CURIOSIDADES

ECLIPSE SOLAR EN MARTE

 

O rover Perseverance da NASA, a través do seu sistema de cámaras Mastcam-Z, acaba de capturar un vídeo de Fobos, unha das dúas lúas de Marte, eclipsando o Sol. Segundo a axencia estadounidense é o vídeo máis ampliado dunha eclipse solar de Fobos ata o momento, e coa velocidade de fotogramas máis alta da historia.

O vídeo capturouse o 2 de abril e durou pouco menos de 40 segundos, moito menos do que adoita durar un eclipse solar que involucre á Lúa da Terra. Estas observacións poden axudar os científicos a comprender mellor a órbita do satélite e como a súa gravidade atrae a superficie marciana, o que dá forma á cortiza e o manto do planeta vermello.

As imaxes son as últimas dunha longa historia de naves espaciais da NASA que capturan eclipses solares en Marte. En 2004, os rovers xemelgos da NASA, Spirit e Opportunity, tomaron as primeiras fotografías de Fobos con lapso de tempo durante unha eclipse solar. Curiosity continuou a tendencia con vídeos tomados polo seu sistema de cámara Mastcam.

FONTE: gciencia.com

POR QUE AS VEAS VENSE AZUIS?

As nosas veas son unha parte fundamental do noso corpo porque transportan o sangue a través do mesmo. Eses camiños (que en realidade non son azuis) que adoitamos observar con detemento cando debemos realizar algún estudo médico e necesítase extraer sangue, son fundamentais para o funcionamento do noso organismo.

O sangue é tecido vivo formado por líquidos e sólidos. A parte líquida, chamada plasma, contén auga, sales e proteínas. A parte sólida do sangue contén glóbulos vermellos, glóbulos brancos e plaquetas O sangue  venosa e parcialmente desosixenada tórnase dunha cor vermella escura. O sangue arterial e osixenado ten unha cor vermella brillante.

As telangiectasias son capilares ou veas pequenas que se dilatan e fanse visibles na pel, máis frecuentemente na cara, pescozo, escote e brazos.

O sangue obtén a súa coloración dos glóbulos vermellos, que conteñen hemoglobina, moléculas ricas en ferro que son de cor vermella brillante cando transportan osíxeno e dun vermello máis escuro e apagado cando están desosixenadas. Entón, por que parecen ser azuis?

A resposta non é simple e depende de varios factores, incluíndo a forma en que perciben os ollos a cor, como se comporta a luz cando entra en contacto co teu corpo e as propiedades especiais do sangue. A luz viaxa en picos e caídas, e a distancia entre ambos é o que se denomina lonxitude de onda. Ademais, e moi importante, as diferentes cores de luz teñen ondas de diferentes lonxitudes, polo que se absorben e reflicten de maneira diferente cando golpean a nosa pel.

A luz vermella ten unha lonxitude de onda moi longa, isto permítelle viaxar a través da pel con relativa facilidade e ser absorbida pola hemoglobina no sangue. A luz azul, en cambio, ten unha lonxitude de onda moito máis curta, de modo que a pel reflíctea principalmente.

Se proxectas luz branca no brazo, onde hai veas, a luz vermella será absorbida e a luz azul reflectirase. Nese sentido, a luz que regresa aos nosos ollos conterá máis lonxitudes de onda azuis que vermellas, facendo que as veas se vexan azuis en comparación coa pel circundante.

A algunhas persoas márcanselles máis, ou son máis visibles por baixo da pel. Isto sucede polos diferentes tipos de peles e tamén pola delgadeza da mesma. Mentres máis delgada é a pel, máis se verán as veas.

O que non se vexan as veas vermellas e véxanse azuis ou verdes débese á indución cromática chamada “contraste simultáneo”, a cal leva a un alto grao de contraste entre as dúas cores. Os médicos ás veces fan uso deste fenómeno facendo brillar unha luz vermella ou infravermella sobre a pel para axudalos a situar unha vea para administrar unha inxección.

Estímase que se puxésemos todos os vasos sanguíneos do noso corpo aliñados, constituíndo unha soa estrutura lineal (arterias, veas e capilares), o conduto resultante daría máis de dúas voltas á Terra (máis de 100.000 Km), aínda que o 90% da lonxitude estaría formada polos capilares, a lonxitude das veas e das arterias sumadas sería dun 10.000 Km.

As veas teñen unha capa muscular que ten a capacidade de contraerse. Isto ocorre no noso corpo de maneira involuntaria, e fano en situacións de estrés ou medo, de aí a causa das típicas caras pálidas ou mans brancas cando nos atopamos nesas circunstancias.

En resumo, a maioría das persoas ven as veas azuis por mor dunha especie de efecto óptico da pel. As propiedades físicas desta determinan o reflexo diferente de luz de determinadas lonxitudes de onda. Por esta razón, as veas só parecen azuis cando están situadas a poucos milímetros por baixo da epiderme.

FONTE: Doctor Fision/muyinteresante.es        Imaxe: invdes.com.mx/ciencia-ms

O COMETA C/2014UN271 DIRÍXESE Á TERRA

Núcleo do cometa C/2014 UN271 observado polo telescopio espacial Hubble / Space Telescope Science Institute Office of Public Outreach

A NASA ten en observación a un xigantesco cometa que se dirixe cara á Terra a 35.000 quilómetros por hora. O seu núcleo xeado mide 129 quilómetros de ancho e na actualidade oriéntase cara ao centro do noso sistema solar, onde chegará en 2031.

Con todo, nin sequera achegarase ao Sol, nin moito menos á Terra, xa que pasará a 1.600 millóns de quilómetros da nosa estrela para seguir o seu camiño polo universo: dentro duns poucos millóns de anos regresará ao seu lugar de aniñamento na Nube de Oort.

Habitantes do espazo profundo, os cometas atópanse entre os obxectos máis antigos do sistema solar. Estes "bloques de Lego" xeados son restos dos primeiros días da construción dun planeta.

Foron expulsados sen contemplacións do Sistema Solar nun xogo gravitacional entre os planetas exteriores masivos. Os cometas expulsados instaláronse na Nube de Oort, unha gran reserva de cometas afastados que rodean o Sistema Solar a moitos miles de millóns de quilómetros no espazo profundo.

Coñecido como C/2014UN271, este xigantesco foi descuberto en 2010 polos astrónomos Pedro Bernardinelli e Gary Bernstein, cando estaba a 4.800 millóns de quilómetros do Sol. Desde entón comezou a ser obxecto dun estreito seguimento por parte de telescopios, tanto do espazo como terrestres.

FONTE: farodevigo.es/tendencias21

ONDE ESTABA SITUADA A GUARDA HAI 300 MILLÓNS DE ANOS'

Localización da nosa localidade, A Guarda, hai 300 millóns de anos

Algunha vez preguntácheste cal era a posición xeográfica da túa cidade ou vila hai millóns de anos atrás? Agora podes descubrilo. Esta aplicación interactiva, Ancient Earth, permite ao usuario facerse unha idea de como estaba composto o globo terráqueo e como foi evolucionando dende hai 750 millóns de anos, período crioxénico, ata hai 20 millóns, no período neoxeno, no que xorden os primeiros homínidos en África.

A aplicación é fácil de usar e moi intuitiva. O único que hai que facer é escribir no buscador o nome da cidade que se quere localizar e logo pódese xogar coa temporalidade de dúas maneiras: ou escollendo directamente os millóns de anos que se quere ir atrás no tempo, ou ben seleccionando un feito concreto (por exemplo, os primeiros insectos, a extinción dos dinosaurios ou as primeiras flores) que a páxina sitúa nun período determinado.

A aplicación foi deseñada por Ian Webster e o mapa interactivo está feito a partir dos mapas paleontográficos do xeólogo e paleoxeógrafo estadounidense Christopher Scotese, creador do Proxecto PALEOMAP, cuxo obxectivo era ilustrar o desenvolvemento das placas tectónicas das concas oceánicas e os continentes, así como a distribución cambiante da terra e o mar durante os últimos millóns de anos.

Anímaste? Pois preme AQUÍ.

FONTE: gciencia.com e dinosaurpictures.org

A HORA EXACTA DA CRUCIFIXIÓN DE XESÚS, SEGUNDO A CIENCIA

Dous astrofísicos da Universidade británica de Oxford aseguran que resolveron un enigma milenario. Colin J. Humphreys e W. G. Waddington, chegaron á conclusión de que o fundador do cristianismo morreu moi probablemente o 3 de abril do ano 33, en venres, segundo informaran a maioría dos antigos escritores cristiáns. O estudo publicouse na prestixiosa revista científica Nature.

Os dous científicos basean a súa teoría nunha serie de feitos astronómicos, e na descrición do procurador Poncio Pilatos: "O Sol escureceuse, saíron estrellas no ceo, e por todas partes a xente acendeu as lámpadas", escribiu. "Pola noite, engadiu Poncio Pilato, a luz da Lúa era dun vermello sangue".

Para a súa investigación, partiron da premisa de que Xesús morreu o día antes de que dese comezo a festa anual da Pascua, que conmemora o éxodo dos xudeus de Exipto. A clave disto é A última cea, que era unha celebración da Pascua xudía.

Os dous expertos tiveron tamén en conta o feito de que esta festa, de oito días de duración, celébrase sempre coa Lúa chea de primavera, antes do equinoccio, durante o mes xudeu de Nisan, que no noso calendario moderno corresponde a marzo ou abril.

Con todos estes datos, os científicos consideran que a mellor explicación é que á noitiña do día da execución houbo en Xerusalén unha eclipse parcial de Luna. A proba deste fenómeno natural, segundo os científicos, está no informe redactado polo procurador romano Poncio Pilato para o emperador Tiberio.

O feito de que a parte oculta dunha Lúa en eclipse despide unha luz avermellada ocorre con frecuencia cando a Luna está baixa, preto do horizonte, ademais, os expertos afirman que a cor avermellada aumentou polas nubes de po da tormenta de area que tivo lugar nese momento, algo que se menciona en case todas as fontes históricas.

A partir de aquí, buscaron cando se produciu unha eclipse de lúa parcial que puidese verse desde Xerusalén entre os anos 26 e o 36. Calcularon, mediante complexos cálculos astronómicos, as datas de todas as lúas cheas e novas dos meses  pascuales de Nisan.

Poncio Pilato, segundo os científicos, referíase a unha eclipse moi específica, no cal só a terceira parte do disco lunar quedou na sombra da Terra. E isto ocorreu, exactamente, un día 3 de abril do ano 33, ás 18.20 horas. Nese momento, asomou sobre o horizonte de Xerusalén  a parte escurecida e avermellada da Lúa, que foi aumentando de tamaño e facéndose vermella.

FONTE: Luca landi/quo.eldiario.es/ciencia

CINCO ANIMAIS ASOMBROSOS QUE CONSEGUEN MOVERSE POLO AIRE SEN ÁS (e V)

Remato coa serie adicada a cinco animais asombrosos que conseguen moverse polo aire sen ás e que desenvolveron estratexias evolutivas que lles permite planar longas distancias, e nalgúns casos, mesmo voar sen ás.

5. As  esquivas  luras voadoras

Esquema (arriba) e fotografías (abaixo) de luras (a) despegando, ( b) propulsándose, (c) planando e (d) amerizando / Muramatsu  et  al. 2013

As luras voadoras dá familia Ommastrephidae quizá  sexan os  animais capaces de voar máis fascinantes. Ata onde sabemos, as luras voadoras inician ou seu despegamento coas  súas aletas e cos  seus brazos  encartados,  adquirindo a forma dun foguete. Unha vez non aire, estenden as aletas e vos brazos, expandindo a membrana entre eles. Colócanos de tal modo que crean unha superficie de sustentación. Pero ou máis fascinante  é que  non  só planan,  senón que realmente voan empregando un sistema que ningún  outro animal  coñecido utiliza: a propulsión a chorro.

Na anatomía  dunha lura, como  na  do resto dous cefalópodos,  hai  unha  cavidade chamada manto, que pode encher de auga, cunha saída á exterior chamada sifón, por onde expulsar esa auga a presión. Mentres voan, as luras voadoras teñen certa capacidade de manobra, xa sexa cambiando de altura ou de dirección, dirixindo o chorro en distintas direccións a vontade.

Cando a auga do manto esgótase, comezan a planar. Mesmo nesta fase, pénsase que pode dirixir ou voo polo menos lateralmente, cambiando o ángulo dos seus brazos. Ao achegarse á superficie reprega as súas aletas e brazos, entrando coa mesma forma de foguete coa que emerxeu. A reentrada é  limpa, apenas provoca salpicaduras nin rebotes.

Estímase que, deste  xeito, as luras poden chegar a realizar voos de máis de 30 metros de distancia en apenas 3 segundos,  unha proeza digna de mención dado que falamos de animais cuxo corpo, sen contar os brazos, mide menos de 15 centímetros de lonxitude.

Fin!

FONTE: muyinteresante.es/naturaleza

CINCO ANIMAIS ASOMBROSOS QUE CONSEGUEN MOVERSE POLO AIRE SEN ÁS (IV)

Contunúo coa serie adicada a cinco animais asombrosos que conseguen moverse polo aire sen ás e que desenvolveron estratexias evolutivas que lles permite planar longas distancias, e nalgúns casos, mesmo voar sen ás.

4. A serpe que plana cambiando a súa forma

Serpe voadora do paraíso (A) planando, (B) en detalle e (C) esquema da súa sección corporal (Holden et al. 2014)

Entre os animais capaces de planar sen ás, as serpes do xénero Chrysopelea teñen unha das adaptacións máis completas. Na árbore, a súa forma é a dunha serpe normal, cunha sección circular. Pero cando se impulsa cara ao baleiro e estende o seu corpo para planar, non só faino ao longo, senón que ademais cambia a súa forma.

Estende as súas costelas, adquirindo un corte moi aplanado, cóncavo por riba e convexo case plano no ventre. Esa forma tan peculiar, sumada á súa gran lonxitude, proporciónalle un aerodinamismo pouco intuitivo, pero moi eficaz. É realmente remarcable o feito de que a serpe non conserva unha  simetría bilateral —de esquerda a dereita—; o seu voo é ondulante como sería o seu desprazamento por terra, e ao arquexarse ao carón e ao outro, o lado do corpo que queda na curva interior da ondulación é máis groso que o lado exterior. Con todo, si que presenta unha  simetría lonxitudinal, o que a fai única entre os animais planadores, e proporciónalle unha capacidade de manobra envexable, sen a necesidade dun temón.

Continuará...

FONTE: muyinteresante.es/naturaleza

CINCO ANIMAIS ASOMBROSOS QUE CONSEGUEN MOVERSE POLO AIRE SEN ÁS (III)

Contunúo coa serie adicada a cinco animais asombrosos que conseguen moverse polo aire sen ás e que desenvolveron estratexias evolutivas que lles permite planar longas distancias, e nalgúns casos, mesmo voar sen ás.

3. Arañas, pilotos de enxeños voadores

Febras de tea de araña listas para botar a voar / Wikimedia/CC BY 3.0 Little Grove Farms

Moitas especies de arañas desprázanse polo vento, pero non teñen adaptacións corporais para facelo, senón que fabrican un vehículo coa súa seda. Primeiro buscan un terreo elevado desde o que lanzarse. Alí preparan o seu equipo de voo, construído exclusivamente con seda. Fixan a seda nun punto, e van tecendo unha serie de estruturas  filamentosas que, chegado o momento, despréndense dos seus amarres e sucan o aire, coa araña suspendida nelas. Atopáronse arañas flotando a 4.000 metros de altitude, e sábese que conseguen desprazarse centos de quilómetros de distancia.

A técnica destas arañas comparouse tradicionalmente co funcionamento dun parapente. Por suposto, o vento tería moito que ver, e teno durante o voo; con todo, observouse que as arañas teñen preferencia por iniciar o voo cando o vento está en calma. O que fan non é, en realidade, flotar no vento, empregan outro sistema moi diferente.

A atmosfera é un fluído cargado eléctricamente, algo que evidenciamos moi ben durante unha tormenta, e as arañas poden percibilo. A seda das arañas tamén ten certa carga, que permite que as febras mantéñanse separadas unhas doutras sen enredarse, por efecto da repulsión, e ademais, xerar a forza suficiente para despegar e voar.

Continuará...

FONTE: muyinteresante.es/naturaleza