Blogia

vgomez

WASP-189b: UN PLANETA CUNHA ATMOSFERA MOI SIMILAR Á DA TERRA

WASP-189b está situado a 322 anos luz de distancia do noso planeta. É un mundo xigante gasoso ultraquente, similar a Xúpiter, onde as temperaturas acadan os 3200 °C, pero que posúe unha atmosfera en capas sorprendentemente similar á da Terra, segundo revelou un estudo levado a cabo por científicos de Suecia e Suíza e publicado na revista Nature Astronomy.

Utilizando espectroscopia de alta resolución, os investigadores descubriron este planeta orbitando a súa brillante estrela anfitrioa HD 133112 polo proxecto Wide Angle Search for Planets (WASP) en 2018. Agora, identificaron que contén un cóctel exótico de óxido de titanio, ferro, titanio, cromo, vanadio, magnesio e manganeso.

WASP-189b está 20 veces máis preto da súa estrela que a Terra do Sol e, debido á súa proximidade, un ano só dura 2,7 días nun escenario con temperaturas tan altas que serían capaces de vaporizar o ferro. Con todo, grazas a esta aliñación coa súa estrela, os investigadores poden estudar a súa atmosfera ao detalle.

Medimos a luz proveniente da estrela anfitrioa do planeta e que atravesa a atmosfera do planeta. Os gases na súa atmosfera absorben parte da luz das estrelas, de maneira similar ao ozono que absorbe parte da luz solar na atmosfera da Terra e, por tanto, deixan a súa característica ’pegada dixital’”, explicou Bibiana Prinoth da Universidade de Lund e líder do traballo. “Coa axuda de HARPS [cazador de planetas de ESO], puidemos identificar as sustancias correspondentes”.

O que revela esta nova investigación é que a atmosfera de WASP-189b pode ter distintas capas, do mesmo xeito que a Terra. Aínda que a atmosfera da Terra contén capas, como a troposfera da Terra, a capa máis baixa que se estende desde o nivel do mar máis aló dos picos das montañas máis altas, que contén a maior parte do vapor de auga ou como a estratosfera, cuxa capa de ozono protéxenos da daniña radiación ultravioleta do Sol. Este planeta parece ter unha capa de titanio que pode actuar de maneira similar.

Ademais de atopar rastros de ferro, cromo, vanadio, magnesio e manganeso na súa atmosfera, o equipo tamén detectou óxido de titanio. Aínda que o óxido de titanio é moi escaso na Terra, podería desempeñar un papel importante na atmosfera deste xigante gaseoso, similar ao do ozono na atmosfera terrestre.

O óxido de titanio absorbe a radiación de onda curta, como a radiación ultravioleta. Por tanto, a súa detección podería indicar unha capa na atmosfera de WASP-189b que interactúa coa radiación estelar de maneira similar a como o fai a capa de ozono na Terra”, dixo Kevin Heng, profesor de astrofísica na Universidade de Berna, membro de NCCR PlanetS e coautor do estudo.

Esta investigación representa un novo fito na sondaxe de atmosferas exoplanetarias, que é onde é máis probable que detectemos signos de vida extraterrestre e WASP-189b é quizais o máis extremo dos aproximadamente 4.300 exoplanetas que se confirmaron até a data, polo que se presenta como un planeta moi exótico.

FONTE: Sarah Romero/muyinteresante.es

INVENTORES QUE SE ARREPENTIRON DAS SÚAS CREACIÓNS IX (FIN)

Remato coa serie adicada a es serie de inventores que, a pesar de que as súas creacións coparon os titulares dos medios de comunicación da época, arrepentíronse dos seus propios inventos, atormentando continuamente a súa conciencia.

Hoxe falaremos de...

9. Victor Gruen: Os centros comerciais

Finalmente, temos o curioso caso do inventor do centro comercial quen, sendo un apaixonado detractor do consumismo, arrepentiuse intensamente ao ver no que se converteu o seu invento.

No pasado, os pobos eran máis pequenos; por tanto, as casas e os comercios situábanse de forma céntrica. Desta forma, as persoas tiñan fácil acceso aos diferentes lugares.

Con todo, a medida que as cidades foron medrando e desenvolvéndose cada vez máis, para as persoas que vivían en lugares afastados do centro, resultaba máis difícil o acceso a comercios e lugares de esparexemento.

Con isto en mente, en 1954, ao arquitecto Victor Gruen (Viena-Austria, 18 de xullo de 1903 - 14 de febreiro de 1980) ocorréuselle a construción de espazos comunais nos que as persoas puidesen pasear, facer as súas compras e cumprir con diversos recaudos. A idea era construír espazos de encontro para a recreación e o goce das persoas. Así, para a data, construíuse o primeiro centro comercial da historia en Detroit.

No entanto, como no resto dos casos, o invento converteuse nun monstro imparable que encheu de arrepentimento ao creador. Co paso do tempo, quen deseñaban os centros comerciais prescindiron das áreas verdes e dos espazos abertos.

Na mesma liña, xa non había espazo para as artes e a cultura, pois o obxectivo era incluír a maior cantidade de tendas posibles ata que se desenvolveron os centros comerciais tal como coñecémolos actualmente.

Respecto diso, Gruen, mostrouse sumamente molesto e, en 1978, chegou a dicir que desexaba renegar do seu invento, pois representaba unha desgraza para o san compartir dentro das cidades.

FONTE: Idea orixinal Sarah Romero/muyinteresante.es e tekcrispy.com     Imaxe: en.wikipedia.org e tekcrispy.com

#DígochoEu: Non digas *paradóxico

 

Algo que é contrario á lóxica ou contraditorio non é *paradóxico en galego!

#DígochoEu

O ANO DE FLORENTINO DELGADO GURRIARÁN

Comezan os actos do Día das Letras Galegas 2022, á figura homenaxeada iste ano: Florencio Manuel Delgado Gurriarán.

Para contextualizar, Florentino Manuel naceu en Córgomo-Villamartín de Valdeorras-Ourense o 27 de agosto de 1903 e morreu en Fair Oaks-Estados Unidos o 14 de maio de 1987.

Realizou estudos universitarios na Universidade de Valladolid, onde se licenciou en Dereito, pasando a exercer como avogado no Barco de Valdeorras. En 1933 ingresou no Partido Galeguista. Tras estalar a Guerra Civil, logrou escapar da represión iniciada na comarca de Valdeorras polos sublevados en xullo de 1936, ata alcanzar Porto, en Portugal, desde onde puido trasladarse a Bordeus (Francia) para chegar á Barcelona republicana en xaneiro de 1938.

Nese mesmo ano accedeu á executiva do Partido Galeguista como Secretario de Propaganda. Tras finalizar a Guerra Civil marchou ao exilio en México, país no que se estableceu definitivamente. Foi un dos fundadores da revista Vieiros.

Volveu temporalmente a Galicia en 1968, 1976 e 1981. Foi membro non numerario da Real Academia Galega.
Na súa obra destacan:

  • Bebedeira, 1934 (poemario).
  • Poesía inglesa e francesa vertida ao galego. 1949 (en colaboración con Plácido R. Castro e Lois Tobío Fernández).
  • Galicia infinda, 1963 (poemario).
  • Cantarenas. Poemas (1934-1980), 1981 (poesía).
  • O Soño do Guieiro. Opúsculos de poesía, 1986 (poemario).

Utilizou, en escritos de prensa ou revistas, varios pseudónimos: Korgomófilo, Nadel, Porto do Río, Xan do Sil, Sil e R. Miño.

Profundizaremos máis sobre a súa figura, alá polo 17 de maio!

FONTE: es.wikipedia.org      Imaxe: academia.gal

AZUL KLEIN

 

Continúo coa recuperación de partes dos programas de Órbita Laika, programa divulgativo da ciencia presentado por Eduardo Saénz de Cabezón emitido na cadea española TVE2, polo seu interese.

Neste caso O azul Klein pola química Deborah García. De onde procede o azul ultramar? Deborah fálanos dunha prezada cor na arte e a ciencia: o azul. Considerado aínda máis valioso que o ouro na antigüidade, durante o Impresionismo logrou desprazar ao negro, ao considerar que o segundo non era unha cor presente na natureza. Por esta razón, os paraugas negros de Renoir en realidade están pintados con azul cobalto e azul ultramar.

Esta experta en química explica o proceso de extracción do ultramar e fálanos doutra azul clave: o Klein. Esta cor xurdiu dunha demanda do artista Yves Klein presentada ante un laboratorio, rexistrado como “International Klein Blue" (IKB) en 1960. Por primeira vez na historia da televisión, Deborah prepara esta pintura en vivo con pigmento e aglutinante. Non o perdas!

INVENTORES QUE SE ARREPENTIRON DAS SÚAS CREACIÓNS VIII

Continúo coa serie adicada a es serie de inventores que, a pesar de que as súas creacións coparon os titulares dos medios de comunicación da época, arrepentíronse dos seus propios inventos, atormentando continuamente a súa conciencia.

Hoxe falaremos de...

8. John Sylvan: Cápsulas K-cup


As cápsulas de café desbotables tornáronse como un estupendo invento no século XX. Unha forma cómoda de facer café nas cafeteras modernas. Con todo, este inventor arrepentiuse da súa creación por ser unha opción tan pouco favorable para o medio ambiente, coa cantidade de refugallos que produce.

FONTE: Sarah Romero/muyinteresante.es      Imaxe: abc7.com

#DígochoEu: A historia da letra x

 

A raíz do fenómeno Tanxugueiras, non só en Galicia, recupero este vídeo, xa emitido, que vén ao pelo. Sabes dende cando se leva usando a letra x en galego? E como evolucionou a súa pronuncia noutras linguas? Poucas letras hai máis xenuínas en galego!

#DígochoEu

NOVA ESPECIE DE INSECTO "INCRIBLEMENTE RARO"

Imaxe do raro insecto Phlogis kibalensis / Universidad Anglia Ruskin

Alvin Helden, da Universidade Anglia Ruskin, atopou a nova especie de chicharra, á que chamou Phlogis kibalensis, durante un traballo de campo con estudantes na selva tropical do Parque Nacional de Kibale, no oeste de Uganda. A súa descrición publicouse na revista Zootaxa. Foi denominado como unha nova especie de insecto incriblemente raro.

A nova especie ten un distintivo brillo metálico e pertence a un xénero chamado Phlogis, explica unha nota da universidade. Antes deste descubrimento, o último avistamento rexistrado dunha chicharra deste estraño xénero produciuse na República Centroafricana en 1969.

As chicharras están estreitamente relacionadas coas cigarras, pero son moito máis pequenas: o macho da nova especie Phlogis kibalensismide 6,5 milímetros. Ten, do mesmo xeito que a maioría de chicharras, órganos reprodutores -masculinos- cunha forma única, neste caso parcialmente a modo de folla.

As chicharras aliméntanse principalmente da savia das plantas, que succionan directamente do floema, e son presa de invertebrados como arañas, escaravellos e avispas parásitas, así como de aves. "Atopar esta nova especie é un logro único na vida, sobre todo porque o seu parente máis próximo atopouse por última vez noutro país fai máis de cincuenta anos. Souben que era algo moi especial en canto o vin", resume o científico.

As chicharras deste xénero, e da familia máis ampla, teñen unha aparencia moi inusual e de cando en cando atópanse. De feito, son tan incriblemente raras que a súa bioloxía segue sendo case completamente descoñecida e non sabemos case nada sobre Phlogis kibalensis, a nova especie achada, incluídas as plantas das que se alimenta ou o seu papel no ecosistema local, apunta Helden.

"Queda moito por pescudar, non só sobre esta, senón tamén sobre moitas outras, incluídas as numerosas especies que aínda esperan ser descubertas. É incriblemente triste pensar que algunhas extinguiranse antes de que sexamos conscientes da súa existencia", engade.

FONTE: publico.es/ciencias