CURIOSIDADES

UNHA INVERSIÓN MAGMÉTICA CAUSOU GRANDES EXTINCIÓNS HAI 42.000 ANOS

Imaxe da Terra vista desde o espazo / Shutterstock

A historia da Terra sufriu un punto de inflexión hai 42.000 anos, cando unha inversión dos polos magnéticos produciu unha ruptura temporal de campo magnético, o que provocou importantes cambios ambientais globais e extincións masivas, segundo un estudo que publica Science.

A investigación da Universidade australiana de Nova Gales do Sur (NSSW) e o Museo de Australia Meridional sinala que aquel evento foi provocado pola inversión dos polos magnéticos da Terra combinada co cambio dos ventos solares, o que produciu treboadas eléctricas, auroras xeneralizadas e radiación cósmica.

Aos primeiros seres humanos que tiveron que vivir aquel momento debeulles "de parecer o fin dos días", considerou un dos autores, Alan Cooper do Museo de Australia Meridional. Os investigadores, que bautizaron este período como Evento Adams, suxiren que podería explicar misterios evolutivos, como a extinción dos neandertais ou a repentina aparición xeneralizada de arte figurativo en covas de todo o mundo, ao ter que buscar mais refuxio.

Aínda que os científicos xa sabían que os polos magnéticos cambiaron temporalmente hai uns 41-42.000 anos (o que se coñece como Evento de Laschamps), non coñecían exactamente se afectou á vida na Terra e como o fixo. Por primeira vez, puideron datar "con precisión o momento e os impactos ambientais do último cambio de polos magnéticos", destacou o coautor do estudo Chris Turney, da UNSW.

As antigas árbores kauri de Nova Zelandia, que se conservaron en sedimentos durante máis de 40.000 anos deron as pistas ao equipo, pois analizando os seus aneis, puideron medir e datar o pico dos niveis de radiocarbono atmosférico causado polo colapso do campo magnético e crearon unha escala de tempo detallada de como cambiou a atmosfera. "As árbores kauri son como a Pedra Rosetta, que nos axuda a relacionar os rexistros do cambio ambiental en covas, núcleos de xeo e turberas de todo o mundo", explicou o profesor Alan Cooper, do Museo de Australia Meridional.

Os investigadores compararon esa escala de tempo con rexistros de lugares de todo o Pacífico e elaboraron modelos climáticos globais para descubrir que o crecemento das capas de xeo e os glaciares de América do Norte e os grandes cambios nos principais cintos de vento e sistemas de treboadas tropicais podían remontarse ao Evento Adams. Unha das súas primeiras pistas foi que a megafauna de Australia continental e Tasmania sufriu unha extinción simultánea hai 42.000 anos.

O polo norte magnético, é dicir, a dirección á que apunta a agulla dun compás, non ten unha localización fixa. Adoita oscilar preto do Polo norte (o punto máis setentrional do eixo da Terra) ao longo do tempo debido aos movementos dinámicos dentro do núcleo da Terra, do mesmo xeito que o polo sur magnético. Ás veces, por razóns que non están claras, os movementos dos polos magnéticos poden ser máis drásticos. Hai uns 41.000-42.000 anos cambiaron completamente de lugar.

FONTE: farodevigo.es

OS FÓSILES MÁIS IMPORTANTES DO MUNDO

A procura da verdade a través dunha lente científica está a permitirnos reconstruír a historia das orixes humanas a partir dos fósiles dos nosos antepasados. A historia certamente é incompleta e a súa narración refórmase continuamente tras novos achados de rexistros fósiles. O mesmo ocorre no mundo animal e vexetal.

No caso dos dinosauros, estes representan, probablemente, as criaturas máis incribles que gobernaron o planeta durante máis de 160 millóns de anos. Desde o tamaño dun colibrí ata a envergadura de camións e edificios, estes feroces saurópsidos loitaron unha vez polo dominio terrestre, pero acabaron extinguíndose hai uns 65 millóns de anos.

Afortunadamente, grazas aos fósiles, a evidencia sólida detrás da nosa imaxe da vida na Terra, temos unha boa fonte de información sobre a vida prehistórica no noso planeta.

Nalgúns casos, estes fósiles tenden a conservarse da maneira máis estraña e nos lugares máis inusuais que poderiamos imaxinar. Moitos paleontólogos estiveron cavando e descubrindo estes fósiles en diversas localizacións xeográficas desde o século  XVII ata os nosos días. E é que saber cando e onde apareceron os fósiles máis antigos de diferentes especies achéganos novos detalles sobre a árbore evolutiva do planeta.

Por raros e impresionantes que poidan ser, non todos os fósiles son igualmente famosos, ou tiveron o mesmo efecto profundo na paleontoloxía e na nosa comprensión da vida durante estes tempos remotos.

Hoxe comezamos o repaso diario dos fósiles máis destacados do mundo!

1. O fósil máis antigo coñecido: estromatolitos.

Un equipo de científicos presentou os fósiles máis antigos do mundo: ruínas de colonias de antigas bacterias coñecidas como estromatolitos en rochas de 3.700 millóns de anos en Groenlandia, sendo 200 millóns de anos máis antigas que os estromatolitos fósiles de 3,48 billóns de anos descubertos na rexión de Pilbara no noroeste de Australia.

Os reloxos moleculares, a taxa de mutación do material xenético, suxiren que a vida na Terra comezou hai uns 4.000 millóns de anos, polo que ter fósiles tan antigos como os estromatolitos de Groenlandia indican que a vida na Terra pode comezar bastante rápido: estes serían os primeiros organismos da Terra.

Os estromatólitos son estruturas características dalgunhas rochas calcarias, formadas por capas concéntricas de carbonato cálcico e con disposicións ramificadas, ou en cintas, cilíndricas, columnares, hemisféricas, domais etc.

FONTE: Sarah Romero/muyinteresante.es e gal.wikipedia.org   Imaxe: Natalia van D/Shutterstock.com e muyinteresante.es

SABÍAS QUE... (CIRRIO)

O cirrio ou birrio (Apus apus) foi elixido por votación popular ‘ave do ano’ do 2021, un título outorgado pola a entidade conservacionistas Sé/BirdLife para concienciar á poboación sobre a riqueza avícola do país e a importancia da preservación da avifauna.

É unha ave da orde dos apodiformes, coa plumaxe de cor negra, parecida á anduriña, aínda que de maior envergadura.

O seu nome científico ven do grego απους, apous e significa sen pés. De feito os pes e patas son pouco visibles.

Ningunha outra ave pasa tanto tempo no aire, supoñendo que poden voar sen pousarse durante anos, e abandonan o voo só para criar, bebendo e durmindo voando.

Ten unha loxitude de 16 cm., envergadura das ás de 40 a 45 cm. e un peso duns 40 gramos.

O aspecto exterior de machos e femias é semellante.

Forma colonias para facer os niños, sendo moi fieles nos lugares de nidificación (ocos en paredes ou debaixo dos teitos de edificios, a moita distancia do chan) e, en moitas ocasións, escolle a mesma parella do ano anterior.

Poñen de dous a tres ovos que son incubados polos dous membros da parella. Os polos tardan ata 27 días en saír do ovo, dependendo do tempo atmosférico, e son capaces de voar cando teñen 40 días de vida.

É un especialista na captura de pequenos insectos voadores, o denominado aeroplancton. O método utilizado para iso é o varrido en voo, coa boca aberta a modo de  cazamariposas.

Frecuente en contornas urbanas, atópase en claro declive segundo os últimos datos, cun descenso poboacional de preto do 27% durante os últimos 22 anos. A destrución dos lugares de cría e a perda de hábitat cóntanse entre as súas principais ameazas.

FONTE: seo.org e gal.wikipedia.org         Imaxe: nationalgeographic.com.es

BANANA, UNHA LAGOSTA AMARELA

É unha lagosta moi especial. Este crustáceo amarelo, coñecido formalmente como ’lagosta de cristal’, é realmente raro. Xorde 1 de cada 30 millóns de exemplares. Foi recollida no Golfo de Maine pola pescadora de lagosta de Tenants Harbour, Marly Babb, quen doou xenerosamente a súa captura ao Centro de Ciencias Mariñas da Universidade de Nova Inglaterra.

Existen outros especímenes raros de lagosta en cores como azul ou branco pero as probabilidades tamén son pequenas. A posibilidade de atopar unha lagosta azul é de 1 entre 2 millóns.

As lagostas azuis e amarelas son produto dunha mutación xenética nas proteínas que se unen cos pigmentos da casca e conducen a unha redución da  pigmentación do animal. Esta condición xenética coñécese como leucismo e fai que os animais parezan máis pálidos en comparación con outros. É a única variedade de lagosta que non se torna de cor vermella cando se cociña.

A cor amarela de Banana é resultado do cambio climático? Podería ser. Varios estudos publicados en 2019 determinaron que o océano estase quentando cada vez máis e as diferenzas locais na oceanografía están a afectar as poboacións de lagosta no sur de Nova Inglaterra ata o Atlántico de Canadá. Así que o exterior amarelo desta lagosta podería ser o resultado do cambio climático.

O leucismo, por desgraza, fai que estas criaturas sexan máis visibles para os depredadores, o que lles dá unha menor probabilidade de supervivencia.

FONTE: Sarah Romero/muyinteresante.es   Imaxe: Chris Rose and the University of New England

O PRIMEIRO VIRUS DESCUBERTO DA HISTORIA

O virus da planta do tabaco / Wikipedia

Na súa orixe o vocábulo virus significaba calquera substancia velenosa, dentro das cales se incluíron durante moito tempo, por exemplo, o veleno das serpes.

Os virus son «estruturas» biolóxicas verdadeiramente fascinantes que se atopan na fronteira do inanimado e o vivo. Os seus tamaños son entre 100 e 1.000 veces máis pequenos que os dunha célula.

O virus das vexigas, un dos patóxenos que causaron unha maior letalidade ao longo da historia, é un dos máis grandes, cun diámetro de 200  nanómetros. No polo oposto está, por exemplo, os poliovirus (causantes da poliomelite) con tan só 20 nm de diámetro.

Estas dimensións atrasaron a súa observación directa. Non foi ata a década dos trinta do século pasado, tras a invención do microscopio electrónico, cando puidemos contemplar aos virus por vez primeira, a pesar de que intuïamos a súa existencia desde moito tempo atrás.

En 1796 o médico británico Edward Jenner (1749-1823) desenvolveu a primeira vacina da historia, fíxoo fronte ás vexigas, e en 1885 o científico francés Louis Pasteur (1822-1895) fixo o propio fronte á rabia. En ambos os casos tratábanse de enfermidades virais e os dous científicos faleceron sen chegar a identificar o microorganismo contra o cal desenvolveran un tratamento efectivo.

Charles Chamberland (1851-1908), un colaborador de Pasteur, achegou a peza crave que terminaría co descubrimento dos virus. Desenvolveu un filtro, que foi bautizado co seu apelido, confeccionado con poros dun tamaño inferior ao das bacterias, de forma que impedise o paso das mesmas. Co seu filtro, fabricado en porcelana, pretendía obter auga libre de bacterias, que puidese ser utilizada por Pasteur nos seus experimentos.

En 1892 o microbiólogo e botánico Dmitri Ivanovsky (1864-1920) estudou unha enfermidade que afectaba á planta do tabaco, unha infección que se estendía con enorme rapidez e que ocasionaba perdas económicas millonarias.

A enfermidade fora identificada facía algún tempo nos Países Baixos e coñecíalla como “mosaico do tabaco”, debido ás manchas características que aparecían nas súas follas.

Ivanovsky moeu as follas dunha planta infectada, pasou o fluído obtido polo filtro de  Chamberland e a continuación puxo en contacto o líquido conseguido con outra planta. O científico observou asombrado que a segunda planta adquiría a infección, noutras palabras, o axente infeccioso responsable da enfermidade do mosaico do tabaco era máis pequeno que unha bacteria.

Seis anos despois un microbiólogo holandés, Martinus W. Beijererinck (1851-1931), reproduciu no seu laboratorio de Delft o experimento de Ivanovsky chegando á mesma conclusión. Pero o neerlandés demostrou, ademais, que a infección podía transferirse a outras plantas, descubrindo, así, que o patóxeno autoreplicábase.

Beijerinck bautizou ao «axente filtrable» como «contagium vivum fluidum» (xerme vivente soluble), en contraposición ás bacterias, que eran «contagium fixum».

Desta forma, confirmouse, de forma experimental, a existencia do primeiro virus da historia, o responsable da enfermidade do mosaico do tabaco. A carreira da viroloxía non fixera máis nada que empezar.

En 1898 dous científicos, Friedrich Loeffler e Paul Frosch, demostraron que o axente causante da febre aftosa no gando era tamén un virus e o descubrimento do primeiro virus humano demorouse apenas tres anos. En 1901 Walter Reed achou o virus da febre amarela.

A pesar dos importantes avances realizados por Ivanovsky e Bijerinck tempo despois descartaríase a natureza líquida dos virus e, o máis importante, poñeríase en dúbida que estivesen vivos. Pero, como diría Rudyard Kipling, iso xa é outra historia.

FONTE: Pedro Gargantilla/abc.es/ciencia

SABÍAS QUE... (OCAPI)

O ocapi (Okapia johnstoni), é un mamífero xiráfido artiodáctilo nativo do nordeste da República Democrática do Congo, en África Central.

Ten a aparencia dunha xirafa con pescozo curto, aínda que presenta raias negras nas patas e na cola idénticas ás dunha cebra. Ademais, o ocapi posúe un olfacto e un oído moi desenvolvido e pode alimentarse de máis de cen especies de plantas.

O ocapi ten unha altura de 1,5 m até a cruz e unha lonxitude media do corpo duns 2,5 m. O seu peso rolda entre os 200 e os 350 kg.

Doutra banda, a lingua deste animal é de cor azul escura e mide ao redor de 30 centímetros. De feito, grazas á súa alongada lingua poden limparse as orellas coa súa punta. Outra curiosidade do ocapi é que posúen cornos e, en caso de loita, os machos entrechocan os seus pescozos. É similar a unha pelexa de xirafas, só que os ocapis son máis pequenos.

As femias alcanzan a madurez sexual aos dous anos, mentres que os machos alcánzana aos tres anos. O período de xestación dos ocapis dura 15 meses aproximadamente. No seu hábitat natural, poden vivir ao redor de 30 anos.

En canto ao seu comportamento, son uns animais moi tranquilos e asustadizos. Adoitan vivir en parella ou en grupos familiares moi reducidos. Ademais, atópanse sobre todo nas selvas e bosques onde a vexetación é frondosa. Desta maneira, os depredadores e os humanos téñeno máis complicado para acceder.

Desafortunadamente, o ocapi atópase en perigo de extinción debido á deforestación e a caza furtiva. Por iso, debemos loitar para preservar a diversidade de especies.

Sen dúbida, son uns animais extraordinarios de beleza inigualable.

FONTE: Rocío Sánchez/muyinteresante.es

SABÍAS QUE... (TUCÁN)

Denomínase tucán aos membros da familia Ramphastidae, que se compón de 5 xéneros e aproximadamente 42 especies, facilmente reconocible polo seu pico longo e colorido; e asociado coa selva e o ambiente tropical.

De acordo coa especie, o  tucán pode medir de 29 a 63 centímetros de longo e pesar de 130 a 680 gramos. Por exemplo, a especie de tucán máis grande é o tucán toco, que chega a medir os 63 centímetros; e un dos máis pequenos é o tucanciño verde, que mide de 33 a 36 centímetros de lonxitude.

Así pois, o  tucán é un animal de dimensións relativamente pequenas pero isto non lle impide sobresaír de entre as demais aves. É o seu atractivo pico e plumaxe o que chama a atención: o pico é groso e longo pero aínda así lixeiro, e segundo sexa a especie predominan cores como o azul, amarelo, vermello e verde; a plumaxe é negra e na zona do peito tínguese de amarelo, branco ou azul e cunha franxa laranxa.

As súas patas son curtas e fortes, co primeiro e cuarto dedos dispostos cara atrás. Posúe pequenos dentes parecidos aos dunha serra e unha lingua longa e plana, que mide uns 14 ou 15 centímetros. Os antigos naturalistas pensaron que pola morfoloxía dental, o tucán era un ave que consumía carne, pero hoxe é ben sabido que non é así.

Ambos os sexos son moi parecidos fisicamente.

O tucán é nativo de América e habita o sur de México, Centroamérica, a rexión do Caribe e a zona norte de Sudamérica en climas tropicais e subtropicais. Habita as selvas húmidas con abundancia de árbores nos que poida construír o seu niño.

É unha especie sedentaria que vive nunha soa área durante toda a súa vida ou gran parte dela. Non é un ave migratoria.

A media de vida do tucán na natureza supera os 20 anos. Gran parte do tempo está sobre as árbores, desde onde é capaz de comunicarse ao emitir unha especie de graznido para chamar a outro tucán. Vive en parella ou e  bandadas duns 6 membros.

O pico do  tucán, a pesar do forte e potente que parece, pouco sérvelle como elemento de defensa ou pelexa pois é oco e lixeiro. Máis ben utilízao para pelar froitas e chegar a elas en ramas afastadas.

A súa dieta está composta basicamente por froitas tropicais pero non é un animal frugívoro  xa que tamén pode cazar insectos,  lagartixas e ovos.

É un animal monógamo. Un dato curioso reside no feito de que durante o cortexo é común que o macho e a femia ofrézanse alimento uno a outro, quizá nun intento por establecer vínculos máis próximos.

Unha vez ao ano a femia pon de 2 a 4 ovos no niño, construído en ocos das árbores. Ambos os pais coidan dos ovos. Cando as crías saen do cascarón, están completamente desprovistas de plumaxe e o pico é aínda pequeno, non alcanzando o tamaño definitivo ata dentro duns meses.

Iste fermoso animal atópase en perigo e é constantemente ameazado non só polos seus depredadores naturais, senón polo home. De feito, é este a súa maior ameaza ao acabar co seu hábitat natural e capturalo para a súa venda como mascota exótica.

Na actualidade constitúe un delito nalgúns países ter en posesión a un tucán como mascota e  comerciar co ave.

FONTE: bioenciclopedia.com

NOVAS PISTAS PARA DESVELAR A VERDADEIRA ORIXE DA AUGA NA TERRA

 

Nos mitos da creación de moitas culturas, desde a antiga Mesopotamia ata o Libro do Xénese, desde os inuit do norte conxelado ata o pobo Kuba do Congo, o mundo comezou coas augas primordiais sen forma. A miúdo están asociadas co caos e a desorde, dos que emerxen a terra seca, a orde e a vida, coa axuda dun deus creador. Con todo, estas historias nunca se preocupan por explicar a orixe desta mítica auga  primixenia. 

Os científicos planetarios modernos, pola súa banda, tratan de explicar a orixe física do H₂O da Terra, e propoñen cometas e asteroides cargados de xeo como a fonte da abundante subministración de auga do planeta. Pero un novo estudo publicado en Science analizou a composición dun tipo raro de meteorito e suxire que gran parte da nosa auga pode estar presente nos bloques de construción do planeta desde a súa creación.

Vistos desde o espazo, os océanos azuis do noso planeta son o trazo dominante, cubrindo máis do 70% da superficie da Terra. En total hai uns 1.386 millóns de km³ de auga superficial ou xeo. Pode parecer moito, pero se se compara co tamaño da Terra é bastante insignificante.

A auga dea Terra en comparación co tamaño da Terra / USGS

Tamén se cre que o interior da Terra, incluíndo o manto e o núcleo, contén enormes cantidades de auga, talvez o equivalente de moitos océanos. Esta auga pode actuar como unha especie de lubricante para a tectónica de placas (unha das claves para a vida na Terra) xa que recicla o dióxido de carbono a través dos volcáns e mantén o noso planeta quente. Tamén hai probas de que existe auga no interior da Lúa e de Marte. Entón, de onde veu?

 O noso mundo, xunto cos outros planetas rochosos de Mercurio, Venus e Marte, formouse no sistema solar interno, preto do Sol, condensándose a partir de nubes  arremuiñadas de po e gas a través dun proceso coñecido como acrecemento ou acreción. Nesta rexión do espazo fai demasiada calor para que o xeo ou a auga sexan estables, proba diso é a cola e coma dos cometas, que aparecen cando estas “bólas de neve sucias” ábrense paso no sistema solar interior e comezan a quentarse dramaticamente.

 Se a Terra naceu como un planeta seco, a auga debeu chegar máis tarde, despois de que o planeta se arrefiara. Presumiblemente puido ser traída por asteroides e cometas xeados (desde moi lonxe no sistema solar), que bombardearon o novo planeta e sementárono coa súa auga. Parte dela quedou na superficie e converteuse nos nosos océanos, mentres que o resto abriuse camiño cara ao manto.

As colisións de asteroides probablemente contribuiron ao suministro de auga da Terra / Pixabay

Aínda que esta antiga teoría ten sentido, as medicións de deuterio/hidróxeno realizadas na auga de varios cometas, incluíndo as realizadas pola nave espacial Rosetta da ESA en 2014, demostraron que a auga dos cometas contén significativamente máis deuterio que a atopada na Terra. Isto descarta a estes viaxeiros cósmicos como a fonte principal da nosa auga.

Os asteroides, por outra banda, demostraron ser máis adecuados para os rexistros isotópicos dos océanos da Terra, pero o seu pequeno tamaño e carga de auga significa que se necesitaría un enorme número de impactos para toda a auga da Terra. A hipótese da gran viraxe, que propón que Xúpiter atravesou o cinto de asteroides a principios da historia do sistema solar, suxeriuse como unha explicación para algunhas destas supostas colisións de asteroides.

Nos últimos anos, gañou terreo a idea de que quizais gran parte do H₂O da Terra é de colleita propia e xerouse durante o proceso de formación dos planetas. Os científicos planetarios utilizan o hidróxeno como substituto do contido de auga. As moléculas de auga están compostas de átomos de osíxeno e hidróxeno, e dado que o osíxeno é abundante na cortiza e o manto do noso planeta, atopar hidróxeno nos bloques de construción da Terra é similar a atopar auga. Con todo, como o hidróxeno é o gas máis lixeiro, os científicos supuxeron durante moito tempo que non se atoparía no material planetario que se formou no sistema solar interno preto do Sol.

Laurette Piani,  cosmoquímica da Universidade de Lorraine en Nancy, Francia, dirixiu un equipo de investigadores do CRPG que se propuxeron buscar hidróxeno nun material similar ao que formou a Terra primitiva. Analizaron un tipo de meteorito moi raro chamado condroita de enstatita (EC), que ten unha composición isotópica similar á das rochas terrestres. Piani explica que “non se sabe exactamente onde se formaron as condritas de enstatita, pero a súa composición química e mineralóxica fai pensar que se formaron máis preto do Sol que outros tipos de condritas. Poden verse como restos do material planetario que estaba presente no sistema solar interior (onde se formaron os planetas rochosos)”. 

Os meteoritos de condrita de enstatita son extremadamente rochosos / Christine Fieni/Laurette Piani/French National Museum of Natural History.

Piani e o seu equipo seleccionaron coidadosamente 13 meteoritos EC prístinos e, segundo conta Piani, “aplicaron un procedemento analítico especial para evitar o rumbo que podería introducir a auga terrestre”. O que descubriron foi inesperado. Segundo o estudo, “os meteoritos EC conteñen suficiente hidróxeno para entregar á Terra polo menos tres veces a masa de auga dos seus océanos”. Ademais, a composición isotópica do hidróxeno e o nitróxeno dos meteoritos coincide coa do manto terrestre, o que indica que gran parte do nitróxeno atmosférico do planeta tamén podería proceder deste material.

Aínda que a relación deuterio/hidróxeno dos meteoritos EC analizados era moi parecida á auga do interior da Terra, non encaixaba tan ben coa auga do océano, deixando a porta aberta á idea de que as colisións de cometas e asteroides tamén poderían enriquecer a subministración de auga do planeta.

O descubrimento de que o material portador de hidróxeno estaba presente no sistema solar interno no momento da formación do planeta ten implicacións de gran alcance. Como explica Piani, “este material (ou material que contén similarmente hidróxeno) estaría tamén presente para a formación dos outros planetas rochosos (e posiblemente tamén de forma similar noutros sistemas estelares)”. De feito, os científicos cren que Venus puido ter algunha vez un océano líquido, unha hipótese apoiada por este achado. E se, como suxire Piani, estes achados poden  extrapolarse a outros sistemas estelares, podería significar que os planetas rochosos ricos en auga que orbitan na zona de Riciños de Ouro ao redor doutras estrelas abundan no universo, aumentando a probabilidade de que haxa outra vida no cosmos.

Os planetas oceánicos poden abundar no cosmos / Pixabay

Polo tanto, parece que os mitos da creación poden ter a idea correcta todo o tempo. A historia do noso mundo pode non ser unha na que as augas primordiais caeron do ceo nalgunha violenta tormenta de saraiba cósmica do espazo profundo que asolagou o noso reseco planeta. Máis ben, as sementes dos nosos océanos poderían estar presentes dentro dos mesmos bloques de construción do noso planeta embrionario, esperando só que a cortiza fundida arrefriásese o suficiente para que a auga líquida acumulásese na superficie, cubrindo finalmente gran parte do planeta e proporcionando as condicións adecuadas para o xurdimento da vida, a orde que emerxe da desorde.

FONTE: Neil Larsen/bbvaopenmind.com