Blogia

vgomez

ESTE PTEROSAURO, RÉPTIL VOADOR, DE HAI 100 MILLÓNS DE ANOS, TIÑA UNHA LINGUA PODEROSA PARA DEGLUTIR ÁS SÚAS PRESAS

Hai 100 millóns de anos, unha sombra sinistra sobrevoaba o mar interior do que hoxe é Australia. Cunha envergadura de case cinco metros, este animal sería un depredador temible. Un equipo da Universidade de Curtin estudou os seus ósos fosilizados, que non deixan lugar a dúbidas de que se trata dunha nova especie de pterosaurio. Este formidable réptil voador que vivía entre dinosauros tiña unha lingua musculada que lle permitía deglutir ás súas presas.

Os restos, desenterrados en 2021 no oeste de Queensland, pertencen a Haliskia peterseni, un novo xénero e especie de pterosaurio anhangueriano. Os investigadores chegaron a esa conclusión baseándose na forma do seu cranio, a disposición dos dentes e a forma do óso do ombreiro. O grupo anhangueriano distribuíuse por todo o mundo, mesmo no que hoxe é España, Inglaterra, Marrocos, China, Brasil e Estados Unidos.

"Cunha envergadura de aproximadamente 4,6 m, Haliskia sería un depredador temible hai uns 100 millóns de anos, cando gran parte do centro oeste de Queensland estaba baixa a auga, cuberta por un vasto mar interior e posicionada globalmente preto de onde se atopa hoxe a costa sur de Victoria", explica Adele Pentland, da Escola de Ciencias Planetarias e da Terra de Curtin e responsable do estudo publicado na revista Scientific reports.

O espécime é o máis completo dun anhangueriano, e de calquera pterosaurio, descuberto en Australia ata a data. "O exemplar inclúe unha mandíbula inferior completa, a punta da mandíbula superior, 43 dentes, vértebras, costelas, ósos de ámbalas ás e parte dunha pata. Tamén están presentes ósos da gorxa moi finos e delicados, o que indica unha lingua musculosa, que axudou durante a alimentación de peixes e cefalópodos", sinala a autora.

Recentemente, outro equipo de investigadores deu a coñecer outro pterosaurio australiano chamado Thapunngaka shawi. Máis grande, tiña unha envergadura de 7 metros e a boca en forma de lanza, "como unha caveira cun pescozo longo, unido a un par de ás longas".

Os pterosaurios eran probablemente as criaturas máis grandes que xamais alzasen o voo. Os máis xigantescos alcanzaban os dez ou doce metros de envergadura. Durante millóns de anos sobrevoaron as cabezas dos dinosauros ata que ambos se extinguiron hai uns 66 millóns de anos como consecuencia do famoso impacto do meteorito de Chicxulub (México).

Unha das súas características máis notables era un pescozo desproporcionado, máis longo que o dunha xirafa. Crese que despegaban pouco despois de romper o cascarón, que eran capaces de controlar a cor das súas plumas utilizando pigmentos de melanina e que algúns tiñan unha ferocidade comparable á do famoso Tiranosaurio rex, ata o punto de serían capaces de tragar presas do tamaño dun poni.

FONTE: abc.es/ciencia    Imaxes: nature.com/articles/s41598-024-60889-8

SOBRE AS FONTES DESTE BLOG (VII): GCiencia

O xornalismo científico é o eixe fundamental de GCiencia (www.gciencia.com), un proxecto nado en 2013 que permitiu comprobar o interese que esperta a investigación cando se trata coa necesaria combinación de rigor e amenidade. 

GCiencia é un auténtico xornal da ciencia, unha ferramenta de divulgación a través do xornalismo de calidade, pero é tamén un diario do medioambiente, do cambio climático, da tecnoloxía, da saúde, da universidade, do mar, da historia e do pensamento. Porque a ciencia é o todo!

Moitas grazas polo voso traballo!

#DígochoEu: O ChatGPT non che é tan listo como parece

ChatGPT é unha aplicación de chatbot de intelixencia artificial desenvolvida en 2022 por OpenAI especializada no diálogo. Saberá o que lle propón Esther?

#DígochoEu

PODE A INTELIXENCIA ARTIFICIAL EXPRESAR EMOCIÓNS?

Os comezos de Nerea Luis na área da informática teñen que ver cos seus recordos de infancia, cando construía computadores de cartón coa súa irmá e era fiel seguidora da serie de manga Sailor Moon, onde a guerreira Sailor Mercury salvaba o mundo cunha pequena computadora. O anime, a chegada da internet e a creación da súa propia páxina web na época do instituto guiaron os seus pasos cara á Enxeñería Informática. Doutora en Intelixencia Artificial e Máster en Ciencia e Tecnoloxía Informática, as súas áreas de especialización van desde a IA á robótica e realidade virtual, ámbitos nos que desenvolveu a súa carreira profesional nos últimos anos, en proxectos relacionado con Procesamento da Linguaxe Natural e Visión Artificial.

O seu labor divulgador, que desempeñou en programas de radio, televisión e conferencias, foi recoñecida por Google, Casa Real ou Forbes. En 2013 cofundó o evento gratuíto de ciencia e tecnoloxía T3chFest e desde 2017 formou parte da Fundación COTEC e a iniciativa Ciencia no Parlamento como experta en novas tecnoloxías e xénero. A doutora Luis é profesora en varias universidades, forma parte do equipo de Asesoramento, Divulgación e Consultoría en Intelixencia Artificial da Universidade Carlos III de Madrid e recentemente uniuse ao consello asesor de Intelixencia Artificial de Ashoka.

#DígochoEu: Os #cibercarrachos poden usar o Whatsapp de amigos e familiares para falcatruadas!

O whatsapp poden ser unha boa ferramenta para os #cibercarrachos. Atento!

#DígochoEu

SOLUCIÓN ENCRUCILLADO CLVII

VERTICAIS: 1.CHIMBORAZO 2. PALMATORIA 3. CHELÍN 5. MOGADISCIO 7. MURRAY 9. PONI.

HORIZONTAIS: 4. VANADIO 6. MORCEGO 8. XUNCA 10. ENTRIMO.

Máis cultura xeral!

SOBRE AS FONTES DESTE BLOG (VI): FIESTRA DO COÑECEMENTO

 

Xanela ao Coñecemento é un espazo de OpenMind na web de información científica en español Materia. O obxectivo é crear un ámbito aberto á innovación, a ciencia, a tecnoloxía, a economía, o medio ambiente e as humanidades, no que se ofrecerán datos, reportaxes e entrevistas relativos aos desafíos globais aos que nos enfrontamos no século XXI: globalización, cambio climático, distribución da riqueza, saúde global etc.

Moitas grazas polo voso traballo!

CONFIRMAN QUE O NÚCLEO INTERNO DA TERRA RETARDOUSE

O movemento do núcleo interno da Terra, unha esfera sólida de ferro e níquel (NiFe) do tamaño da Lúa situada a máis de 4.800 km baixo a superficie, foi obxecto de debate para a comunidade científica desde hai dúas décadas. Algúns investigadores sostiveron que a velocidade do núcleo retardouse, aínda que aínda viraba máis rapidamente que a superficie. Un novo estudo da Universidade do Sur de California (USC) atopou un cambio nesa dinámica. O núcleo retárdase, si, pero tanto que xa se move máis lentamente que a superficie terrestre. O fenómeno, din na revista Nature, comezou ao redor do 2010 e é a primeira vez que sucede en corenta anos. Os cambios poderían alterar a duración do día en fraccións de segundo.

"Cando vin por primeira vez os sismogramas que insinuaban este cambio, quedei perplexo", recoñece John Vidale, profesor decano de Ciencias da Terra na USC. "Pero cando atopamos dúas ducias de observacións máis que sinalaban o mesmo patrón, o resultado foi ineludible. O núcleo interno desacelerarase por primeira vez en moitas décadas. Outros científicos defenderon recentemente modelos similares e diferentes, pero o noso último estudo proporciona a resolución máis convincente", asegura o investigador.

Os autores cren que o núcleo interno está a investirse e retrocedendo en relación coa superficie do planeta debido a que se move lixeiramente máis lento en lugar de máis rápido que o manto da Terra por primeira vez en aproximadamente 40 anos. En relación coa súa velocidade en décadas anteriores, o núcleo interno estase desacelerando.

O núcleo interno, rodeado polo núcleo externo líquido de ferro e níquel, presenta un desafío para os investigadores: non se pode visitar nin ver. Os científicos deben utilizar as ondas sísmicas dos terremotos para crear representacións do seu movemento.

Vidale e Wei Wang, da Academia de Ciencias de China, utilizaron datos de terremotos repetidos, eventos sísmicos que ocorren no mesmo lugar, para producir sismogramas idénticos. Así, compilaron e analizaron datos sísmicos rexistrados ao redor das Illas Sandwich do Sur de 121 terremotos repetidos que ocorreron entre 1991 e 2023. Tamén utilizaron datos de probas nucleares soviéticas xemelgas entre 1971 e 1974, así como de probas nucleares francesas e estadounidenses.

Segundo Vidale, a desaceleración do núcleo interno foi causada pola axitación do núcleo externo de ferro líquido que o rodea, que xera o campo magnético da Terra, así como polos tiróns gravitacionales das densas rexións do manto rochoso supraxacente.

As implicacións deste cambio no movemento do núcleo interno para a superficie da Terra só poden especularse. Vidale cre que o retroceso do núcleo interno pode alterar a duración dun día en fraccións de segundo. Iso si, "é moi difícil notalo, da orde dunha milésima de segundo", tranquiliza.

FONTE: J. de Jorge/abc.es/ciencia