fluviais
  • Humedal de Waza Logone
  • Parte camerunesa do río Ntem

E así remato esta serie que espero que servise para coñecer este país tan cheo de biodiversidade.

Ata a próxima serie!

FONTE: es.wikipedia.org     Imaxe do parque nacional de Boumba Bek: globalnationalparks.com/es

CANTO SABES DE CAMERÚN? XV

Continúo coa serie adicada a Camerún, ese país centroafricano que é como un África en miniatura dada a súa diversidade cultural e sobre todo orográfica: ten praia, deserto, selva, sabana e montaña.

A contestación correcta á pregunta de onte é Cristianismo. A maior parte da poboación camerunés, o 99,27%, é crente. A relixión máis estendida é o Cristianismo (católicos e proptestantes), cun 49,52% de persoas que o profesan. Aínda que ocupa o segundo lugar, tamén é importante o Animismo, cun 27,98% da poboación que o profesa. Finalmente o Islam profésao o 21,40%.

 

E imos coa pregunta de hoxe e última da serie! 

15. Camerún é un país  con alto nivel de protección entre parques nacionais, santuarios de vida salvaxe, reservas de fauna... Pero cantos parques nacionais ten?

- 6

- 16

- 26

- 36

Mañá a solución e fin da serie!

FONTE: es.wikipedia.org   Imaxe: lausanne.org/es e globalnationalparks.com/es

SABÍAS QUE... POR QUE O PLÁSTICO TARDA TANTO EN DESTRUÍRSE

O plástico é un material que revolucionou a nosa vida cotiá, á vez que se converteu nunha das maiores preocupacións ambientais do noso tempo. A súa versatilidade e durabilidade, que nun principio foron os seus principais atributos, agora revélanse como un terrible problema a liquidar.

A razón principal pola cal o plástico tarda tanto tempo en descompoñerse radica na súa estrutura molecular. Imaxinemos por un momento unha longa cadea formada por elos unidos entre si, estes grilletes son átomos de carbono e hidróxeno conectados entre si mediante ligazóns químicas extremadamente fortes.

As ligazóns covalentes son os responsables da gran estabilidade das moléculas de plástico xa que ao compartir electróns os átomos de carbono e hidróxeno crean unha unión moi resistente que non é fácil de romper.

Doutra banda, as moléculas de plástico están formadas pola repetición de unidades básicas que crean longas cadeas ou redes tridimensionales. Unha estrutura macromolecular que confire ao plástico unha gran resistencia e flexibilidade.

A combinación de ambos os factores fai que o plástico sexa altamente resistente á degradación natural. A diferenza de materiais orgánicos, como a madeira ou o papel, que son descompostos por microorganismos presentes no chan, o plástico non é facilmente digerible para estes organismos

O plástico actúa a modo dun escudo invencible, do mesmo xeito que protexe a un guerreiro das frechas inimigas, o plástico resiste os embates do tempo e os elementos. As súas fortes ligazóns moleculares fano case impenetrable aos ataques de bacterias e fungos. E é que as ligazóns covalentes do plástico son demasiado fortes para que poidan ser fragmentados polas encimas destes microorganismos.

Ademais, o plástico é resistente a moitos axentes químicos. Os ácidos, as bases e outros compostos capaces de descompoñer outros tipos de materiais teñen pouco efecto sobre a estrutura molecular do plástico.

E no caso de que o plástico sexa raiado ou fragmentoado, estes danos non afectan á súa estrutura molecular fundamental, de forma que as pezas máis pequenas de plástico seguirán sendo plástico e tardarán moito tempo en descompoñerse.

A pesar de que a degradación do plástico é un proceso lento, existen algúns factores que poden aceleralo como pode ser a exposición mantida á luz ultravioleta, a elevadas temperaturas ou á acción de microorganismos especializados.

A radiación solar pode romper algúns das ligazóns químicas do plástico, favorecendo que se volva máis fráxil e que se degrade con maior rapidez. Así mesmo, a calor pode acelerar as reaccións químicas que descompoñen o plástico e algúns microorganismos desenvolveron a capacidade de degradar algúns tipos de plástico.

A longa vida útil do plástico ten importantes consecuencias ambientais, como é a acumulación no chan, nos océanos e noutros ecosistemas. Alí libéranse substancias químicas tóxicas ao medio ambiente, contaminando chans e augas e poñendo en grave perigo a saúde dos organismos vivos.

FONTE: Pedro Gargantilla abc.es/ciencia       Imaxe: EFE

HAI QUE VIVIR COMO SE A VIDA FOSE UNHA PELÍCULA

Juan Luis Arsuaga é un dos paleontólogos máis recoñecidos do mundo. Entre as súas importantes investigacións, destaca o seu papel como codirector do equipo de investigación dos xacementos de Atapuerca e director científico do Museo da Evolución Humana de Burgos. Catedrático de Paleontoloxía pola Universidade Complutense de Madrid, onde tamén é profesor, en 1993 Arsuaga foi portada da revista Nature polo descubrimento do cranio humano máis completo no rexistro fósil da Humanidade: o número 5, un cranio de Homo heidelbergensis.


Desde unha perspectiva histórica e humanista, este destacado paleontólogo convida tamén a vivir o presente conscientemente. Entre as súas claves para unha vida plena, Juan Luis Arsuaga sinala a aprendizaxe, a admiración e o apetito de coñecemento: “Sexamos contemporáneos, vivamos conscientemente o noso momento. Agora están a ocorrer cousas que dentro de non moito tempo serán historia. Gózaas, forma parte delas, participa, fai historia”.

OS GOLFIÑOS TAMÉN TEÑEN O SEU LADO ESCURO

Aínda que o máis seguro é que non sexa certa, a historia di que Robert Louis Stevenson tivo un soño ou, mellor dito, tivo un pesadelo onde aparecía un doutor que experimentaba coa parte malévola do ser humano. Así quixo a lenda que Stevenson escribise o relato fundacional onde aparece a dualidade da natureza humana.

O estraño caso do doutor Jekyll e o señor Hyde publicouse por primeira vez en 1886. Desde entón ata hoxe, serve de exemplo cada vez que toca sinalar o noso lado escuro, a nosa natureza trastornada; unha alteración que ben podemos trasladar ao reino animal e, en especial, aos golfiños; animais sociables e comunicativos que xa aparecen nos primeiros relatos da nosa civilización cando nos falan de Apolo, quen tomou forma de golfiño para atraer a un barco cretense cheo de mercadores co fin de que estes fixésense sacerdotes dun santuario chamado de Delfos, obviamente bautizado así en honra da conversión de Apolo en golfiño.

Pero, deixando ao carón a mitoloxía, son moitas as historias de golfiños xoguetóns e salvadores que se nos presentan como o mellor amigo do home. Sen ir máis lonxe, hai un par de anos, unha manda de golfiños formou un círculo de defensa ao redor dun nadador para protexelo do ataque dunha quenlla branca nas costas de Nova Zelandia. Mesmo, un golfiño do porto de Manfredonia salvou a vida a un mozo de 14 anos que, sen saber nadar, caeu ao mar desde un barco. Rescatouno e levouno ata o barco de novo.

Con todo, os golfiños teñen tamén o seu lado escuro, unha cara da que pouco ou nada se fala e da que hoxe toca falar aquí, e cuxa historia se remonta a millóns de anos atrás, cando os antepasados dos golfiños andaban por terra. Porque todos os cetáceos son descendentes de mamíferos terrestres. Daquel mundo perdido chégannos algunhas hipóteses. Por unha banda, fálase dos mesoniquios, mamíferos carnívoros con pintas de lobo que decidiron evolucionar mergullándose no océano. Doutra banda, a hipótese máis certeira, debido á xenética de ambos, é a que apunta aos golfiños como descendentes dos artiodáctilos, cuxos familiares máis próximos serían os hipopótamos.

Deixando ao carón a súa árbore xenealóxica, cabe supoñer que o desenvolvemento cerebral destes simpáticos mamíferos alcanza a crueldade dos seres humanos; sobre todo cando se trata de xogar a xogos sinistros como á pelota co peixe globo, ou con crías da súa propia especie ata matalas. Tamén, do mesmo xeito que o ser humano, os golfiños buscan sexo por pracer; por diversión agrúpanse en mandas e acosan ás femias da súa especie.

Por estes asuntos, lonxe dos mesoniquios e dos artiodáctilos, é posible atopar un elo perdido entre o golfiño e o ser humano. Talvez atopouno o inconsciente de Robert Louis Stevenson unha noite de febre e pesadelo, alcanzando o substrato dun mundo perdido na noite dos tempos.

FONTE: Montero González          Imaxe: vdorse (Getty Images)

CANTO SABES DE CAMERÚN? XIV

Continúo coa serie adicada a Camerún, ese país centroafricano que é como un África en miniatura dada a súa diversidade cultural e sobre todo orográfica: ten praia, deserto, selva, sabana e montaña.

A contestación correcta á pregunta de onte é Franco. Concretamente Franco CFA de África Central (XAF). É a moeda de seis estados independentes de África Central: Camerún, República Centroafricana, Chad, República do Congo, Gabón e Guinea Ecuatorial. A moeda é emitida polo Banco dos Estados de África Central, con sede na cidade capital de Camerún, Yaundé, para os membros da CEMAC (Comunidade Económica e Monetaria do África Central). A súa equivalencia é a seguinte:

1 XAF = 0,0015244902 EUR        1 EUR = 655,957 XAF

 

E imos coa pregunta de hoxe!

14. Cal é a relixión dominante en Camerún?

- Animismo

- Islamismo

- Cristianismo

Mañá a solución e unha nova proposta!

FONTE: es.wikipedia.org   Imaxes: guineainfomarket.com e culturasinaloa.com

CANTO SABES DE CAMERÚN? XIII

Continúo coa serie adicada a Camerún, ese país centroafricano que é como un África en miniatura dada a súa diversidade cultural e sobre todo orográfica: ten praia, deserto, selva, sabana e montaña.

A contestación correcta á pregunta de onte é Francés e Inglés. Os idiomas oficiais son o francés e o inglés, e fálanse tamén numerosos idiomas locais, nun total de 24 grupos principais de linguas africanas no país. En total, ao redor de 230 linguas son faladas no país, dividíndose entre 173 linguas nixero-congoleñas, 55 linguas afroasiáticas e 2 linguas nilo-saharianas. Cabe sinalar que non hai ningunha presenza efectiva da lingua alemá.

E imos coa pregunta de hoxe! 

13. Cal é a moeda oficial de Camerún?

- Pula

- Marco

- Naira

- Franco

Mañá a solución e unha nova proposta!

FONTE: es.wikipedia.org   Imaxes: tlilxayac.com e deperu.com