Blogia

vgomez

SABÍAS QUE... POR QUE AS BURBULLAS DE CHAMPAÑA SOBEN CARA ARRIBA?

Cóntase que foi un relixioso da orde benedictina chamada Pierre Pérignon o que, no século XVII, mentres tentaba conseguir o mellor veu do mundo, chamou aos seus correlixionarios ao berro de: Vide pronto, estou a beber a estrelas!. Referíase, evidentemente, ás burbullas producidas durante a fermentación do viño.

Calcúlase que unha botella de champaña contén máis de sete millóns de burbullas (aproximadamente un millón en cada copa) responsables de que exista uns dezaseis quilos de presión por cada centímetro cadrado.

O champagne, ou simplemente champaña é un viño espumoso que se elabora seguindo o denominado método champenoise. Trátase dun proceso complexo no que hai catro fases claramente diferenciadas: fermentación inicial e embotellado, segunda fermentación inducida mediante a incorporación de fermento e azucre, remouvage ou trasfega do viño (a botella colócase boca abaixo e vaise rotando para que todo o sedimento de fermento deposítese no colo da botella) e degorgemént ou destapado (quítase todo o sedimento, previamente conxelado).

En conclusión, na elaboración da champaña hai dúas fases de fermentación: unha en cava e outra en botella. Na primeira apenas se forman burbullas, debido a que as uvas coa que se elabora non son moi doces e o dióxido de carbono déixase escapar.

Na segunda fermentación engádese azucre e fermento, de forma que a medida que os microorganismos, fermentos, dixiren o azucre libérese dióxido de carbono, que á súa vez se disolve. Estímase que cada botella de champaña contén ata cinco litros de dióxido de carbono.

En realidade, non hai burbullas ata que a botella non é descorchada, con iso redúcese a presión e permítese que as moléculas de gas xúntense de forma repentina. Comprobouse cientificamente que existe unha correlación directa entre o número de burbullas, o tamaño das mesmas e a cantidade de azucre agregado.

Por outra banda, dependendo da cantidade de azucre engadido por litro, a champaña pode ser Brut Nature ou Brut Zéro (menos de 3 g), Extra-Brut (de 3 a 6 g), Brut (menos de 15 g), Extra Sec (de 12 a 20 g), Demi-Sec (de 33 a 50 g) ou Doux (máis de 50 g).

Despois de servir a champaña na copa podemos observar como aparecen as consabidas burbullas, que nacen das paredes e que, unha a unha, soben de forma ordenada ata a superficie. Se fixamos detidamente a nosa mirada nelas comprobaremos que, a medida que soben, vanse facendo cada vez máis grandes e móvense máis rápido.

Se analizamos este proceso, coñecido cientificamente como nucleación, coa axuda da microscopía electrónica poderemos observar que as burbullas prodúcense nas impurezas das paredes da copa, a partir das pequenas fibras de celulosa que quedaron cando as secamos. Esas fibras non se mollan completamente ao botar o líquido na copa e adoitan quedar mergulladas, atrapando pequenas burbullas de aire entre os ocos que forman.

Cando as burbullas superan un radio crítico (dúas décimas de micra) unha parte do dióxido de carbono disolto abandona o líquido e comeza a entrar nelas aumentado o seu tamaño, ata un punto que se desprende da impureza e viaxa cara á superficie.

Este desprendemento é parcial, de forma que persevere unha pequena cantidade de aire que sexa aproveitada para alumar unha nova burbulla.

Desta forma, unha tras outra, e de forma ordenada, ascenden cara á superficie da copa un fantástico tren de burbullas que fan as delicias do consumidor.

FONTE: Pedro Gargantilla/abc.es/ciencia          Imaxe: hola.com/cocina

CANTO SABES DE SUÍZA?

Máis de 40.000 galegos residen actualmente en Suíza, unha cantidade que supón o 60% do total de españois presentes no país. Proba diso é que o galego se sitúa en quinto lugar entre as linguas estranxeiras máis faladas en Suíza.

Tamén coñecida como a Confederación Suíza ou de xeito oficial, aínda que menos usual Confederación Helvética.  É unestado federal da Europa central, sen saída cara ao mar, mais con conexións a través do río Rin.. A nación ten unha forte tradición de neutralidade política e militar.

Con esta serie pretendo achegarnos a iste país tan curioso e interesante. Anímaste? Pois comezamos!

1. Cal destas bandeiras é a de Suíza?

 

Mañá a solución e unha nova pregunta!

FONTE: swissinfo.ch e gl.wikipedia.org     Imaxes: es.wikipedia.org

MOMENTOS ESTELARES DA CIENCIA XXIII (FIN)

Remato coa serie de vídeos animados, se explica dunha maneira moi didáctica e divertida algúns dos momentos clave da historia da ciencia.

Hoxe falaremos da Carreira polo Xenoma.

A secuenciación completa do xenoma é hoxe unha ferramenta esencial na investigación de enfermidades raras e o tratamento doutras como o cancro.

FONTE: bbvaopenmind.com

Fin!

SABÍAS QUE... COMO SE FIXERON XIGANTES OS DINOSAUROS?

O xigantismo dos dinosauros intriga aos científicos / Universidade de Adelphi

O xigantismo dos dinosauros explicaríase por unha predisposición natural aleatoria que atopou a súa oportunidade na fractura do supercontinente Panxea: illou a liñaxes de saurópodos en diferentes espazos e propiciou o seu descomunal crecemento.

Sabemos que, unha vez tallado, o corte da árbore mostra uns aneis que non só sinalan a súa idade, senón tamén a velocidade á que medrou.

Un novo estudo aplicou esta idea aos ósos dos dinosauros para pescudar como algúns deles fixéronse enormes: cunha lonxitude de ata 30 metros, os saurópodos figuran entre os animais máis grandes que pisaron a terra.

Michael D’Emic, paleontólogo na Universidade de Adelphi en Nova York, liderou esta investigación, cuxos resultados se publicaron por unha banda na revista  Science e por outro en Current Biology .

D’Emic explica que os ósos de moitos animais, incluídos os dinosauros, atrasaron ou detiveron o seu crecemento cada ano, deixando marcas nos seus ósos similares aos aneis das árbores. Estas marcas non só proporcionan a idade do animal, senón que a súa observación tamén indica a velocidade á que estaba a medrar.

Esta investigación mediu uns 500 aneis de crecemento deste tipo nuns 80 ósos de terópodos diferentes. A partir desta análise dos ósos, descubriu que non hai unha fórmula única que fai medrar a un dinosauro, xa que os máis grandes ás veces tardaban tan só 10 anos en alcanzar os seus tamaños verdadeiramente inmensos, mentres que outros tardarían décadas.

Constatou, por tanto, que houbo taxas de crecemento e duracións moi diferentes nos dinosauros máis grandes e que iso tamén era certo mesmo para os dinosauros terópodos de tamaño mediano e pequeno.

Esta constatación contradí o que se pensaba ata o de agora sobre como evolucionaron os dinosauros para volverse tan grandes: o xigantismo obteríase mediante unha aceleración do desenvolvemento, polo que se atribuía aos dinosauros unha capacidade de crecemento moi rápida.

Esta investigación comprobou que ese crecemento corporal pode ocorrer durante un crecemento lento, compensado por un período de tempo maior investido en alcanzar os seus considerables tamaños. Tamén constatou que os dinosauros desenvolveron este crecemento xigantesco varias veces durante millóns de anos.



Os ósos dos dinosauros falan do seu pasado / Solstice Hannan en Unsplash

Esta investigación recompilou datos de medición de centos de ósos de saurópodos fósiles. Todos os dinosauros estudados pertencen ao grupo dos saurópodos, que deu orixe a xéneros tan coñecidos como Brontosaurus, Brachiosaurus e Diplodocus.

A continuación, esta investigación reevaluó eses datos utilizando métodos estatísticos e filoxenéticos, o que lle permitiu reconstruír a masa corporal e a posición filoxenética de case 200 especies de saurópodos.

E concluíu que, no transcurso duns 100 millóns de anos, 36 liñaxes diferentes de saurópodos desenvolveron un crecemento xigante independentemente uns doutros.

Todos excederon unha masa corporal dunhas 20 toneladas, que se considera o máximo alcanzable para os mamíferos.

As análises revelaron así mesmo que os pesos corporais dos saurópodos xigantes evolucionaron cedo en cada liñaxe e que se mantiveron estables en gran medida a partir de entón.

A especiación, que marca a aparición de diferenzas entre dúas especies próximas, contívose despois de que se alcanzou o xigantismo, xa que só uns poucos de saurópodos continuou especiando despois de superar o limiar máximo dos mamíferos. Con todo, houbo moi poucas liñaxes de saurópodos nos que as formas xigantes diminuíron nalgún momento.

Outra achega importante deste traballo é o establecer que a maioría dos grupos de saurópodos desenvolveron a primeira especie xigante hai ao redor de 165 a 170 millóns de anos, no Xurásico medio.

Estas datas coinciden coa fractura de Panxea en varias masas de terra separadas. Este gran supercontinente existiu ao final da era Paleozoica e comezos da era Mesozoica e agrupaba a maior parte das terras emerxidas do planeta.

hai uns 175 millóns de anos, comezou a fracturarse e a dispersarse ata alcanzar a situación actual dos continentes, nun proceso que aínda continúa.

Segundo D’Emic, o illamento no que quedaron algúns saurópodos despois desta fractura continental pode favorecer o xigantismo nalgunhas liñaxes.

A conclusión á que chega esta investigación é que o xigantismo dos dinosauros explícase por unha predisposición xenética natural aleatoria que atopou a súa oportunidade para desenvolverse en diferentes aspectos da ecoloxía, como sería a fractura de Panxea.

Neste contexto, o clima probablemente xogou un papel menor, xa que non existe unha relación entre a temperatura media global e a masa corporal nos saurópodos. De aí a nova pregunta de investigación de por que algunhas liñaxes desenvolveron xigantismo mentres que outros non.

Este estudo abre a porta a futuras investigacións sobre como os animais regulan o seu crecemento, algo que non podemos obter unicamente dos animais actuais, considerados non extintos, porque non representan unha mostra significativa.

SOLUCIÓN SOPA DE LETRAS CXXI

SOLUCIÓN SOPA DE LETRAS CXXI

Localidades do norte de Portugal!

#DígochoEu: #ApuntamentoLusófono 2.15

 

No #ApuntamentoLusófono desta semana enfrontáronse Felipe e Amadeu nuns cuartos de final moi axustados. E contamos coa presenza de Daniel Lago, que nos falou sobre a celebración do Día Internacional da Língua Portuguesa, o pasado 5 de maio. 

#DígochoEu

SOPA DE LETRAS CXXI

SOPA DE LETRAS CXXI

PORTO          BRAGA         GUIMARAES 

AVEIRO         VISEU           BRAGANZA    

CHAVES        VIANA          AMARANTE

MAIA             PÓVOA          BARCELOS

MOMENTOS ESTELARES DA CIENCIA XXII

Continúo coa serie de vídeos animados, se explica dunha maneira moi didáctica e divertida algúns dos momentos clave da historia da ciencia.

Hoxe falaremos de Rita Levi-Montalcini e o secreto da multiplicación das neuronas.

Rita Levi-Montalcini era unha estudante cando viu as intrincadas neuronas por primeira vez e propúxose desvelar os segredos do seu crecemento. No noso cerebro as neuronas multiplícanse e fannos únicos. Pero como? Ninguén o sabía. Ela construíu a súa carreira investigadora ao redor desa pregunta, durante a Segunda Guerra Mundial, e superou o que no seu país e época eran dous obstáculos monumentais, ser muller e xudía. E non só resolveu aquel misterio: gañou un Premio Nobel polo descubrimento do primeiro factor de crecemento.

FONTE: bbvaopenmind.com

Continuará...